Όσοι θυμούνται τις εποχές της αποκαλούμενης «ισχυρής Ελλάδας» του σημιτικού ΠΑΣΟΚ, πιθανόν θυμούνται και την έκφραση «Αλβανός τουρίστας». Τη χρησιμοποιούσαν με περισσή δόση έπαρσης και ελάχιστα συγκαλυμμένο ρατσισμό οι Έλληνες της εποχής, ως «το πιο σύντομο ανέκδοτο». Η ροή δανεικού χρήματος, που μετά έγινε θηλιά στο λαιμό, η φρενίτιδα του χρηματιστηρίου, που μετά βαφτίστηκε «η μεγάλη ληστεία» και η φθηνή μεταναστευτική εργασία, δημιουργούσαν σε κάποιους την ψευδαίσθηση της υπεροχής, έναντι των βαλκάνιων γειτόνων μας. Ο Αλβανός δεν μπορούσε να είναι τίποτα άλλο παρά χειρώνακτας εργάτης και η Αλβανίδα η γυναίκα που βοηθάει στο σπίτι (στη συγκεκριμένη περίπτωση η λέξη γυναίκα είναι μετωνυμία για την οικιακή βοηθό).

Ο τουρισμός θεωρούνταν προνόμιο των «καλών» πρωτοκοσμικών αλλοδαπών και των ιθαγενών Ελλήνων, έστω με διακοποδάνεια – θαλασσοδάνεια. Όταν πέρασε η παραζάλη της Ολυμπιάδας του 2004 και μας έμειναν τα χρέη, άρχισε η προσγείωση στην πραγματικότητα. Έπρεπε να μεσολαβήσει η μακρόσυρτη μνημονιακή περίoδος για να συνειδητοποιήσουμε ότι το ανέκδοτο μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ εναντίον μας.

Σήμερα η Αλβανία είναι δημοφιλής τουριστικός προορισμός,  με τους κατοίκους της να αντιστέκονται στο ξεπούλημα της γης τους με την «Επανάσταση των Φλαμίνγκο».  Η έκφραση «Αλβανός τουρίστας» έχει μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Ο Έλληνας τουρίστας, που κάνει διακοπές στη χώρα του, σε πληρωμένο κατάλυμα, δεν είναι το πιο σύντομο ανέκδοτο, αλλά είναι σίγουρα μειοψηφικό φαινόμενο.

Οι Έλληνες τουρίστες αφορούν μόλις το 10% των διανυκτερεύσεων – πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

Μειοψηφία ο Έλληνας τουρίστας

Τα τελευταία, προσωρινά, στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις αφίξεις και τις διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία, κάμπινγκ και ενοικιαζόμενα διαμερίσματα τον Μάιο, αποτυπώνουν ξεκάθαρα την εικόνα. Πάνω από οκτώ στις  δέκα αφίξεις και σχεδόν εννιά στις δέκα διανυκτερεύσεις αφορούν αλλοδαπούς τουρίστες. Οι ημεδαποί αποτελούν το 18% της τουριστικής κίνησης και μόλις το 10,2% των διανυκτερεύσεων.

Μια λογική εξήγηση είναι ότι ο Μάιος δεν είναι μήνας διακοπών για τους Έλληνες, άρα είναι λογικό η τουριστική κίνηση να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις αφίξεις εξωτερικού. Αν όμως ρίξουμε μια ματιά στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από το καλοκαίρι του 2025 (εν αναμονή των φετινών που θα βγουν το φθινόπωρο), θα δούμε ότι η δυσαναλογία επιμένει.

Για παράδειγμα τον Αύγουστο, το ζενίθ της περιόδου των αδειών, αυξάνονται μεν οι αφίξεις ημεδαπών στο 23,5% επί του συνόλου. Όμως οι διανυκτερεύσεις είναι πολύ λιγότερες, μόλις το 16%. Όσο για τον αριθμό των διανυκτερεύσεων, οι Έλληνες μένουν κατά μέσο όρο περίπου ένα τριήμερο, ενώ οι αλλοδαποί τουρίστες θα περάσουν πάνω από πέντε μέρες.  Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και φέτος τον Μάιο, με τη διαφορά ότι η μέση διαμονή είναι ακόμα πιο σύντομη.

Τα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ, που δείχνουν ότι το 46,6% των Ελλήνων δεν μπορεί οικονομικά να αντέξει ούτε επτά ημέρες διακοπών, επιβεβαιώνονται από την αναιμική συμμετοχή των ημεδαπών τουριστών στην κίνηση των τουριστικών καταλυμάτων.

Τουρίστας με κουπόνια

Ο εσωτερικός τουρισμός, που κάποτε θεωρούνταν από τους βασικούς αιμοδότες της ελληνικής υπαίθρου, ιδίως για τις μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις και τους λιγότερο «φαντεζί» προορισμούς, παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Αν δεν υπήρχαν τα voucher κοινωνικού τουρισμού, που κι αυτά πολλοί δεν καταφέρνουν να τα εξαργυρώσουν, οι αφίξεις και οι διανυκτερεύσεις ημεδαπών στα τουριστικά καταλύματα της επικράτειας θα ήταν ακόμα λιγότερες.

Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις υπαλλήλων της ΔΥΠΑ, σχεδόν η μία στις τέσσερις επιταγές για κοινωνικό τουρισμό μένει αναξιοποίητη και τα κονδύλια δεν φτάνουν ποτέ στους δικαιούχους.

Στα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού για τους  συνταξιούχους του ΕΦΚΑ, το ποσοστό των αναξιοποίητων επιταγών έφτασε την περασμένη σεζόν το 42% Η έλλειψη χρόνου, χρημάτων ακόμα και η αδυναμία να βρουν διαθέσιμο κατάλυμα την κατάλληλη περίοδο, αναγκάζει πολλούς δικαιούχους να «απεμπολήσουν» το ελάχιστο αυτό δικαίωμα που τους δίνεται με το σταγονόμετρο, και που έχουν χρυσοπληρώσει με εισφορές και κρατήσεις.  Ειδικά φέτος, μετά από καταγγελίες των εργαζομένων για τα κονδύλια που μένουν αδιάθετα, η ΔΥΠΑ διέθεσε επιπλέον 30.000 voucher σε επιλαχόντες – περίπου το 10% των αρχικών.

Οι Έλληνες αποτελούν σχεδόν το 1/4 των διανυκτερεύσεων σε κάμπινγκ

Πάνω από τέσσερα εκατομμύρια αφίξεις τουριστών τον Μάιο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η τουριστική δραστηριότητα τον Μάιο του 2026 κινήθηκε ανοδικά, με  περισσότερες από 4 εκατομμύρια αφίξεις και 15,8 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, αύξηση 2,8% και 2,9% αντίστοιχα, σε σύγκριση τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Στα θετικά στοιχεία είναι ότι ο εσωτερικός τουρισμός, αν και μειοψηφικός εμφανίζει επίσης ποσοστιαία άνοδο, κατά 2,5% στις αφίξεις και 2,7% στις διανυκτερεύσεις. Οι αφίξεις αλλοδαπών τουριστών αυξήθηκαν κατά 3% και οι διανυκτερεύσεις κατά 2,7%.

Μισές διακοπές για τους ντόπιους

Όπως αναφέρει η ΕΛΣΤΑΤ, η μεγαλύτερη συμβολή στις αφίξεις και στις διανυκτερεύσεις παρατηρήθηκε από τους αλλοδαπούς με 82% και 89,8% αντίστοιχα, στο σύνολο των καταλυμάτων Η μέση συνολική διανυκτέρευση για το μήνα Μάιο 2026, ανήλθε σε 4 ημέρες.

Οι ημεδαποί τουρίστες δεν κάνουν διακοπές ούτε καν ένα τριήμερο, με μέσο όρο διαμονής 2,2 ημέρες, έναντι 4,3 για τους ξένους.

Ενδιαφέρον έχει και η κατανομή των αφίξεων και διανυκτερεύσεων ανά τύπο καταλύματος.

Ενώ στα ξενοδοχεία πάνω από το 90% των διανυκτερεύσεων είναι από ξένους, στα κάμπινγκ το ποσοστό πέφτει στο 76,7%.  Σχεδόν ο ένας στους τέσσερις τουρίστες σε κάμπινγκ είναι Έλληνας (23,3%), γεγονός που δείχνει και τη στροφή σε πιο οικονομικούς τύπους διακοπών. Ελαφρώς μειωμένες κατά 0,6% ήταν οι διανυκτερεύσεις ημεδαπών τουριστών σε καταλύματα σύντομης διαμονής (ενοικιαζόμενα δωμάτια – Airbnb), άλλη μια ένδειξη συρρίκνωσης των δαπανών.