Η παράλληλη εκτέλεση πλήθους δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο εθνικό, επαρχιακό και αστικό οδικό δίκτυο της Κρήτης έχει μετατρέψει το νησί σε ένα εκτεταμένο εργοτάξιο, προκαλώντας καθημερινή όχληση και σημαντικές καθυστερήσεις στις μετακινήσεις πολιτών και επισκεπτών.

Απέναντι στην παντελή έλλειψη κεντρικού συντονισμού και ενιαίας πληροφόρησης, η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας / Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ) παρεμβαίνει δυναμικά προς την Περιφέρεια Κρήτης και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, καταθέτοντας πρόταση για τη δημιουργία μιας ανοικτής ψηφιακής γεωπύλης γεωχωρικών δεδομένων.

Το εύρος των παρεμβάσεων και η απουσία ενιαίου συντονισμού

Στην επιστολή που απέστειλε η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΑΚ περιγράφεται μια εικόνα εκτεταμένων εργασιών σε ολόκληρη την επικράτεια της Κρήτης, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τη συνολική λειτουργία του συστήματος μεταφορών.

Στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) εφαρμόζονται πολλαπλές εργοταξιακές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, με στενώσεις οδοστρώματος, περιορισμούς κυκλοφορίας, καθώς και κατά τόπους διακοπές ή εκτροπές της κυκλοφορίας. Παράλληλα, εργασίες εκτελούνται σε σημαντικά τμήματα του επαρχιακού δικτύου, μεταβάλλοντας προσωρινά τα κυκλοφοριακά του χαρακτηριστικά.

Την ίδια ώρα, στα μεγάλα αστικά κέντρα του νησιού —όπως το Ηράκλειο, τα Χανιά, ο Άγιος Νικόλαος και η Σητεία— πραγματοποιούνται ταυτόχρονα εκσκαφές και παρεμβάσεις από παρόχους οπτικών ινών, τον ΔΕΔΔΗΕ, τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), τους οικείους Δήμους, καθώς και από αναδόχους δημόσιων και ιδιωτικών έργων.

Όπως επισημαίνει το ΤΕΕ/ΤΑΚ στην παρέμβασή του:

«Έως και σήμερα δεν υφίσταται κανένα ενιαίο πληροφοριακό σύστημα, δημόσια υπηρεσία ή φορέας που να έχει και αντίστοιχα να παρέχει προς το κοινό μία ολοκληρωμένη εικόνα για το πού ακριβώς εκτελούνται έργα, ποια είναι η διάρκειά τους, ποιες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις εφαρμόζονται και ποια είναι η αναμενόμενη επίδρασή τους στη λειτουργία του δικτύου μεταφορών».

Αποσπασματική πληροφόρηση και ταλαιπωρία για οδηγούς και επαγγελματίες

Η απουσία κεντρικού μηχανισμού συγκέντρωσης των δεδομένων αναγκάζει τους μετακινούμενους να καταφεύγουν σε αποσπασματικές και διάσπαρτες ανακοινώσεις, δελτία τύπου ή δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης και ιστοσελίδων φορέων.

Αυτή η έλλειψη οργάνωσης στερεί από τους χρήστες του οδικού δικτύου τη δυνατότητα έγκαιρου προγραμματισμού των μετακινήσεών τους, με άμεσο αντίκτυπο στην οικονομική και κοινωνική ζωή του νησιού.

Αναφερόμενη στις συνέπειες της παρούσας κατάστασης, η Διοικούσα Επιτροπή υπογραμμίζει:

«Ως αποτέλεσμα, πολίτες, επαγγελματίες οδηγοί, μεταφορείς, υπηρεσίες διανομών, επιχειρήσεις και επισκέπτες αδυνατούν να γνωρίζουν εγκαίρως τις συνθήκες που επικρατούν στο δίκτυο μεταφορών και να προγραμματίζουν αποτελεσματικά τις μετακινήσεις τους».

Η πρόταση για τη δημιουργία Ανοικτής Ψηφιακής Γεωπύλης

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το ΤΕΕ/ΤΑΚ προτείνει την ανάπτυξη μιας ενιαίας δημόσιας ψηφιακής γεωπύλης γεωχωρικών δεδομένων, σε συνεργασία με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης ή την Περιφέρεια Κρήτης, δεδομένου ότι και οι δύο φορείς διαθέτουν ήδη τις απαραίτητες υποδομές Γεωχωρικών Πληροφοριών.

Στόχος της πλατφόρμας είναι η πλήρης καταγραφή και η προβολή σε πραγματικό χρόνο όλων των έργων που επηρεάζουν το οδικό δίκτυο. Η ενημέρωσή της θα γίνεται από τους αρμόδιους φορείς, τους αναδόχους ή τις επιβλέπουσες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την πρόταση, για κάθε έργο θα καταχωρούνται υποχρεωτικά τα εξής στοιχεία:

• Η ακριβής γεωγραφική θέση εκτέλεσης των εργασιών.

• Ο χρόνος έναρξης και η εκτιμώμενη ημερομηνία ολοκλήρωσης.

• Οι εφαρμοζόμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις (εκτροπές, περιορισμοί) με εκτίμηση της επίπτωσης (όπως ο μέσος χρόνος καθυστέρησης διέλευσης).

• Η τρέχουσα κατάσταση και η πρόοδος των εργασιών.

• Τα στοιχεία επικοινωνίας του αναδόχου και της επιβλέπουσας αρχής.

Προς ένα σύστημα «έξυπνων» μετακινήσεων

Η πρόταση του ΤΕΕ/ΤΑΚ ορίζει ότι η πρόσβαση στα δεδομένα της πλατφόρμας θα πρέπει να είναι ελεύθερη και δωρεάν για όλους τους πολίτες, τους επαγγελματίες και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Η εφαρμογή της ψηφιακής γεωπύλης εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη διαφάνεια, θα βελτιώσει την πληροφόρηση των οδηγών και θα συμβάλει στη δραστική μείωση των καθυστερήσεων, μεταβαίνοντας σε ένα μοντέλο πιο αποτελεσματικής και «έξυπνης» διαχείρισης των μετακινήσεων στην Κρήτη.