Σε μια κομβική διπλωματική σύγκλιση μείζονος γεωπολιτικής βαρύτητας προχώρησαν οι υπουργοί Εξωτερικών οκτώ σημαντικών αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, εκδίδοντας την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 κοινή δήλωση με την οποία καταδικάζουν απερίφραστα τις εποικιστικές πολιτικές του Ισραήλ.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Ιορδανία, η Ινδονησία, το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος απορρίπτουν κατηγορηματικά το εποικιστικό σχέδιο «E1» ανατολικά της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, απαιτούν την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών στη βάση των γραμμών του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ και ζητούν την επιβολή διεθνών κυρώσεων σε βάρος όσων υλοποιούν ή χρηματοδοτούν παράνομες εποικιστικές δραστηριότητες.

Η καταδίκη του σχεδίου «E1» και η υπονόμευση της εδαφικής συνέχειας

Στην κοινή τους τοποθέτηση, οι υπουργοί Εξωτερικών των οκτώ κρατών εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους στη συνέχιση των μονομερών ενεργειών στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, καταγγέλλοντας παράλληλα τη βία των εποίκων.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της κοινής δήλωσης:

«Οι υπουργοί Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, του Κράτους του Κατάρ, του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, της Δημοκρατίας της Ινδονησίας, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Πακιστάν, της Τουρκικής Δημοκρατίας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου εκφράζουν την κατηγορηματική καταδίκη τους για τη συνέχιση των παράνομων εποικιστικών πολιτικών του Ισραήλ στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, καθώς και την πλήρη απόρριψή τους για το εποικιστικό σχέδιο «E1» και τις σχετικές με αυτό εποικιστικές δραστηριότητες ανατολικά της κατεχόμενης Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Επαναλαμβάνουν επίσης την καταδίκη τους για τις παραβιάσεις και τις πράξεις βίας που διαπράττουν οι έποικοι, με την υποστήριξη των ισραηλινών αρχών κατοχής, εις βάρος του παλαιστινιακού λαού και των περιουσιών του. Τονίζουν ότι αυτές οι πρακτικές δεν μειώνουν σε καμία περίπτωση τα αναφαίρετα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού, αποτελούν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, και συνιστούν σοβαρή απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».

Η προειδοποίηση για προσάρτηση, το σχέδιο Τραμπ και τα σύνορα του 1967

Οι επικεφαλής της διπλωματίας των οκτώ χωρών κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις μη αναστρέψιμες συνέπειες του σχεδίου «E1», επισημαίνοντας ότι αυτό διακόπτει τη γεωγραφική συνοχή μεταξύ της Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Παράλληλα, συνδέουν την ανάσχεση της προσάρτησης με τις διεθνείς ειρηνευτικές πρωτοβουλίες.

Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί τονίζουν:

«Οι υπουργοί προειδοποιούν ότι το εποικιστικό σχέδιο «E1» συνιστά επικίνδυνη κλιμάκωση που θα προωθήσει την εποικιστική επέκταση και την προσάρτηση, και θα υπονομεύσει τη γεωγραφική συνέχεια των Κατεχόμενων Παλαιστινιακών Εδαφών, ιδίως μεταξύ της Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, απειλώντας τη δυνατότητα υλοποίησης ενός ανεξάρτητου, γεωγραφικά συνεχούς και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους, στη βάση των γραμμών του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Αυτά τα μέτρα συνιστούν άμεση αμφισβήτηση των διεθνών προσπαθειών που αποσκοπούν στην επίτευξη της ειρήνης, με πρώτη το συνολικό ειρηνευτικό σχέδιο του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, συμπεριλαμβανομένης της κατηγορηματικής του απόρριψης της προσάρτησης και του αναγκαστικού εκτοπισμού, καθώς και των μηχανισμών που προβλέπονται για την εφαρμογή του, συμπεριλαμβανομένου μέσω του Συμβουλίου Ειρήνης, καθώς και της ακλόνητης δέσμευσης του Προέδρου Τραμπ να μην επιτρέψει την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης με στόχο την επίτευξη σταθερότητας και τον τερματισμό της σύγκρουσης».

Υπογραμμίζοντας ότι δεν υφίσταται εναλλακτική οδός για τη σταθερότητα στην περιοχή, επαναβεβαιώνουν ότι «η λύση των δύο κρατών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός για την επίτευξη μιας δίκαιης, συνολικής και διαρκούς ειρήνης», προειδοποιώντας ότι η υπονόμευσή της πυροδοτεί επικίνδυνη κλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων.

Αίτημα για κυρώσεις, λογοδοσία και άμεση δράση του ΟΗΕ

Προχωρώντας πέρα από τη διπλωματική αποδοκιμασία, οι οκτώ υπουργοί τάσσονται υπέρ της θέσπισης συγκεκριμένων μέτρων λογοδοσίας και διακοπής των χρηματοδοτικών ροών προς τους εποικισμούς.

Στο σχετικό απόσπασμα σημειώνεται:

«Σε αυτό το πλαίσιο, οι υπουργοί υποστηρίζουν όλες τις προσπάθειες που στοχεύουν στη διασφάλιση της λογοδοσίας, μεταξύ άλλων μέσω της λήψης των κατάλληλων διεθνών μέτρων και της επιβολής κυρώσεων σε οντότητες και άτομα που είναι υπεύθυνα για παράνομες εποικιστικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του εποικιστικού σχεδίου «E1», καθώς και σε φορείς που υποστηρίζουν, διευκολύνουν ή εφαρμόζουν πολιτικές εποικιστικής επέκτασης και προσάρτησης. Ζητούν επίσης τη διακοπή κάθε υποστήριξης ή χρηματοδότησης που συμβάλλει στη δημιουργία, επέκταση ή εδραίωση παράνομων εποικισμών. Τονίζουν ότι η απουσία λογοδοσίας συμβάλλει στη συνέχιση των παραβιάσεων και υπονομεύει περαιτέρω τις πιθανότητες επίτευξης μιας δίκαιης και συνολικής ειρήνης».

Κλείνοντας την κοινή τους ανακοίνωση, απευθύνουν έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα για άμεση παρέμβαση:

«Οι υπουργοί καλούν σε άμεση δράση για τη διακοπή του εποικιστικού σχεδίου «E1», την ακύρωση όλων των μέτρων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιό του και τον τερματισμό όλων των εποικιστικών δραστηριοτήτων και άλλων μέτρων που στοχεύουν στην αλλαγή του γεωγραφικού και δημογραφικού χαρακτήρα των Κατεχόμενων Παλαιστινιακών Εδαφών. Καλoύν επίσης το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και όλα τα κράτη και τους σχετικούς διεθνείς παράγοντες να αναλάβουν τις ευθύνες τους βάσει του διεθνούς δικαίου και να λάβουν επείγοντα και αποτελεσματικά μέτρα για να σταματήσουν την παράνομη εποικιστική επέκταση, να εγγυηθούν την προστασία του παλαιστινιακού λαού και να διαφυλάξουν τα αναφαίρετα δικαιώματά του, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός του στην αυτοδιάθεση και στην υλοποίηση του ανεξάρτητου κράτους του, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών».

Η επαναχάραξη των περιφερειακών ισορροπιών

Η συντονισμένη αυτή παρέμβαση, με τη σύμπραξη κρατών όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα —που είχαν πρωτοστατήσει στις Συμφωνίες του Αβραάμ— δίπλα στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, το Κατάρ και την Αίγυπτο, αποτυπώνει τη βαθιά ανησυχία του αραβοϊσλαμικού κόσμου για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Η συμπερίληψη των αιτημάτων για κυρώσεις και η κατηγορηματική επαναφορά της απαίτησης για παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 διαμορφώνουν ένα νέο διπλωματικό τοπίο, επαναφέροντας το Παλαιστινιακό ζήτημα ως κεντρικό άξονα της περιφερειακής πολιτικής στη Μέση Ανατολή.