Εκατοντάδες δημοσιογράφοι φέρεται να έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στις 7 Οκτωβρίου 2023, καθιστώντας τον μία από τις πιο θανατηφόρες συγκρούσεις στην ιστορία για το επάγγελμα.

Τα τελευταία στοιχεία από τις παλαιστινιακές αρχές αναφέρουν ότι τουλάχιστον 245 δημοσιογράφοι έχουν χάσει τη ζωή τους στη Γάζα στη σχεδόν διετή σύγκρουση. Ο απολογισμός των νεκρών συνεχίζει να αυξάνεται τους τελευταίους μήνες, καθώς οι επιθέσεις του Ισραήλ στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο έδαφος έχουν κλιμακωθεί.

Τη Δευτέρα, πέντε δημοσιογράφοι, συμπεριλαμβανομένης της Μάριαμ Αμπού Ντάκα (Maryam Abu Daqqa) του Independent Arabia, ήταν μεταξύ των 20 ανθρώπων που σκοτώθηκαν σε ισραηλινό πλήγμα στο Νοσοκομείο Νάσερ, το οποίο έχει προκαλέσει ευρεία διεθνή καταδίκη.

Η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) αναφέρει ότι η Γάζα έχει τον υψηλότερο αριθμό θανάτων δημοσιογράφων από τότε που ο οργανισμός άρχισε να συλλέγει δεδομένα το 1992, και τον Απρίλιο, το Ινστιτούτο Watson του Πανεπιστημίου Brown δήλωσε ότι ο πόλεμος ήταν «πολύ απλά, η χειρότερη σύγκρουση στην ιστορία για τους ρεπόρτερ».

Η Μάριαμ Αμπού Ντάκα, ο εικονολήπτης του Reuters Χουσάμ αλ-Μάσρι (Hussam al-Masri), ο φωτορεπόρτερ του Al Jazeera Μοχάμεντ Σαλάμα (Mohammed Salama), ο δημοσιογράφος του NBC Μοάζ Αμπού Τάχα (Moaz Abu Taha) και ο Άχμαντ Αμπού Αζίζ (Ahmad Abu Aziz), δημοσιογράφος του παλαιστινιακού ειδησεογραφικού δικτύου νεολαίας Quds Feed Network, σκοτώθηκαν όλοι μετά από διπλό πλήγμα (double tap strike) στο Ιατρικό Συγκρότημα Νάσερ της Χαν Γιουνίς, το μεγαλύτερο εναπομείναν νοσοκομείο στη νότια Γάζα.

Το Independent Arabia ανέφερε ότι «θρηνεί τη θαρραλέα ανταποκρίτριά του», η οποία άφησε πίσω της έναν 11χρονο γιο και εργαζόταν όλο το εικοσιτετράωρο για να καλύψει τον πόλεμο στη Γάζα. Μόλις λίγες μέρες πριν, είχε καλύψει γιατρούς που περιέθαλπαν παιδιά για λιμοκτονία. Το μέσο καταδίκασε επίσης την «κατάφωρη παραβίαση των διεθνών νόμων από το Ισραήλ που εγγυώνται την προστασία των δημοσιογράφων».

Σε κοινή επιστολή προς το Ισραήλ, το AP και το Reuters ανέφεραν: «Είμαστε εξοργισμένοι που ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι ήταν μεταξύ των θυμάτων αυτού του πλήγματος στο νοσοκομείο, έναν χώρο που προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο», ανέφερε. «Αυτοί οι δημοσιογράφοι ήταν παρόντες με την επαγγελματική τους ιδιότητα, επιτελώντας κρίσιμο έργο καταγράφοντας τα γεγονότα ως μάρτυρες».

Το Συνδικάτο Παλαιστινίων Δημοσιογράφων κατηγόρησε το Ισραήλ για σκόπιμη στοχοποίηση δημοσιογράφων. «Αυτό το ειδεχθές έγκλημα αντιπροσωπεύει μια επικίνδυνη κλιμάκωση στην άμεση και σκόπιμη στοχοποίηση Παλαιστινίων δημοσιογράφων και επιβεβαιώνει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι η κατοχή διεξάγει έναν ανοιχτό πόλεμο κατά των ελεύθερων μέσων ενημέρωσης, με στόχο να τρομοκρατήσει τους δημοσιογράφους και να τους εμποδίσει να επιτελέσουν την επαγγελματική τους αποστολή να αποκαλύψουν τα εγκλήματά της στον κόσμο», δήλωσε ένας εκπρόσωπος.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Λάμι (David Lammy) δήλωσε ότι ήταν «τρομοκρατημένος από την επίθεση του Ισραήλ στο νοσοκομείο Νάσερ. Οι άμαχοι, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και οι δημοσιογράφοι πρέπει να προστατευθούν. Χρειαζόμαστε μια άμεση κατάπαυση του πυρός.»

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σχετικά με το περιστατικό: «Δεν είμαι ευχαριστημένος με αυτό. Δεν θέλω να το βλέπω. Ταυτόχρονα, πρέπει να βάλουμε τέλος σε ολόκληρο αυτόν τον εφιάλτη».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε την επίθεση στο νοσοκομείο Νάσερ «εντελώς απαράδεκτη», με έναν εκπρόσωπο να προσθέτει: «Οι άμαχοι και οι δημοσιογράφοι πρέπει να προστατεύονται βάσει του διεθνούς δικαίου».

Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε το περιστατικό «τραγικό συμβάν», πριν δηλώσει: «Το Ισραήλ εκτιμά το έργο των δημοσιογράφων, του ιατρικού προσωπικού και όλων των αμάχων. Οι στρατιωτικές αρχές διεξάγουν διεξοδική έρευνα. Ο πόλεμός μας είναι με τους τρομοκράτες της Χαμάς. Οι δίκαιοι στόχοι μας είναι η ήττα της Χαμάς και η επιστροφή των ομήρων μας στην πατρίδα».

Το Ισραήλ έχει αρνηθεί στο παρελθόν ότι στοχοποιεί δημοσιογράφους και δήλωσε ότι κάνει ό,τι μπορεί για να αποφύγει να βλάψει αμάχους.

Το περιστατικό ακολουθεί τον θάνατο έξι δημοσιογράφων μόλις πριν από δύο εβδομάδες σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή, η οποία προκάλεσε παρόμοια οργή.

Ο εξέχων ανταποκριτής του Al Jazeera, Ανάς Αλ Σαρίφ (Anas Al Sharif), 28 ετών, στοχοποιήθηκε και σκοτώθηκε αφού κατηγορήθηκε από τον στρατό ότι ηγείτο πυρήνα της Χαμάς και συμμετείχε σε επιθέσεις με ρουκέτες κατά του Ισραήλ, ισχυρισμοί τους οποίους αρνήθηκε το Al Jazeera.

Οι Μοχάμεντ Κρεϊκέχ (Mohammed Qreiqeh), Ιμπραχίμ Ζαχέρ (Ibrahim Zaher) και Μοχάμεντ Νουφάλ (Mohammed Noufal) κατονομάστηκαν ως οι άλλοι δημοσιογράφοι που σκοτώθηκαν στο πλήγμα σε μια σκηνή κοντά στο Νοσοκομείο Αλ Σίφα, ανατολικά της πόλης της Γάζας, σύμφωνα με αξιωματούχους της Γάζας και το Al Jazeera. Τη Δευτέρα αναφέρθηκε ότι ένας έκτος δημοσιογράφος, ο Μοχάμαντ Αλ-Χαϊντί (Mohammad Al-Khaidi), πέθανε από την ίδια επίθεση.

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο αποκάλεσε τον Αλ-Σαρίφ «έναν από τους πιο γενναίους δημοσιογράφους της Γάζας» και καταδίκασε την επίθεση ως μια «απεγνωσμένη προσπάθεια φίμωσης των φωνών εν όψει της κατοχής της Γάζας».

Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) ισχυρίστηκαν ότι ο Αλ-Σαρίφ ήταν ένας «τρομοκράτης της Χαμάς» που παρίστανε τον δημοσιογράφο του Al Jazeera.

«Ο Αλ-Σαρίφ ήταν επικεφαλής ενός τρομοκρατικού πυρήνα της Χαμάς και προωθούσε επιθέσεις με ρουκέτες εναντίον Ισραηλινών αμάχων και στρατευμάτων των IDF», ανέφερε η δήλωση. «Πληροφορίες και έγγραφα από τη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων καταλόγων ονομάτων, λιστών τρομοκρατικής εκπαίδευσης και μισθολογικών αρχείων, αποδεικνύουν ότι ήταν στέλεχος της Χαμάς ενσωματωμένος στο Al Jazeera. Μια δημοσιογραφική ταυτότητα δεν αποτελεί ασπίδα για την τρομοκρατία».

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν καταδικάσει το Ισραήλ καθώς ο αριθμός των δημοσιογράφων που σκοτώθηκαν στη Γάζα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος αυξάνεται σταθερά.

Η περιφερειακή διευθύντρια του CPJ, Σάρα Κουντάχ (Sara Qudah), δήλωσε: «Το μοτίβο του Ισραήλ να χαρακτηρίζει τους δημοσιογράφους ως μαχητές χωρίς να παρέχει αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την πρόθεσή του και τον σεβασμό του στην ελευθερία του τύπου.

Οι δημοσιογράφοι είναι άμαχοι και δεν πρέπει ποτέ να στοχοποιούνται. Οι υπεύθυνοι για αυτές τις δολοφονίες πρέπει να λογοδοτήσουν».

Νωρίς στον πόλεμο, ο Βελγο-Παλαιστίνιος εικονολήπτης Σάμερ Αμπού Ντάκα (Samer Abu Daqqa) σκοτώθηκε σε ισραηλινό πυραυλικό πλήγμα σε σχολείο, το οποίο τραυμάτισε επίσης τον επικεφαλής του γραφείου του Al Jazeera, Ουάελ Αλ-Νταχντούχ (Wael Al-Dahdouh), στις 15 Δεκεμβρίου 2023.

Ο γιος του Αλ-Νταχντούχ, ο δημοσιογράφος Χάμζα αλ-Νταχντούχ (Hamza al-Dahdouh), σκοτώθηκε από αεροπορική επιδρομή στο όχημά τους λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, στις 7 Ιανουαρίου 2023. Το CPJ αργότερα θα χαρακτήριζε τον θάνατο του Χάμζα Αλ-Νταχντούχ δολοφονία.

Ο θάνατος του Αμπού Ντάκα υποβλήθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως καταγγελία κατά του Ισραήλ για τη δολοφονία επτά Παλαιστινίων δημοσιογράφων.

Ο Ισμαήλ Αλ-Γκουλ (Ismail Al-Ghoul), ένας άλλος ανταποκριτής του Al Jazeera, πέθανε στις 31 Ιουλίου 2024 σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή με στόχο τον προσφυγικό καταυλισμό Αλ-Σάτι (Al-Shati).

Οι IDF κατηγόρησαν τον Αλ-Γκουλ για συμμετοχή στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, γεγονός που αμφισβητήθηκε εκ νέου από το Al Jazeera.

Απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς, ένας εκπρόσωπος του ειδησεογραφικού μέσου δήλωσε τότε: «Το δίκτυο καταδικάζει τις κατηγορίες εναντίον του ανταποκριτή του Ισμαήλ Αλ-Γκουλ, χωρίς την παροχή οποιουδήποτε αποδεικτικού στοιχείου, τεκμηρίωσης ή βίντεο».

Στους ξένους δημοσιογράφους έχει απαγορευτεί η είσοδος στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο Λωρίδα, γεγονός που η οργάνωση Freedom To Report κατήγγειλε ως «όχι απλώς ένα ανθρωπιστικό μπλακ άουτ, αλλά ένα μπλακ άουτ πληροφόρησης που υπονομεύει το δικαίωμα του κοινού να γνωρίζει και τη δημοκρατική λειτουργία της δημοσιογραφίας να καθιστά την εξουσία υπόλογη».

Καθώς οι επικρίσεις αυξάνονται, το Ισραήλ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ξένα μέσα ενημέρωσης την είσοδο στη Γάζα για την επαλήθευση των δραστηριοτήτων στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο Λωρίδα.

«Έχω διατάξει, έχω δώσει οδηγίες στον στρατό να φέρει ξένους δημοσιογράφους, περισσότερους ξένους δημοσιογράφους – πολλούς», δήλωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στους Times of Israel, προσθέτοντας ότι η εντολή εκδόθηκε δύο ημέρες νωρίτερα και υπόκειτο σε εκτιμήσεις ασφαλείας για τη διασφάλιση της ασφάλειας των δημοσιογράφων.

Το BBC News ενώθηκε με το Agence France-Presse (AFP), το Associated Press (AP) και το Reuters στην έκδοση κοινής δήλωσης με την οποία καταδικάζουν τη λιμοκτονία των δημοσιογράφων στη Λωρίδα στα τέλη Ιουλίου.

Η πλήρης δήλωση ανέφερε: «Ανησυχούμε απεγνωσμένα για τους δημοσιογράφους μας στη Γάζα, οι οποίοι αδυνατούν όλο και περισσότερο να θρέψουν τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Επί πολλούς μήνες, αυτοί οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι ήταν τα μάτια και τα αυτιά του κόσμου στο έδαφος της Γάζας. Τώρα αντιμετωπίζουν τις ίδιες τραγικές συνθήκες με εκείνους τους οποίους καλύπτουν δημοσιογραφικά», δήλωσαν οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί, προσθέτοντας: «Οι δημοσιογράφοι υφίστανται πολλές στερήσεις και κακουχίες σε εμπόλεμες ζώνες. Είμαστε βαθιά ανήσυχοι που η απειλή της λιμοκτονίας είναι τώρα μία από αυτές.

Καλούμε για άλλη μια φορά τις ισραηλινές αρχές να επιτρέψουν στους δημοσιογράφους την είσοδο και έξοδο από τη Γάζα. Είναι απαραίτητο οι επαρκείς προμήθειες τροφίμων να φτάσουν στους ανθρώπους εκεί.»