Στο επίκεντρο έντονης δημόσιας και πολιτικής αντιπαράθεσης επανέρχεται ο ρόλος και η ασφάλεια των στρατιωτικών εγκαταστάσεων της Σούδας στα Χανιά, με αφορμή την πρόσφατη απόφαση μετακίνησης της συστοιχίας αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot από την Κάρπαθο στην Κρήτη.

Με ανακοίνωσή της υπό τον τίτλο «Ψεύτες και ανεύθυνοι παίζουν με την ασφάλεια της Κρήτης και της χώρας», η επιτροπή Χανίων της πανελλαδικής πρωτοβουλίας «closesoudabase» ασκεί δριμεία κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η αναδιάταξη ελληνικών αμυντικών μέσων για την προστασία της αμερικανικής βάσης εκθέτει το νησί σε άμεσους πολεμικούς κινδύνους εν μέσω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και των προειδοποιήσεων της Τεχεράνης.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία επικαλείται τις προβλέψεις της ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), ζητώντας τον άμεσο περιορισμό των στρατιωτικών διευκολύνσεων, το κλείσιμο της βάσης και την πλήρη απεμπλοκή της Ελλάδας από τους πολεμικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Η μετακίνηση των Patriot από την Κάρπαθο και οι κυβερνητικές διαβεβαιώσεις

Στο κείμενο της παρέμβασής της, η πρωτοβουλία υπενθυμίζει ότι ήδη από την περασμένη άνοιξη είχε επισημάνει τους κινδύνους που εγκυμονεί για τον τοπικό πληθυσμό η ευθυγράμμιση με τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς στην περιοχή, τονίζοντας πως τα Χανιά δεν μπορούν να αισθάνονται ασφαλή όσο κλιμακώνονται οι συγκρούσεις.

Αντιπαραβάλλοντας τις τότε επίσημες τοποθετήσεις με τις τρέχουσες εξελίξεις, η ανακοίνωση αναφέρει:

«Στις τότε ανησυχίες μας η κυβέρνηση απαντούσε από τη μία με διαβεβαιώσεις ότι η Σούδα και τα Χανιά δεν απειλούνται και από την άλλη με εμπόριο πατριωτισμού. Ισχυριζόταν ότι με τα αμυντικά συστήματα σε Κάρπαθο και Κύπρο υλοποιείται το ενιαίο αμυντικό δόγμα για την προστασία της χώρας — και απέναντι στην “τουρκική απειλή”. Με την πρόσφατη μεταφορά των Patriot της Καρπάθου στη Σούδα, ακριβώς μετά τις προειδοποιήσεις του Ιράν ότι αμερικανικοί στρατιωτικοί στόχοι εκτός Μέσης Ανατολής μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης, αποκαλύπτεται πόσο κούφιες ήταν αυτές οι διαβεβαιώσεις. Εκτός αν η “καρδιά του ελληνισμού” χτυπά τελικά στη Σούδα».

Συνεχίζοντας την κριτική της για την προτεραιότητα προστασίας των εγκαταστάσεων, η επιτροπή προσθέτει:

«Αποκαλύπτεται επίσης ότι, όταν οι πολεμικές επιλογές των ΗΠΑ δημιουργούν νέους κινδύνους για την ελληνική επικράτεια, η κυβέρνηση δεν εξετάζει τον περιορισμό της χρήσης της βάσης αλλά προτιμάει την αναδιάταξη ελληνικών αμυντικών μέσων για την προστασία της. Ένας ελληνικός (;) Patriot μετακινείται για να αντιμετωπίσει έναν κίνδυνο που δημιουργείται από έναν πόλεμο στον οποίο, κατά τα άλλα, η κυβέρνηση δηλώνει ότι η Ελλάδα “δεν συμμετέχει”».

Τα όρια της αντιπυραυλικής άμυνας και οι κίνδυνοι για την ευρύτερη περιοχή

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η χρήση αντιβαλλιστικών συστημάτων πάνω από κατοικημένες ζώνες. Σύμφωνα με την πρωτοβουλία, η έννοια της «αντιπυραυλικής προστασίας» δεν εξαλείφει τον κίνδυνο για τους πολίτες, επικαλούμενη παραδείγματα από χώρες της Μέσης Ανατολής:

«Η “αντιπυραυλική προστασία” δεν μηδενίζει τον κίνδυνο για τον λαό. Στην Ιορδανία, στα ΗΑΕ, στο Κατάρ, στο Ισραήλ και στο Κουβέιτ, θραύσματα από αναχαιτίσεις έχουν ήδη πέσει σε σπίτια, δρόμους και υποδομές, προκαλώντας νεκρούς, τραυματίες και καταστροφές. Όποιος μετατρέπει τη Σούδα σε πιθανό πολεμικό στόχο δεν θέτει σε κίνδυνο μόνο τη βάση, αλλά ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή, σε ακτίνα δεκάδων χιλιομέτρων από τους πιθανούς στόχους».

Το θεσμικό πλαίσιο της MDCA και η διεθνής πρακτική

Στο σκέλος των νομικών και διπλωματικών επιλογών, η επιτροπή υπογραμμίζει ότι η Αθήνα διαθέτει τα περιθώρια παρέμβασης βάσει των υφιστάμενων συμφωνιών, φέρνοντας ως παράδειγμα τη στάση άλλων κρατών που επέβαλαν περιορισμούς στις αμερικανικές δυνάμεις:

«Και όμως, ακόμη και στο ισχύον πλαίσιο της ελληνο-αμερικάνικης Συμφωνίας MDCA, η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί τη δυνατότητα να λάβει περιοριστικά μέτρα όταν θεωρεί ότι απειλούνται ζωτικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας. Άλλες χώρες έχουν περιορίσει τη χρήση αμερικανικών βάσεων και διευκολύνσεων για τον συγκεκριμένο πόλεμο, ακόμα και χωρίς να καταργήσουν συνολικά τις συμφωνίες τους με τις ΗΠΑ».

Αντικρούοντας τα επιχειρήματα περί μονόδρομου, η ανακοίνωση σημειώνει:

«Όσοι υποκριτικά λένε “και τι θέλετε, να κλείσει η βάση;” αποκρύπτουν ότι άμεσα μπορεί να διασφαλιστεί, έστω στο ελάχιστο, η ασφάλεια του λαού και της χώρας, βάζοντας επιτέλους όριο στους κινδύνους που μας σέρνει η τυχοδιωκτική πολιτική των ΗΠΑ. Αν όντως η Ελλάδα δεν συμμετέχει στον πόλεμο, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, ήρθε η ώρα να διακοπεί άμεσα η χρήση ελληνικού εδάφους για την υποστήριξη του πολέμου».

Το πλαίσιο των διεκδικήσεων της πρωτοβουλίας

Συνοψίζοντας τις θέσεις της, η επιτροπή Χανίων του «closesoudabase» διατυπώνει συγκεκριμένες αξιώσεις προς την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία:

• Καμία συστοιχία Patriot στη Σούδα για την εξυπηρέτηση αμερικανικών πολεμικών σχεδιασμών.

• Καμία χρήση των εγκαταστάσεων της Σούδας και των ελληνικών υποδομών για τις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

• Άμεσος περιορισμός των στρατιωτικών διευκολύνσεων των ΗΠΑ που εμπλέκουν τη χώρα στη σύρραξη.

• Οριστικό κλείσιμο της βάσης της Σούδας.

• Άμεση απεμπλοκή της Ελλάδας από τα στρατιωτικά σχέδια ΗΠΑ και Ισραήλ.