Τις βασικές προγραμματικές κατευθύνσεις και τις προτάσεις του νεοσύστατου κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» παρουσίασε η Μαρία Καρυστιανού από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2026.

Σε μια εκτενή ομιλία που διαπνεόταν από οξεία κριτική απέναντι στο πολιτικό σύστημα και στις διαχρονικές κυβερνητικές παθογένειες, η κ. Καρυστιανού κατέθεσε ένα συνεκτικό πλαίσιο ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων.

Στο επίκεντρο τέθηκαν η πλήρης αναδιάταξη της Δικαιοσύνης με άμεση κατάργηση του άρθρου 86 του Συντάγματος περί ευθύνης υπουργών, η ίδρυση ανεξάρτητου Συνταγματικού Δικαστηρίου, η αποσύνδεση των ανώτατων δικαστικών από την εκτελεστική εξουσία και η άρση των πάσης φύσεως ακαταδίωκτων σε κρατικούς και τραπεζικούς φορείς.

Παράλληλα, περιέγραψε ένα νέο αμυντικό δόγμα ενεργητικής αποτροπής με επαναφορά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος με την Κύπρο, απευθύνοντας ευθείες ερωτήσεις προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ενώ ανέδειξε το δημογραφικό ως το κορυφαίο υπαρξιακό ζήτημα της χώρας.

Κράτος δικαίου, άρθρο 86 και σύγκρουση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο

Εκκινώντας την τοποθέτησή της από τη λειτουργία των θεσμών, η Μαρία Καρυστιανού υπογράμμισε ότι το κράτος δικαίου αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και της αξιοπρέπειας των πολιτών, εξαπολύοντας δριμεία επίθεση στις προηγούμενες κυβερνήσεις με αναφορές στα μνημόνια, στη Συμφωνία των Πρεσπών, στο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών με τους 57 νεκρούς και στη διαχείριση της σύμβασης 717 για την τηλεδιοίκηση.

Προτάσσοντας ως άμεση απαίτηση την κατάργηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, σημείωσε:

«Εξαρτά την ποινική έρευνα, τη δίωξη… Επίμονα και σταθερά απαιτούμε τη ρητή κατάργηση αυτού του άρθρου που λειτουργεί ως πλυντήριο ποινικών ευθυνών των εκάστοτε κυβερνώντων. Ζούμε δηλαδή σε μία χώρα που οι πολιτικοί της μπορούν να διαπράττουν ανενόχλητοι ακόμη και κακουργήματα, αλλά να μην διερευνώνται ποτέ, να μην διώκονται ποινικά ποτέ και άρα να μην τιμωρούνται ποτέ. Διότι έτσι αποφάσισε η Βουλή και άρα κατά αποτέλεσμα η κυβερνητική πλειοψηφία. Και έτσι φτάνουμε να ακούμε ρήσεις ντροπής όπως αυτή του αντιπροέδρου της Νέας Δημοκρατίας Άδωνη Γεωργιάδη που θα μείνει στην ιστορία ως η έκφραση της απόλυτης έπαρσης, της αλαζονείας… να ξεπλένει τα αμαρτήματα και τα εγκλήματά τους».

Συνδέοντας τη συνταγματική αυτή πρόβλεψη με το ενωσιακό δίκαιο, επεσήμανε τις νομικές ενέργειες που έχουν ήδη αναληφθεί:

«Όπως έχουμε ήδη εκθέσει με τη νομική μου ομάδα και ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το άρθρο 86 αντίκειται και στον κανονισμό για το κράτος δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 209 του 2020 αλλά και στον κανονισμό 1939 του 2017 για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Το ίδιο λοιπόν έπραξε και η Ευρωπαία Εισαγγελέας, η οποία από το άρθρο 86 του Συντάγματος παρεμποδίστηκε στις ποινικές έρευνές της για κακουργήματα σε βάρος των συμφερόντων της Ένωσης, χωρίς καμία μέχρι σήμερα ανταπόκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αν και όφειλε, η οποία υποτίθεται ότι είναι θεματοφύλακας του κράτους δικαίου στην Ευρώπη. Η “Ελπίδα για τη Δημοκρατία” όμως […] θα αξιώσει από τα ευρωπαϊκά όργανα να κάνουν τη δουλειά τους και να διασφαλίσουν ότι οι αρχές του κράτους δικαίου είναι όντως θεμέλιος λίθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πράξη και όχι στα λόγια».

Αποσύνδεση δικαστικής ηγεσίας, Συνταγματικό Δικαστήριο και κατάργηση των «ακαταδίωκτων»

Στο σκέλος της θεσμικής οργάνωσης της Δικαιοσύνης, η κ. Καρυστιανού παρουσίασε μια σειρά από δεσμεύσεις με στόχο την κατοχύρωση της πραγματικής ανεξαρτησίας των λειτουργών της:

• Τροποποίηση του άρθρου 90 παρ. 5 του Συντάγματος: Κατάργηση του διορισμού της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από το υπουργικό συμβούλιο και ανάδειξη των προέδρων και αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου, του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου από διευρυμένη εκλογική βάση που θα περιλαμβάνει όλους τους δικαστικούς λειτουργούς από τον βαθμό του προέδρου και εισαγγελέα εφετών και άνω, με ανώτατο όριο θητείας στη διοίκηση τα τρία έτη.

• Ασυμβίβαστα και περιορισμοί: Θέσπιση απαγόρευσης παράτασης θητείας ή εκ νέου τοποθέτησης δικαστικού λειτουργού στην Οικονομική Εισαγγελία ή σε θέση στο εξωτερικό εάν δεν παρέλθει δεκαετία, καθώς και ρητή απαγόρευση ορισμού πρώην προέδρων ή αντιπροέδρων ανωτάτων δικαστηρίων ως επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών.

• Συνταγματικό Δικαστήριο: Ίδρυση νέου ανώτατου οργάνου στα πρότυπα των ευρωπαϊκών συστημάτων (Γαλλίας, Γερμανίας, Αυστρίας) για την άσκηση προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων πριν από τη θέση τους σε ισχύ, επίλυση σχετικών ζητημάτων σε εκκρεμείς δίκες, καθώς και παροχή δυνατότητας ατομικής προσφυγής στον πολίτη κατά πράξεων της δημόσιας εξουσίας μετά την εξάντληση των ενδίκων μέσων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πλήρη κατάργηση των ειδικών καθεστώτων ασυλίας και περιορισμού ευθύνης:

«Η “Ελπίδα για τη Δημοκρατία” θα καταργήσει όλα τα ακαταδίωκτα και τους περιορισμούς της ευθύνης που έχουν θεσμοθετηθεί. Συγκεκριμένα για την ΑΑΔΕ, που πρόκειται για το πληρέστερο ακαταδίωκτο δημόσιου λειτουργού στην ελληνική νομοθεσία —από το οποίο καλύπτονται διοικητής, πρόεδρος, μέλη συμβουλίου διοίκησης, εμπειρογνώμονες και υπάλληλοι. Τέλος το ακαταδίωκτο για τα τραπεζικά στελέχη. Για τις επιτροπές COVID (Εθνική Επιτροπή Προστασίας Δημόσιας Υγείας, Επιτροπή Αντιμετώπισης Εκτάκτων Συμβάντων, Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών). Για την Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών. Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ […] και τέλος για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΑΙΠΕΔ και για πολλούς άλλους που το σύστημα τους θέλει ατιμώρητους για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους».

Αναμόρφωση της Οικονομικής Εισαγγελίας και ψηφιακός μετασχηματισμός

Αναφερόμενη στη λειτουργία της Οικονομικής Εισαγγελίας, η κ. Καρυστιανού υποστήριξε ότι η απουσία εξειδικευμένων οικονομικών γνώσεων καθιστά τους εισαγγελείς εξαρτώμενους από εξωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, επικαλούμενη ως παράδειγμα τον ρόλο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στις παρατάσεις της σύμβασης 717 πριν από το δυστύχημα των Τεμπών:

«Προτείνουμε εκλογή του προϊσταμένου της Οικονομικής Εισαγγελίας από την ολομέλεια εισαγγελέων του οικείου εφετείου και ορισμό μόνο των μελών της από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Επιμόρφωση των οικονομικών εισαγγελέων επί κλάδων δικαίου αρμοδιότητάς τους, όπως το φορολογικό και εμπορικό δίκαιο, και πρόβλεψη θέσεων ειδικού επιστημονικού προσωπικού υπαγόμενου απευθείας στην Οικονομική Εισαγγελία, ώστε να μην υπάρχει επιρροή στην κρίση τους από τρίτους».

Το πακέτο παρεμβάσεων για τη Δικαιοσύνη συμπληρώνεται από την πλήρη ψηφιοποίηση των διαδικασιών, την κωδικοποίηση των βασικών νόμων για την εξάλειψη της πολυνομίας, τον τερματισμό των νυχτερινών τροπολογιών και την ουσιαστική υλικοτεχνική και στελεχιακή ενίσχυση δικαστικών λειτουργών και υπαλλήλων.

Ενεργητική αποτροπή, Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα και τα ερωτήματα προς τον Πρωθυπουργό

Περνώντας στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, η πρόεδρος του κινήματος απέρριψε τη λογική της παθητικής διαχείρισης, ζητώντας τη συγκρότηση ενός σύγχρονου αμυντικού σχεδιασμού βασισμένου στην ενεργητική αποτροπή, στις δυνατότητες κυβερνοπολέμου, στα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, στην τεχνητή νοημοσύνη και στην αναδιοργάνωση της εγχώριας αμυντικής παραγωγής. Κεντρικό άξονα αποτελεί η επαναφορά του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος Ελλάδας – Κύπρου, με δεσμευτική διακρατική συμφωνία για τη νομική κατοχύρωση της υπεράσπισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο πλαίσιο αυτό, απηύθυνε τέσσερα συγκεκριμένα ερωτήματα προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη:

«Πρώτον, γιατί κύριε Μητσοτάκη επιμένετε στην πολιτική της Διακήρυξης των Αθηνών περί συνεργασίας και φιλίας με την Τουρκία, όταν αυτή παραβιάζει συνεχώς την ελληνική εδαφική κυριαρχία και τα ελληνικά σύνορα;

Δεύτερον, γιατί κύριε Μητσοτάκη πήρατε το πυραυλικό σύστημα Patriot από την Κάρπαθο που προστάτευε τη Ρόδο, πάνω από την οποία πετάνε συνεχώς τουρκικά drones για να παγιώσουν τα σύνορα της οριοθετημένης “Γαλάζιας Πατρίδας” στην Παξιμάδα Ρόδου; Μήπως επιδιώκατε τα τουρκικά συγχαρητήρια που τελικά δεχτήκατε;

Τρίτον, γιατί κύριε Μητσοτάκη δεν θέλετε να επεκτείνετε τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια πρώτα στα Δωδεκάνησα και τη νοτιοανατολική Κρήτη, όταν η Τουρκία έχει ήδη 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο σύμφωνα με την αρχή της αμοιβαιότητας;

Και τέλος, γιατί κύριε Μητσοτάκη, τώρα που είστε στο Καστελλόριζο, δεν αναγγέλλετε την απόφασή σας να φέρετε νόμο στη Βουλή και να θεσπίσετε πρώτα ΑΟΖ σε Καστελλόριζο, σε όλα τα Δωδεκάνησα και στην ανατολική Κρήτη ως αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής ΑΟΖ;».

Υβριδικές απειλές, μεταναστευτική πολιτική και το δημογραφικό

Αναλύοντας τις σύγχρονες μορφές απειλών, η κ. Καρυστιανού έθεσε ως αναγκαιότητα τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού συντονισμού Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας και υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και τη συγκρότηση Εθνικής Δύναμης Προστασίας Κρίσιμων Υποδομών. Για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων πρότεινε ειδικό εθνικό στεγαστικό πρόγραμμα με ανέγερση στρατιωτικών οικημάτων (ΣΟΑ, ΣΟΜΥ, ΣΟΕΠΟΠ) μέσω αξιοποίησης της αδρανούς δημόσιας περιουσίας.

Στο μεταναστευτικό ζήτημα, διατύπωσε τη θέση για αυστηρό έλεγχο των συνόρων και σαφή διαχωρισμό νόμιμης και παράνομης εισόδου, με ταχεία επιστροφή όσων δεν δικαιούνται άσυλο, αλλά και εξαντλητική καταγραφή των δικαιούχων παραμονής με βάση δημογραφικά και επαγγελματικά κριτήρια, συνδέοντας την τέλεση συγκεκριμένων αδικημάτων με άμεση απέλαση.

Κλείνοντας, χαρακτήρισε τη δημογραφική κρίση ως τη σοβαρότερη υπαρξιακή πρόκληση που απειλεί τη χώρα με εθνικό αφανισμό:

«Το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς κοινωνικό ή οικονομικό ζήτημα, αλλά ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα, το οποίο αποτυπώνει και συμπυκνώνει το συνολικό υπαρξιακό ζήτημα της χώρας. […] Για το κίνημα “Ελπίδα για τη Δημοκρατία”, η δημογραφική αναγέννηση αποτελεί την κορυφαία εθνική προτεραιότητα. Δεν αντιμετωπίζεται ως μία ακόμα κοινωνική πολιτική, αλλά ως μία κομβικής σημασίας συνολική στρατηγική».

Προσδιορίζοντας τις κατευθύνσεις, τόνισε ότι η προστασία της μητρότητας, η στήριξη των πολύτεκνων οικογενειών ως στρατηγική επένδυση και η αναζωογόνηση της ακριτικής υπαίθρου απαιτούν ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που υπερβαίνει την απλή επιδοματική λογική.