Σε μία εξαιρετικά οριακή εκλογική αναμέτρηση με πανευρωπαϊκό αντίκτυπο εξελίσσεται η καταμέτρηση των αποτελεσμάτων στη Σουηδία, καθώς με την ενσωμάτωση του 95% των εκλογικών τμημάτων κατά τη διάρκεια της νύχτας, το κεντροαριστερό μπλοκ της αντιπολίτευσης υπό την πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον (Magdalena Andersson), διεύρυνε το προβάδισμά του στις 176 έδρες έναντι 173 της κυβερνώσας κεντροδεξιάς συμμαχίας και των συμμάχων της.

Παρά το γεγονός ότι η σουηδική δημόσια τηλεόραση SVT εκτιμά πλέον με βεβαιότητα 90% την επικράτηση της αντιπολίτευσης, η τελική έκβαση παραμένει επισήμως ανοιχτή, καθώς μόλις 28.600 ψήφοι χωρίζουν τα δύο στρατόπεδα, ενώ απομένει η καταμέτρηση περίπου 200.000 επιστολικών ψήφων και ψήφων του εξωτερικού, οι οποίες θα ενσωματωθούν από την Τετάρτη.

Η μάχη των εδρών στο Riksdag και το εκκρεμές των 200.000 ψήφων

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία από την καταμέτρηση της νύχτας, ο συσχετισμός δυνάμεων διαμορφώνεται σε 176 έδρες για την προοδευτική αντιπολίτευση έναντι 173 για το συνασπισμό υπό τον πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον (Ulf Kristersson), εξασφαλίζοντας στην κεντροαριστερή παράταξη μία εύθραυστη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο (Riksdag).

Ωστόσο, το αποτέλεσμα δεν έχει ακόμη κλειδώσει οριστικά:

• Απομένει προς καταμέτρηση ένα ποσοστό της τάξης του 6% επί του συνόλου των ψηφοδελτίων.

• Η διαφορά ανάμεσα στα δύο μεγάλα μπλοκ περιορίζεται σε περίπου 28.600 ψήφους.

• Περίπου 200.000 ψήφοι —οι οποίες αφορούν καθυστερημένες επιστολικές ψήφους και ψηφοδέλτια από τις σουηδικές πρεσβείες ανά τον κόσμο— αναμένεται να ανοιχθούν και να προσμετρηθούν από την Τετάρτη.

Η διαδικασία αυτή μεταθέτει την ανακοίνωση του τελικού, επικυρωμένου αποτελέσματος προς το τέλος της εβδομάδας, διατηρώντας την πολιτική ένταση στη Στοκχόλμη στο κατακόρυφο.

Η πτώση των «Σουηδών Δημοκρατών» και η διάψευση των κυβερνητικών σχεδίων

Από την πλευρά της κυβερνητικής συμμαχίας, ο επικεφαλής του εθνικιστικού κόμματος των «Σουηδών Δημοκρατών» (Sverigedemokraterna), Τζίμι Όκεσον (Jimmie Åkesson), απέφυγε να παραδεχθεί την ήττα του δεξιού μπλοκ, παραπέμποντας στη συνεχιζόμενη καταμέτρηση:

«Δεν θα γνωρίζουμε απόψε ποιος θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση».

Παρ’ όλα αυτά, η κάλπη κατέγραψε σαφή υποχώρηση για το κόμμα του Όκεσον. Οι Σουηδοί Δημοκράτες περιορίστηκαν στο 17,6% των ψήφων, σημειώνοντας πτώση σχεδόν τριών ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 20,5% που είχαν αποσπάσει το 2022, με αποτέλεσμα να υποχωρήσουν στην τρίτη θέση, πίσω από τους συντηρητικούς «Μετριοπαθείς» (Moderaterna) του Ουλφ Κρίστερσον.

Το κόμμα, το οποίο έχει τις ιστορικές του ρίζες στο νεοναζιστικό κίνημα, είχε αναδειχθεί το 2022 στη μεγαλύτερη δύναμη του δεξιού χώρου, αποτελώντας τον βασικό κοινοβουλευτικό πυλώνα στήριξης της κυβέρνησης μειοψηφίας του Κρίστερσον, παραμένοντας ωστόσο εκτός υπουργικού συμβουλίου.

Τον περασμένο Απρίλιο, ο πρωθυπουργός Κρίστερσον είχε ανακοινώσει ότι το κόμμα του ήταν διατεθειμένο να συμμετάσχει σε έναν επίσημο κυβερνητικό συνασπισμό εφόσον η Δεξιά εξασφάλιζε την πλειοψηφία, γεγονός που θα άνοιγε για πρώτη φορά την πόρτα των υπουργείων στους Σουηδούς Δημοκράτες. Η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, ωστόσο, ανατρέπει πλήρως τον σχεδιασμό αυτό.

Η άνοδος του Κόμματος της Αριστεράς και το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων

Στον αντίποδα της υποχώρησης της Ακροδεξιάς, η πολιτική δύναμη που καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο στη Σουηδία είναι το Κόμμα της Αριστεράς (Vänsterpartiet). Η εκλογική ενίσχυση του κόμματος αποδίδεται σε μία έντονα αναδιανεμητική και κοινωνική ατζέντα, η οποία περιλαμβάνει:

• Επιβολή ειδικής φορολογίας στους δισεκατομμυριούχους.

• Θέσπιση ανώτατου πλαφόν στις τιμές των τροφίμων και στα ενοίκια κατοικιών.

• Αύξηση των συντάξεων.

• Μείωση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας στις 30 ώρες.

• Μαζική κατασκευή δημόσιων κατοικιών.

• Πλήρη δημόσιο χαρακτήρα (100%) για τους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και των μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων.

Η εξέλιξη της εκστρατείας υπήρξε δραματική: ενώ στις αρχές του έτους οι δημοσκοπήσεις έδιναν στην κεντροαριστερή αντιπολίτευση ένα άνετο προβάδισμα περίπου 10 ποσοστιαίων μονάδων, η ψαλίδα έκλεισε σταθερά κατά τους τελευταίους μήνες. Τις τελευταίες εβδομάδες πριν από την κάλπη, το πλεονέκτημα της αντιπολίτευσης είχε συρρικνωθεί σε μόλις δύο με τρεις μονάδες, μετατρέποντας μία φαινομενικά προδιαγεγραμμένη αναμέτρηση σε αμφίρροπη μάχη μέχρι την τελευταία ψήφο.

Ανάσα για την ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά απέναντι στο δεξιό κύμα

Πέρα από τα σύνορα της Σκανδιναβίας, μία επικράτηση της Μαγκνταλένα Άντερσον προσφέρει ανάσα ανακούφισης στα σοσιαλδημοκρατικά και προοδευτικά κόμματα σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε μία χρονική συγκυρία όπου η Δεξιά και η Ακροδεξιά καταγράφουν διαρκή κέρδη.

Η εικόνα της σουηδικής αναμέτρησης έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις εξελίξεις στη Γερμανία, όπου μόλις την προηγούμενη εβδομάδα το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) απέσπασε το 44% των ψήφων σε κρίσιμες τοπικές εκλογές, φέρνοντας μία ακροδεξιά δύναμη σε τροχιά διεκδίκησης εξουσίας σε κρατιδιακό επίπεδο για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η αναχαίτιση των εθνικιστικών δυνάμεων στη Σουηδία αποδεικνύει ότι τα προοδευτικά ψηφοδέλτια διατηρούν ισχυρά ερείσματα όταν απαντούν στα ζητήματα του κόστους ζωής και της κοινωνικής πρόνοιας. Καθώς η Σουηδία προετοιμάζεται για την καταμέτρηση των κρίσιμων επιστολικών ψήφων της Τετάρτης, η διαφαινόμενη επιστροφή των Σοσιαλδημοκρατών στην εξουσία εκπέμπει ένα ηχηρό πολιτικό μήνυμα προς ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβεβαιώνοντας ότι η άνοδος της Ακροδεξιάς δεν αποτελεί ιστορική νομοτέλεια.