Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής τίθενται οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και η Βορειοατλαντική Συμμαχία, έπειτα από δύο διαδοχικά στρατιωτικά επεισόδια που σημειώθηκαν στη Βαλτική και στον εναέριο χώρο κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκαλώντας την άμεση και οξύτατη παρέμβαση των Βρυξελλών.

Με δημόσια τοποθέτησή της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (Ursula von der Leyen), κατήγγειλε απερίφραστα την στάση της Μόσχας, στον απόηχο της εκτόξευσης φωτοβολίδων από ρωσικό πολεμικό πλοίο σε επικίνδυνη εγγύτητα με δανικό ελικόπτερο, αλλά και της παραβίασης του λιθουανικού εναέριου χώρου από μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone), το οποίο εξουδετερώθηκε από μαχητικά του NATO.

Χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές ως μέρος μιας ευρύτερης τακτικής πρόκλησης που επιχειρεί να δοκιμάσει τα όρια και τα αντανακλαστικά της Δύσης, η επικεφαλής της Κομισιόν διαμήνυσε ότι η ευρωπαϊκή αποφασιστικότητα παραμένει αδιαπραγμάτευτη, προαναγγέλλοντας την ενίσχυση της συλλογικής άμυνας και την κλιμάκωση της πίεσης προς το Κρεμλίνο.

Τα δύο επεισόδια στη Βαλτική: Φωτοβολίδες σε ελικόπτερο και αναχαίτιση drone

Το πρώτο περιστατικό εκτυλίχθηκε όταν ρωσικό πολεμικό σκάφος προχώρησε σε εκτόξευση φωτοβολίδων κινδύνου σε εξαιρετικά μικρή απόσταση από ελικόπτερο των ενόπλων δυνάμεων της Δανίας, ενέργεια που καταγράφεται ως ευθεία διακινδύνευση των κανόνων ασφαλείας πτήσεων σε διεθνή ή συμμαχικά ύδατα.

Σχεδόν ταυτόχρονα, σημειώθηκε παραβίαση του εναέριου χώρου της Λιθουανίας από μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) ρωσικής προέλευσης. Η αντίδραση της συμμαχικής αεράμυνας υπήρξε άμεση, καθώς μαχητικά αεροσκάφη του NATO απογειώθηκαν και κατέστρεψαν το εισερχόμενο σκάφος πριν αυτό προκαλέσει περαιτέρω απειλή εντός της συμμαχικής επικράτειας.

«Ευρύτερο μοτίβο επιθετικότητας»: Η προειδοποίηση της επικεφαλής της Κομισιόν

Αξιολογώντας τη βαρύτητα των γεγονότων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέστησε σαφές ότι τα περιστατικά αυτά δεν μπορούν να εκληφθούν ως μεμονωμένες ή τυχαίες παρεκκλίσεις, αλλά εντάσσονται σε έναν οργανωμένο σχεδιασμό πίεσης εκ μέρους της Ρωσίας:

«Για άλλη μια φορά, η Ευρώπη ξύπνησε αντιμέτωπη με απερίσκεπτη και επικίνδυνη ρωσική συμπεριφορά. Ένα ρωσικό πολεμικό πλοίο εκτόξευσε φωτοβολίδες κινδύνου επικίνδυνα κοντά σε ένα δανικό ελικόπτερο. Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος εισήλθε στον εναέριο χώρο της Λιθουανίας προτού καταστραφεί από μαχητικά αεροσκάφη του NATO. Αυτά δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου ρωσικής επιθετικότητας και προκλήσεων εναντίον της Ευρώπης, που δοκιμάζει την ετοιμότητα και την αποφασιστικότητά μας».

Η επισήμανση αυτή αναδεικνύει την εκτίμηση της ευρωπαϊκής ηγεσίας ότι η Μόσχα επιδιώκει να χαρτογραφήσει τα όρια αντίδρασης των κρατών-μελών της ΕΕ, δημιουργώντας εστίες τριβής στη ζώνη της Βαλτικής.

Ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής σε σύμπραξη με το NATO

Απαντώντας στις προκλήσεις, η κ. Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι απόπειρες εκφοβισμού θα επιφέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει η ρωσική πλευρά, επιβεβαιώνοντας τη στενή συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη στρατιωτική συμμαχία:

«Η Ρωσία θα διαπιστώσει ότι η αποφασιστικότητά μας γίνεται μόνο ισχυρότερη. Ενισχύουμε τη συλλογική μας αποτροπή και άμυνα, μαζί με το NATO. Και κλιμακώνουμε την πίεση προς τη Ρωσία».

Η τοποθέτηση αυτή προαναγγέλλει την εντατικοποίηση των μέτρων στρατιωτικής επαγρύπνησης και επιτήρησης κατά μήκος των ανατολικών συνόρων, αλλά και τη διατήρηση της αυστηρής οικονομικής και διπλωματικής γραμμής απέναντι στη Μόσχα.