Ένα εξαιρετικά σημαντικό παλαιοντολογικό εύρημα, το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου που έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια, ήρθε στο φως στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Σητείας, προσθέτοντας ένα ακόμη κομμάτι στο εντυπωσιακό παζλ της πανίδας που υπήρχε στην Κρήτη κατά το Ανώτερο Μειόκαινο.

Το εύρημα ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν μεγάλο ρινόκερο με δύο κέρατα, και εντοπίστηκε στο πλαίσιο επιστημονικής έρευνας από ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με επικεφαλής τον καθηγητή Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργο Ηλιόπουλο.

Η νέα ανακάλυψη έρχεται να επιβεβαιώσει για ακόμη μία φορά τον ιδιαίτερα σημαντικό παλαιοντολογικό πλούτο του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Σητείας, η ιστορία του οποίου εκτείνεται σε ένα εντυπωσιακό χρονικό βάθος σχεδόν 300 εκατομμυρίων ετών.

Η ανακάλυψη στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά

Η έρευνα ξεκίνησε τον περασμένο Μάρτιο, στο πλαίσιο της συνεργασίας και χρηματοδότησης του Πανεπιστημίου Πατρών με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Σητείας και τον Δήμο Σητείας, με στόχο την ανάδειξη του παλαιοντολογικού πλούτου της περιοχής.

Κατά τη διάρκεια παλαιοντολογικής επισκόπησης στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά, η επιστημονική ομάδα εντόπισε μία νέα θέση στην οποία υπήρχαν απολιθωμένα οστά.

Ακολούθησε προσεκτική ανασκαφή, με τα οστά να απομακρύνονται από το ίζημα ως ένα ενιαίο μπλοκ. Το υλικό συσκευάστηκε και μεταφέρθηκε στο Εργαστήριο Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας, προκειμένου να πραγματοποιηθούν ο καθαρισμός και η συντήρησή του.

Η διαδικασία επεξεργασίας ολοκληρώθηκε πρόσφατα και τότε αποκαλύφθηκε το σημαντικότερο από τα ευρήματα: το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου.

Διατηρήθηκε το μισό κρανίο και τρεις γομφίοι

Το κρανίο έχει διασωθεί περίπου κατά το ήμισυ, καθώς το υπόλοιπο τμήμα είχε ήδη καταστραφεί εξαιτίας της διάβρωσης.

Στο τμήμα που κατάφερε να διατηρηθεί οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης τρεις γομφίους της αριστερής άνω γνάθου, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικά για την αναγνώριση και τη μελέτη του ζώου.

Η προκαταρκτική επιστημονική εξέταση έδειξε ότι πρόκειται για μεγάλο ρινόκερο με δύο κέρατα του είδους Dihoplus pikermiensis.

Το συγκεκριμένο είδος έζησε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο στην περιοχή της Δυτικής Ευρασίας και αποτελεί χαρακτηριστικό αντιπρόσωπο των περισσοδάκτυλων της λεγόμενης Πικερμικής πανίδας.

Έζησε στη Σητεία πριν από 8 έως 8,5 εκατ. χρόνια

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ηλικία του νέου απολιθώματος.

Σύμφωνα με την προκαταρκτική μελέτη, ο ρινόκερος φαίνεται ότι έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.

Η ηλικία του είναι αντίστοιχη με εκείνη του γιγάντιου δεινοθήριου της Αγίας Φωτιάς (Deinotherium proavum), ενός ακόμη εξαιρετικά σημαντικού παλαιοντολογικού ευρήματος της περιοχής.

Η παρουσία του Dihoplus pikermiensis προσφέρει στους επιστήμονες νέα δεδομένα για το φυσικό περιβάλλον και την πανίδα της Κρήτης εκατομμύρια χρόνια πριν από τη σημερινή εποχή.

Μια παλαιοντολογική ιστορία σχεδόν 300 εκατ. ετών

Ο πλούτος του Γεωπάρκου της Σητείας δεν περιορίζεται στα ευρήματα του Μειόκαινου.

Η παλαιοντολογική ιστορία της περιοχής εκτείνεται σε σχεδόν 300 εκατομμύρια χρόνια, από φυτικά υπολείμματα του Λιθανθρακοφόρου και τους Ρουδιστές του Κρητιδικού έως το γιγάντιο Δεινοθήριο του Μειόκαινου και τα νάνα ενδημικά θηλαστικά του Πλειστόκαινου.

Η νέα ανακάλυψη έρχεται πλέον να εμπλουτίσει ακόμη περισσότερο αυτό το αρχείο.

Παράλληλα, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι κατά το Ανώτερο Μειόκαινο η Σητεία και γενικότερα η Κρήτη φιλοξενούσαν σημαντική χερσαία πανίδα, με ομοιότητες με εκείνη που υπήρχε την ίδια περίοδο στη Δυτική Ευρασία.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συνέχιση των ερευνών στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει στο μέλλον σε νέα σημαντικά ευρήματα, προσφέροντας περισσότερες πληροφορίες για την παλαιοντολογική ιστορία της Σητείας και συνολικά της Κρήτης.

Η επιστημονική ομάδα

Στις ανασκαφές και στις εργασίες συντήρησης του Dihoplus pikermiensis συμμετείχαν ο καθηγητής Γιώργος Ηλιόπουλος, η Δρ Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ Ιρενα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, καθώς και οι Benoit Ficart και Thomas Beard.