Το παιχνίδι υπήρξε παραδοσιακά μέσο μάθησης, ένας τρόπος για να μαθαίνουν τα παιδιά και οι ενήλικοι, πολύ πριν δημιουργηθούν τα σχολεία. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να υιοθετούμε, να δημιουργούμε και να προσαρμόζουμε παιχνίδια στις μαθησιακές δραστηριότητες που σχεδιάζουμε και για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι και μορφές παιχνιδιού που μπορούμε να εντάξουμε σε μαθησιακές δραστηριότητες:
Επιτραπέζια παιχνίδια: Το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου για παράδειγμα έχει δημιουργήσει τέτοιο παιχνίδι για το νερό.
Παιχνίδια κατασκευών όπως πχ Lego: Τέτοια παιχνίδια μπορούν να αξιοποιηθούν για να δημιουργούν οι εκπαιδευόμενοι, μικροί και μεγάλοι, εικόνες του κόσμου όπως είναι και όπως θα πρότειναν να γίνει, καλλιεργώντας την κριτική σκέψη και την ιδέα ότι ο κόσμος αλλάζει, μπορούμε να τον αλλάζουμε, να τον κάνουμε καλύτερο, να εντοπίζουμε προβλήματα και να αναζητούμε λύσεις. Μια τέτοια δραστηριότητα που κάναμε σε Σεμινάριο Erasmus+ πχ ήταν “Φτιάξτε την τάξη σας όπως είναι σήμερα” και μετά, “Φτιάξτε τώρα την τάξη σας όπως θα θέλατε να είναι”. Ήταν εντυπωσιακό ότι όλοι οι ενήλικες, εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν έφτιαξαν σχολικές τάξεις με έλλειψη χώρου και στη δραστηριότητα “πώς θα θέλατε να είναι” έφτιαξαν τάξεις με περισσότερο ελεύθερο χώρο και πράσινο, φυτά μέσα κι έξω από την τάξη.
Παιχνίδια με κάρτες: Ένα παιχνίδι που χρησιμοποιεί το ΚΕΠΕΑ Βάμου στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το Νερό είναι να μοιράζονται κάρτες με εικόνες ζώων και φυτών πχ της λίμνης μία σε κάθε εκπαιδευόμενο. Οι εκπαιδευόμενοι κινούνται ελεύθερα στο χώρο και με το σύνθημα του εκπαιδευτή – συντονιστή (πχ παλαμάκια) σταματάνε και συστήνονται στον/στην διπλανό/ή της και δείχνει ο/η ένας/μία στον/στην άλλο/η την εικόνα με το ζώο ή φυτό που έχει. Έτσι συνδυάζεται η γνωριμία μεταξύ τους, η εκμάθηση ζώων και φυτών της λίμνης και η κίνηση.
Παιχνίδια κίνησης: Ένα τέτοιο παιχνίδι εφαρμόζει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη Θάλασσα σε συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Βάμου με τους εκπαιδευόμενους να κινούνται σε διαφορετικές θέσεις μέσα ή έξω από την τάξη, όπου υπάρχει η εικόνα ενός θαλάσσιου ζώου, όταν ακούσουν τον ήχο της φωνής του.
Κυνήγι θησαυρού: Στη διάρκεια πχ του εκπαιδευτικού προγράμματος για την Παλιά Πόλη του ΚΕΠΕΑ Βάμου, οι εκπαιδευόμενοι με οδηγίες και χάρτες αναζητούν μνημεία της Παλιάς Πόλης των Χανίων, μαθαίνοντας έτσι για την Τοπική Ιστορία, τα μνημεία και το δομημένο περιβάλλον της πόλης μέσα από κίνηση, έρευνα και ανακάλυψη.
Παιχνίδια γνωριμίας: Υπάρχουν πολλά και αρκετά διασκεδαστικά. Ένα παράδειγμα είναι να σταθούν οι εκπαιδευόμενοι σε κύκλο στο δάσος ή σε ένα πάρκο και να συστηθούν λέγοντας ο/η καθένας/μία το όνομά του/της και ένα ζώο ή φυτό που αρχίζει από το ίδιο γράμμα. “Είμαι η Μαρία η μέλισσα!”. Έτσι γνωρίζονται, παρατηρούν και μαθαίνουν ζώα και φυτά που τους περιβάλλουν κι εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους με ένα παιχνίδι.
Υπαίθρια παιχνίδια στη φύση ή στην πόλη: Οι εκπαιδευόμενοι σε ομάδες πχ μπορούν να αναλάβουν την υλοποίηση διαφόρων δραστηριοτήτων σε υπαίθριο χώρο (πχ φτιάξτε μια πυραμίδα και υλικά από τη φύση, βρείτε κάτι στρογγυλό, κάντε συλλογή πεσμένων φύλλων ή καρπών, φτιάξτε ένα σπιτάκι με υλικά από τη φύση χωρίς να κόψετε τίποτα κοκ). Κινούνται έτσι στην ύπαιθρο, εξερευνούν, παρατηρούν το περιβάλλον και μαθαίνουν γι’ αυτ
Διαδικτυακά παιχνίδια και παιχνίδια σε υπολογιστή ή τάμπλετ: Οι εκπαιδευόμενοι μπρούν να μάθουν για την υγιεινή διατροφή, τα βιολογικά προϊόντα και την κρητική διατροφή παίζοντας στο διαδίκτυο “Το φιδάκι της διατροφής” που έχει δημιουργήσει το ΚΕΠΕΑ Βάμου (είναι διαθέσιμο ελεύθερα στο διαδίκτυο μέσα από τα ιστολόγιά του).
Κουκλοθέατρο: Μπορούμε να μαθαίνουμε μέσα από το κουκλοθέατρο για το πρόβλημα των Απορριμμάτων, τη Μείωση, Επαναχρησιμοποίηση και Ανακύκλωση, όπως γίνεται για μικρότερα παιδιά με κούκλες από υλικά επαναχρησιμοποίησης από το ΚΕΠΕΑ Βάμου. Παραδοσιακά βέβαια, το κουκλοθέατρο και το θέατρο σκιών ήταν διασκέδαση και τρόπος μάθησης για όλες τις ηλικίες κι όχι μόνο για παιδιά.
Θεατρικό παιχνίδι: Η δραματοποίηση ενός μύθου, το θεατρικό παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων. Για παράδειγμα, οι εκπαιδευόμενοι αναλαμβάνουν ο καθένας το ρόλο κάποιου που έχει σχέση με μια ακτή -ενός επισκέπτη, ενός επιχειρηματία, κατοίκου, ζώου, φυτού κοκ. Μπαίνουν έτσι στο πετσί του ρόλου και κατανοούν τα κίνητρα και τους προβληματισμούς όλων όσοι εμπλέκονται. Προκαλείται έτσι συζήτηση και προβληματισμός για τον τρόπο διαχείρισης των ακτών.
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά. Υπάρχουν άπειροι τρόποι να εντάξουμε το παιχνίδι σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες και να γίνει έτσι το μάθημα πιο διασκεδαστικό, με ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευόμενων, η εκπαίδευση να μετατραπεί σε βιωματική μάθηση που μένει.
Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο ήταν η συμμετοχή σε Σεμινάριο με θέμα «Εισάγοντας τη Βιωσιμότητα μέσα από Μάθηση βασισμένη στο Παιχνίδι και Παιχνιδοποίηση» στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας, από τις 18 έως τις 23 Μαΐου 2026. Η μετακίνηση αυτή έγινε στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+ KA1 (Διαπίστευση Erasmus+), το οποίο έχει εγκριθεί από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (Αρ. έγκρισης 2025-1-EL01-KA121-ADU-000333571) με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
* Υπεύθυνος του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου
Σε μια συζήτηση για την ελληνική πολιτισμική ταυτότητα έχει τη θέση του και ο κρητικός πολιτισμός, ειδικότερα ο κρητικός νομικός πολιτισμός, καθώς το δίκαιο, το Κρητικό Δίκαιο, αποτελεί το εντελώς ιδιαίτερο στοιχείο του πολιτισμού της Κρήτης.
Το Κρητικό Δίκαιο περιλαμβάνει τους κανόνες και τις αρχές της κρητικής κοινωνίας μέσα στον χρόνο. Κατά την αρχαία περίοδο (νεολιθική, μινωϊκή, μυκηναϊκή, δωρική, ελληνιστική, ρωμαϊκή), τη μέση (βυζαντινή, αραβική, βενετική) και τη νεότερη περίοδο (τουρκική, Ημιαυτονομίας, Κρητικής Πολιτείας, σύγχρονη). Αυτοί οι κανόνες και οι αρχές που πηγάζουν διαδοχικά από την κρητική κρατική εξουσία, την εξουσία του κατακτητή και την επαναστατική εξουσία, εκφράζοντας κάθε φορά τη θέληση της ιθύνουσας κοινωνικής τάξης, για να καταλήξουν με την Ένωση στους κόλπους του νεότερου ελληνικού δικαίου, προσδιορίζουν τη μοναδικότητα, της κρητικής νομικής ιστορίας πέντε χιλιετιών. Σε αυτό το πλαίσιο παίζεται το συναρπαστικό κρητικό, κοινωνικό, δικαιϊκό δράμα, από τους πρώτους συνεκτικούς δεσμούς της πρωτόγονης κοινότητας στην ευτυχισμένη εποχή της μητριαρχίας, τη δημιουργία της ανισότητας και του θεσμού του κράτους, την ανάπτυξη της μινωϊκής και της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας στην Κρήτη, τις αλλεπάλληλες ξένες κατακτήσεις και τους ηρωϊκούς αγώνες του κρητικού λαού για την Ένωση, μέσω και του καθεστώτος της Ημιαυτονομίας και της Κρητικής Πολιτείας και μέχρι τις μέρες μας. Το Κρητικό Δίκαιο εμφανίζεται έτσι ως αντικαθρέφτισμα των αλλαγών, της μετεξέλιξης, του πεδίου μάχης των ιδεών, των πράξεων και των βιωμάτων της ιστορίας. Ως πρωταρχή και βάση του ευρωπαϊκού δικαίου, ως Κρητών Πολιτεία και ως πηγή της ρωμαϊκής Δωδεκαδέλτου. Ως δίκαιο της αντίστασης, της αυτονομίας και της επανάστασης. Ως έθιμο και νόμος, ως θεσμός και ρήτρα, ως ελευθερία. Ως Κρητική Πολιτεία, ως Ένωση με την Ελλάδα, ως ευρωπαϊκή περιφέρεια. Τέλος ως υπόδειγμα μελέτης προτάσεων, που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες δικαιϊκές απαιτήσεις, ως ανάπτυξη της νομικής προβληματικής, ως κριτική θεώρηση των κοινωνικών μεταβολών, των νομοθετικών εξελίξεων, και των διεθνών σχέσεων.
Οι κατευθυντήριες αρχές του κρητικού πολιτισμού γενικότερα συνοψίζονται σε ένα σύστημα ισορροπίας και αρμονίας, με τη συνύπαρξη των αντιθέτων, μια διάκριση του δικαίου και του νομίμου, που οδηγεί σε ένα αμυντικό, αντιστασιακό πρότυπο και σε μια υπεροχή της συλλογικότητας, όπου το υποκειμενικό υποτάσσεται στο αντικειμενικό. Έτσι δημιουργείται ένας πνευματικός, κοινωνικός και δικαιϊκός συγκρητισμός, που περιλαμβάνει τον άνθρωπο και τη φύση, το πρόσωπο και την κοινωνία, το νόμο και την επιείκεια. Είναι αναλογικά το αρχαιοελληνικό και βυζαντινό συναμφότερον. Η Κρήτη φωτίζεται στο απολλώνιο φως του Λόγου, πυρπολείται στο διονυσιακό πυρ του πάθους και υπομένει τα προμηθεϊκά βάσανα «απ΄αγάπη πολλή της ελευθερίας των ανθρώπων».
Σε αυτό το δικαιϊκό σύστημα προβάλλουν οι αρχές και ρήτρες της Ελευθερίας (ανεξαρτησία, αντίσταση, επανάσταση – αυτονομία, αυτάρκεια, αποκέντρωση – άμυνα, φιλοπατρία, οπλοκατοχή), της Δικαιοσύνης (δίκαιο, καλή πίστη, ομόνοια – θεοδικία, ομολογία, διαιτησία – ανταπόδοση, εκδίκηση, αυτοδικία) και της Συλλογικότητας (συγκρητισμός, συμπολίτευση, αλληλεγγύη – οικογένεια, αδελφοποιϊα, φιλοξενία – κοινοκτημοσύνη, συνεταιρισμός, συνεργασία).
Αυτές οι αρχές ξεπηδούν από κάθε σελίδα της ιστορίας του Κρητικού Δικαίου. Η Ελευθερία από τον αγώνα των κρητικών πόλεων, που με τον συγκρητισμό αντιτάσσονται στις ρωμαϊκές λεγεώνες. Από την αντίσταση σε κάθε νέο εισβολέα. Από τις δεκατρείς επαναστάσεις κατά των βενετών. Από τις ένδεκα επαναστάσεις κατά των τούρκων. Από τα τρία επαναστατικά κινήματα της Κρητικής Πολιτείας. Από τα τρία δημοκρατικά κινήματα μετά τη Ένωση. Και από τον μεγαλειώδη αγώνα του κρητικού λαού κατά τη Μάχη της Κρήτης και την Αντίσταση. Σταθερό υπόβαθρο αυτών των αγώνων είναι η αυτονομία, η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, η εθνική ομοψυχία. Σε αυτά τα πλαίσια κινείται ο κρητικός λαός, οι επαναστατημένες περιοχές, η επαναστατική εξουσία. Η ανάπτυξη των εθίμων, οι αυτοφυείς θεσμοί οργάνωσης και άσκησης της εξουσίας, η διαδικασία επίλυσης των διαφορών. Η αντίσταση, η αυτάρκεια, η οπλοκατοχή απορρέουν κατευθείαν από τη ρήτρα της Ελευθερίας και δίδουν ουσιαστικό περιεχόμενο στην κοινωνική συνείδηση.
Η Δικαιοσύνη ως πατρογονική παρακαταθήκη της μινωϊκής Κρήτης περνά από το δίκαιο στον νόμο, στην καλή πίστη και στην ομόνοια, από τη θεοδικία στη διαιτησία, από την ανταπόδοση στην εκδίκηση. Η κρητική ευνομία που πηγάζει από τη θεϊκή προέλευση των κρητικών νόμων, κωδικοποιείται στην Κρητών Πολιτεία, ζωντανεύει στη διαιτησία των γερόντων, μεταφέρεται βίαια από τον νόμο του Ραδαμάνθυος στα κρητικά «οικογενειακά», από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας.
Και τέλος η Συλλογικότητα κυριαρχεί. Ο Συγκρητισμός αποτελεί μια γενική έννοια και στη δημόσια και στην ιδιωτική ζωή. Οι οικογενειακοί δεσμοί που επεκτείνονται με τον θεσμό της αδελφοποιϊας και γενικεύονται με το έθιμο της φιλοξενίας, δημιουργούν ένα αδιάσπαστο μέτωπο αλληλεγγύης. Και οι κοινοκτημονικοί θεσμοί ζωντανεύουν στα ιδιαίτερα αγροτικά και κτηνοτροφικά έθιμα, στη ζωή των χωριών και των πόλεων, στη δραστηριότητα των συνεταιρισμών της υπαίθρου και της συμπλοιοκτησίας των καραβιών του κρητικού πελάγους.
Πρόκειται για την πιο γνήσια έκφραση του συγκρητισμού, της διαλεκτικής σύνθεσης των αντιθέσεων ελληνορωμαϊκού δικαίου, χριστιανισμού και παγανισμού, σοσιαλιστικών και εξουσιαστικών αρχών και πρακτικών. Μέσα στο συνεχιζόμενο μέτωπο πάλης του Κρητικού Δικαίου, όπου αντιμάχονται οι κοινωνικές ροπές, δοκιμάζονται τα πολιτικά συστήματα και συγκρούονται οι εθνικές και οι ξενικές δυνάμεις. Όπου αντιπαλεύουν οι τρόποι σκέψης και οι τρόποι ζωής.
Σε παράσταση διαμαρτυρίας έξω από το Γυμνάσιο Κουνουπιδιανών προχώρησαν η Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΕΛΜΕ) Χανίων και φοιτητικοί σύλλογοι του Πολυτεχνείου Κρήτης, με αφορμή την πληροφορία για επικείμενη επίσκεψη της υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, προκειμένου να επιθεωρήσει αίθουσα πειραματικού σχολείου που διαμορφώνεται στον χώρο — μία παρουσία που τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.
Παρά τη ματαίωση της επίσκεψης, οι συγκεντρωμένοι εκπαιδευτικοί, πραγματοποιώντας τρίωρη στάση εργασίας, μαζί με φοιτητές της περιοχής παρέμειναν στο σημείο, μετατρέποντας την κινητοποίηση σε βήμα ανάδειξης των δομικών προβλημάτων της δημόσιας εκπαίδευσης στον νομό Χανίων: από τη διαρκή λειτουργία προκατασκευασμένων αιθουσών (προκάτ) σε σχολεία μέχρι τους μισθούς των νεοδιόριστων, τις πειθαρχικές πιέσεις σε μαθητές και φοιτητές, καθώς και το οξύ στεγαστικό ζήτημα που πιέζει τη φοιτητική κοινότητα της πόλης.
Η συγκέντρωση στα Κουνουπιδιανά και το οξύμωρο των πειραματικών τάξεων δίπλα στα προκάτ
Η κινητοποίηση οργανώθηκε μετά τη διάδοση της είδησης ότι η υπουργός Παιδείας επρόκειτο να βρεθεί στο σχολικό συγκρότημα των Κουνουπιδιανών για τα εγκαίνια και την επιθεώρηση της νέας πειραματικής τάξης. Εκπαιδευτικοί και φοιτητές έδωσαν το «παρών» θέτοντας στο επίκεντρο τις υλικοτεχνικές αντιφάσεις του συγκροτήματος.
Αναφερόμενος στη συγκέντρωση, ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Χανίων, Χρήστος Μπέλμπας, υπογράμμισε:
«Είναι γνωστό ότι στα Χανιά είμαστε γενικά φιλόξενοι άνθρωποι, με μία όμως προϋπόθεση: να μην πειράζεις εμάς και το σπίτι μας. […] Όπως είπα, πειράζουν και το σπίτι μας — και το δεύτερο σπίτι μας είναι το σχολείο».
Εστιάζοντας στην εικόνα που παρουσιάζει το συγκεκριμένο γυμνάσιο, ο κ. Μπέλμπας κατήγγειλε ότι η προσπάθεια δημιουργίας μίας σύγχρονης πειραματικής αίθουσας συνυπάρχει με χρόνιες πρόχειρες λύσεις στέγασης:
«Στο σχολείο όπου ετοιμάζεται η κυρία Ζαχαράκη να εγκαινιάσει την πειραματική τάξη, λειτουργούν κάθε χρόνο δύο έως τρεις αίθουσες σε προκάτ. Στο ίδιο συγκρότημα, στο ίδιο σχολείο όπου έρχεται να εγκαινιάσει την τάξη, έχουμε ακριβώς δίπλα τα προκάτ. […] Είναι οξύμωρο, είναι ειρωνεία, αλλά κατά τη γνώμη μου δείχνει γλαφυρά το τι κάνει η κυβέρνηση σε σχέση με την εκπαίδευση: φροντίζει να την κατηγοριοποιήσει, να τη διαλύσει και να την ιδιωτικοποιήσει, μένοντας κατά τα άλλα μόνο στην επικοινωνιακή διαχείριση για τα φλας και τις προεκλογικές φιέστες. Γι’ αυτούς τους λόγους εμείς λέμε ότι δεν είναι ώρα για προεκλογικές φιέστες. Η παιδεία έχει τεράστια ζητήματα τα οποία πρέπει να λυθούν άμεσα για να μπορούν τα παιδιά να κάνουν μάθημα με αξιοπρέπεια σε ένα δημόσιο σχολείο. Και γι’ αυτό ξεκαθαρίζουμε ότι η κυρία Ζαχαράκη είναι ανεπιθύμητη».
Το κτιριακό πρόβλημα στην Κίσσαμο και η οικονομική ασφυξία των εκπαιδευτικών στα Χανιά
Πέρα από τα Κουνουπιδιανά, ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Χανίων αναφέρθηκε στη γενικότερη κτιριακή εγκατάλειψη σχολικών μονάδων της Περιφερειακής Ενότητας, υπενθυμίζοντας τις πρόσφατες μαθητικές αντιδράσεις στην Κίσσαμο:
«Προχθές και αντιπροχθές είχαμε κατάληψη στο ΕΠΑΛ Κισσάμου για κτιριακά ζητήματα. Το ΓΕΛ και το ΕΠΑΛ Κισσάμου λειτουργούν εξ ολοκλήρου σε προκάτ».
Παράλληλα, τέθηκε με ένταση το ζήτημα του κόστους διαβίωσης στα Χανιά σε σχέση με τις αμοιβές των λειτουργών της μέσης εκπαίδευσης. Ο κ. Μπέλμπας σημείωσε ότι η κυβέρνηση έχει στερήσει τον 13ο και 14ο μισθό, υπενθυμίζοντας τη στάση του Δημοσίου στην πρόσφατη εκδίκαση της υπόθεσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ενώ ανέφερε:
«Αυτή τη στιγμή ο νεοδιόριστος εκπαιδευτικός παίρνει μισθό 820 ευρώ για 12 μήνες — ας κρίνει ο κόσμος αν αυτός ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια στα Χανιά. Μας έχουν κλέψει την εισφορά υπέρ ανεργίας, η οποία υποτίθεται ότι όταν η ανεργία έπεφτε κάτω από το 10% θα μας αποδιδόταν πίσω. Η ανεργία έχει πέσει κάτω από το 10% —είναι από τις υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά έχει πέσει κάτω από το 10%— και παρ’ όλα αυτά δεν μας αποδίδεται. Μας έχουν κλέψει το μισθολογικό κλιμάκιο του 2016-2017».
Επιπλέον, καυτηρίασε τη μη μονιμοποίηση των αναπληρωτών, επισημαίνοντας ότι στην Ελλάδα το ποσοστό των εργαζομένων με ελαστικές σχέσεις εργασίας στην εκπαίδευση φτάνει το 30%, έναντι διεθνούς μέσου όρου 5% σε 190 χώρες, με άμεση συνέπεια να καταγράφονται φέτος κενά στην παράλληλη στήριξη των μαθητών και υποστελέχωση στα τμήματα ένταξης.
Πολυτεχνείο Κρήτης: Πειθαρχικές διώξεις, ακαδημαϊκά κριτήρια στις εστίες και το στεγαστικό κόστος
Στην κινητοποίηση συμμετείχαν δυναμικά και εκπρόσωποι των φοιτητικών συλλόγων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φοιτητών Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Θεοφάνεια Γκιόλε, εξήγησε τους λόγους της παρουσίας τους, συνδέοντας τις κυβερνητικές επιλογές με το νέο αυστηρό πλαίσιο ποινών:
«Εμείς ήρθαμε εδώ ακριβώς λόγω της επικείμενης επίσκεψης της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, για τα εγκαίνια της πειραματικής τάξης στο Γυμνάσιο Κουνουπιδιανών. Οι φοιτητικοί σύλλογοι έχουν κάνει ξεκάθαρο όλο αυτό το διάστημα ότι αντιστεκόμαστε σε αυτά που προσπαθεί να περάσει η ίδια η Υπουργός Παιδείας και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Η Σοφία Ζαχαράκη προσπαθεί να τσακίσει την προοπτική χιλιάδων μαθητών και φοιτητών μέσα από νόμους που έχει ψηφίσει — όπως, για παράδειγμα, το νέο ποινικό και πειθαρχικό πλαίσιο για τη νεολαία, με ποινές μάλιστα πολύ πιο βαριές και από τον ίδιο τον Ποινικό Κώδικα».
Όπως κατήγγειλε η κ. Γκιόλε, η εφαρμογή αυτών των μέτρων εκδηλώθηκε άμεσα στην πόλη των Χανίων:
«Είδαμε την εφαρμογή του νόμου στην πράξη φέτος στην πόλη των Χανίων: τόσο με μηνύσεις εις βάρος μαθητών, μελών και προέδρων 15μελών στα σχολεία για τη δράση τους, όσο και σε βάρος εκλεγμένων συνδικαλιστών φοιτητών στο Πολυτεχνείο Κρήτης, οι οποίοι απειλούνται με πειθαρχικές διώξεις για τη συνδικαλιστική τους δράση μέσα στις σχολές».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στεγαστική κρίση που πλήττει τα Χανιά και στις συνθήκες διαβίωσης στις εγκαταστάσεις του Πολυτεχνείου Κρήτης, όπου, πέρα από τα πρόσφατα καταγεγραμμένα προβλήματα υγιεινής με έντομα και κατσαρίδες στις εστίες, έχουν προστεθεί αυστηροί περιορισμοί παραμονής:
«Η ίδια η διοίκηση του Πολυτεχνείου Κρήτης εδώ και δύο χρόνια έχει θεσπίσει ακαδημαϊκά κριτήρια για τη διαμονή. Μετατρέπει έτσι τη φοιτητική εστία σε κάποιου είδους επιβράβευση και “βραβείο” για όποιον φοιτητή καταφέρνει να περνάει τα μαθήματά του, αντί να αποτελεί μοναδικό κριτήριο το οικονομικό. […] Ενώ ξεκίνησε με την απαίτηση να περνάς δύο μαθήματα τον χρόνο —κάτι που θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος ότι είναι εφικτό και φυσιολογικό—, στην πορεία αυτά τα κριτήρια αυστηροποιήθηκαν και ο αριθμός των απαιτούμενων μαθημάτων αυξήθηκε».
Η εκπρόσωπος των φοιτητών υπογράμμισε ότι τα Χανιά αποτελούν «μία πόλη εξαιρετικά αφιλόξενη οικονομικά για τους φοιτητές», γεγονός που αναγκάζει μεγάλο μέρος των νέων να εργάζεται παράλληλα με τις σπουδές του μένοντας πίσω στις ακαδημαϊκές υποχρεώσεις, καταλήγοντας στο αίτημα να καταργηθούν άμεσα τα ακαδημαϊκά κριτήρια και να ληφθούν μέτρα ουσιαστικής ελάφρυνσης του κόστους σπουδών.
Η αλήθεια είναι ότι και παλιότερα η Χρυσή Αυγή προσπαθούσε να διεισδύσει στα σχολεία, όμως η επιτυχία της ήταν πάντα εξαιρετικά περιορισμένη. Πλέον, όμως, μέσα από τα social media, το δηλητήριο του μίσους διαχέεται και μολύνει τα νεανικά μυαλά πολύ πιο εύκολα.
Σήμερα το πρωί, εκπαιδευτικοί-μέλη της ΕΛΜΕ Χανίων και φοιτητές πραγματοποίησαν κινητοποίηση έξω από το Γυμνάσιο Κουνουπιδιανών, όπου κατασκευάζεται «πειραματική» αίθουσα. Τώρα, τι ακριβώς νόημα έχει να υπάρχει μία «καλή» αίθουσα σε ένα σχολείο που διατηρεί ακόμα αίθουσες προκάτ, αυτό μόνο στο μυαλό των κυβερνώντων μπορεί να βρει λογική εξήγηση.
Απαντήσεις γι’ αυτό, αλλά και για τα υπόλοιπα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν την εκπαιδευτική κοινότητα, περίμεναν να λάβουν σήμερα εκπαιδευτικοί και φοιτητές, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες το σχολείο θα επισκεπτόταν η Υπουργός Παιδείας, κ. Ζαχαράκη.
Η υπουργός τελικά δεν εμφανίστηκε και οι συγκεντρωμένοι αποχώρησαν.
Κατά τη διάρκεια όμως της κινητοποίησης, και για αρκετή ώρα, μία ομάδα μαθητών —υπό την ανοχή της διεύθυνσης του σχολείου που άργησε χαρακτηριστικά να πράξει — όχι μόνο εκφράστηκε με επιθετικότητα προς τους διαδηλωτές, αλλά έφτασε στο σημείο να πετάει μπουκάλια μέσα στο πλήθος, κρυμμένη πίσω από τοίχους. Μερικά από αυτά τα μπουκάλια παραλίγο να χτυπήσουν διαδηλωτές και δημοσιογράφους.
Την ίδια στιγμή, άλλοι, εν είδει «αστείου», έβριζαν φωνάζοντας «άνεργοι, μαλάκες, κομμουνιστές». Φώναζαν “άνεργους, μαλάκες, κομμουνιστές” ανθρώπους που διαδήλωναν και για αυτούς, για να μην κάνουν μάθημα σε προκάτ αίθουσες στο σχολείο τους, για να παύσουν να υπάρχουν αναπληρωτές καθηγητές, για να εργάζονται μόνιμα και με δικαιώματα και για να μην αναγκάζονται να μένουν συνάδελφοί τους σε σκηνές…
Κάποιοι πάλι ρωτούσαν καθηγητές και παρευρισκόμενους:
«Τι θα ψηφίσετε;»
Σύμφωνα με καθηγητές με τους οποίους μιλήσαμε, το συγκεκριμένο ερώτημα τίθεται συχνά από μαθητές που υποστηρίζουν τον Κασιδιάρη και σε άλλα σχολεία, δήθεν «για χαβαλέ».
Είναι κατανοητό ότι σε αυτή την ηλικία υπάρχει η επιθυμία να προκαλέσεις τους μεγαλύτερους, να εκφράσεις «αντίδραση». Απόλυτα κατανοητό.
Μήπως όμως θα έπρεπε να ανοίξει επιτέλους μία σοβαρή συζήτηση με τους μαθητές για το τι πραγματικά ήταν η Χρυσή Αυγή;
Η γενιά που βρίσκεται σήμερα στα θρανία δεν έχει βιωματική σύνδεση με τις γενιές που έζησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Κρήτη και τα δεινά του ναζισμού —καθώς εκείνοι οι άνθρωποι έχουν πλέον φύγει από τη ζωή. Δεν έχει όμως εικόνα ούτε για τη δράση της νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής, η οποία μέσα από τους αλγορίθμους των social media επανέρχεται ξεπλυμένη, ως «άλλη μία άποψη» σε μία περίοδο που η ακροδεξιά από περιθωριακή δύναμη αγκαλιάζεται από τους πιο ισχυρούς άνθρωπους του πλανήτη, όπως ο Έλον Μασκ και εξ αυτού ο λόγος της “κανονικοποιείται”.
Δεν χρειάζονται τιμωρίες. Όμως, λαός που ξεχνά την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.
Έντονο προβληματισμό και ανησυχία προκαλεί στην εκπαιδευτική κοινότητα του Ρεθύμνου ένα σοβαρό επεισόδιο βίας που σημειώθηκε σε σχολείο της πόλης, σύμφωνα με επίσημη καταγγελία της τοπικής Ένωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΕΛΜΕ). Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η εμφάνιση μαθητή που φορούσε μπλούζα της Χρυσής Αυγής, ο οποίος φέρεται να απείλησε απρόκλητα μαθητές συστεγαζόμενου σχολείου και, από κοινού με συμμαθητές του, να προχώρησε σε ρίψη μπουκαλιών, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός μαθητή στο κεφάλι.
Το περιστατικό, το οποίο καταγράφεται λίγες ημέρες μετά την αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη, κινητοποίησε άμεσα τη συνδικαλιστική ένωση των εκπαιδευτικών, η οποία ζητά την άμεση ενεργοποίηση όλων των προβλεπόμενων πειθαρχικών και προληπτικών μέτρων, απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια υποτίμησης ή συγκάλυψης φαινομένων σχολικής βίας και φασιστικής προπαγάνδας.
Το χρονικό της επίθεσης στο κοινό προαύλιο και ο τραυματισμός
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει στην ανακοίνωσή της η ΕΛΜΕ Ρεθύμνου, η ένταση ξεκίνησε όταν ο μαθητής εμφανίστηκε στον χώρο του σχολείου φέροντας διακριτικά της Χρυσής Αυγής στην ενδυμασία του. Στον κοινό προαύλιο χώρο του σχολικού συγκροτήματος, ο ανήλικος στράφηκε αρχικά με απειλές εναντίον μαθητών του συστεγαζόμενου σχολείου, απευθυνόμενος σε έναν εξ αυτών με τη φράση:
«Θα σε βρω έξω και θα σου σπάσω τα κόκαλα».
Η λεκτική αντιπαράθεση κλιμακώθηκε γρήγορα σε πράξη σωματικής βίας. Όπως καταγγέλλεται, ο συγκεκριμένος μαθητής, συνεπικουρούμενος από ομάδα συμμαθητών του, ξεκίνησε να εκτοξεύει μπουκάλια προς την πλευρά των άλλων παιδιών. Από την επίθεση αυτή, ένας μαθητής δέχθηκε χτύπημα στο κεφάλι, γεγονός που προκάλεσε άμεση αναστάτωση στο συγκρότημα και ανέδειξε τους σοβαρούς κινδύνους για τη σωματική ακεραιότητα των παρευρισκομένων.
«Διττός ο χαρακτήρας του περιστατικού»: Σχολική βία και φασιστικές πρακτικές
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΛΜΕ Ρεθύμνου προσεγγίζει το συμβάν μέσα από δύο αλληλένδετα επίπεδα: αφενός ως μία επικίνδυνη υπόθεση ενδοσχολικής επιθετικότητας και αφετέρου ως ενέργεια με σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά.
Αναλύοντας τη φύση του επεισοδίου, η συνδικαλιστική ένωση επισημαίνει χαρακτηριστικά:
«Οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε το διπλό αυτό περιστατικό με τον διττό του χαρακτήρα: και ως πράξη λεκτικής και σωματικής βίας σε σχολικό χώρο, δημιουργώντας ένα πέπλο απειλής σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, όσο και ως μια συνήθη πρακτική των φασιστικών ομάδων».
Διακηρύσσοντας τη μηδενική ανοχή απέναντι σε ανάλογα φαινόμενα, η ΕΛΜΕ καθιστά σαφές ότι δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε πράξη βίας εις βάρος μαθητών, ενώ τονίζει πως η υπόθεση δεν πρέπει να υποτιμηθεί ούτε να συγκαλυφθεί από τις αρμόδιες αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, ζητά την αυστηρή εφαρμογή του συνόλου των πειθαρχικών και αποτρεπτικών μέτρων που ορίζει η σχολική νομοθεσία.
Παιδαγωγική παρέμβαση, στήριξη εκπαιδευτικών και επίσκεψη στα σχολεία
Παράλληλα με το πειθαρχικό σκέλος, το οποίο καλούνται να διεκπεραιώσουν τα αρμόδια όργανα των σχολικών μονάδων, η ΕΛΜΕ Ρεθύμνου δίνει ιδιαίτερο βάρος στην παιδαγωγική διάσταση του προβλήματος. Δηλώνοντας την έμπρακτη στήριξή της προς τους εκπαιδευτικούς που διαχειρίζονται την κρίση στο πεδίο, η Ένωση προανήγγειλε επίσκεψη στα εμπλεκόμενα σχολεία, προκειμένου να συνδιαμορφωθούν αποτελεσματικοί τρόποι ουσιαστικής παιδαγωγικής παρέμβασης.
Η προσέγγιση αυτή αφορά άμεσα και τους μαθητές που συμμετείχαν στην επίθεση, με στόχο να αντιληφθούν το μέγεθος και τις συνέπειες της πράξης τους. Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση:
«Η συνδρομή μας σε κάθε δράση που σκοπό έχει τον περιορισμό της βίας στα σχολεία και τον εξοβελισμό της φασιστικής προπαγάνδας από αυτά είναι δεδομένη. Ο καθένας μπορεί να έχει την άποψή του αλλά ο φασισμός δεν είναι “άποψη”».
Να μη αρθεί η ασυλία των βουλευτών της ΝΔ Μακάριου Λαζαρίδη και Λευτέρη Αυγενάκη αποφάσισε σήμερα η Ολομέλεια της Βουλής.
Πιο συγκεκριμένα, 151 βουλευτές, όλοι «γαλάζιοι», αν και όχι όλοι οι γαλάζιοι, ψήφισαν ενάντια στην άρση ασυλίας του Μακάριου Λαζαρίδη για την υπόθεση του περίφημου δήθεν «πτυχίου» του.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ενώ η Νέα Δημοκρατία είχε δώσει αρχικά γραμμή υπέρ της καταψήφισης στο σύνολο της Κοινοβουλευτικής της Ομάδας, το πρωί άλλαξε ρότα, καλώντας τους βουλευτές της να ψηφίσουν «κατά συνείδηση».
Όπως αναφέρεται, μέρος των βουλευτών της ΝΔ εξέφρασε δυσαρέσκεια για το ότι φαίνεται να τηρούνται δύο μέτρα και δύο σταθμά σε ό,τι αφορά την πάγια στάση υπέρ της άρσης. Βουλευτές φέρονται να έχουν ενοχληθεί βλέποντας άλλες αιτήσεις άρσης ασυλίας να γίνονται αποδεκτές (μεταξύ των οποίων και οι 13 για τον ΟΠΕΚΕΠΕ), αλλά να σηκώνεται «τείχος προστασίας» για τους Λαζαρίδη και Αυγενάκη.
Σύμφωνα με την επίσημη καταμέτρηση της Βουλής, απόντες από την ψηφοφορία για τον Μακάριο Λαζαρίδη ήταν οι βουλευτές της ΝΔ, Γιάννης Κεφαλογιάννης, Γιάννης Οικονόμου, Άγγελος Συρίγος και Δημήτρης Αβραμόπουλος, ενώ ο βουλευτής Καβάλας της ΝΔ, Γιάννης Πασχαλίδης, ψήφισε «παρών».
Για τον Λευτέρη Αυγενάκη, απόντες από την ψηφοφορία ήταν και πάλι οι «γαλάζιοι» βουλευτές Κεφαλογιάννης, Οικονόμου, Συρίγος και Αβραμόπουλος, ενώ ο Γιάννης Λοβέρδος ψήφισε υπέρ της άρσης της ασυλίας του.
Αντιθέτως, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε την άρση της ασυλίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου για δύο διαφορετικές δικογραφίες που αφορούσαν μηνύσεις αστυνομικού και δικαστικού λειτουργού
Της σχετικής με τους δύο γαλάζιους βουλευτές ψηφοφορίας στην Ολομέλεια είχε προηγηθεί σχετική εισήγηση από την πλειοψηφία της Επιτροπής Δεοντολογίας της Βουλής.
Σε ό,τι αφορά τον Λευτέρη Αυγενάκη, αίτημα άρσης της βουλευτικής του ασυλίας έχει κατατεθεί σχετικά με δικογραφία που σχηματίστηκε μετά από συμπληρωματική αναφορά του προέδρου των «Δημοκρατών», Στέφανου Κασσελάκη, με φόντο τη φερόμενη ως τελεσθείσα αξιόποινη πράξη της υποβολής ανακριβούς δήλωσης πόθεν έσχες.
Σε υπόμνημά του προς τα μέλη της επιτροπής Δεοντολογίας ο Αυγενάκης δήλωσε: «Θεωρώ δίκαιη τη μη άρση της βουλευτικής μου ασυλίας» και χαρακτήρισε τις σε βάρος του κατηγορίες «εντελώς αβάσιμες. «Τις αρνούμαι κατηγορηματικά, καθώς δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα και έχουν υπαγορευτεί από πολιτική σκοπιμότητα. Στηρίζονται σε εσφαλμένη και αποσπασματική αξιολόγηση των δηλωθέντων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων μου», ισχυρίστηκε.
Σε ό,τι αφορά τον Μακάριο Λαζαρίδη, το αίτημα άρσης της ασυλίας του αφορά τη γνωστή ιστορία του «πτυχίου» του από το College of SouthEastern Europe και τους μισθούς που βάσει αυτού έλαβε στο υπουργείο Παιδείας. Ο μηνυτής του Λαζαρίδη, ο οποίος υπήρξε μάλιστα στο παρελθόν πολιτευτής του Αρτέμη Σώρρα, του προσάπτει την αξιόποινη πράξη της απάτης σε βάρος νομικού προσώπου του ελληνικού δημοσίου με προκληθείσα ζημία υπερβαίνουσα το ποσό των 120.000 ευρώ. Ο Μακάριος Λαζαρίδης πέρασε το κατώφλι της επιτροπής και αιτήθηκε να μην αρθεί η ασυλία του, μιλώντας για «καθαρά πολιτική δίωξη» και τονίζοντας το πολιτικό παρελθόν του μηνυτή του.
Όταν ανακοινώθηκαν οι εντολές για τη διενέργεια σαρωτικών ελέγχων γύρω από το χρόνιο «φαγοπότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ», τα πολιτικά πυρά στράφηκαν άμεσα κατά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η ένταση της κριτικής προεξοφλούσε μια σκληρή γραμμή σύγκρουσης με τις παθογένειες της κατανομής των κοινοτικών ενισχύσεων.
Ωστόσο, η πολιτική πραγματικότητα απέδειξε γρήγορα ότι οι διακηρύξεις περί αυστηρότητας υποχωρούν μπροστά στην κυβερνητική «μεγαλοψυχία» και την παραδοσιακή εφευρετικότητα του συστήματος, όταν πρόκειται να εκτονωθούν οι πιέσεις και να βρεθούν οι αναγκαίες διέξοδοι.
Η κοινοβουλευτική νύχτα και το θεσμικό παράδοξο
Η ουσία των εξελίξεων εκτυλίχθηκε στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, κατά τη συνήθη πρακτική των προχωρημένων ωρών, «μέσα στα βαθιά μεσάνυχτα, τότε που γίνονται όλες οι δουλειές». Μέσω τροπολογίας που ενσωματώθηκε σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, η νομοθετική εξουσία παρενέβη με τρόπο που επί της ουσίας αδρανοποιεί τους φυσικούς δικαστικούς μηχανισμούς και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση εγκαθιδρύει ένα ιδιότυπο «ακαταδίωκτο», απαλλάσσοντας αναδρομικά όσους είχαν δηλώσει εκτάσεις ακόμη και «μέχρι την κορφή του Ολύμπου» προκειμένου να καρπωθούν αθέμιτα τις αγροτικές επιδοτήσεις. Με μια νομοθετική κίνηση, η διερεύνηση των καταγγελιών και η απόδοση ποινικών ευθυνών για τις πλασματικές δηλώσεις τίθενται στο περιθώριο, εξουδετερώνοντας την παρέμβαση των ευρωπαϊκών και εγχώριων ελεγκτικών αρχών.
Ο κύκλος των κερδισμένων και η κάλυψη ευθυνών
Σύμφωνα με όσους γνωρίζουν εις βάθος τα δεδομένα της υπόθεσης, ο κύκλος των ευνοημένων από αυτή την «(ν)τροπολογία» εκτείνεται πολύ πέρα από την περίμετρο των παραγωγών. Στους πολλαπλά κερδισμένους της ρύθμισης περιλαμβάνονται και κατηγορούμενοι βουλευτές, οι οποίοι βρίσκονται πλέον προστατευμένοι από τις συνέπειες των πράξεων που τους αποδίδονται.
Η θεσμική αυτή παρέμβαση δεν λειτουργεί απλώς ως μέτρο εκτόνωσης της αγροτικής δυσαρέσκειας, αλλά ως ασπίδα προστασίας για το πολιτικό προσωπικό που εμπλέκεται στις υποθέσεις αυτές. Η απόσυρση των ελεγκτικών διαδικασιών συνιστά μια de facto απονομή ασυλίας σε ένα δίκτυο σχέσεων που διαχειρίστηκε αδιαφανώς το δημόσιο και ευρωπαϊκό χρήμα.
Ο εκλογικός ορίζοντας και η επιστροφή στην πελατειακή συναλλαγή
Η πολιτική διάσταση της απόφασης αποκτά πλήρη σαφήνεια υπό το πρίσμα του εκλογικού κύκλου. Η πρόβλεψη ότι μέχρι να στηθούν οι κάλπες θα φροντίσουν να «επιστρέψουν πίσω και τα παράνομα που πήραν από τους αγρότες» συμπυκνώνει τον κυνισμό της συγκυρίας.
Πρόκειται για την επιτομή μιας παλαιοκομματικής πρακτικής που επιβιώνει αλώβητη:
«Τα πάντα για τα ψηφαλάκια».
Το ελληνικό κράτος, αντί να εγγυηθεί την ισονομία, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία απέναντι στα ευρωπαϊκά όργανα, επιλέγει να λειτουργήσει ως μηχανισμός νομιμοποίησης της αυθαιρεσίας, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόσκαιρο πολιτικό όφελος παραμένει το κυρίαρχο κριτήριο της διακυβέρνησης.
Η Ισραηλινή επιχειρηματίας Galit Ben Simhon επιτέθηκε στην ιδιοκτήτρια του μαγαζιού Bar Ohana στη Λέσβο, λόγω μιας επιγραφής «Zionists not welcome», απειλώντας την μάλιστα με δικαστική δίωξη και δημοσιότητα στα ισραηλινά ΜΜΕ. Πρόκειται για άτομο, μάλιστα, με σημαντικό θεσμικό ρόλο στο γενοκτονικό κράτος, καθώς είναι ιδρύτρια της Panthera και πρώην μέλος του ΔΣ της Netivei Israel – National Transport Infrastructure Company, της κρατικής εταιρείας μεταφορικών υποδομών του Ισραήλ, με δραστηριότητες σε παλαιστινιακά εδάφη όπου αναπτύσσονται παράνομοι εποικισμοί. Η τοπική κοινωνία ωστόσο έστειλε ένα δυνατό μήνυμα αντίστασης στην προσπάθεια εκφοβισμού και φήμωσης. 28 καταστήματα και επιχειρήσεις της περιοχής δηλώνουν δημόσια την αμέριστη αλληλεγγύη τους στο Bar Ohana υπογράφοντας κοινό κείμενο συμπαράστασης. «Οι σιωνιστικές απειλές δε μας φοβίζουν, μας πεισμώνου», αναφέρει με τη σειρά της η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Το περιστατικό που συνέβη πριν από λίγες μέρες περιγράφεται αναλυτικά σε ανακοίνωση του BDS με τίτλο «Λέσβος: Από μια αντισιωνιστική πινακίδα σε μια πολιτική και νομική επίθεση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός πως η γυναίκα που επιτέθηκε δεν είναι καμιά «τυχαία τουρίστια». Όπως πληροφορεί το BDS, «η Galit Ben Simhon είναι επιχειρηματίας, ιδρύτρια της Panthera και πρώην μέλος του ΔΣ της Netivei Israel – National Transport Infrastructure Company, της κρατικής εταιρείας μεταφορικών υποδομών του Ισραήλ. Συμμετείχε μάλιστα στην επιτροπή Business Development, Innovation and Strategy.
Κατά τη θητεία της, η Netivei Israel σχεδίαζε και υλοποιούσε μεγάλα οδικά έργα στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένων παρακαμπτήριων δρόμων και άλλων υποδομών σε περιοχές όπου αναπτύσσονται παράνομοι ισραηλινοί εποικισμοί. Η Ben Simhon είχε, συνεπώς, θεσμική θέση ευθύνης στο ΔΣ μιας κρατικής ισραηλινής εταιρείας που δραστηριοποιούνταν και στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.»
«Η υπόθεση αφορά επομένως πρωτίστως την προσπάθεια να μεταφερθεί μια σύγκρουση γύρω από ένα αντισιωνιστικό πολιτικό μήνυμα από το πεδίο της πολιτικής έκφρασης στο πεδίο της δικαστικής και ποινικής αντιπαράθεσης», τονίζει το BDS επισημαίνοντας πως «η δικαιοσύνη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για να εξαφανιστούν από τον δημόσιο χώρο οι φωνές που αντιστέκονται στην κατοχή, τον εποικισμό και τα εγκλήματα εναντίον των Παλαιστινίων.»
Αναλυτικά η ανακοίνωση του BDS:
«Μια επιγραφή «Zionists not welcome» σε bar της Λέσβου προκάλεσε την αντίδραση της Ισραηλινής επιχειρηματία Galit Ben Simhon — και μέσα σε ελάχιστο χρόνο μια τοπική πολιτική δήλωση αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη μετατράπηκε σε υπόθεση με απειλές δικαστικής δίωξης και δημοσιότητα στα ισραηλινά ΜΜΕ.
Σύμφωνα με τη δική της αφήγηση, η Ben Simhon απαίτησε να κατέβει η επιγραφή, αναζήτησε την ιδιοκτήτρια, της έθεσε τελεσίγραφο 24 ωρών, ανακοίνωσε ότι διαφορετικά θα κινηθεί νομικά και έφερε την υπόθεση στην ισραηλινή τηλεόραση. Παρουσίασε μάλιστα το περιστατικό μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συμπεριφοράς απέναντι στους Ισραηλινούς και υποστήριξε ότι τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται νομικά.
Η αντίδραση της, επομένως, ήταν μεθοδευμένη και πήρε από την ίδια σαφή πολιτική και δημόσια διάσταση.
Η Galit Ben Simhon έχει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον θεσμικό βιογραφικό. Είναι επιχειρηματίας, ιδρύτρια της Panthera και πρώην μέλος του ΔΣ της Netivei Israel – National Transport Infrastructure Company, της κρατικής εταιρείας μεταφορικών υποδομών του Ισραήλ. Συμμετείχε μάλιστα στην επιτροπή Business Development, Innovation and Strategy.
Κατά τη θητεία της, η Netivei Israel σχεδίαζε και υλοποιούσε μεγάλα οδικά έργα στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένων παρακαμπτήριων δρόμων και άλλων υποδομών σε περιοχές όπου αναπτύσσονται παράνομοι ισραηλινοί εποικισμοί. Η Ben Simhon είχε, συνεπώς, θεσμική θέση ευθύνης στο ΔΣ μιας κρατικής ισραηλινής εταιρείας που δραστηριοποιούνταν και στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Η ουσία της υπόθεσης της Λέσβου βρίσκεται στο ότι το «Zionists not welcome» είναι πολιτικό σύνθημα εναντίον του σιωνισμού, της πολιτικής και εθνικιστικής ιδεολογίας που βρίσκεται στον πυρήνα του ισραηλινού κρατικού οικοδομήματος και στο όνομα της οποίας έχει “νομιμοποιηθεί” η εποικιστική αποικιοκρατία με την εθνοκάθαρση και εκδίωξη των γηγενών Παλαιστινίων.
Η διάκριση όμως έχει θεμελιώδη σημασία: σιωνισμός, εβραϊκή ταυτότητα και ισραηλινή ιθαγένεια είναι διαφορετικές έννοιες. Υπάρχουν Εβραίοι και Ισραηλινοί αντισιωνιστές, όπως υπάρχουν και σιωνιστές που δεν είναι Εβραίοι ή Ισραηλινοί.
Δεν είναι επίσης χωρίς ιστορική σημασία ότι από το 1975 έως το 1991 ίσχυε το ψήφισμα 3379 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το οποίο χαρακτήριζε τον σιωνισμό «μορφή ρατσισμού και φυλετικής διάκρισης». Ανακλήθηκε το 1991, λόγω των δραματικά διαφορετικών διεθνών συσχετισμών που δημιουργήθηκαν με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, έπειτα και από την ισχυρή αμερικανική και ισραηλινή διπλωματική πίεση για την ανάκλησή του.
Γυρνώντας όμως στην κυρία Ben Simhon, υπάρχει και ένα εξαιρετικά σημαντικό πραγματικό στοιχείο: σύμφωνα με την ίδια, είχε ήδη παραγγείλει και καταναλώσει το ποτό της και πήγε να πληρώσει όταν είδε την επιγραφή. Με βάση, δηλαδή, τη δική της περιγραφή, η Ισραηλινή πελάτισσα εξυπηρετήθηκε κανονικά.
Η υπόθεση αφορά επομένως πρωτίστως την προσπάθεια να μεταφερθεί μια σύγκρουση γύρω από ένα αντισιωνιστικό πολιτικό μήνυμα από το πεδίο της πολιτικής έκφρασης στο πεδίο της δικαστικής και ποινικής αντιπαράθεσης.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, γιατί η ισραηλινή επιχειρηματίας, εκτιμά ότι μπορεί να πιέσει, καθότι γνωρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει οικοδομήσει στενή στρατηγική, στρατιωτική και πολιτική συνεργασία με την χώρα της, το Ισραήλ.
🇵🇸 Η κοινωνία αλληλεγγύης οφείλει να σταθεί απέναντι σε κάθε απόπειρα πολιτικής ή δικαστικής φίμωσης.
Η κριτική στον σιωνισμό είναι πολιτική θέση.
Η αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό είναι πολιτική και ηθική επιλογή.
Και η δικαιοσύνη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για να εξαφανιστούν από τον δημόσιο χώρο οι φωνές που αντιστέκονται στην κατοχή, τον εποικισμό και τα εγκλήματα εναντίον των Παλαιστινίων.»
Ασπίδα αλληλεγγύης για το Bar Ohana
Ωστόσο, η τοπική κοινωνία αποφάσισε να σταθεί στο πλευρό της ιδιοκτήτριας και να υπερασπιστεί το δικαίωμά της στην πολιτική έκφραση και διαμαρτυρία.
28 καταστήματα και επιχειρήσεις της περιοχής δηλώνουν δημόσια την αμέριστη αλληλεγγύη τους στο Bar Ohana και υπερασπίζονται ταυτόχρονα δύο αυτονόητες αρχές: ότι όλοι οι άνθρωποι εξυπηρετούνται ανεξάρτητα από καταγωγή, θρησκεία ή ταυτότητα και ότι οι επαγγελματίες και οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να εκφράζουν κοινωνικά και πολιτικά μηνύματα στους χώρους τους.
Αναλυτικά η ανακοίνωση καταστημάτων:
«Ως καταστήματα και επιχειρήσεις που λειτουργούμε στην Σκάλα Ερεσού, φιλοξενούμε και εξυπηρετούμε, πρώτα από θέση αρχής και μετά επειδή “πρέπει”, όλους τους ανθρώπους που επισκέπτονται τον τόπο μας. Ανεξαρτήτως χρώματος και εμφάνισης, θρησκείας, καταγωγής, σεξουαλικής προτίμησης και οικονομικής κατάστασης.
Με τον τρόπο αυτό βάζουμε καθημερινά, και με σεβασμό, το δικό μας λιθαράκι στην μεγάλη ιστορικά Δημοκρατική παράδοση της Ερεσού, αλλά και ενισχύουμε όλα εκείνα τα στοιχεία που κάνουν την Ερεσό μοναδική ως τουριστικό προορισμό. Μία μοναδικότητα που έχει πια αποκτήσει διεθνή εμβέλεια ελκύοντας επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Την ίδια στιγμή, οι ιδιοκτήτες και οι εργαζόμενοι, είμαστε άνθρωποι με κοινωνικές ευαισθησίες τις οποίες και εκφράζουμε και στους χώρους της δουλειάς μας. Πρόκειται για ανάγκη, υποχρέωση και δικαίωμα μας να εκδηλώνουμε κοινωνικοπολιτικά μηνύματα στους χώρους εργασίας μας αν το επιθυμούμε.
Τις τελευταίες μέρες κατάστημα της περιοχής έχει στοχοποιηθεί επειδή φιλοξενεί μηνύματα ενάντια στην Γενοκτονία του Παλαιστινιακού Λαού.
Από την δεκαετία του 1970 έχουν περάσει από την Ερεσό εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες από δεκάδες χώρες. Το να προσπαθούν κάποια λιγοστά άτομα να επιβάλουν στην τοπική κοινωνία μας, τις απόψεις τους με απειλές, πρώτη φορά μας τυχαίνει ιστορικά.
Θεωρούμε την προσπάθεια αυτή απαράδεκτη, και κατακριτέα.
Εκφράζουμε την αμέριστη, έμπρακτη αλληλεγγύη μας στο Bar Ohana.
Τα καταστήματα:
1. Κατάστημα “Butterfly’s Smile”.
2. Κατάστημα “Lether Shop”.
3. Κατάστημα “Fairy Tales”.
4. Κατάστημα “QITA”.
5. Κατάστημα “Feel Free”.
6. Κατάστημα “Magdanili Ceramics”.
7. Κατάστημα “Ifaistos Jewellery”.
8. Κατάστημα “OM Eressos”.
9. Κατάστημα “Matahari”.
10. Κατάστημα “Chai Shop”.
11. Κατάστημα “Stay Salty”.
12. Κατάστημα “Watersports”.
13. Καφέ-Μπαρ “Rock-Ink”.
14. Καφέ-Μπαρ “Avatara”.
15. Καφέ-Μπαρ “Los Amigos”.
16. Καφέ-Μπαρ “Pure”.
17. Καφέ-Μπαρ “Parasol”.
18. Καφέ-Μπαρ “La Isla Bonita”.
19. Καφέ-Μπαρ “JAM”.
20. Καφέ-Μπαρ “Έξις”.
21. Εστιατόριο “Passioni”.
22. Εστιατόριο “Food by AJ”.
23. Εστιατόριο “Salkimi”.
24. Μεζεδοπωλείο “Μαρμίτα”.
25. Καντίνα “Mellow Yellow”.
26. Κομμωτήριο “ΜΙΚΑΟΙ”.
27. Iστιοπλοϊκες εκδρομες “LAFRI Sails”
28. Κατάστημα “Αποθήκη”.
ΥΓ: Όσοι συνάδελφοι δεν έχουν ενημερωθεί αλλά θα ήθελαν να συνυπογράψουν η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται και μετά την δημοσίευση του!
🇵🇸 Αλληλεγγύη στο Bar Ohana.
Αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη.»
Η ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη του Πανεπιστημίου Αιγαίου:
Οι σιωνιστικές χυδαιότητες που λαμβάνουν χώρα στην Ερεσό τις τελευταίες μέρες θα μας ξάφνιαζαν αν δεν είχε γίνει αντιληπτή η ενορχηστρωμένη, κρατική και μη, προσπάθεια κατασυκοφάντησης και δίωξης του κινήματος υπέρ της Παλαιστίνης.
Τα τελευταία χρόνια, μέσα από κυβερνητικές δηλώσεις, ανακοινώσεις «ανεξάρτητων» οργανισμών (βλ. πρόσφατη ανακοίνωση Συνήγορου του Πολίτη), ποινικές διώξεις και συντονισμένη μιντιακή προπαγάνδα, έχει ξεκινήσει μια 𝛆𝛋𝛔𝛕𝛒𝛂𝛕𝛆ί𝛂 διαστρέβλωσης, παραπληροφόρησης, εργαλειοποίησης του δικαίου και καταστολής αντιδράσεων 𝛍𝛆 𝛔𝛕ό𝛘𝛐 𝛕𝛈𝛎 𝛑ά𝛕𝛂𝛏𝛈 𝛕𝛚𝛎 𝛗𝛚𝛎ώ𝛎 που αντίκεινται στην διευρυνόμενη συνεργασία της χώρας μας με το κράτος-απαρτχάιντ του Ισραήλ και καταδικάζουν τη γενοκτονία που εδώ και τρία χρόνια ασύστολα διαπράττει.
Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσουμε και τα πρόσφατα γεγονότα στην Ερεσό.
Βάσει του 𝛅𝛊𝛆𝛉𝛎𝛐ύς 𝛅𝛊𝛋𝛂ί𝛐𝛖, των αποφάσεων των οργάνων του και συνθηκών τις οποίες έχει συνυπογράψει κι η χώρα μας, το Ισραήλ ελέγχεται για την τέλεση του εγκλήματος των εγκλημάτων: της γενοκτονίας. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ήδη από τις αρχές του 2024 έκρινε ότι το Ισραήλ ενδέχεται να έχει τελέσει γενοκτονία και, ώσπου να τελεσιδικήσει η υπόθεση, το διέταξε να απέχει από περαιτέρω εγκλήματα και εξέδωσε ασφαλιστικά μέτρα. Το ίδιο δικαστήριο επαναβεβαίωσε πως η ισραηλινή κατοχή των Παλαιστινιακών εδαφών της Λωρίδας της Γάζας και της Δυτικής Όχθης είναι παράνομη και διατάσσει την άρση της. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (του οποίου αποτελούμε μέλος) εξέδωσε εντάλματα σύλληψης σε βάρος των Μπέντζαμιν Νετανιάχου και Γιοάβ Γκάλαντ, πρωθυπουργού και τέως υπουργού αντίστοιχα του γενοκτονικού κράτους, λόγω ύπαρξης «εύλογων αιτιών» για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου.
Τα παραπάνω γεννούν 𝛖𝛑𝛐𝛘𝛒𝛆ώ𝛔𝛆𝛊ς 𝛔𝛕𝛈 𝛘ώ𝛒𝛂 𝛍𝛂ς και την κυβέρνησή της. Υποχρέωση μη συνεργασίας. Υποχρέωση διακοπής δεσμών και απομόνωσης του εγκληματικού κράτους. Υποχρέωση υποβολής των πολιτών του κατά την είσοδό τους στη χώρα, σε έλεγχο για τέλεση διεθνώς και εθνικώς διωκόμενων αδικημάτων.
Κάποιος αφελής θα ‘λεγε ότι το κράτος μας «αμελεί» να πράξει τα δέοντα. Αλλά κάθε νοήμων πολίτης κατανοεί το προφανές: εν μέσω της μεγαλύτερης γενοκτονίας του καιρού μας, η 𝛋𝛖𝛃έ𝛒𝛎𝛈𝛔𝛈 𝚳𝛈𝛕𝛔𝛐𝛕ά𝛋𝛈 (βαδίζοντας στα χνάρια των προηγούμενων και μακράν ξεπερνώντας τες) κάνει μ’ όποιον τρόπο μπορεί 𝛑𝛌ά𝛕𝛆ς 𝛔𝛕𝛐𝛎 𝛄𝛆𝛎𝛐𝛋𝛕ό𝛎𝛐 που έχει αναγάγει σε «στρατηγικό εταίρο», δήθεν συν-εγγυητή των συμφερόντων της κάτω απ’ τη μεγάλη ευρωατλαντική ομπρέλα.
Αρνούμενοι να δεχθούμε αυτή τη λιποταξία της κρατικής ηγεσίας από τις αυτονόητες υποχρεώσεις της σε μια τόσο κρίσιμη συνθήκη, πολίτες απ’ όλη τη χώρα παίρνουμε στα χέρια μας το 𝛋𝛂𝛉ή𝛋𝛐𝛎 𝛎𝛂 𝛔𝛖𝛍𝛑𝛂𝛒𝛂𝛕𝛂𝛘𝛉𝛐ύ𝛍𝛆 𝛍𝛆 𝛕𝛈 𝛔𝛚𝛔𝛕ή 𝛍𝛆𝛒𝛊ά 𝛕𝛈ς 𝛊𝛔𝛕𝛐𝛒ί𝛂ς. Μέσα από αναρίθμητες αντιδράσεις και κινητοποιήσεις (με μόλις πιο πρόσφατες κι ενδεικτικές τις πάνω από 100 κινητοποιήσεις της 9ης Αυγούστου ενάντια στον τουρισμό των γενοκτόνων σ’ όλη τη χώρα), η ελληνική κοινωνία, στις ολοένα και περισσότερες ευκαιρίες που διεκδικεί μαζικά να εκφραστεί, έχει καταδικάσει την κυβερνητική πολιτική. Μέσα από πορείες και ακτιβισμούς, φεστιβάλ και εκδηλώσεις, έχει ταχθεί αναφανδόν στο πλευρό του Παλαιστινιακού λαού και των δικαιωμάτων του έναντι του Ισραηλινού κατακτητή.
Η ίδια η κρατική συνενοχή και συμμετοχή στην ισραηλινή-σιωνιστική γενοκτονία είναι που έχει νομιμοποιήσει τις δεκάδες κι εκατοντάδες επιχειρήσεις που δηλώνουν πως οι σιωνιστές δεν είναι καλοδεχούμενοι. Τ’ ότι σιωνιστικά στοιχεία που πρακτορεύουν για το κράτος-δολοφόνο τολμούν να εγείρουν νομικά ζητήματα εναντίον τους (όπως πριν λίγους μήνες στην Αξιώτισσα της Νάξου και πλέον και στο Ohana της Ερεσού) είναι ενδεικτικό της ασυλίας της οποίας χαίρουν από τις επίσης 𝛆𝛄𝛋𝛌𝛈𝛍𝛂𝛕𝛊𝛋ές 𝛆𝛌𝛌𝛈𝛎𝛊𝛋ές 𝛂𝛒𝛘ές.
Ο 𝛔𝛊𝛚𝛎𝛊𝛔𝛍ός δεν είναι παρά μια 𝛊𝛅𝛆𝛐𝛌𝛐𝛄ί𝛂 𝛂𝛎𝛚𝛕𝛆𝛒ό𝛕𝛈𝛕𝛂ς ενός λαού έναντι άλλων, που με δυτικές πλάτες και για ιμπεριαλιστικούς σκοπούς επιβλήθηκε σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες με μακραίωνη παράδοση αρμονικής συνύπαρξης, που οδήγησε σε αφανισμούς κοινοτήτων και ξεριζωμό πολλών περισσότερων, που σήμερα διασφαλίζει και θεσμοποιεί την υποτιθέμενη φυλετική ανωτερότητα του «εκλεκτού λαού». Ο σιωνισμός δεν είναι μια ιδεολογία που χρήζει προστασίας. Είναι ένα 𝛂𝛑𝛐𝛊𝛋𝛊𝛐𝛋𝛒𝛂𝛕𝛊𝛋ό 𝛂𝛑𝛐𝛍𝛆𝛊𝛎ά𝛒𝛊 𝛋𝛂𝛊 𝛊𝛍𝛑𝛆𝛒𝛊𝛂𝛌𝛊𝛔𝛕𝛊𝛋ό 𝛆𝛒𝛄𝛂𝛌𝛆ί𝛐 διατηρημένο πολύ μετά την περίοδο λήξης του. Ο σιωνισμός, χαρακτηρισμένος ως μορφή ρατσισμού απ’ τον
ΟΗΕ με απόφαση που ανατράπηκε το 1991 (με αμερικανική και ισραηλινή πίεση εν μέσω δραματικών διεθνών αντιλαϊκών ανακατατάξεων), ανήκει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, μαζί με τα ντροπιαστικά εκθέματα του γερμανικού ναζισμού, του ιταλικού φασισμού, της γενοκτονίας των ιθαγενών πληθυσμών της Αμερικής και της Ωκεανίας, της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας. Οι υπερασπιστές του, Εβραίοι και μη, δεν μπορούν να χαίρουν «σεβασμού της ιδιαιτερότητάς τους», αλλά κατακραυγής της απάνθρωπης ιδεολογίας τους, όπως και κάθε κοινός φασίστας.
Η 𝚰𝛔𝛒𝛂𝛈𝛌𝛊𝛎ή 𝛔𝛊𝛚𝛎ί𝛔𝛕𝛒𝛊𝛂 𝐆𝐚𝐥𝐢𝐭 𝐁𝐞𝐧 𝐒𝐢𝐦𝐡𝐨𝐧 που επέλεξε να στοχοποιήσει στην Ερεσό το μαγαζί Ohana αλλά και την καλλιτέχνιδα Σαμάρ δεν είναι κάποια τυχαία περαστική τουρίστρια. Είναι 𝛆𝛑𝛊𝛘𝛆𝛊𝛒𝛈𝛍𝛂𝛕ί𝛂ς 𝛍𝛆 ά𝛍𝛆𝛔𝛈 𝛆𝛍𝛑𝛌𝛐𝛋ή 𝛔𝛆 𝛊𝛔𝛒𝛂𝛈𝛌𝛊𝛎ά 𝛋𝛒𝛂𝛕𝛊𝛋ά ό𝛒𝛄𝛂𝛎𝛂 𝛋𝛂𝛊 𝛕έ𝛌𝛆𝛔𝛈 𝛑𝛂𝛒ά𝛎𝛐𝛍𝛚𝛎 έ𝛒𝛄𝛚𝛎 𝛔𝛕𝛈𝛎 𝛋𝛂𝛕𝛆𝛘ό𝛍𝛆𝛎𝛈 𝚫𝛖𝛕𝛊𝛋ή Ό𝛘𝛉𝛈. Αποτελεί μια απ’ τις πιστότερες εφαρμόστριες και επιθετικότερες εκφράστριες του σιωνιστικού αποικιοκρατικού σχεδίου εκτοπισμού των Παλαιστινίων. Η ευθιξία της απέναντι στην καταδίκη της ιδεολογίας στην οποία βασίζει τον αιματοβαμμένο πλουτισμό της είναι κατανοητή. Ομοίως και η κάλυψη που παρέχεται σ’ αυτήν και τους ομοίους της απ‘ το ελληνικό κράτος αλλά κι αυτούς εντός της κοινωνίας μας που διαγκωνίζονται να προϋπαντήσουν τα ισραηλινά συμφέροντα, προσδοκώντας ανάλγητα να μοιραστούν στην κερδοσκοπία που ασκείται στις πλάτες ενός γενοκτονούμενου λαού.
Εξίσου αυτονόητη παραμένει η αντίθεση όσων από μας δεν θέλουν να κατρακυλήσουν σ’ αυτό τον κατήφορο μισανθρωπιάς και να συμπαραταχθούν με τα πιο καιροσκοπικά, μισαλλόδοξα, ρατσιστικά κι ανήθικα στοιχεία της κοινωνίας μας, που απέδειξαν ότι τον ριζωμένο και εκφρασμένο αντισημιτισμό τους υπερβαίνει μονάχα η φιλαργυρία τους.
Όλοι τους 𝛉𝛂 𝛍𝛂ς 𝛃𝛒𝛐𝛖𝛎 𝛆𝛎𝛆𝛒𝛄𝛈𝛕𝛊𝛋ά, 𝛍𝛂𝛘𝛈𝛕𝛊𝛋ά 𝛆𝛎ά𝛎𝛕𝛊ά 𝛕𝛐𝛖ς. Κι όσοι δεν το ήξεραν πριν, πλέον είναι σίγουροι: τίποτα που είναι δίκιο δεν επικρατεί από μόνο του αν δεν παλευτεί με πυγμή και σθένος. Κι εμείς δηλώνουμε ταγμένοι στο δίκιο των καταπιεσμένων. Στις εκατοντάδες, τις χιλιάδες και τα εκατομμύριά μας.
𝚫𝛆 𝛉𝛂 𝛅ώ𝛔𝛐𝛖𝛍𝛆 𝛐ύ𝛕𝛆 𝛘𝛊𝛌𝛊𝛐𝛔𝛕ό 𝛂𝛎𝛂ί𝛍𝛂𝛋𝛕𝛂 στους σιωνιστές, τα ντόπια τσιράκια τους και το εγκληματικό κράτος που τους στηρίζει.
𝚫𝛆 𝛉𝛂 𝛔𝛋ύ𝛙𝛐𝛖𝛍𝛆 𝛑𝛒ό𝛉𝛖𝛍𝛂 όσο η χώρα μας βαθαίνει την πρόσδεσή της στους καταπιεστές της παγκόσμιας πλειοψηφίας, τους ίδιους απ’ τους οποίους εσωτερικά σκυλεύεται προς όφελος λίγων κι εκλεκτών.
𝚺𝛕𝛆𝛋ό𝛍𝛂𝛔𝛕𝛆 𝛂𝛎𝛆𝛑𝛊𝛗ύ𝛌𝛂𝛋𝛕𝛂 𝛔𝛕𝛐 𝛑𝛌𝛆𝛖𝛒ό 𝛕𝛐𝛖 𝐎𝐡𝐚𝐧𝐚, 𝛕𝛚𝛎 𝛊𝛅𝛊𝛐𝛋𝛕𝛈𝛕ώ𝛎 𝛋𝛂𝛊 𝛖𝛑𝛂𝛌𝛌ή𝛌𝛚𝛎 𝛕𝛐𝛖, 𝛋𝛂𝛊 𝛔𝛕𝛐 𝛑𝛌𝛆𝛖𝛒ό 𝛕𝛈ς 𝚺𝛂𝛍ά𝛒. Η στάση τους τιμά κάθε άνθρωπο άξιο να χαρακτηριστεί ως τέτοιος, η μάχη τους είναι και δική μας και θα τη δώσουμε μ’ όλες μας τις δυνάμεις.»
Ηρθαν να αξιολογήσουν τα μέτρα που ελήφθησαν μετά το σιδηροδρομικό έγκλημα των Τεμπών, αλλά δεν μπήκαν καν μέσα σε ελληνικό τρένο! Η τριήμερη επίσκεψη αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ολοκληρώθηκε χθες με την επικεφαλής της, Dolors Montserrat του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, να απαντά βιαστικά σε ελάχιστες ερωτήσεις, δηλώνοντας «ήσυχη» από τις διαβεβαιώσεις που της έδωσαν ότι υπάρχει πρόοδος στα συστήματα ασφαλείας και «εμπιστοσύνη στην ελληνική Δικαιοσύνη».
Ως άλλος «Πόντιος Πιλάτος», η Ισπανίδα πολιτικός δεν θέλησε να μιλήσει για τη συγκάλυψη των ευθυνών στη διερεύνηση του ατυχήματος και την απαξίωση που συνεχίζει να βιώνει ο ελληνικός σιδηρόδρομος, αλλά απλώς μετέφερε τις διαβεβαιώσεις που έλαβε από την ελληνική κυβέρνηση και τις «ανεξάρτητες αρχές» –τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και τον φορέα διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ– ότι λαμβάνονται μέτρα προκειμένου να μην επαναληφθεί ένα τόσο τραγικό γεγονός.
Τριάμισι χρόνια μετά το δυστύχημα των Τεμπών, η τριήμερη διερευνητική επίσκεψη της αντιπροσωπείας κατέληξε σε αφόρητες γενικότητες και ένα «πλυντήριο» για την ελληνική κυβέρνηση με δεδομένο ότι η Νέα Δημοκρατία συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο επέβαλε στελέχη της κυβερνητικής παράταξης στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που εποπτεύουν τις μεταφορές, δηλαδή τον Απόστολο Τζιτζικώστα και την Ελίζα Βόζεμπεργκ.
Υπενθυμίζεται ότι μία βδομάδα νωρίτερα, η «Εφ.Συν.» είχε προαναγγείλει την επίσκεψη της αντιπροσωπείας («Ευρωπαϊκός έλεγχος για το έγκλημα των Τεμπών», 15/9/26). Στο ρεπορτάζ, μάλιστα, περιγράφαμε την προσπάθεια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να αλλάξει η ατζέντα των συναντήσεων και να μην υπάρξει επίσκεψη στον τόπο του δυστυχήματος ή συνάντηση με το σωματείο των μηχανοδηγών που κατήγγειλε τα ελλιπή συστήματα ασφαλείας πριν από τα Τέμπη και τον Δ. Κουρέτα.
Τελικά, η αντιπροσωπεία βρέθηκε στα Τέμπη, αλλά συναντήθηκε και με τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, που έδωσε τα στοιχεία για τις τότε απευθείας αναθέσεις σε εταιρείες-φαντάσματα που ανέλαβαν το «μπάζωμα» στον τόπο του εγκλήματος, μεταφέροντας μαζί με τα συντρίμμια και ανθρώπινα υπολείμματα στον χώρο φύλαξης στο Κουλούρι.
Με όσο γίνεται πιο στρογγυλεμένο τρόπο, η Montserrat ανέφερε σχετικά ότι «αναγνωρίσαμε τις σοβαρές ανησυχίες που εκφράστηκαν σχετικά με την κατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής κατά τον χρόνο του ατυχήματος, καθώς και τη διαχείριση του τόπου του ατυχήματος αμέσως μετά, η οποία βρίσκεται πλέον υπό δικαστικό έλεγχο από τα ελληνικά δικαστήρια». Εσπευσε επίσης να τονίσει ότι «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή Αναφορών δεν είναι δικαστική αρχή» και ακόμα την «πλήρη εμπιστοσύνη στην ανεξαρτησία των ελληνικών δικαστικών αρχών και στην ικανότητά τους να ασκούν τις αρμοδιότητές τους».
Ψέλλισε ελάχιστα περί διαφάνειας και τη σημασία τής «ορθά διαχειριζόμενης χρηματοδότησης της Ε.Ε.», λες και δεν έχει ακούσει τίποτε για τις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, και είπε ότι οι ανταλλαγές απόψεων στην τριήμερη επίσκεψη «παρείχαν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τη βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων», αφήνοντας μικρό παραθυράκι στις «ανησυχίες σχετικά με τον ρυθμό υλοποίησης, ιδίως την έλλειψη πλήρους ανάπτυξης του συστήματος ETCS και την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις, οι οποίες είναι σημαντικές για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης του κοινού».
Υπενθυμίζεται ότι η συγκεκριμένη επίσκεψη ευρωβουλευτών έγινε στο πλαίσιο της αναφοράς που κατέθεσε το 2024 ο Σύλλογος Πληγέντων, όμως η Ευρωπαϊκή Ενωση είχε ήδη επιληφθεί στο θέμα των Τεμπών μέσω της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ERA) που ήδη από το 2023 διαπίστωνε την έλλειψη ενός φορέα ικανού να έχει την ευθύνη για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών συστημάτων.
Το σύστημα αυτόματης πέδησης και οι χαμένοι φάκελοι
Ενα από τα ελάχιστα ερωτήματα που δέχθηκε η Montserrat, «για να μη χάσει το αεροπλάνο», αφορούσε μοιραία το σύστημα αυτόματης πέδησης τρένων ETCS που ξεκίνησε να εγκαθίσταται από το 2007 αλλά ακόμα και σήμερα δεν λειτουργεί. Κάπου εκεί ξεκίνησε το παιχνίδι με τις λέξεις, που αρέσει και στην ελληνική κυβέρνηση η οποία εδώ και μήνες έλεγε ότι έχει εγκατασταθεί, μέχρι που ο επικεφαλής του ΟΣΕ παραδέχθηκε στη Βουλή ότι δεν λειτουργεί.
Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Αναφορών μετέφερε τις διαβεβαιώσεις της ΡΑΣ και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ ότι στον κεντρικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη το ETCS εφαρμόζεται, αλλά «όχι 100% λειτουργικό»… Ανέφερε ότι εκκρεμεί η πιστοποίηση-έγκριση κάποιων τμημάτων, ενώ αργότερα μάθαμε ότι υπάρχει μια χαρακτηριστική διάσταση απόψεων ανάμεσα στους εμπλεκόμενους. Ενώ, δηλαδή, ο ΟΣΕ ενημέρωσε ότι έχουν σταλεί στη ΡΑΣ οι φάκελοι για όλα τα τμήματα που εκκρεμούν, η ΡΑΣ απάντησε στις συναντήσεις ότι κάποιοι φάκελοι ακόμη αναμένονται.
Πάντως, η Ισπανίδα πολιτικός (πρώην υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Ραχόι) φρόντισε να χρυσώσει το χάπι λέγοντας ότι έχει διαβεβαιώσεις πως έως το 2030 θα λειτουργεί ETCS σε ολόκληρο το ελληνικό δίκτυο (ακόμα και στον οδοντωτό ή το τρενάκι του Πηλίου άραγε;) και τότε η Ελλάδα θα είναι πιο μπροστά ακόμα και από την Ισπανία!!!
Railway και εις τας Ευρώπας
Η αναφορά της ευρωβουλεύτριας που προκάλεσε ρίγη συγκινήσεως στην ελληνική κυβέρνηση ήταν εκείνη σχετικά με το σύστημα εντοπισμού τρένων μέσω δορυφόρου, το railway.gov.gr. Εκανε ειδική αναφορά στο σύστημα αυτό που στήθηκε για να δείχνει τη θέση των ελάχιστων τρένων που κυκλοφορούν (δύο ημερησίως Αθήνα – Θεσσαλονίκη έναντι 12 στο παρελθόν) και να προλαμβάνει, υποτίθεται, τις μετωπικές συγκρούσεις.
Υπενθυμίζεται ότι το σύστημα αυτό δεν υπάγεται στα πιστοποιημένα συστήματα που ισχύουν στην Ευρώπη, καθώς εκεί λειτουργούν κανονικά τα κλασικά, τηλεδιοίκηση-σηματοδότηση, ETCS όπου χρειάζεται και GSMR για απρόσκοπτες επικοινωνίες. Χαρακτήρισε το σύστημα αυτό «θετική εμπειρία για άλλες χώρες», ασχέτως του αν κάποιος που θα δει δύο τρένα στην ίδια γραμμή θα πρέπει να γυρίσει σε κάποιο από τα πιστοποιημένα συστήματα προκειμένου να ειδοποιήσει τον μηχανοδηγό για την επικίνδυνη πορεία.
Μαθήματα
Η αντιπροσωπεία των ευρωβουλευτών δεν ταξίδεψε με ένα ελληνικό τρένο, αλλά επισκέφθηκε το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας, που επί Τεμπών δεν λειτουργούσε, στη Λάρισα. Η «Εφ.Συν.» υπέβαλε ερώτημα για την εκπαίδευση του κρίσιμου προσωπικού, όπως οι σταθμάρχες, και τις προσλήψεις που εκκρεμούν από το 2022. Η Montserrat απάντησε πως «μίλησε με τα συνδικάτα» και της είπαν «πως παρέχεται εκπαίδευση και ότι πρέπει να βελτιώνεται συνεχώς». Η αλήθεια είναι πως η επίσης βιαστική συνάντηση με τα συνδικάτα έγινε λίγο πριν από τη συνέντευξη Τύπου και εκεί ακούστηκαν παράπονα για τις απολύσεις στη Hellenic Train (χθες τις κατήγγειλε και το ελεγχόμενο από τη γαλάζια ΔΑΚΕ σωματείο) και τις προσλήψεις στον ΟΣΕ. Η επικεφαλής, πάντως, έκλεισε τις απαντήσεις της λέγοντας πως οι ευρωβουλευτές φεύγουν «πολύ καθησυχασμένοι, ήρεμοι και σίγουροι, επειδή όλοι, ακόμα και τα θύματα, είπαν ότι πιστεύουν και εμπιστεύονται πλήρως την ανεξαρτησία του ελληνικού δικαστικού συστήματος και την ικανότητά του να επιλύσει αυτήν την υπόθεση», αλλά και ότι εξάγονται μαθήματα προκειμένου «να μην υπάρξει ποτέ ξανά ατύχημα σαν αυτό στην Ελλάδα, ούτε στην Ελλάδα ούτε πουθενά».
«Τριάμισι χρόνια μετά το έγκλημα στα Τέμπη, τα βασικά συστήματα ασφάλειας και επικοινωνίας του σιδηροδρόμου, ETCS και GSM-R, εξακολουθούν να μη βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία στο σύνολο του δικτύου, όπως αναδείχθηκε κατά την επίσκεψή μας στη Λάρισα και την Αθήνα, στο πλαίσιο της αποστολής της Επιτροπής Αναφορών (PETI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», ανέφεραν σε κοινή τους δήλωση οι ευρωβουλευτές Γιάννης Μανιάτης και Isilda Gomes που συμμετείχαν στην αποστολή ως μέλη της πολιτικής ομάδας των Σοσιαλδημοκρατών.
«Σε αντίθεση με τις δηλώσεις εφησυχασμού από την επικεφαλής της αποστολής της Επιτροπής Αναφορών, Ντ. Μονσεράτ, περί “προόδου που έχει σημειωθεί και της βελτίωσης της ασφάλειας των σιδηροδρόμων”, η κατάσταση στον σιδηρόδρομο σε Ελλάδα και Ε.Ε., εν έτει 2026, παραμένει επικίνδυνη, καθώς το σύστημα αυτόματης πέδησης ETCS δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί σε όλο το εθνικό δίκτυο, ενώ παραμένει τραγική η υποστελέχωση στον σιδηρόδρομο και το ολοκληρωμένο σύστημα ασφαλείας ERTMS λειτουργεί μόλις στο 18% του βασικού σιδηροδρομικού δικτύου», σχολίασε η ευρωομάδα του ΚΚΕ.
Τελευταία η Ελλάδα
Μέχρι να πιάσουν τόπο αυτά τα μαθήματα, πάντως, η Ελλάδα παραμένει τελευταία στη χρήση του τρένου από τους πολίτες της, σύμφωνα και με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το 2024 στη χώρα μας καταγράφηκαν μόλις 1,4 ταξίδια με τρένο ανά κάτοικο, έναντι 1,8 στη Λιθουανία και 3,3 στη Βουλγαρία, με την εικόνα να είναι αβυσσαλέα αντίστροφη στις αναπτυγμένες χώρες όπως η Αυστρία (35,6 ταξίδια), η Δανία (35,2) και το Λουξεμβούργο (46,2).
Πήραν το λεωφορείο!
Η ομάδα των ευρωβουλευτών κατανάλωσε έξι ολόκληρες ώρες από τις λιγοστές που διέθετε στην Ελλάδα για να μετακινηθεί προχθές από τη Λάρισα στην Αθήνα με λεωφορείο! Το γεγονός είναι απολύτως ενδεικτικό του πού οδηγεί η απαξίωση του ελληνικού σιδηροδρόμου, αφού, εάν λειτουργούσε σωστά, θα μπορούσαν εύκολα να καλύψουν την απόσταση στον μισό χρόνο. Και να δουν εάν πραγματικά έχουν παραδοθεί τα έργα που η κυβέρνηση υποσχόταν να τελειώσουν από τον περασμένο Ιούλιο.
Στο χαμηλότερο επίπεδο της Ευρώπης παραμένει η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, με τα εισοδήματα να απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα του 2010 και την οικονομική πίεση να αποτυπώνεται πλέον και στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποτυπώνουν ένα επίμονο εισοδηματικό χάσμα: το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα, προσαρμοσμένο στην εξέλιξη των τιμών, ήταν κατά 22,3% χαμηλότερο σε σχέση με το 2010. Την ίδια περίοδο, στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε κατά 25,4%.
Η Ελλάδα στην ουρά της Ευρώπης
Η σύγκριση είναι ενδεικτική της διαφορετικής πορείας που ακολούθησαν τα ελληνικά εισοδήματα. Ελλάδα και Γαλλία ήταν οι μοναδικές χώρες της Ε.Ε. στις οποίες το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα παρέμεινε κάτω από τα επίπεδα του 2010. Στη Γαλλία, ωστόσο, η υποχώρηση ήταν μόλις 0,6%, έναντι 22,3% στην Ελλάδα.
Η υστέρηση γίνεται ακόμη πιο εμφανής σε όρους αγοραστικής δύναμης. Το διάμεσο ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στις 13.612 μονάδες αγοραστικής δύναμης το 2025, κατατάσσοντας τη χώρα στην τρίτη χαμηλότερη θέση στην Ε.Ε. Χειρότερες επιδόσεις κατέγραψαν μόνο η Ουγγαρία, με 11.958 μονάδες, και η Ρουμανία, με 12.861.
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος, αντίθετα, έφθασε τις 22.630 μονάδες αγοραστικής δύναμης ανά κάτοικο. Το επίπεδο αυτό είναι περίπου 66% υψηλότερο από εκείνο της Ελλάδας, καταδεικνύοντας το εύρος της απόστασης που εξακολουθεί να χωρίζει τα ελληνικά νοικοκυριά από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Πίσω από την εικόνα αυτή βρίσκονται οι χαμηλότερες αμοιβές στην ελληνική οικονομία, αλλά και η σημαντική αύξηση του κόστους ζωής, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει περιορίσει την πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Παράλληλα, η ύπαρξη παραοικονομίας και φοροδιαφυγής σημαίνει ότι μέρος των πραγματικών εισοδημάτων δεν αποτυπώνεται στις επίσημες στατιστικές.
Η οικονομική πίεση γίνεται ακόμη πιο εμφανής στους δείκτες που καταγράφουν την καθημερινότητα των πολιτών. Το 2025 η Ελλάδα είχε το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε. όσων δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να «τα βγάλουν πέρα», με το ποσοστό να φθάνει στο 87,1%. Ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 42,5%.
Το ποσοστό των πολιτών που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις αυξήθηκε στο 27,5% από 26,9% το 2024. Πρόκειται για τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία, όπου το ποσοστό διαμορφώθηκε στο 29%.
Ανοδικά κινήθηκε και η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση. Ο σχετικός δείκτης έφθασε στο 14,9% το 2025, έναντι 14% το προηγούμενο έτος, τοποθετώντας την Ελλάδα στην τρίτη υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών.
Τέλος, μεγάλη είναι η απόσταση από την Ευρώπη στον δείκτη της λεγόμενης «υποκειμενικής φτώχειας». Στην Ελλάδα το 67,2% των πολιτών δήλωσε ότι αισθάνεται φτωχό, το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε., όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν μόλις 17,6%.
