Την πρόθεσή του να διεκδικήσει την προεδρία της Παλαιστινιακής Αρχής στις εκλογές που προγραμματίζονται για το πρώτο τρίμηνο του 2027 γνωστοποίησε, σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, ο φυλακισμένος ηγέτης της Φατάχ, Μαρουάν Μπαργκούτι.
Όπως μετέδωσε το Sky News Arabia, επικαλούμενο παλαιστινιακή πηγή, ο Μπαργκούτι ενημέρωσε τον δικηγόρο του ότι σκοπεύει να είναι υποψήφιος και δεν προτίθεται να αποσύρει την υποψηφιότητά του, εφόσον οι εκλογές πραγματοποιηθούν.
Η ανακοίνωση συμπίπτει με καταγγελίες του γραφείου του ότι οι ισραηλινές σωφρονιστικές αρχές έχουν αυστηροποιήσει το καθεστώς κράτησής του. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο Μπαργκούτι παραμένει σε απομόνωση στη φυλακή Γιανότ, στην έρημο Νεγκέβ, από τον Νοέμβριο του 2023, ενώ φέρεται να μεταφέρεται επανειλημμένα μεταξύ διαφορετικών πτερύγων απομόνωσης σε διάφορες φυλακές, στο πλαίσιο, όπως υποστηρίζεται, «συστηματικών αυθαίρετων μέτρων».
Παράλληλα, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η διοίκηση των φυλακών επέβαλε στον Μπαργκούτι επιπλέον ποινή δύο εβδομάδων απομόνωσης για πειθαρχικό παράπτωμα. Ο συνήγορός του προσέφυγε στα ισραηλινά δικαστήρια, καθώς δεν κατέστη δυνατό να τον επισκεφθεί, με τις αρχές να ορίζουν ως πρώτη διαθέσιμη ημερομηνία συνάντησης τον Σεπτέμβριο.
Το γραφείο του Μπαργκούτι υπενθυμίζει επίσης ότι τον Φεβρουάριο του 2026 ο Ισραηλινός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, επισκέφθηκε το κελί του, με παλαιστινιακές πηγές να καταγγέλλουν ότι διατυπώθηκαν απειλές εναντίον της ζωής του.
Με δύο βίντεο παρεμβαίνει στην πολιτική επικαιρότητα ο Αντώνης Σαμαράς.
Συνομιλώντας με τον εκπρόσωπο Τύπου και στενό συνεργάτη του, Νίκο Τσούτσια, ο πρώην πρωθυπουργός απαντά στην κατηγορία ότι με τη δημιουργία κόμματος απειλεί να στερήσει την αυτοδυναμία από τη ΝΔ. «Εγώ τους έλεγα να κάνουν κάποια πράγματα και εκείνοι έκαναν τα αντίθετα. Γι΄αυτό και από το 40% έφτασαν στο 20%. Ξαφνικά, εγώ είμαι αυτός που φταίω;».
Απαντά, επίσης, με δηκτικό τρόπο στη Ντόρα Μπακογιάννη που τον εγκάλεσε πρόσφατα ότι η στάση του υπαγορεύεται από το «γινάτι».
Όπως αναφέρει ο Αντώνης Σαμαράς: «Ξέρεις πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε που έχασε την αρχηγία από εμένα; 17 χρόνια αλλά δεν έχει συνέλθει ακόμα. Ας τα βρει πρώτα με τον αδερφό της».
Στη συνέχεια στρέφει τα βέλη του προς το Μέγαρο Μαξίμου, απαντώντας στις επικρίσεις που, όπως υποστηρίζει, του αποδίδονται για τη δημοσκοπική εικόνα του κυβερνώντος κόμματος. «Η αυτοδυναμία θέλει 37%», σημειώνει χαρακτηριστικά, ενώ κάνει λόγο για «επιχειρήματα προέδρου Εδεσσαϊκού».
«Γεια σας, ανήκω σε μια διαδικτυακή ομάδα που ονομάζεται 764. Σας λέω ότι θα πάω σε μία από τις σχολές του UDELAR νωρίς αύριο το πρωί για να διαπράξω μια σφαγή. Θα είμαι οπλισμένος με πυροβόλα όπλα και μαχαίρια. Θα προσπαθήσω να σκοτώσω όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους και μετά να αυτοκτονήσω. Μου προκαλέσατε πόνο, τώρα θα σας κάνω να πονέσετε περισσότερο. Θα σας δείξω σε όλους ότι καμία ζωή δεν έχει σημασία (no life matters)». – Marcos Berber, Ουρουγουάη
Την Τρίτη 23 Ιούνη, ένας 17χρονος από το Γάζι Ηρακλείου στην Κρήτη βρέθηκε στη φυλακή. Ο 17χρονος είχε συλληφθεί στα πλαίσια μεγάλης αστυνομικής επιχείρησης κατά την οποία η Ελληνική Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος συνεργάστηκε με τις αντίστοιχες αρχές των ΗΠΑ.
Η δράση για την οποία κινητοποιήθηκαν οι αρχές δε συνέβη στο φυσικό κόσμο αλλά στον ψηφιακό. Ο 17χρονος είχε μετατραπεί σε σαδιστικό δυνάστη ευάλωτων ανήλικων τους οποίους εκβίαζε και τους ωθούσε σε πράξεις αυτοεξευτελισμού, σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και σε αυτοκτονικές ενέργειες.
Μέσω εκβιασμών εκφόβιζε κορίτσια ακόμη και κάτω των 12 ετών.
Η αστυνομία βρήκε σε έρευνα στο ψηφιακό υλικό που κατείχε βίντεο με σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων κάτω των 12 ετών αλλά και φωτογραφίες γυμνών κοριτσιών στα όρια της ανηλικότητας που αυτοτραυματίζονταν.
Όλα αυτά τα έκανε ως ένα ακόμα μέλος του Δικτύου 764.
Τι είναι το Δίκτυο 764
Το Δίκτυο 764 δεν είναι κάποια οργάνωση με αρχηγούς, μέλη και ιεραρχία αλλά ένα αποκεντρωμένο διαδικτυακό δίκτυο, ένα όνομα και μια αισθητική γύρω από τα οποία συσπειρώνονται δεκάδες χαλαρά συνδεδεμένες ομάδες, με κοινό παρονομαστή τη σεξουαλική εκβίαση ανηλίκων, τον εξαναγκασμό σε αυτοτραυματισμό και τη λατρεία της βίας.
«Είναι η διαδικτυακή κουλτούρα των influencers στην πιο σαδιστική της μορφή», λέει η Αναπληρώτρια Επίτροπος Πληροφοριών και Αντιτρομοκρατίας της NYPD Ρεμπέκα Γουάινερ.
Τα μέλη του Δικτύου «764» χρησιμοποιούν μία ψυχολογική μέθοδο χειραγώγησης που ακολουθεί ένα σταθερό, εφιαλτικά αποτελεσματικό μοτίβο.
Όλα ξεκινούν με προσέγγιση εκεί όπου ήδη βρίσκονται τα παιδιά: σε παιχνίδια όπως το Roblox και το Minecraft, σε εφαρμογές όπως το Discord και το Telegram, αλλά και στο Instagram, στο Snapchat και στο TikTok.
Στόχος, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι κατά κανόνα ανήλικοι 8 έως 17 ετών, με προτίμηση σε όσους εμφανίζουν ευαλωτότητα — κατάθλιψη, διατροφικές διαταραχές, μοναξιά ή ζητήματα ταυτότητας.
Το πρώτο στάδιο είναι το λεγόμενο «love bombing»: ο θύτης κατακλύζει το θύμα με προσοχή, κατανόηση και στοργή, χτίζοντας μια σχέση εμπιστοσύνης και εξάρτησης. Δεν είναι τυχαίο ότι θύμα από τον Καναδά περιέγραψε αργότερα πως ένιωθε «αγαπημένο» μέσα στην ίδια τη σχέση της κακοποίησης.
Μόλις παγιωθεί αυτή η εξάρτηση, ζητείται προσωπικό ή άσεμνο υλικό· και από τη στιγμή που αυτό αποκτηθεί, η σχέση αντιστρέφεται βίαια — το υλικό μετατρέπεται σε «όπλο» εκβιασμού.
Ακολουθεί η κλιμάκωση…
Τα θύματα εξαναγκάζονται να παράγουν ολοένα πιο ακραίο περιεχόμενο και να αυτοτραυματίζονται, συχνά χαράζοντας στο δέρμα τους το ψευδώνυμο του θύτη ή τον αριθμό «764» — μια πρακτική γνωστή ως «cutsigning» ή «fansigning», που λειτουργεί ως σφραγίδα υποταγής.
Από εκεί, οι απαιτήσεις μπορεί να φτάσουν έως την κακοποίηση ζώων, τη βία και, στις χειρότερες περιπτώσεις, την παρότρυνση σε απόπειρα αυτοκτονίας μπροστά στην κάμερα.
Πίεση ασκείται μέσω μεθόδων όπως το «doxing» (δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων) και το «swatting» (παραπλανητική κλήση που στέλνει ένοπλη αστυνομία στο σπίτι του θύματος).
Εάν ένα παιδί προσπαθήσει να απομακρυνθεί από το δίκτυο, οι διαχειριστές καταφεύγουν αμέσως σε σεξουαλικό εκβιασμό (sextortion) και σοβαρές προσωπικές απειλές για να το κρατήσουν παγιδευμένο.
Όπως εξηγούν ερευνητές της τρομοκρατίας του Παγκόσμιου Δικτύου για τον Εξτρεμισμό και την Τεχνολογία, το δίκτυο στερείται σαφούς ηγεσίας και ιεραρχίας.
Όταν γίνει στόχος των Αρχών, απλώς μετονομάζεται σε Harm Nation, Kaskar, Leak Society, H3ll και δεκάδες άλλες ονομασίες.
Πώς γίνεται κάποιος μέλος
Πώς γίνεται, όμως, κανείς «μέλος»;
Η είσοδος στην τροχιά του δικτύου είναι, σκόπιμα, εύκολη: οι θύτες στρατολογούν μέσα από πλατφόρμες που χρησιμοποιούν ήδη τα παιδιά, στοχεύοντας ιδίως ανηλίκους με ψυχικές ευαλωτότητες.
Το να αποκτήσει όμως κανείς κύρος μέσα στο δίκτυο είναι μια διαδικασία κλιμακούμενης φρίκης. Η θέση «κερδίζεται», όπως ένας παίκτης σε κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι που ανεβαίνει level.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNA, οι υποψήφιοι περνούν από έλεγχο που απαιτεί αποδείξεις βίας στον πραγματικό κόσμο, κυβερνοεγκλήματος ή παραγωγής προπαγάνδας.
Σε ορισμένες ομάδες ζητούνται βιντεοσκοπημένες αποδείξεις εγκληματικής συμπεριφοράς πριν δοθεί πρόσβαση στις κλειστές συνομιλίες, ενώ οι πιο εσωτερικοί πυρήνες, όπως το «764 Inferno», λειτουργούν αυστηρά με πρόσκληση.
Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο είναι ότι τα όρια ανάμεσα στο θύμα και στον θύτη συχνά καταρρέουν.
Πολλοί από τους δράστες μπήκαν στο δίκτυο ως θύματα: υπέστησαν grooming και εκβίαση και, στη συνέχεια, υπό την πίεση και τη «λογική της απόκτησης κύρους και αναγνώρισης», άρχισαν οι ίδιοι να θυματοποιούν άλλους.
Η πλειοψηφία των εμπλεκομένων είναι, εξάλλου, ανήλικοι.
Η αρχή από το δωμάτιο ενός κακοποιημένου και διεστραμμένου έφηβου στις ΗΠΑ
Όλα ξεκίνησαν με ένα αγόρι σε ένα υπνοδωμάτιο. Μόνος, στο διαδίκτυο και αόρατος για τους ενήλικες γύρω του, το αγόρι αυτό έπαιζε Minecraft και έβρισκε ευχαρίστηση από το να βλέπει βίαιο περιεχόμενο. Κάπου ανάμεσα στα πίξελ και τον αόρατο πόνο, συνέβη μια μεταμόρφωση.
Το όνομά του είναι Μπράντλεϊ Κάντενχεντ (Bradley Cadenhead). Ήταν ένας έφηβος μόλις 15 ετών που ζούσε στο Τέξας και έγινε ο αρχιτέκτονας ενός διακομιστή (server) στο Discord γνωστού ως 764, ο οποίος τώρα είναι ευρέως κατανοητός ως μέρος ενός ευρύτερου οικοσυστήματος γνωστό ως «The Com» (The Community) — ένα παγκόσμιο πλέγμα κυβερνοεγκληματιών και εξτρεμιστών που δρουν μέσω πλατφόρμων.
Ο Κάντενχεντ υπήρξε θύμα bullying κατά τη διάρκεια των σχολικών του χρόνων. Ένας συμμαθητής του τον περιέγραψε ως «εύκολο στόχο».
Στις αρχές της εφηβείας του, ο Κάντενχεντ κατάρρευσε ψυχολογικά και απομονώθηκε. Είπε στους επιμελητές κοινωνικής αρωγής ότι σταμάτησε να νοιάζεται για οτιδήποτε και, αφού παράτησε το σχολείο στα 15 του, αποσύρθηκε στο δωμάτιό του.
Το όνομα 764 προέκυψε από τα τρία πρώτα ψηφία του ταχυδρομικού κώδικα (ZIP Code) της γενέτειράς του, του Στίβενβιλ στο Τέξας.
Ο Κάντενχεντ βεβαίως δεν ήταν απλώς ένα θύμα, ήταν ένα βαθιά προβληματικό άτομο από πολύ μικρή ηλικία. Σε ηλικία δέκα ετών, παρακολουθούσε σκληρό διαδικτυακό περιεχόμενο που απεικόνιζε φόνους και βασανιστήρια.
Ο υποδιευθυντής του σχολείου όπου ήταν μαθητής είχε ειδοποιήσει τις αρχές, οδηγώντας σε έρευνα για τρομοκρατικές απειλές. Παρά τα πειθαρχικά μέτρα, ο Κάντενχεντ συνέχισε να χρησιμοποιεί τους υπολογιστές του σχολείου για να σχεδιάζει εικόνες από επιθέσεις με πυροβολισμούς σε σχολεία.
Ως μέρος του διακομιστή στο Discord που είχε ιδρύσει εκβίαζε ανηλίκους μέσω σεξουαλικού εκβιασμού (sextortion) ή τους εξανάγκαζε απειλώντας τους με ενέργειες όπως επιθέσεις ψευδούς συναγερμού (swatting). Ανάγκαζε τα θύματά του, μεταξύ άλλων, να παράγουν παιδική πορνογραφία, να προβαίνουν σε κακοποίηση ζώων και να αυτοτραυματίζονται.
Οι λογαριασμοί του Κάντενχεντ στο Discord συνήθως αποκλείονταν μέσα σε περίπου μία ημέρα, όμως εκείνος δημιουργούσε επανειλημμένα νέους.
Μετά από έρευνα των αρχών στο σπίτι του στις 25 Αυγούστου 2021, ο Κάντενχεντ συνελήφθη, και στις 16 Μαΐου 2023, καταδικάστηκε για κατοχή αρχείων παιδικής πορνογραφίας. Εκτίει ποινή 80 χρόνων φυλάκισης και επί του παρόντος είναι φυλακισμένος στη Μονάδα Εστέλ (Estelle Unit) στο Χάντσβιλ του Τέξας.
Στις 29 Απριλίου 2025, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανέφερε τη σύλληψη δύο ακόμα βασικών μελών μιας υποομάδας του 764.
Ο 20χρονος Πρασάν Νεπάλ (Prasan Nepal, ψευδώνυμο “Trippy”) συνελήφθη στις 22 Απριλίου 2025 στη Βόρεια Καρολίνα, και ο 21χρονος Λεωνίδας Βαραγιάννης (ψευδώνυμο “War”) συνελήφθη στις 28 Απριλίου στην Ελλάδα. Για τον Βαραγιάννη εκδόθηκε διεθνές ένταλμα σύλληψης και έχει ζητηθεί η έκδοσή του στις ΗΠΑ. Εάν καταδικαστούν στις ΗΠΑ, ο Βαραγιάννης και ο Νεπάλ αντιμετωπίζουν ποινή ισόβιας κάθειρξης, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, οι δύο ύποπτοι κατηγορήθηκαν όχι μόνο για την καθοδήγηση μιας υποομάδας του 764 σε κρυπτογραφημένη εφαρμογή μηνυμάτων, αλλά και για κεντρική εμπλοκή στην παραγωγή και διανομή παιδικής πορνογραφίας.
Σύμφωνα με τον διευθυντή του FBI Κας Πατέλ, στρατολογούσαν μέλη για την ομάδα και δημιούργησαν έναν οδηγό για την παραγωγή τέτοιου υλικού.
Από το δωμάτιο ενός έφηβου σε ένα διεθνές τρομοκρατικό Δίκτυο χωρίς ξεκάθαρη ιεραρχία
Η κλίμακα δράσης του Δικτύου είναι διεθνής.
Σύμφωνα με το Institute for Strategic Dialogue (ISD), από το 2020 έως το 2025 συνελήφθησαν 191 άτομα συνδεδεμένα με το 764 σε 28 διαφορετικές χώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των θυμάτων εκτιμάται σε πάνω από 5.000.
Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025, το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο για τα Αγνοούμενα και Κακοποιημένα Παιδιά (NCMEC) κατέγραψε πάνω από 1.000 υποθέσεις σεξουαλικής εκβίασης συνδεδεμένες με τέτοια δίκτυα — σχεδόν όσες ολόκληρη την προηγούμενη χρονιά.
Οι υπηρεσίες ασφαλείας αντιμετωπίζουν πλέον το «764» ως απειλή ύψιστης προτεραιότητας.
Το FBI το κατατάσσει ως υπόθεση «πρώτης βαθμίδας» (tier one) και το χαρακτηρίζει «σύγχρονη τρομοκρατία», με τη Διεύθυνση Αντιτρομοκρατίας και τον τομέα Εθνικής Ασφάλειας του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης να χειρίζονται τις υποθέσεις.
Σε αριθμούς, το FBI ανέφερε πάνω από 350 υπόπτους τον Δεκέμβριο του 2025 και πάνω από 450 τον Απρίλιο του 2026, με ανοιχτές υποθέσεις σε όλα του τα γραφεία· ειδικοί εκτιμούν ότι έως και 10.000 άνθρωποι παγκοσμίως είναι ενεργά εμπλεκόμενοι στο ευρύτερο οικοσύστημα.
Το ανθρώπινο κόστος είναι ήδη βαρύ: το NCMEC κατέγραψε πάνω από 1.000 υποθέσεις εκβίασης μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ ερευνητές συνδέουν τα δίκτυα αυτά με δεκάδες αυτοκτονίες εφήβων από το 2021.
Και στην Ελλάδα, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος αντιμετωπίζει τις σχετικές υποθέσεις ως ιδιαίτερα σοβαρές, με διαρκή παρακολούθηση και διεθνή συνεργασία.
Ο Καναδάς έγινε, τον Δεκέμβριο του 2025, η πρώτη χώρα στον κόσμο που ενέταξε επίσημα το «764» στις τρομοκρατικές οργανώσεις — μαζί με τη Maniac Murder Cult, το Terrorgram Collective και το ISIS-Μοζαμβίκης.
Η επίσημη αιτιολόγηση της καναδικής Δημόσιας Ασφάλειας περιγράφει το 764 ως αποκεντρωμένο διακρατικό δίκτυο διαδικτυακών «μηδενιστών βίαιων εξτρεμιστών», με πυρήνα τη μισανθρωπία και τον μηδενισμό, που επιδιώκουν να καταστρέψουν την οργανωμένη κοινωνία μέσω βίας και χάους.
Όπως εξηγεί ερευνήτρια του καναδικού δικτύου ασφαλείας, στον μηδενιστικό βίαιο εξτρεμισμό δεν υπάρχει κάποιο προτεινόμενο «τελικό κράτος». Αυτό που υπάρχει είναι ένα απόλυτο μίσος για τον άνθρωπο, η ιδέα ότι κανείς δεν αξίζει να κληρονομήσει τίποτα. Καμία ζωή δεν έχει αξία, λένε τα μέλη του Δικτύου, μία ευθεία απάντηση στο κίνημα «Black Lives Matter». Ορισμένοι οπαδοί επικαλούνται μια λογική «φυσικής επιλογής» και κοινωνικού δαρβινισμού.
Άρα ο «σκοπός» είναι, παραδόξως, η ίδια η απουσία σκοπού: το χάος και η κατάρρευση γίνονται αυτοσκοπός.
Πώς η γιγάντωσή του συνδέεται με την πανδημία του κορωνοϊού και την κυριαρχία των social media
Ως προς την αφετηρία, οι αναλυτές είναι σαφείς: Αν και σαφώς υπήρξε ιδρυτής που έθεσε και τα ιδεολογικά θεμέλια, η γιγάντωση ανιχνεύεται στην πανδημία του COVID-19, όταν οι νέοι ωθήθηκαν στο διαδίκτυο και οι στρατολόγοι εκμεταλλεύτηκαν την απομόνωση των lockdown.
Το κίνητρο αυτών που συμμετέχουν είναι συχνά το «κύρος», ο σαδισμός και η ψυχαγωγία από τις σαδιστικές πράξεις στα πλαίσια μίας ομάδας. Είναι τόσο «online» που είναι πολύ δύσκολο να διακρίνει κανείς τι είναι επίσημη ομάδα και τι απλώς ένας χώρος συγκέντρωσης. Και πραγματοποιείται λες και είναι κάποιο παιχνίδι: κάθε ομάδα έχει στήσει ένα σύστημα όπου το κύρος και η δημοτικότητα κερδίζονται με τη διάπραξη και τη ζωντανή μετάδοση ακραίας βίας.
Το Δίκτυο 764 διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη τρομοκρατική οργάνωση γιατί είναι η πρώτη τρομοκρατική οργάνωση που δε θα υπήρχε αν δεν υπήρχαν τα social media. Είναι προϊόν της εποχής μας και αυτό αντικατοπτρίζεται τόσο στη λειτουργία του όσο και στη δομή και στους σκοπούς του.
Τα παιδιά στρατολογούνται εκεί ακριβώς όπου περνούν πλέον τον περισσότερο χρόνο τους — σε mainstream πλατφόρμες και παιχνίδια, όπου οι θύτες στοχεύουν ευάλωτους ανηλίκους 8-17 ετών, χτίζοντας «φιλίες» ή «σχέσεις» πριν αρχίσουν να τους εκβιάζουν.
Η πανδημία υπήρξε ένας καταλύτης αφού έσπρωξε μια ολόκληρη γενιά στο να ζει online σε συνθήκες απομόνωσης.
Η βία σχεδιάζεται για να μπορεί να διαδοθεί και να γίνει viral. Έτσι επικτείνεται η επιρροή του Δικτύου μέσω του virality της βίας που μεταδίδουν τα μέλη του.
Το κύρος του μέλους του δικτύου αποτυπώνεται σε leaderboards και «high scores», αντιγράφοντας την ίδια τη λογική engagement των πλατφορμών και των online παιχνιδιών.
Σατανισμός, νεοναζισμός και η «σωστή στάση» απέναντι στο φαινόμενο της μετανάστευσης
Όπως παρατηρεί ο δημοσιογράφος Mack Lamoureux, που το ερεύνησε επί έναν χρόνο, το δίκτυο έχει συνδεθεί με τον αποκρυφισμό, τον νεοναζισμό και τον επιταχυντισμό, αλλά στον πυρήνα του παραμένει ο μισανθρωπισμός και ο μηδενισμός — η περιφρόνηση κάθε ανθρώπινης ζωής, όχι μόνο των μειονοτήτων.
Πάνω σε αυτόν τον μηδενιστικό πυρήνα προστίθενται στρώματα.
Ο σατανισμός εμφανίζεται κυρίως ως αισθητική και συμβολισμός, δανεισμένος από το αποκρυφιστικό οίστρο της σέκτας Order of Nine Angles.
Ο νεοναζισμός είναι υπαρκτός και ενισχύεται σε ορισμένες παραφυάδες — όπως το No Lives Matter και η Maniac Murder Cult — που υιοθετούν ανοιχτά τη λευκή υπεροχή και εξυμνούν τον Χίτλερ και σύγχρονους ρατσιστές δολοφόνους.
Το δίκτυο αναπαράγει τη θεωρία συνωμοσίας της «Μεγάλης Αντικατάστασης», όμως δεν οργανώνει διαδηλώσεις ούτε ασκεί πολιτική πίεση· αντιθέτως, εξυμνεί αντιμεταναστευτικές τρομοκρατικές επιθέσεις ως «πρότυπα» προς μίμηση.
Σε ορισμένες συγγενικές ομάδες, όπως η Maniac Murder Cult, αυτό μεταφράζεται και σε πραγματική βία κατά μεταναστών, αστέγων και ΛΟΑΤΚΙ ατόμων.
Με άλλα λόγια, ο αντιμεταναστευτικός χαρακτήρας είναι ένα από τα ιδεολογικά νήματα του δικτύου.
Ακολουθώντας ευρύτερες νεοναζιστικές ιδεολογίες, το 764 βλέπει τη μετανάστευση μέσα από το πρίσμα θεωριών συνωμοσίας όπως η «Μεγάλη Αντικατάσταση» (Great Replacement), την ψευδή πεποίθηση ότι οι δυτικοί λευκοί πληθυσμοί αντικαθίστανται σκόπιμα από μη λευκούς μετανάστες.
Στα ευρωπαϊκά πλαίσια, η συγκεκριμένη θεωρία συνομωσίας αποτυπώνεται και ως “Σχέδιο Καλέργκι” του οποίου κύριος υπεύθυνος για την επινόηση και διάδοσή του είναι ο καταδικασμένος Αυστριακός νεοναζί Γκέρντ Χόνσικ.
Ωστόσο, επειδή το 764 είναι μια επιταχυνσιακή ομάδα, δεν θέλουν να επιφέρουν κάποια διόρθωση στην κοινωνία. Αντίθετα, βλέπουν τις φυλετικές εντάσεις και τις αντιμεταναστευτικές τριβές ως ιδανικά εργαλεία για την πρόκληση χάους.
Οι «άγιοι» του δικτύου: Όταν ο νεοναζί μανιακοί δολοφόνοι Μπρέντον Τάρραντ και ο Άντερς Μπρέιβικ θεωρούνται ήρωες
Στον ευρύτερο χώρο όπου κινείται το «764», οι «ήρωες» δεν είναι θεωρητικοί κάποιου πολιτικού ρεύματος, ιδεολόγοι ή πολιτικοί, αλλά μαζικοί δολοφόνοι.
Πρόκειται για τη λεγόμενη «κουλτούρα των Αγίων» (Saints Culture): την εξύμνηση ρατσιστών τρομοκρατών ως «αγίων», με εικονογραφία δανεισμένη συνειδητά από τη χριστιανική αγιογραφία, και με τα μανιφέστα τους να παρουσιάζονται ως «ιερά κείμενα».
Το φαινόμενο εκτοξεύθηκε μετά την επίθεση στα τζαμιά του Κράιστσερτς (2019) της Νέας Ζηλανδίας. Ο δράστης Μπρέντον Τάρραντ ανακηρύχθηκε αμέσως «Άγιος Τάρραντ». Σύντομα, στον ίδιο «κατάλογο αγίων», εντάχθηκαν οι δράστες των δολοφονιών στο Walmart του Ελ Πάσο στο Τέξας, του Μπάφαλο, της Χάλε και του Πάουεϊ, ενώ αναδρομικά «αγιοποιήθηκαν» και παλαιότεροι δράστες, όπως ο Άντερς Μπρέιβικ και ο Ντίλαν Ρουφ.
Χρησιμοποιούν αυτούς τους μανιακούς δολοφόνους ως πρότυπα, ενθαρρύνοντας τα μέλη τους να αποκτήσουν παρόμοια «φήμη» (clout) μέσω βίας στον πραγματικό κόσμο.
Ο μηχανισμός απόκτησης φήμης είναι, κυριολεκτικά, παιχνιδοποιημένος.
Σύμφωνα με το Institute for Strategic Dialogue, κυκλοφορούν «κάρτες αγίων» — σαν συλλεκτικές κάρτες — που καταγράφουν τον αριθμό των θυμάτων κάθε δράστη, ενώ η ρητορική καλεί τους χρήστες να «πιάσουν το υψηλό σκορ», να ανέβουν στον «πίνακα κατάταξης» και να γίνουν και οι ίδιοι «άγιοι» που θα εμπνεύσουν τους επόμενους.
Τον Μάη του 2026 δύο έφηβοι 17 και 18 ετών επιτέθηκαν στο Ισλαμικό Κέντρο του Σαν Ντιέγκο.
Το όνομα που επέλεξαν για αυτή την επίθεση ήταν «Γιοι του Τάρραντ».
Μία ιστορία που αφορά και την Ελλάδα
Οι ιστορίες γύρω από το Δίκτυο «764» έμοιαζαν με κάτι μακρινό, μια ακόμα αμερικανική ιστορία φρίκης. Η σύλληψη όμως ενός ακόμη νέου από την Ελλάδα, του 17χρονου στο Γάζι Ηρακλείου, διέλυσε αυτή τη βεβαιότητα.
Το δίκτυο 764 είναι πια μια υπόθεση που ανοίγει και θα συζητηθεί στα δικά μας δικαστήρια, με πρωταγωνιστές δικά μας παιδιά.
Ο 17χρονος κατηγορείται για βαρύτατα εγκλήματα. Ταυτόχρονα, όμως, είναι κι ο ίδιος ένα παιδί, που κάποια στιγμή μπήκε σε έναν ψηφιακό μηχανισμό σχεδιασμένο ακριβώς για να καταβροχθίζει παιδιά και να τα μετατρέπει, με τη σειρά τους, σε θύτες.
Αυτό δεν αναιρεί την ατομική ευθύνη, κάνει όμως την απειλή ακόμη πιο ανησυχητική.
Το Δίκτυο «764» αποτυπώνει έναν νέου τύπου εξτρεμισμό στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται το μίσος προς τον άνθρωπο.
Το μίσος δεν είναι πρωτόγνωρο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αυτό που είναι πρωτόγνωρο είναι η ταχύτητα με την οποία διαδίδεται μέσω των κυκλωμάτων των υπολογιστών μας.
Κυριαρχεί μέσω της viral ανεξέλεγκτης διάδοσής του στις πλατφόρμες των tech-ολιγαρχών και απειλεί να φέρει το χάος στις κοινωνίες.
Αγιοποιεί τους μανιακούς νεοναζί δολοφόνους και στοχοποιεί τους ευάλωτους.
O 17χρονος που συνελήφθη στην Κρήτη σίγουρα δεν θα είναι ο μόνος στην Ελλάδα που αποτελεί μέλος του, σε μία εποχή που όλο και παραπάνω επικοινωνούμε μέσω των οθονών των υπολογιστών και των κινητών και το Μίσος ξανά γιγαντώνεται.
Info:
Αν υποπτεύεστε ότι ένα παιδί έχει στοχοποιηθεί ή έχει εμπλακεί σε τέτοιο δίκτυο, μπορείτε να απευθυνθείτε:
Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος — τηλ. 11188 (χωρίς χρέωση, 24ωρη υποδοχή καταγγελιών), e-mail ccu@cybercrimeunit.gov.gr, ή μέσω της πύλης gov.gr. Για ανηλίκους λειτουργεί και η πλατφόρμα/εφαρμογή CYBERKID της Ελληνικής Αστυνομίας.
SafeLine (www.safeline.gr) — ανοιχτή γραμμή καταγγελίας παράνομου διαδικτυακού περιεχομένου, δράση του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου που λειτουργεί υπό το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), με έδρα το Ηράκλειο. Ενημερωτικό υλικό για γονείς και εκπαιδευτικούς: www.saferinternet4kids.gr.
1056 — Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS («Το Χαμόγελο του Παιδιού»), 24ωρη.
1107 — Εθνική Γραμμή Παιδικής Προστασίας (ΕΚΚΑ), 24ωρη.
Ο τραγουδιστής της κάντρι Κιντ Ροκ (Kid Rock) αποκάλυψε ότι τηλεφωνεί στον Ντόναλντ Τραμπ αργά το βράδυ όταν πίνει — και ισχυρίστηκε ότι ο πρόεδρος «το σηκώνει πάντα».
Ο Κιντ Ροκ, ένας μακροχρόνιος υποστηρικτής του MAGA, εμφανίζεται συχνά σε εκδηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ και έχει πραγματοποιήσει αρκετές επισκέψεις στον Λευκό Οίκο. Τώρα, ο 55χρονος αποκάλυψε περισσότερα για τη σχέση του με τον πρόεδρο σε συνέντευξή του στον παρουσιαστή του Sky News, Πολ Μάρεϊ (Paul Murray).
Όταν ρωτήθηκε αν δέχεται ποτέ τυχαία μηνύματα από τον Τραμπ, ο Κιντ Ροκ είπε ότι δέχεται, προσθέτοντας ότι το να παίρνει τηλέφωνο τον πρόεδρο είναι «ένα από τα κόλπα μου όταν πίνω αργά το βράδυ, επειδή ξέρω πότε να τον πετύχω».
«Είναι τόσο ευγενικός, το σηκώνει πάντα, ή θα πάρει τηλέφωνο απλώς για να δει τι κάνω και να τα πούμε χαλαρά», δήλωσε στον Μάρεϊ.
«Δεν με παίρνει τηλέφωνο για να [ρωτήσει], “Ε, τι πρέπει να κάνουμε στο Ιράν, Μπομπ;” Δεν δέχομαι τέτοια τηλεφωνήματα. Αλλά, αν κάθομαι και πίνω μερικές μπίρες, αν είναι γύρω στις 11, 12, μια Παρασκευή ή Σάββατο, ξέρω ότι είναι ξύπνιος. Κοιμάται όπως εγώ, κοιμάται πέντε ώρες», πρόσθεσε.
Ο τραγουδιστής περιέγραψε τη σχέση του με τον Τραμπ ως «απίστευτα γαμάτη», συμπληρώνοντας: «Απολαμβάνω τρελά να κάνω παρέα μαζί του, να μιλάω μαζί του και απλώς να κάθομαι στην πρώτη σειρά στο μεγαλύτερο σόου-μπάχαλο στη γη».
Η συνέντευξη αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη αντιπαράθεση γύρω από τις οικονομικές δηλώσεις του Τραμπ, οι οποίες αποκάλυψαν ότι κέρδισε τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, με περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια να προέρχονται από τις δραστηριότητές του στα κρυπτονομίσματα.
Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν εκτεταμένες αντιδράσεις, με τους επικριτές να κατηγορούν τον Τραμπ και τους συγγενείς του ότι κερδοσκοπούν από την προεδρία, ισχυρισμούς τους οποίους ο πρόεδρος και η οικογένειά του έχουν αρνηθεί.
Όταν ρωτήθηκε για τις ανησυχίες ότι ο Τραμπ «βγάζει τόσα πολλά χρήματα», ο Κιντ Ροκ δήλωσε στο Sky News: «Σιγά το νέο, γιατί είναι ένας φοβερός επιχειρηματίας, είναι έξυπνος».
«Το έκανε αυτό και πριν γίνει Πρόεδρος, και ξέρω την καρδιά και την ψυχή του. Η ανησυχία του είναι για αυτή τη χώρα, τελεία. Αυτή η χώρα πρώτα, και νομίζω ότι κάθε ηγέτης σε οποιαδήποτε χώρα θα έπρεπε να είναι έτσι για τη χώρα του», συνέχισε.
Ο Τραμπ απάντησε επίσης στους επικριτές, λέγοντας στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι βγάζει κέρδος «επειδή το χρηματιστήριο ανεβαίνει» και ότι «έβγαλε πολλά χρήματα» πριν γίνει πρόεδρος.
«Δεν ανακατεύομαι στα προσωπικά μου [οικονομικά]. Έχουμε επενδυτικά κεφάλαια που διαχειρίζονται τα χρήματά μου… Και επενδύουν τα χρήματά μου, και δεν τους μιλάω, δεν τους απευθύνω καν τον λόγο», είπε.
«Οπότε, έχω πολλούς ανθρώπους, δεν ξέρω πώς τους λένε, τυφλούς καταπιστευματικούς λογαριασμούς ή κάτι τέτοιο, βάζεις τα χρήματά σου μέσα και αυτό είναι όλο. Δεν τους μιλάω. Είναι μεγάλα ιδρύματα και το διαχειρίζονται».
Η ψήφιση ενός ακόμη νόμου για τη θανατική ποινή δείχνει το μόνο ζήτημα πίσω από το οποίο μπορούν να ενωθούν οι Ισραηλινοί: θάνατος για τους Παλαιστίνιους
Στις 30 Μαρτίου, το Ισραήλ ψήφισε έναν νόμο για τη θανατική ποινή που προορίζεται αποκλειστικά για τους Παλαιστίνιους, επεκτείνοντας τη χρήση της θανατικής ποινής τόσο στα στρατιωτικά όσο και στα πολιτικά δικαστήρια. Ο νόμος προωθήθηκε από τον σκληροπυρηνικό Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ (Itamar Ben-Gvir), τον σημαιοφόρο της ισραηλινής ακροδεξιάς και επικεφαλής του κόμματος «Εβραϊκή Ισχύς». Στις 17 Μαΐου, τέθηκε σε ισχύ με την υπογραφή του στρατιωτικού διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης του Ισραήλ, Άβι Μπλουθ (Avi Bluth), προκειμένου να εφαρμοστεί στους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης.
Αλλά ο νόμος για τη θανατική ποινή ήταν μόνο η αρχή. Έκτοτε, μια χιονοστιβάδα νομοθεσίας έχει προωθηθεί μέσω του ισραηλινού νομικού και πολιτικού συστήματος, η οποία επεκτείνει σημαντικά την κρατική έγκριση του θανάτου για τους Παλαιστίνιους.
Ο πιο πρόσφατος από αυτούς τους μεταγενέστερους νόμους ψηφίστηκε στις 11 Μαΐου και αφορούσε συγκεκριμένα Παλαιστίνιους που υπήρχαν υποψίες για οποιονδήποτε βαθμό εμπλοκής στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στις 7 Οκτωβρίου και στον άμεσο απόηχό τους (νομικά οριζόμενο ως 7 Οκτωβρίου έως 10 Οκτωβρίου 2023).
Αυτός ο νέος νόμος, που θεωρείται δίδυμος του πρώτου, είναι αναμφισβήτητα πιο ριζοσπαστικός: ισχύει αναδρομικά και επιτρέπει καταδίκες βάσει μιας εξαιρετικά επιεικούς αποδεικτικής βάσης. Αυτό περιλαμβάνει «αποδεικτικά στοιχεία» που συγκεντρώθηκαν υπό συνθήκες βασανιστηρίων, τα οποία, σύμφωνα με πολυάριθμες εκθέσεις, αποτελούν συστημικό χαρακτηριστικό των ισραηλινών φυλακών, που περιγράφονται από την B’Tselem ως «ένα δίκτυο στρατοπέδων βασανιστηρίων».
Ο νόμος εγκρίθηκε με συναίνεση 93 έναντι 0, περιλαμβάνοντας ουσιαστικά ολόκληρο το σιωνιστικό πολιτικό φάσμα.
Χαλαρά πρότυπα αποδείξεων
Αξίζει να σταθούμε στο πόσο επιεικής είναι η αποδεικτική βάση του νόμου. Η πρώην εισαγγελέας της νότιας περιφέρειας Μοράν Γκεζ (Moran Gez) παραδέχτηκε σε συνέντευξή της τον Ιανουάριο του 2025 στο Ynet ότι «η μεγαλύτερη δυσκολία είναι αποδεικτική» αναφερόμενη στα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, καθώς «η χρήση αποδεικτικών στοιχείων για τη σύνδεση ενός συγκεκριμένου εγκλήματος με έναν συγκεκριμένο κατηγορούμενο όταν πρόκειται για δεκάδες σκηνές εγκλήματος, όπου συνελήφθησαν εκατοντάδες ύποπτοι και διαπράχθηκαν χιλιάδες αδικήματα, είναι σχεδόν αδύνατη».
Όμως ο νέος νόμος δεν χρειάζεται να ακολουθεί κανέναν από αυτούς τους αποδεικτικούς κανόνες, «συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών που αφορούν τη μελέτη των υλικών έρευνας, την αλυσίδα συλλογής και διαβίβασης αποδεικτικών στοιχείων», καθώς και την αποδοχή γραπτών ισχυρισμών σε σύγκριση με ομολογίες μαρτύρων, όταν η εισαγγελία είναι πεπεισμένη ότι αυτό «δεν θα βλάψει ουσιαστικά τη δικαιοσύνη της διαδικασίας».
Ο προσδιορισμός της «δικαιοσύνης» δεν μπορεί καν να συγκαλύψει την αδικία της προϋπόθεσης. Ολόκληρο το πλαίσιο αφαιρεί το πλαίσιο της κατοχής και θεωρεί ότι οποιαδήποτε συμμετοχή στις επιθέσεις είχε ως κίνητρο το μίσος για τους Εβραίους. Αυτός ο ορισμός παγιώθηκε ήδη πέρυσι σε έναν νόμο κατά της «άρνησης των γεγονότων της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου», όπου οποιαδήποτε «ταύτιση» με τις πράξεις συνεπάγεται 5 χρόνια φυλάκιση.
Ο διακηρυγμένος σκοπός του ισχύοντος νόμου επαναλαμβάνει και αναπτύσσει έτσι αυτό το πλαίσιο, περιλαμβάνοντας «τη δίωξη όσων διέπραξαν τις πράξεις τρόμου, φόνου, σεξουαλικών εγκλημάτων, απαγωγής και λεηλασίας» που διαπράχθηκαν από τη Χαμάς «και τους συνεργούς της».
Η συμπερίληψη της «λεηλασίας» στον κατάλογο των εγκλημάτων δεν είναι τυχαία. Και καθένα από αυτά, όταν λαμβάνεται ως μέρος ενός συνόλου, συνιστά «εγκλήματα κατά του Εβραϊκού Λαού, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου», σύμφωνα με το κείμενο του νόμου.
Η Γκεζ ήταν κατηγορηματική στην προηγούμενη υποστήριξή της για τη συμπερίληψη οποιουδήποτε υπόπτου συμμετοχής στα γεγονότα εκείνης της ημέρας, υποστηρίζοντας ότι «όποιος εισήλθε στο Ισραήλ από τη Γάζα στις 7 Οκτωβρίου για να σκοτώσει ή να λεηλατήσει, δεν έχει σημασία, θα πρέπει να περιληφθεί στο κατηγορητήριο και, όσον αφορά εμένα, να του επιβληθεί η θανατική ποινή».
Η ίδια εξήγησε περαιτέρω: «Γιατί; Εξαιτίας εκείνων που δεν δολοφόνησαν αλλά λεηλάτησαν, έκαψαν, έκλεψαν, μάζεψαν αβοκάντο, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι, εξαιτίας αυτού του χάους, οι δυνάμεις του ισραηλινού στρατού δεν μπόρεσαν να φτάσουν εγκαίρως. Ήρθες στην πόρτα με ένα τρυπάνι και την άνοιξες για να λεηλατήσεις; Μετά μπήκε ένας τρομοκράτης και δολοφόνησε πολίτες εκεί».
Αναλογιστείτε το αυτό: ένας παράνομα υπό κατοχή λαός, που μπορεί να μην είχε καμία απολύτως σχέση με τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της επίθεσης, αλλά που πέρασε τον φράχτη για να μαζέψει αβοκάντο εκείνη την ημέρα, ήταν συμμετέχων σε μια «γενοκτονία» κατά του εβραϊκού λαού, όπως χαρακτηρίζονται συνήθως τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Υπάρχει μια συλλογική πτυχή στον νόμο που επιτρέπει συλλογικά κατηγορητήρια. Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές του είναι ότι αφαιρεί τη δυνατότητα να απελευθερωθεί ένα άτομο σε ανταλλαγή κρατουμένων εάν είναι «ύποπτο, κατηγορούμενο ή καταδικασμένο για αδίκημα που διαπράχθηκε στο πλαίσιο των γεγονότων της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου».
Και τι συμβαίνει σε όσους είναι «ύποπτοι» για συμμετοχή; Η δίκη τους μπορεί να αποφασιστεί χωρίς καν την παρουσία του κατηγορουμένου (υπό «κανονικές» συνθήκες, οι κατηγορούμενοι μπορούν να εμφανίζονται στις ακροάσεις τους μέσω βιντεοκλήσης από τα στρατόπεδα βασανιστηρίων τους). Όσο για την απόφαση να τους επιβληθεί η θανατική ποινή, αυτή μπορεί να ληφθεί με απλή πλειοψηφία δύο στους τρεις δικαστές που διορίζονται από τον Αρχηγό του Επιτελείου του στρατού, καταργώντας την προηγούμενη πρακτική που απαιτούσε ομοφωνία μεταξύ των δικαστών.
Μια όρεξη για «δίκες-παρωδία»
Οι ίδιες οι δίκες έχουν εγκριθεί να είναι δημόσιες και να βιντεοσκοπούνται, σχεδιασμένες ως ένα είδος δημόσιου σόου τρόμου.
Αυτό περιέγραψε η Adalah, το Νομικό Κέντρο για τα Δικαιώματα της Αραβικής Μειονότητας στο Ισραήλ, όταν δήλωσε ότι η νομοθεσία «υποτάσσει κάθε αρχή δίκαιης ποινικής δικαιοσύνης σε ένα τιμωρητικό και εκδικητικό θέαμα», αντικαθιστώντας μια πραγματική δικαστική έρευνα με «κρατικά εγκεκριμένες “δίκες-παρωδία”», δήλωσε η δικηγόρος της Adalah Μούνα Χαντάντ (Muna Haddad) στο The New Arab.
Η όρεξη για αυτού του είδους το θέαμα καλλιεργείται εδώ και χρόνια. Στις αρχές του 2024, μεγάλα ισραηλινά τηλεοπτικά κανάλια μετέδωσαν πλάνα από εγκαταστάσεις κράτησης, με αξιωματούχους να καυχιούνται για τη μεταχείριση των κρατουμένων. Γύρω στο ίδιο διάστημα, ο ισραηλινός στρατός έφερε πολίτες σε αυτές τις εγκαταστάσεις για να παρακολουθήσουν και να βιντεοσκοπήσουν ζωντανά τα βασανιστήρια Παλαιστινίων, συμπεριλαμβανομένων βασανιστηρίων σε κατάσταση γύμνιας. Ο θάνατος, όπως φαίνεται, είναι η λογική κατάληξη αυτής της δημόσιας επιθυμίας.
Ένα μέρος αυτής της δημόσιας όρεξης τροφοδοτείται από μια ευρείας κλίμακας επιθυμία να «μπουν στα βιβλία της ιστορίας» επειδή δίκασαν «τους Ναζί της σύγχρονης εποχής», όπως δήλωσε πρόσφατα η Ισραηλινή βουλευτής Γιούλια Μαλινόφσκι (Yulia Malinovsky) από το αντιπολιτευόμενο κόμμα «Ισραήλ Μπεϊτένου» (Israel Beitenu).
Ο ηγέτης του κόμματος της Μαλινόφσκι, ο μεγάλος φιλελεύθερος Αβίγκντορ Λίμπερμαν (Avigdor Lieberman), έχει προτείνει στο παρελθόν οι Παλαιστίνιοι που εκφράζουν απιστία προς το Ισραήλ να αποκεφαλίζονται με τσεκούρι, και οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι να πνίγονται συλλογικά στη Νεκρά Θάλασσα.
Τώρα όμως, η Μαλινόφσκι βρήκε έναν φωτισμένο τρόπο για να πραγματοποιήσει αυτού τους στόχους: μέσω μιας «νόμιμης δικαστικής διαδικασίας, βιντεοσκοπημένης και μεταδιδόμενης».
Η πτυχή της μετάδοσης δεν είναι ούτε μια τυχαία εκ των υστέρων σκέψη. Η ισραηλινή Κνεσέτ ψήφισε στις 2 Ιουνίου τη διάθεση 86 εκατομμυρίων σέκελ (NIS) (29 εκατομμύρια δολάρια) για τις υποδομές του δικαστηρίου το 2026 —συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων μετάδοσης— 359 εκατομμυρίων σέκελ (121 εκατομμύρια δολάρια) το 2027, 307 εκατομμυρίων σέκελ (104,6 εκατομμύρια δολάρια) το 2028, και στη συνέχεια 262 εκατομμυρίων σέκελ ετησίως από το 2029 και μετά.
Για μια τόσο σημαντική δημόσια επένδυση, το ισραηλινό κοινό θα θέλει να πιάσουν τα χρήματά του τόπο.
Το ένα μετά το άλλο σπάνε τα ρεκόρ μαζικότητας οι διαδηλώσεις στην Αλβανία, κατά του σχεδίου της κυβέρνησης Ράμα, για την κατασκευή πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ, σε προστατευόμενη περιοχή.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο στα Τίρανα, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση, η 35η κατά σειρά, στο πλαίσιο ενός κινήματος που ξεκίνησε στα τέλη Μαΐου, με αφορμή τα σχέδια ανέγερσης ξενοδοχειακού συγκροτήματος σε προστατευόμενη περιοχή του Ζβέρνετς, στη νοτιοδυτική Αλβανία.
«Αυτό που ξεκίνησε ως η ‘Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο’ έχει μετατραπεί σε ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια», σχολίασε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι. «Η απουσία διαφάνειας, η αλαζονεία – αρκετά! Ο πρωθυπουργός πρέπει να φύγει», πρόσθεσε.
«Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο»
Η κινητοποίηση έχει ονομαστεί «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο», μια αναφορά στα πουλιά αυτά που ζουν στην προστατευόμενη περιοχή όπου σχεδιάζεται η κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος.
Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι αυτό το πολυτελές ξενοδοχειακό συγκρότημα, το κόστος του οποίου εκτιμάται στα 4,6 δισεκ. δολάρια και πρόκειται να ανεγερθεί σε προστατευόμενη περιοχή στην Αδριατική, θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον και μια γειτονική λιμνοθάλασσα απαραίτητη για τη μετανάστευση των πτηνών.
Από την πλευρά τους οι επενδυτές ελπίζουν να μετατρέψουν το ακατοίκητο νησί Σαζάν, παλιά μυστική κομμουνιστική στρατιωτική βάση, σε πολυτελή τουριστικό προορισμό.
Το σχέδιο προκαλεί ήδη από το 2024, όταν πρωτοπαρουσιάστηκε, έντονες αντιδράσεις. Το πιο πρόσφατο κύμα κινητοποιήσεων ξέσπασε μετά την εμφάνιση στα τέλη Μαΐου περίφραξης με συρματόπλεγμα και εκσκαφέων στις κοντινές παραλίες.
Day 35 of mass protests in Tirana, Albania
️ Over 350,000 people gathered at the main square in the Albanian capital today, sending a powerful message to Edi Rama.
️ For 35 consecutive days, the brave people of Albania have refused to surrender. They are… pic.twitter.com/enkqFfMpOF
Διαδηλώσεις πραγματοποιούνται καθημερινά στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, τα Τίρανα, και δύο φορές αυτή την εβδομάδα μεγάλες ομάδες διαδηλωτών συγκεντρώθηκαν έξω από το κοινοβούλιο για να προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν βουλευτές και να εμποδίσουν την πρόσβαση στο κτίριο, ιδίως την Πέμπτη.
Εκατοντάδες διαδηλωτές έσπασαν τον κλοιό ασφαλείας της αστυνομίας, η οποία τους απώθησε, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν συγκρούσεις και να γίνουν πολλές συλλήψεις. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και νερού υπό πίεση για να διαλύσει το πλήθος, ενώ κάποιοι διαδηλωτές πέταξαν αυγά, πέτρες και άλλα αντικείμενα εναντίον των δυνάμεων της τάξης.
Δεκαπέντε αστυνομικοί τραυματίστηκαν και 25 διαδηλωτές συνελήφθησαν, σύμφωνα με την αστυνομία.
Το Albanian Helsinki Comittee (AHC), μια οργάνωση προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξέφρασε χθες Σάββατο «την ανησυχία της για την κλιμάκωση της κατάστασης». «Η ατομική βία δεν μπορεί να δικαιολογήσει την δυσανάλογη χρήση ισχύος», εκτίμησε, καταγγέλλοντας τη χρήση δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση, γκλομπ και χτυπημάτων από τις δυνάμεις επιβολής της τάξης εναντίον διαδηλωτών και ζητώντας ταχεία και ανεξάρτητη έρευνα.
Τα βίαια αυτά επεισόδια έρχονται σε αντίθεση με τον κυρίως ειρηνικό χαρακτήρα των συγκεντρώσεων που πραγματοποιούνται από την αρχή του κινήματος με τη συμμετοχή χιλιάδων ανθρώπων.
«Απελευθερώστε τα παιδιά», φώναζαν χθες το βράδυ διαδηλωτές αναφερόμενοι στους 19 διαδηλωτές που εξακολουθούν να κρατούνται σε αστυνομικό τμήμα στα Τίρανα. Κάποιοι κρατούσαν πανό τα οποία έγραφαν «Η Αλβανία δεν πωλείται» και
«Καταργείστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές», τη νομοθεσία δηλαδή που επέτρεψε στην κυβέρνηση να επιταχύνει τις διαδικασίες για την ανέγερση των τουριστικών καταλυμάτων.
Protesters gather in Tirana for the 35th consecutive day against planned tourism project in Zvernec near southern city of Vlora
Demonstrators march from Skanderbeg Square to Prime Minister’s Office carrying Albanian flags and banners reading ‘Albania is not for sale’
Πολλοί διαδηλωτές κρατούσαν τεράστια ροζ φλαμίνγκο καθώς κατευθύνονταν προς την έδρα της κυβέρνησης, στην κεντρική λεωφόρο των Τιράνων. Μια ομάδα κρατούσε μια μεγάλη τσιμεντένια τούρτα, αναφορά στα 62α γενέθλια του πρωθυπουργού Ράμα τα οποία γιόρταζε χθες.
Μεταξύ των διαδηλωτών είναι και Αλβανοί που ζουν στο εξωτερικό, ανάμεσά τους και η Τζέκου Σένα η οποία επέστρεψε από τον Καναδά και δήλωσε στο AFP: «Δεν είμαστε κατά των ξένων επενδύσεων, είμαστε υπέρ της αξιοπρέπειας, του σεβασμού και της διαφάνειας, και κατά του ισχύοντος μοντέλου που βλάπτει το δημόσιο συμφέρον».
Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι διαμαρτυρίες και οι καταγγελίες κατοίκων μεγάλων πόλεων για δέντρα που «καρατομούνται» με εκτεταμένες και αδικαιολόγητες στα μάτια τους κοπές. Μάλιστα, το φαινόμενο καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνεχόμενοι καύσωνες καθιστούν το αστικό πράσινο πολύτιμη πηγή σκιάς, δροσιάς και καθαρού αέρα.
Οι δημοτικές αρχές κάνουν λόγο για «σχέδια αναβάθμισης» και «βιώσιμες πόλεις», ωστόσο επιστήμονες και κάτοικοι που οργανώνονται συλλογικά και ασχολούνται με την προστασία των δέντρων υποστηρίζουν ότι υπάρχει ελλιπής κατάρτιση, έλλειψη επιστημονικού σχεδιασμού, ευθυνοφοβία και «επωφελείς» εργολαβίες που αντί να προστατεύουν τα δέντρα, τελικά υποβαθμίζουν τους δημόσιους χώρους και τους ζημιώνουν με αναποτελεσματικές πρακτικές.
Πόσο «πράσινη» μπορεί να θεωρείται η εκτεταμένη καρατόμηση των δέντρων, όταν οι πόλεις της Ελλάδας εξακολουθούν να καταγράφουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά αστικού πρασίνου στην Ευρώπη;
Το Tvxs μίλησε με τον Θεοχάρη Ζάγκα, ομότιμο καθηγητή Δασοκομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και αντιπρόεδρο της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας, την Ελένη Ιωαννίδου από το Δίκτυο για το Αστικό Πράσινο«SOSE τα Δέντρα» και τον Δημήτρη Στέφαν, ιδρυτή και διαχειριστή της δραστήριας διαδικτυακής ομάδας Cut It Right.
«Να είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας»
«Τις ζεστές μέρες τα δέντρα προσφέρουν σκιά και δροσιά. Εκεί καταφεύγουμε για να δροσιστούμε, είτε ζούμε στο κέντρο της πόλης, είτε σε κάποια συνοικία. Τα δέντρα είναι οι μόνοι οργανισμοί που συμβάλλουν στην απορρύπανση των αστικών κέντρων. Επιπλέον, απορροφούν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και αποδίδουν οξυγόνο, ενώ κατακρατούν σημαντικές ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων, κυρίως μικροσωματιδίων που προκαλούν καρκίνους», λέει στο Τvxs ο Θεοχάρης Ζάγκας, ομότιμος καθηγητής Δασοκομίας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας.
«Υποστηρίζω κατηγορηματικά ότι η κλάδευση των δέντρων στον αστικό χώρο θα πρέπει να αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα», προσθέτει.
«Πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή προς την κατεύθυνση της αύξησης της αναλογίας πρασίνου ανά κάτοικο, αλλά και προς την κατεύθυνση της ποιότητας και της ομοιόμορφης κατανομής των δέντρων στον αστικό χώρο», αναφέρει ο κ. Ζάγκας και προσθέτει:
«Κάποιες περιοχές έχουν αρκετό πράσινο και άλλες είναι εντελώς τσιμεντωμένες. Οι ελληνικές μεγαλουπόλεις, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, είναι πολύ κάτω από το όριο που προβλέπει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τα δέντρα ανά κάτοικο, ακόμη κι αν οι δήμοι παρουσιάζουν κάποιες φορές τις πρόχειρες δενδροφυτεύσεις ως επιτεύγματα. Οι δενδροφυτεύσεις που δεν εντάσσονται σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. «Ανεξάρτητα από το πόσα δέντρα φυτεύουν οι Δήμοι, θα πρέπει να ελεγχθεί και τι ποσοστό αυτών των δέντρων επιβιώνει».
Η κακοποίηση των δέντρων
«Τα δέντρα δεν πρέπει να κακοποιούνται με δραστική κλάδευση.», υποστηρίζει ο κ. Ζάγκας και τονίζει, ότι η κλάδευση οφείλει να γίνεται με σεβασμό στη φυσική μορφή του δέντρου, ώστε αυτό να παραμένει τόσο λειτουργικό, όσο και αισθητικά ενταγμένο στο αστικό περιβάλλον. «Στις αποφάσεις που λαμβάνονται πρέπει να υπολογίζονται οι αρχές και της οικολογίας και της οικονομίας, δηλαδή τόσο το “συμφέρον” του δέντρου, όσο και του διαχειριστή, του Δήμου που έχει την ευθύνη της διαχείρισης».
Πηγή: (Facebook, Cut it Right))
Οι υπεύθυνοι και η έλλειψη εκπαίδευσης
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα, σύμφωνα με τον κ. Ζάγκα, αφορά τους υπεύθυνους για τη διαχείριση του αστικού πρασίνου, αλλά και το έλλειμμα εκπαίδευσης που εξακολουθεί να υπάρχει στην Ελλάδα, οδηγώντας συχνά σε πρόχειρες και επιβλαβείς πρακτικές.
«Όσοι πραγματοποιούν κλαδεύσεις στα δέντρα των πόλεων και έχουν την ευθύνη να τα περιποιούνται, δεν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πιστοποιημένοι δενδροκόμοι. Όταν οι εργάτες πιάνουν στα χέρια τους το αλυσοπρίονο χωρίς σωστή καθοδήγηση και σχέδιο, γίνονται τεράστια και εγκληματικά λάθη. Και εδώ μπαίνει το αμείλικτο ερώτημα. Προτιμάμε μία βιώσιμη πόλη με δέντρα ή μία πόλη χωρίς πράσινο που θα είναι αβίωτη και εχθρική για τους κατοίκους της;».
Τι θα μπορούσε να αλλάξει ώστε οι πόλεις να αποκτήσουν περισσότερο και καλύτερα διαχειριζόμενο πράσινο;
«Οι δήμοι θα πρέπει να διαθέτουν μητρώα δέντρων και οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα να καταγράφουν εκεί τα προβλήματα. Αυτό το σύστημα θα μπορούσε να λύσει αρκετά προβλήματα, μειώνοντας τα ατυχήματα και το κόστος διαχείρισης. Υπάρχουν τέτοια παραδείγματα στο εξωτερικό. Στη Μπρατισλάβα κάθε δέντρο έχει ένα barcode με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες. Στην Ελλάδα είμαστε, δυστυχώς, πολύ πίσω σε αυτό».
Cut It Right: Η ομάδα που πήρε τα δέντρα της πόλης στα χέρια της
Η ομάδα Cut It Right δημιουργήθηκε όταν ο Δημήτρης Στέφαν είδε να κόβονται δέντρα έξω από το σπίτι του, θορυβήθηκε και αναζήτησε απαντήσεις για τις αιτίες αυτής της πρακτικής. Ξεκίνησε να ερευνά διαδικτυακές ομάδες και να συνομιλεί με δασολόγους, με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και με κατοίκους που είχαν διατυπώσει αντίστοιχους προβληματισμούς σχετικά με τις μαζικές κλαδεύσεις.
«Μία γυναίκα που γνώρισα μέσα από αυτή τη διαδικασία μού πρότεινε να δημιουργήσουμε μία διαδικτυακή ομάδα, ενώ εγώ τότε δεν είχα καμία σχέση με τα social media. Έτσι ξεκίνησε το Cut It Right», λέει ο Δημήτρης Στέφαν στο tvxs. «Στη συνέχεια προσπαθήσαμε να φέρουμε κοντά ειδικούς και επαγγελματίες του χώρου και σταδιακά η ομάδα άρχισε να μεγαλώνει με κοινό στόχο την προστασία των δέντρων στις γειτονιές».
«Υπήρξαν καταγραφές και καταγγελίες, παρουσιάστηκαν καλές πρακτικές και προτάσεις, έγιναν παρεμβάσεις σε Δημοτικά Συμβούλια και διοργανώθηκαν εκδηλώσεις με τη συμμετοχή πολλών φορέων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία καταφέραμε να κατανοήσουμε την πρακτική της καρατόμησης, κάτι που σε άλλες χώρες δεν συμβαίνει».
Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Στέφαν, η ομάδα δεν περιορίζεται στη λογική της καταγγελίας, αλλά επιχειρεί να αναλάβει και πρακτικές πρωτοβουλίες, όπως τη δημιουργία ενός αρχείου δέντρων που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τους Δήμους.
«Στην αρχή ήμασταν δακτυλοδεικτούμενοι. Υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια να παρουσιαστούμε ως γραφικοί όταν μιλούσαμε για τα κλαδέματα, με το επιχείρημα ότι “οι δήμοι ξέρουν τι κάνουν”. Ένας γνωστός δήμαρχος είχε μιλήσει για “αρνητές κλαδέματος”, επιχειρώντας να μας παρουσιάσει ως γραφικούς συνωμοσιολόγους. Σήμερα όμως που η ομάδα αριθμεί σχεδόν 36.000 μέλη, έχουμε αποδείξει και επιστημονικά ότι οι θέσεις μας είναι τεκμηριωμένες», υποστηρίζει ο Δημήτρης Στέφαν, σημειώνοντας ότι πλέον οι κλαδεύσεις πραγματοποιούνται πρόχειρα και βιαστικά, χωρίς τις άδειες που απαιτούνταν στο παρελθόν.
Κλαδεύσεις χωρίς άδειες, εμπορευματοποίηση του πράσινου
«Αρχικά ήταν πιο εύκολο να σταματήσουμε τις κλαδεύσεις, επειδή τα συνεργεία χρειάζονταν εγκρίσεις από διάφορους φορείς και υπηρεσίες, όπως η Πολεοδομία και το Δασαρχείο. Αυτές οι διαδικασίες πλέον δεν υφίστανται. Κάθε κάτοικος έχει δικαίωμα να ζητήσει άδεια κοπής. Μετά την πυρκαγιά στο Μάτι αυστηροποιήθηκε το πλαίσιο για την πυρασφάλεια και η πολιτεία προχώρησε σε αποποίηση ευθυνών. Τα δέντρα, και όχι οι πραγματικοί υπεύθυνοι, αντιμετωπίστηκαν ως εμπρηστές. Σήμερα δεν υπάρχει κανένας αρμόδιος φορέας, πέρα από τους ίδιους τους κατοίκους, που καλούνται να δραστηριοποιηθούν αξιοποιώντας τα εργαλεία που προσφέρει η ελληνική και η ευρωπαϊκή νομοθεσία».
Πηγή: (Facebook, Cut it Right)
Αναφερόμενος στις πολιτικές της κυβέρνησης και της πλειοψηφίας των Δήμων για το αστικό πράσινο, κάνει λόγο για πρακτικές που χρησιμοποιούνται μόνο επικοινωνιακά και όχι ουσιαστικά.
«Γίνονται ανούσιες δεντροφυτεύσεις. Δεν έχει νόημα να φυτεύεις ένα δέντρο μέσα στο καλοκαίρι για προεκλογικούς λόγους και στη συνέχεια να μην το ποτίζεις ποτέ…. Στην αρχαιότητα υπήρχε ο Ελαιώνας της Αθήνας, ένα τεράστιο δάσος από ελιές, καθώς και πολλά ρέματα. Η πόλη θα μπορούσε να αποτελεί έναν μικρό παράδεισο. Αντί γι’ αυτό, τσιμεντώθηκαν τα πάντα, οι υπεύθυνοι αξιοποίησαν κάθε διαθέσιμο δημόσιο χώρο και τώρα επιχειρούν να εκμεταλλευτούν ακόμη και το ελάχιστο πράσινο που έχει απομείνει.
Οι αρμόδιοι προβάλλουν διάφορες δικαιολογίες, όμως οι καρατομήσεις είναι αισχρές. Αφήνουν τα δέντρα κουτσουρεμένα, πληγωμένα, αδύναμα και χωρίς κλαδιά».
«SOSE τα Δέντρα» – Πιο δροσερές και ανθεκτικές πόλεις
Το Δίκτυο για το Αστικό Πράσινο «SOSE τα Δέντρα» δημιουργήθηκε το φθινόπωρο του 2022 από πολίτες και από περιβαλλοντικές και κοινωνικές συλλογικότητες της Θεσσαλονίκης που μοιράζονται μια κοινή αγωνία. Την προστασία των αστικών δέντρων και την ανάγκη να αποκτήσει το πράσινο τη θέση που του αξίζει στον σχεδιασμό και τη λειτουργία των πόλεών μας. Η Ελένη Ιωαννίδου, μέλος του Δικτύου, μίλησε στο TVXS για το ζήτημα των κλαδεύσεων, το έργο της ομάδας και την αξία του αστικού πράσινου.
«Αν θέλουμε πόλεις πιο δροσερές, πιο υγιείς, πιο δίκαιες και πιο ανθεκτικές απέναντι στην κλιματική κρίση, το αστικό πράσινο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως βασική δημόσια υποδομή. Αυτό σημαίνει προστασία των υπαρχόντων δέντρων, ποιοτικές νέες φυτεύσεις, επαρκή φροντίδα και σχεδιασμό που ενσωματώνει τη φύση στον αστικό χώρο», λέει.
Για το φαινόμενο της μαζικής κλάδευσης δέντρων στις μεγάλες πόλεις, η Ελένη Ιωαννίδου, υποστήριξε ότι πρόκειται για «ζημία επί πληρωμή» και εξήγησε: «Αυτή είναι η θέση της Ελληνικής Δασολογικής Εταιρείας για τις κορμοτομήσεις, που εκφράστηκε δημόσια με ανακοίνωσή της τον Δεκέμβριο 2022. Η κορμοτόμηση (pollarding και topping) είναι μία από τις πιο επιζήμιες πρακτικές διαχείρισης των αστικών δέντρων. Ξεκίνησε να εφαρμόζεται μαζικά στις δεντροστοιχίες αλλά και τα πάρκα των ελληνικών πόλεων, ακόμα και χωριών, ιδίως τα τελευταία 7-10 χρόνια και εξακολουθεί να εφαρμόζεται, με ρυθμούς “επιδημίας”, από τους Δήμους, τις Περιφέρειες, τη ΔΕΗ ή άλλους φορείς, παρά την αντίθεση της επιστημονικής δασολογικής και γεωτεχνικής κοινότητας και τις αντιδράσεις των πολιτών και των περιβαλλοντικών οργανώσεων».
Η Ελένη Ιωαννίδου υποστηρίζει ότι παρότι παρουσιάζεται ως λύση για λόγους ασφάλειας ή εξοικονόμησης πόρων, στην πραγματικότητα δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. «Οι συνέπειες είναι πολλαπλές: τα δέντρα εξασθενούν, γίνονται πιο ευάλωτα σε ασθένειες, μύκητες και έντομα, αναπτύσσουν βλαστούς -τους λεγόμενους λαίμαργους- με ασθενή πρόσφυση που μπορεί να σπάσουν ευκολότερα και, συχνά, οδηγούνται σε πρόωρη παρακμή, ξήρανση ή και θάνατο. Επιπλέον, για αρκετό διάστημα (μήνες ή και χρόνια) μετά την κορμοτόμηση, το δέντρο αδυνατεί να προσφέρει τις πολύτιμες οικοσυστημικές υπηρεσίες του, όπως σκίαση, μείωση της θερμοκρασίας, συγκράτηση ατμοσφαιρικών ρύπων και φιλοξενία πουλιών και άλλης βιοποικιλότητας», επισημαίνει στο TVXS.
Αστικό πράσινο και κοινωνική δικαιοσύνη
Συζητάμε για τη σύγκριση που γίνεται αναπόφευκτα με τη διαχείριση του πρασίνου σε άλλες χώρες και τη δυσάρεστη κατάσταση στην Ελλάδα. «Την ίδια στιγμή, στις ελληνικές πόλεις ακόμα και το ελάχιστο πράσινο καταστρέφεται μέσα από μια στρεβλή αντίληψη για τις “αναπλάσεις” του δημόσιου χώρου, που μόνο τα κέρδη των εργολάβων βελτιώνουν».
Σχετικά με την αναγκαιότητα της ύπαρξης δέντρων στις πόλεις, η Ελένη Ιωαννίδου αναφέρει: «Όπως γνωρίζουμε από επιστημονικές μελέτες αλλά και από την καθημερινή εμπειρία, ο ρόλος του αστικού πρασίνου είναι σήμερα πιο κρίσιμος από ποτέ. Οι πόλεις μας βιώνουν ολοένα συχνότερους, εντονότερους, αβίωτους καύσωνες. Το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας γίνεται πιο έντονο, ιδίως στις πυκνοδομημένες και με ελάχιστους ελεύθερους χώρους ελληνικές πόλεις και η καθημερινότητα των πολιτών γίνεται πιο δύσκολη, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες».
Για τις καλύτερες δυνατές προτάσεις που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν, η Ελένη Ιωαννίδου τονίζει: «Οι δεντροστοιχίες στα πεζοδρόμια, οι “θόλοι από το φύλλωμα των δέντρων” (tree canopies), τα πάρκα υψηλού πρασίνου (κυρίως με πυκνή φύτευση δέντρων και όχι μόνο γκαζόν, θάμνων και ανθέων), αλλά και τα μεμονωμένα δέντρα, ιδίως τα μεγάλα και ώριμα, οι αποτελούν μία από τις αποτελεσματικότερες και οικονομικότερες φυσικές λύσεις απέναντι στην κλιματική κρίση».
Και προσθέτει: «Το αστικό πράσινο αποτελεί ταυτόχρονα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι συνέπειες της ακραίας ζέστης και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν πλήττουν όλους το ίδιο. Οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα, αλλά και όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να προστατευθούν επαρκώς από τις υψηλές θερμοκρασίες, όπως οι οικονομικά ευάλωτοι συμπολίτες μας, εξαρτώνται ακόμη περισσότερο από δροσερούς, σκιερούς και προσβάσιμους δημόσιους χώρους».
Πρόσφατα, μια είδηση από τον χώρο της βιοτεχνολογίας αναζωπύρωσε μια από τις μεγαλύτερες φιλοδοξίες της σύγχρονης επιστήμης. Ο λόγος για τον στόχο, όχι απλώς να αντιμετωπιστούν οι ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση, αλλά να αντιστραφεί η ίδια η η γήρανση.
Η αμερικανική εταιρεία Life Biosciences ανακοίνωσε ότι χορήγησε για πρώτη φορά σε άνθρωπο μια πειραματική θεραπεία για το γλαύκωμα, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο προσδοκιών γύρω από την τεχνολογία του λεγόμενου «κυτταρικού επαναπρογραμματισμού».
Το γλαύκωμα αποτελεί μία από τις βασικότερες αιτίες μη αναστρέψιμης απώλειας όρασης παγκοσμίως, καθώς καταστρέφει σταδιακά το οπτικό νεύρο. Η νέα θεραπεία επιχειρεί να αναγεννίσει τα κατεστραμμένα νευρικά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς.
Αν αποδειχθεί αποτελεσματική, οι επιστήμονες θεωρούν ότι η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες παθήσεις που συνδέονται με την ηλικία, από νευροεκφυλιστικές νόσους μέχρι καρδιαγγειακές βλάβες.
Ο συνιδρυτής της εταιρείας, καθηγητής του Χάρβαρντ Ντέιβιντ Σινκλέρ, είναι ένας από τους πιο γνωστούς υποστηρικτές της θεωρίας ότι η γήρανση δεν αποτελεί μια αναπόφευκτη φυσική διαδικασία, αλλά ένα βιολογικό φαινόμενο που μπορεί να επιβραδυνθεί ή ακόμη και να αναστραφεί.
Τα «ζόμπι» κύτταρα
Η προσπάθεια κατανόησης της γήρανσης έχει αλλάξει αρκετές φορές κατεύθυνση τα τελευταία είκοσι χρόνια. Το 2013 ομάδα επιστημόνων πρότεινε τα περίφημα «εννέα χαρακτηριστικά της γήρανσης», δηλαδή τους βασικούς βιολογικούς μηχανισμούς που ευθύνονται για τη σταδιακή φθορά του οργανισμού.
Για αρκετά χρόνια το ενδιαφέρον επικεντρωνόταν στα τελομερή, τις προστατευτικές δομές που βρίσκονται στα άκρα των χρωμοσωμάτων. Καθώς τα κύτταρα διαιρούνται, τα τελομερή μικραίνουν, μέχρι που το γενετικό υλικό γίνεται ευάλωτο σε βλάβες. Η συντόμευσή τους συνδέθηκε με καρδιαγγειακές παθήσεις, άνοια και πρόωρη γήρανση, δημιουργώντας την ελπίδα ότι η επιμήκυνσή τους θα μπορούσε να αποτελέσει θεραπευτική λύση.
Ωστόσο, παρότι η σχετική έρευνα συνεχίστηκε, ο ενθουσιασμός σταδιακά υποχώρησε καθώς τα αποτελέσματα δεν ήταν τόσο εντυπωσιακά όσο αναμενόταν.
Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε στα λεγόμενα γερασμένα ή «ζόμπι» κύτταρα. Πρόκειται για κύτταρα που έχουν σταματήσει να διαιρούνται, αλλά παραμένουν στον οργανισμό εκκρίνοντας ουσίες που προκαλούν χρόνια φλεγμονή και επιταχύνουν τη φθορά των ιστών.
Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι η απομάκρυνση αυτών των κυττάρων καθυστερούσε την εμφάνιση ασθενειών της τρίτης ηλικίας και βελτίωνε την εικόνα των ζώων. Όταν όμως αντίστοιχες θεραπείες δοκιμάστηκαν σε ανθρώπους, κυρίως για την οστεοαρθρίτιδα και οφθαλμολογικές παθήσεις, τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν απογοητευτικά. Μάλιστα, μία από τις σημαντικότερες εταιρείες του χώρου, η Unity Biotechnology, αναγκάστηκε τελικά να κλείσει.
Η νέα τάση: επαναπρογραμματισμός κυττάρων
Σήμερα σχεδόν όλη η προσοχή έχει στραφεί στον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό. Η τεχνική βασίζεται στην ανακάλυψη, που τιμήθηκε με Νόμπελ το 2012, ότι τέσσερις συγκεκριμένοι γενετικοί παράγοντες μπορούν να μετατρέψουν ένα ώριμο κύτταρο ξανά σε βλαστοκύτταρο, δηλαδή σε κύτταρο που έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σχεδόν σε οποιονδήποτε ιστό του σώματος.
Η πρόκληση σήμερα είναι να εφαρμοστεί αυτή η διαδικασία μόνο μερικώς. Αντί δηλαδή τα κύτταρα να επιστρέψουν πλήρως στην αρχική τους κατάσταση, οι επιστήμονες προσπαθούν να τα «γυρίσουν πίσω» μόνο όσο χρειάζεται ώστε να αποκτήσουν ξανά τα χαρακτηριστικά ενός νεότερου κυττάρου χωρίς να χάσουν την ταυτότητά τους.
Σε πειράματα με ζώα τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Έχει καταγραφεί καλύτερη επούλωση τραυμάτων, αποκατάσταση της όρασης, ακόμη και βελτίωση της μνήμης και της μαθησιακής ικανότητας. Ωστόσο, όλα αυτά παραμένουν μέχρι στιγμής προκλινικά δεδομένα.
Δισεκατομμύρια επενδύσεων
Οι μεγάλες προσδοκίες συνοδεύονται από τεράστιες χρηματοδοτήσεις. Η Altos Labs ιδρύθηκε το 2021 με επένδυση που εκτιμάται στα 3 δισεκατομμύρια δολάρια από επιχειρηματίες όπως ο Γιούρι Μίλνερ και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Τζεφ Μπέζος.
Ακολούθησε η Retro Biosciences, η οποία χρηματοδοτήθηκε αρχικά με 180 εκατομμύρια δολάρια από τον Σαμ Άλτμαν και σήμερα αποτιμάται σε περίπου 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία φιλοδοξεί να προσθέσει δέκα χρόνια υγιούς ζωής στον άνθρωπο.
Η NewLimit, που επίσης επενδύει στον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό, συγκέντρωσε πρόσφατα 435 εκατομμύρια δολάρια και σχεδιάζει την πρώτη κλινική δοκιμή θεραπείας αναζωογόνησης του ήπατος μέσα στο επόμενο έτος.
Την ίδια στιγμή, η Life Biosciences εξασφάλισε νέα χρηματοδότηση 80 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ο Σινκλέρ δηλώνει ότι ήδη προετοιμάζει ακόμη πιο φιλόδοξες δοκιμές, ακόμη και με φάρμακα που θα μπορούσαν να επιδρούν σε ολόκληρο τον οργανισμό.
Μεγάλες προσδοκίες αλλά και σοβαρά ερωτήματα
Παρά τον ενθουσιασμό, αρκετοί επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί. Η παρέμβαση στους μηχανισμούς που ελέγχουν την ανάπτυξη των κυττάρων ενέχει θεωρητικά κινδύνους, όπως η ανεξέλεγκτη κυτταρική ανάπτυξη και η εμφάνιση καρκίνου.
Επιπλέον, η ιστορία της έρευνας για τη γήρανση δείχνει ότι κάθε νέα «μεγάλη υπόσχεση» συνοδεύεται από υψηλές προσδοκίες, οι οποίες δεν επιβεβαιώνονται πάντα στις κλινικές δοκιμές. Τα τελομερή, τα γερασμένα κύτταρα και άλλες θεωρίες γνώρισαν ανάλογες περιόδους ενθουσιασμού πριν αποδειχθεί ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Παρ’ όλα αυτά, η έναρξη των πρώτων δοκιμών σε ανθρώπους σηματοδοτεί μια νέα φάση στην έρευνα. Για πρώτη φορά, η ιδέα ότι η γήρανση μπορεί να αντιμετωπιστεί ως θεραπεύσιμη βιολογική διαδικασία περνά από τα εργαστήρια στην κλινική πράξη. Το αν η επιστήμη βρίσκεται πραγματικά ένα βήμα πριν από ένα φάρμακο αναζωογόνησης ή αν πρόκειται για ακόμη έναν σταθμό σε μια μακρά πορεία αναζήτησης, θα το δείξουν τα αποτελέσματα των επόμενων ετών.
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της «Γιορτής Κρητικής Διατροφής 2026» στο Δημοτικό Κήπο Ρεθύμνου, με τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη να τονίζει την ιστορική σημασία της φετινής διοργάνωσης, καθώς η Κρήτη προβάλλεται πλέον ως αναγνωρισμένη Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Γαστρονομίας.
«Αυτός ο σπουδαίος τίτλος είναι η διεθνής επισφράγιση της μοναδικότητάς μας», δήλωσε ο κ. Αρναουτάκης στον χαιρετισμό του, επισημαίνοντας ότι ως Περιφέρεια Κρήτης επενδύουν στις ρίζες τους για να δώσουν καρπούς στο μέλλον. «Ας μην το ξεχνάμε ποτέ, η γαστρονομία μας είναι η υπογραφή του πολιτισμού μας», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Ο Περιφερειάρχης υπογράμμισε το ξεκάθαρο μήνυμα της διοργάνωσης προς κάθε κατεύθυνση: η προτεραιότητα δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ποσότητα, αλλά να στοχεύει στην ποιότητα. Όπως εξήγησε, αυτή η αξία δεν αφορά μόνο τη γεύση, αλλά και τον τρόπο παραγωγής ενός προϊόντος, τη φιλικότητα προς το περιβάλλον, τον σεβασμό στη βιώσιμη ανάπτυξη και την αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας. «Αυτή είναι η νέα νοοτροπία με την οποία «μπολιάζουμε» τους παραγωγούς μας», τόνισε.
Παράλληλα, ο κ. Αρναουτάκης αναφέρθηκε στη στρατηγική διασύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, σημειώνοντας ότι στόχος είναι ο κάθε επισκέπτης να φεύγει από την Κρήτη με μια ολοκληρωμένη βιωματική εμπειρία, στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται η γαστρονομία. «Θέλουμε, επιστρέφοντας στην πατρίδα του, να αναζητήσει τα ποιοτικά και προστατευμένα κρητικά προϊόντα, όντας διατεθειμένος να τα πληρώσει ανάλογα με την υψηλή αξία που ο ίδιος τους αποδίδει», κατέληξε, συγχαίροντας τους 40 εκθέτες και τους διοργανωτές.
Από την πλευρά της, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαρία Λιονή υπογράμμισε ότι ο θεσμός εδώ και δώδεκα χρόνια αποτελεί σημείο αναφοράς για το Ρέθυμνο, για την Κρήτη και για όσους αναγνωρίζουν τη μοναδική αξία της κρητικής γης, των προϊόντων της και των ανθρώπων που τη διακονούν. «Η σημερινή βραδιά δεν σηματοδοτεί απλώς την έναρξη μιας ακόμη διοργάνωσης. Αποτελεί μια γιορτή της ταυτότητάς μας», τόνισε, προσθέτοντας ότι η στήριξη του πρωτογενούς τομέα δεν αποτελεί απλώς διοικητική υποχρέωση, αλλά στρατηγική επιλογή.
Τον αγιασμό στα εγκαίνια τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Λάμπης Συβρίτου Σφακίων κ. Ιωακείμ, ενώ χαιρετισμούς απηύθυναν οι Βουλευτές Κεφαλογιάννης και Χνάρης, ο Δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργης Μαρινάκης και ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ρεθύμνου Γιώργος Γιακουμάκης. Στην πρώτη ημέρα της γιορτής συμμετείχαν εκπρόσωποι φορέων, παραγωγικών τάξεων και πλήθος κόσμου που περιηγήθηκε στα καλαίσθητα περίπτερα των εκθετών.
Η διοργάνωση, η οποία συνδιοργανώνεται από την Περιφέρεια Κρήτης, τον Δήμο Ρεθύμνου και το Επιμελητήριο Ρεθύμνου, θα έχει διάρκεια έως την Τρίτη 7 Ιουλίου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έκθεση τοπικών προϊόντων καθημερινά από τις 19:15 έως τις 23:00, ενώ η Παιδική Ζώνη φιλοξενεί βιωματικά εργαστήρια με θέμα την κρητική διατροφή, εικαστικές δράσεις και μουσικές παραστάσεις.
Στην Κεντρική Σκηνή, το Σάββατο 4 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε παρουσίαση βραβευμένων ελαιολάδων του Παγκρήτιου διαγωνισμού από τον πιστοποιημένο γευσιγνώστη Chef Βασίλη Λεωνίδου του εστιατορίου «ΑΥΛΗ», με τη διοργάνωση της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης Περιφέρειας Κρήτης. Ακολούθησε εμφάνιση του Μουσικοχορευτικού Συλλόγου «ΑΡΚΑΔΙ» με το συγκρότημα του Λευτέρη Τζαγκαράκη και συναυλία με τη Ρένα Μόρφη.
Την Κυριακή 5 Ιουλίου, το Κέντρο Κρητικής Γαστρονομίας παρουσίασε το εργαστήρι «Boost υγείας και Κρητικής γεύσης» με σοκολατένια κρέμα αβοκάντο, ενώ στη σκηνή εμφανίστηκαν ο Παραδοσιακός Σύλλογος «ΕΡΩΦΙΛΗ» με το συγκρότημα του Νίκου Λαγουδάκη και ο Τόνι Σφήνος με το καλοκαιρινό του show.
Τη Δευτέρα 6 Ιουλίου, το πρόγραμμα περιλαμβάνει το μουσικό αφιέρωμα «Τα Απολύτως Απαραίτητα» από τον Μάνο Παπαδάκη, ο οποίος γιορτάζει 30 χρόνια στα μουσικά δρώμενα. Μαζί του θα εμφανιστούν ο Δημήτρης Σταρόβας, ο Βασίλης Καζούλης, ο Γιάννης Γιοκαρίνης, ο Γιάννης Σαββιδάκης και η Μιρέλα Πάχου, με ειδικό αφιέρωμα στον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και τον Διονύση Σαββόπουλο.
Η τελευταία ημέρα, Τρίτη 7 Ιουλίου, περιλαμβάνει βράβευση των καλύτερων «πράσινων γωνιών» του διαγωνισμού του Τμήματος Πρασίνου και Αστικού Περιβάλλοντος του Δήμου Ρεθύμνης, παρουσίαση προγράμματος γυμναστικής «Οι Μέλισσες» από τον Μελισσοκομικό Σύλλογο Ρεθύμνης «Μελιττεύς» και τον Γυμναστικό Αθλητικό Σύλλογο «Ακάλλη», εμφάνιση του «Λυκείου Ελληνίδων» με το συγκρότημα του Γιώργου Αλεξαντωνάκη, και κλείνει με συναυλία του Δημήτρη Σγουρού με «Τη μουσική της Κρήτης».
Όσον αφορά τις τιμές εισιτηρίων, η είσοδος είναι δωρεάν στις 3 και 7 Ιουλίου, ενώ για τους επισκέπτες από 12 ετών και πάνω το κόστος ορίστηκε στα 7,00€. Τα παιδιά έως 12 ετών, καθώς και άτομα ΑμεΑ με έναν συνοδό, εισέρχονται δωρεάν με την επίδειξη ειδικής κάρτας.
Η επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης είναι cretandietfestival.gr, ενώ το καλλιτεχνικό πρόγραμμα είναι διαθέσιμο στο politismos.rethymno.gr. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερώνονται μέσω Facebook και Instagram στη σελίδα cretandietfestival.
Στη σύλληψη δύο ημεδαπών ηλικίας 39 και 40 ετών προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στο Ηράκλειο, κατηγορούμενων για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, μετά από στοχευμένη επιχείρηση που οδήγησε στην κατάσχεση σημαντικής ποσότητας κοκαΐνης και χρηματικού ποσού.
Η αστυνομική επιχείρηση οργανώθηκε χθες, 3 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο των δράσεων και του ειδικού επιχειρησιακού σχεδιασμού της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ηρακλείου για την πάταξη της κατοχής, εμπορίας και διακίνησης ναρκωτικών. Στην επιχείρηση συμμετείχαν αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ηρακλείου, με τη συνδρομή αστυνομικών της Ομάδας Δίκυκλης Αστυνόμευσης του Τμήματος Άμεσης Δράσης Ηρακλείου.
Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, οι αστυνομικοί εντόπισαν σε περιοχή του Δήμου Ηρακλείου τον 39χρονο ημεδαπό τη στιγμή που προμήθευε με ναρκωτικές ουσίες τον 40χρονο. Οι δύο άνδρες ακινητοποιήθηκαν και συνελήφθησαν επί τόπου.
Ακολούθησαν έρευνες στα οχήματα των συλληφθέντων καθώς και σε οικία σε περιοχή του Δήμου Αρχανών Αστερουσίων, όπου βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:
152,1 γραμμάρια κοκαΐνης
Μία ζυγαριά
Χρηματικό ποσό 6.000 ευρώ, ως προερχόμενο από εγκληματική δραστηριότητα
Τρία κινητά τηλέφωνα
Επιπλέον, κατασχέθηκαν ως μέσα μεταφοράς και διακίνησης ναρκωτικών δύο Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητα και μία δίκυκλη μοτοσυκλέτα.
Η προανάκριση για την υπόθεση ενεργείται από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ηρακλείου, ενώ οι δύο συλληφθέντες οδηγήθηκαν ενώπιον των αρμόδιων δικαστικών αρχών.