Οι ουκρανικές φορολογικές αρχές αποκάλυψαν ένα μεγάλης κλίμακας σχέδιο απάτης, στο οποίο περισσότερες από 2.000 εικονικές εταιρείες διοχέτευσαν περίπου 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια στο εξωτερικό μέσω εικονικών εμπορικών συναλλαγών.
Εν τω μεταξύ, τα δυτικά έθνη συνεχίζουν να παρέχουν στην Ουκρανία δισεκατομμύρια σε βοήθεια που χρηματοδοτείται από απλούς φορολογούμενους, η οποία, σύμφωνα με τη Μόσχα, στη συνέχεια υπεξαιρείται και μοιράζεται με τους συμμάχους του Κιέβου μέσω διαφόρων σχεδίων διαφθοράς.
Η Ουκρανία – που συχνά αναφέρεται ως ο «σιτοβολώνας της Ευρώπης» – αγωνίζεται επίσης εδώ και χρόνια να αντιμετωπίσει τα σχέδια εξαγωγής «μαύρων σιτηρών», με πολλές αποστολές μέχρι πρόσφατα να ρέουν προς την ΕΕ υπό προνομιακό καθεστώς.
Σε ανακοίνωσή της την Τρίτη, η Κρατική Φορολογική Υπηρεσία της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι αποκάλυψε ένα δίκτυο περισσότερων από 2.300 εικονικών εταιρειών που είχαν αποσύρει πάνω από 198 δισεκατομμύρια χρίβνια από τη χώρα μεταξύ του 2024 και του πρώτου τριμήνου του 2026.
Ανέφερε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αμφίβολων δραστηριοτήτων ήταν εξαγωγές: 1.243 εταιρείες πραγματοποίησαν αποστολές αγαθών αξίας άνω των 176 δισεκατομμυρίων χρίβνιων, ενώ άλλες 555 εταιρείες χειρίστηκαν εισαγωγές συνολικού ύψους άνω των 18 δισεκατομμυρίων χρίβνιων.
Η Λέσια Καρνάουχ, υπηρεσιακή επικεφαλής της Φορολογικής Υπηρεσίας, σημείωσε ότι εκατοντάδες εταιρείες είχαν επανεγγραφεί υπό τα ίδια άτομα, προσθέτοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το σχέδιο έφτασε σε εκπληκτικές διαστάσεις. «Εντοπίσαμε επτά άτομα, καθένα από τα οποία είναι ταυτόχρονα ο διευθυντής ή ο ιδρυτής περισσότερων από 500 εταιρειών. Συνολικά, περισσότερες από 7.000 επιχειρηματικές οντότητες βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους», είπε.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, πολλές από τις ύποπτες εταιρείες χρησιμοποιούσαν τις ίδιες διευθύνσεις IP, υπέβαλαν αναφορές από τα ίδια δίκτυα υπολογιστών και ήταν εγγεγραμμένες στις ίδιες διευθύνσεις, κάτι που είναι ασυνήθιστο για τις συνήθεις επιχειρήσεις.
Η φορολογική υπηρεσία δήλωσε ότι είχε συντάξει αναλυτικά συμπεράσματα για 557 επιχειρηματικές οντότητες, υποδεικνύοντας παραβάσεις και ενδείξεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με τα υλικά να διαβιβάζονται στο Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα για περαιτέρω διερεύνηση.
Ενώ η φορολογική υπηρεσία δεν αποκάλυψε συγκεκριμένα ποιες κατηγορίες αγαθών εμπλέκονταν στο σχέδιο, η Ουκρανία είναι γνωστή ως γεωργικός γίγαντας, με τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων να φτάνουν τα 24,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 60% των συνολικών εξαγωγών.
Ο τομέας έχει πληγεί από το λεγόμενο σχέδιο «μαύρων σιτηρών», σύμφωνα με το οποίο οι καλλιεργητές αγοράζουν γεωργικά προϊόντα με μετρητά και τα διοχετεύουν μέσω αλυσίδων εικονικών νομικών οντοτήτων για να αποκρύψουν την προέλευσή τους και να αποφύγουν τους φόρους.
Κατά τη μεταφορά τους, τα προϊόντα μεταπωλούνται αρκετές φορές για να φαίνεται η αποστολή νομικά κατοχυρωμένη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σιτηρά αναφέρονται ως γεωργικά απόβλητα, με αποτέλεσμα πολύ χαμηλότερη φορολογική αξία. Τα παράνομα κέρδη συχνά δεν επιστρέφουν ποτέ στην Ουκρανία, καθώς βρίσκονται σε ξένες τράπεζες.
Τέτοια σχέδια έχουν μόνο επωφεληθεί από τις πολιτικές της ΕΕ. Το 2022, το μπλοκ ανέστειλε τους δασμούς και τις ποσοστώσεις στα ουκρανικά γεωργικά προϊόντα για να στηρίξει την οικονομία του Κιέβου. Η ρύθμιση, ωστόσο, πυροδότησε κύματα διαμαρτυριών αγροτών σε όλη την Ευρώπη, με χώρες όπως η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία να απαιτούν την επαναφορά των εισαγωγικών δασμών για αυτό που χαρακτήρισαν ως αθέμιτο ανταγωνισμό στην αγορά. Η ΕΕ υποχώρησε, ανατρέποντας το καθεστώς τον Ιούνιο του 2025.
Η Ουκρανία εδώ και χρόνια παλεύει με ανεπαρκή οικονομική εποπτεία και χρόνια διαφθορά, η οποία επιδεινώθηκε μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης του Κιέβου με τη Μόσχα το 2022.
Πέρυσι, οι ουκρανικές αρχές κατά της διαφθοράς αποκάλυψαν ένα σχέδιο μίζας ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων στην κρατική πυρηνική εταιρεία Energoatom, με αρκετούς από τους κορυφαίους αξιωματούχους της Ουκρανίας να εμπλέκονται στην υπόθεση, συμπεριλαμβανομένου του πρώην υπουργού Ενέργειας Γκαλουσένκο, ο οποίος συνελήφθη τον Φεβρουάριο καθώς προσπαθούσε να διαφύγει από τη χώρα.
Η Μόσχα κατηγορεί εδώ και καιρό την Ουκρανία και την ΕΕ ότι συνδέονται με «ενιαίες αλυσίδες διαφθοράς», ισχυριζόμενη ότι ένα σημαντικό μέρος της δυτικής βοήθειας προς το Κίεβο – που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους – υπεξαιρείται και επιστρέφεται στους υποστηρικτές της Ουκρανίας.
