Ψηφίστηκε τη Δευτέρα (30/03) στην Κνεσέτ (στο ισραηλινό κοινοβούλιο του Ισραήλ), ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο, που επιτρέπει στα στρατιωτικά δικαστήρια να επιβάλλουν τη θανατική ποινή δια απαγχονισμού σε Παλαιστίνιους, που καταδικάζονται για τη δολοφονία Ισραηλινών σε πράξεις “τρομοκρατίας”, με τους ειδικούς να υποστηρίζουν ότι σχεδόν σίγουρα δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε Εβραίους εξτρεμιστές που έχουν καταδικαστεί για παρόμοια εγκλήματα.
Ο νόμος, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ εντός 30 ημερών, εγκρίθηκε στην Κνεσέτ των 120 εδρών από 62 βουλευτές, συμπεριλαμβανομένου του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ συγκέντρωσε 48 ψήφους κατά και μία αποχή.
Η ψήφισή του σηματοδοτεί μια σημαντική νίκη για την ακροδεξιά του Ισραήλ, με τον Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, να πιέζει εδώ και καιρό για τη θέσπισή του, προβάλλοντάς το ως έναν από τους βασικούς όρους της συμφωνίας συνασπισμού του κόμματός του, Otzma Yehudit (Εβραϊκή Ισχύς), με τον Νετανιάχου.
Όπως επισημαίνει σχετικό δημοσίευμα των ΝΥΤ, ο νέος νόμος καθιστά την ποινή του θανάτου δι’ απαγχονισμού ως την προκαθορισμένη ποινή στα ισραηλινά στρατιωτικά δικαστήρια για τους Παλαιστίνιους που καταδικάζονται για θανατηφόρες επιθέσεις. Ισραηλινοί πολίτες, τόσο Εβραίοι όσο και Παλαιστίνιοι Άραβες, θα μπορούσαν επίσης να αντιμετωπίσουν τη θανατική ποινή για δολοφονίες που αποσκοπούν στην «άρνηση της ύπαρξης του Κράτους του Ισραήλ».
Οι ειδικοί υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι οι πιθανότητες να εφαρμοστεί ο εν λόγω νόμος σε Εβραίους Ισραηλινούς για επιθέσεις εναντίον Παλαιστινίων είναι ελάχιστες.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, τα ισραηλινά πολιτικά δικαστήρια, τα οποία δικάζουν τόσο Ισραηλινούς Εβραίους όσο και Άραβες πολίτες, μπορούν να επιβάλουν τη θανατική ποινή μόνο για ανθρωποκτονίες που αποσκοπούν στην «άρνηση της ύπαρξης του Κράτους του Ισραήλ».
Δεδομένου αυτού, θα ήταν ουσιαστικά αδύνατο να εκτελεστούν Εβραίοι εξτρεμιστές όπως ο Μπαρούχ Γκολντστάιν, ένας Ισραηλινός έποικος που πυροβόλησε και σκότωσε 29 Παλαιστίνιους σε ιερό τόπο της Δυτικής Όχθης το 1994, δήλωσε ο Γιοάβ Σαπίρ, πρώην επικεφαλής του γραφείου των δημόσιων υπερασπιστών του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τους ΝΥΤ, η Εθνική Ένωση Ιατρών του Ισραήλ αρνήθηκε να πραγματοποιήσει θανατηφόρες ενέσεις, και γι’ αυτό το νομοσχέδιο προβλέπει θάνατο δια απαγχονισμού. Ορισμένοι δεξιοί Ισραηλινοί νομοθέτες υιοθέτησαν με ενθουσιασμό τη θηλιά ως σύμβολο της υποστήριξής τους στο νέο νόμο, φορώντας χρυσές καρφίτσες σε σχήμα θηλιάς στα πέτα τους στην Κνεσέτ.
“Ακόμα ένα έγκλημα πολέμου”
Η Παλαιστινιακή Αρχή χαρακτήρισε το νομοσχέδιο “έγκλημα πολέμου κατά του παλαιστινιακού λαού”, δηλώνοντας ότι παραβιάζει την Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης, “ιδίως τις διασφαλίσεις, που παρέχει στα άτομα και τις εγγυήσεις για δίκαιες δίκες”.
Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, καταδίκασε τη νομοθεσία ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου και μια καταδικασμένη προσπάθεια που αποσκοπεί στον εκφοβισμό των Παλαιστινίων.
“Τέτοιοι νόμοι και μέτρα δεν θα σπάσουν τη βούληση του παλαιστινιακού λαού ούτε θα υπονομεύσουν την αντοχή του”, ανέφερε το γραφείο του Αμπάς σε δήλωση. “Ούτε θα τους αποτρέψουν από το να συνεχίσουν τον νόμιμο αγώνα τους για ελευθερία, ανεξαρτησία και την ίδρυση ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ”, πρόσθεσε.
Οι παλαιστινιακές μαχητικές οργανώσεις Χαμάς και Ισλαμική Τζιχάντ κάλεσαν τους Παλαιστινίους να εξαπολύσουν επιθέσεις ως αντίποινα για τον νόμο.
Ακόμη και πριν από την ψηφοφορία, το νομοσχέδιο προκάλεσε επικρίσεις από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας, οι οποίοι δήλωσαν ότι έχει «de facto μεροληπτικό» χαρακτήρα έναντι των Παλαιστινίων και υπονομεύει τις δημοκρατικές αρχές του Ισραήλ.
Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ δήλωσε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ασαφείς ορισμούς του «τρομοκράτη», που σημαίνει ότι η θανατική ποινή θα μπορούσε να επιβληθεί για «συμπεριφορά που δεν είναι πραγματικά τρομοκρατική».
Το κόμμα «Εβραϊκή Ισχύς» του Μπεν Γκβιρ υποστηρίζει ότι η θανατική ποινή θα αποτρέψει τους Παλαιστίνιους από το να πραγματοποιούν θανατηφόρες επιθέσεις κατά Ισραηλινών ή απόπειρες απαγωγών με σκοπό την ανταλλαγή Παλαιστινίων που κρατούνται στις ισραηλινές φυλακές.
Ωστόσο, η Διεθνής Αμνηστία δηλώνει ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η θανατική ποινή είναι πιο αποτελεσματική στη μείωση του εγκλήματος από την ισόβια κάθειρξη». Νομικοί κύκλοι στο Ισραήλ υποστήριξαν ότι το νομοσχέδιο είναι αντισυνταγματικό, αυξάνοντας την πιθανότητα το Ανώτατο Δικαστήριο να ακυρώσει τον νόμο, σύμφωνα με το Reuters.
Ο νέος νόμος, ο οποίος θεσπίστηκε ενώ συνεχίζεται η γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα από το Ισραήλ, δίνει εντολή στα στρατιωτικά δικαστήρια, που δικάζουν αποκλειστικά Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης, οι οποίοι δεν είναι Ισραηλινοί πολίτες, να επιβάλλουν την εν λόγω ποινή για θανατηφόρες επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών, όπως μεταδίδει το AlJazeera.
Ο Αμιχάι Κοέν, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Δημοκρατικών Αξιών και Θεσμών του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ, δήλωσε στο Associated Press ότι «οι Εβραίοι δεν θα διώκονται ποινικά βάσει αυτού του νόμου».
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως επισήμανε, το ισραηλινό κοινοβούλιο δεν θα έπρεπε να νομοθετεί για τη Δυτική Όχθη, η οποία δεν αποτελεί κυρίαρχο ισραηλινό έδαφος, παρά τις έντονες προσπάθειες της ακροδεξιάς συνασπιστικής κυβέρνησης του Νετανιάχου να προσαρτήσει την περιοχή στο Ισραήλ.
Προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο
Ο νομικός σύμβουλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας της Κνεσέτ εξέφρασε επίσης αρκετές ανησυχίες κατά τη διάρκεια προηγούμενων συζητήσεων, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο δεν προβλέπει τη δυνατότητα χάριτος, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τις διεθνείς συμβάσεις.
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων B’Tselem επεσήμανε πριν από την έγκριση του νομοσχεδίου ότι το ποσοστό καταδίκης για τους Παλαιστίνιους που δικάζονται σε στρατιωτικά δικαστήρια ανέρχεται περίπου στο 96%.
Παλαιστινιακή σημαία ISTOCK
«Σε πολλές περιπτώσεις, αυτές οι καταδίκες βασίζονται σε “ομολογίες” που αποσπώνται μέσω πίεσης και βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια των ανακρίσεων», ανέφερε σε ανάρτησή της στο X.
«Ο νόμος είναι διατυπωμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να στοχεύει μόνο τους Παλαιστινίους. Και θα μετατρέψει τη δολοφονία Παλαιστινίων σε ένα αποδεκτό και κοινό μέσο τιμωρίας μέσω διάφορων μηχανισμών», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την οργάνωση προάσπισης Παλαιστινίων κρατουμένων Addameer, περισσότεροι από το ένα τρίτο των 9.500 Παλαιστινίων που κρατούνταν από το Ισραήλ έως τις 11 Μαρτίου, τελούσαν υπό διοικητική κράτηση χωρίς να έχουν δικαστεί.
“Το Ισραήλ πρέπει να καταργήσει αμέσως τον μεροληπτικό νόμο περί θανατικής ποινής που ψηφίστηκε σήμερα από την Κνεσέτ, καθώς παραβιάζει τις υποχρεώσεις του Ισραήλ βάσει του διεθνούς δικαίου. Τα Ηνωμένα Έθνη αντιτίθενται στη θανατική ποινή υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Η εφαρμογή αυτού του νέου νόμου θα παραβιάζει την απαγόρευση του διεθνούς δικαίου σχετικά με τις σκληρές, απάνθρωπες ή εξευτελιστικές ποινές. Επιπλέον, ο νόμος αυτός εδραιώνει περαιτέρω την παραβίαση εκ μέρους του Ισραήλ της απαγόρευσης του φυλετικού διαχωρισμού και του απαρτχάιντ, καθώς θα εφαρμόζεται αποκλειστικά σε Παλαιστινίους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στο Ισραήλ, οι οποίοι συχνά καταδικάζονται μετά από άδικες δίκες.” τονίζει σε ανακοίνωσή του και ο ΟΗΕ.
Λίγα λεπτά μετά την ψήφιση του νόμου, η Ένωση Πολιτικών Δικαιωμάτων στο Ισραήλ ανακοίνωσε ότι κατέθεσε προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ για να τον προσβάλει, περιγράφοντάς τον ως «εκ σχεδιασμού μεροληπτικό» και «θεσπισμένο χωρίς νομική εξουσία» επί των Παλαιστινίων της Δυτικής Όχθης.
Επιπλέον, η Ένωση σημειώνει ότι, “το όριο για την επιβολή της θανατικής ποινής θα μειωθεί, τα δικαστήρια θα μπορούν να επιβάλλουν θανατική ποινή με απαγχονισμό με απλή πλειοψηφία αντί για ομόφωνη απόφαση των δικαστών”.
Στο Ισραήλ, η θανατική ποινή για το έγκλημα της ανθρωποκτονίας καταργήθηκε το 1954, ωστόσο τα στρατοδικεία διατηρούν την επιλογή να επιβάλουν τη θανατική ποινή στους κατηγορούμενους. Μέχρι στιγμής, το Ισραήλ έχει επιβάλλει την υπάρχουσα θανατική ποινή μόνο δύο φορές στην ιστορία του.
Ο Μέιρ Τομπιάνσκι, αξιωματικός του ισραηλινού στρατού κατηγορούμενος για κατασκοπεία, εκτελέστηκε το 1948 — μόνο και μόνο για να αθωωθεί δημόσια μετά τη δολοφονία του. Και περισσότερο από μια δεκαετία αργότερα, ισραηλινές δυνάμεις απήγαγαν, δίκασαν και απαγχόνισαν τον Άντολφ Άιχμαν, έναν από τους κορυφαίους Ναζί Γερμανούς αξιωματούχους, που χαρακτηρίστηκε και ως “αρχιτέκτοντας” του Ολοκαυτώματος.
