Σε διάλεξή του στο κανάλι Predictive History, ο γεωπολιτικός αναλυτής αναλύει την κλιμάκωση στο Ιράν: νησί Χαρκ, ενεργειακή υποδομή GCC, αμυντικό σύμφωνο Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, πυρηνική σκιά, Χούθι, και τα ερωτήματα για τον Νετανιάχου
Ο πόλεμος στο Ιράν πέρασε σε νέα φάση κλιμάκωσης. Σε πρόσφατη διάλεξή του, δημοσιευμένη στο κανάλι Predictive History (@PredictiveHistory), ο γεωπολιτικός αναλυτής και καθηγητής Τζιάνγκ Σουεκίν (Jiang Xueqin) ανέλυσε τις τελευταίες εξελίξεις: οι Ισραηλινοί βομβάρδισαν ιρανικά πετρελαϊκά κοιτάσματα, οι Ιρανοί απάντησαν επιτιθέμενοι στην ενεργειακή υποδομή των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), και το Τελ Αβίβ δέχεται πλήγματα από βαλλιστικούς πυραύλους — πλάνα από τα οποία δεν κυκλοφορούν λόγω λογοκρισίας. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του: η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, η παγίδα του νησιού Χαρκ, και ένας πόλεμος που δεν διαθέτει πλέον μηχανισμό εξόδου.
Μαξιμαλιστικοί στόχοι και στις δύο πλευρές
Σύμφωνα με τον καθηγητή Τζιάνγκ, η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε περιφερειακό πόλεμο στον οποίο «και οι δύο πλευρές επιδιώκουν μαξιμαλιστικούς στόχους». Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, σημείωσε, επιδιώκουν «την καταστροφή της ικανότητας του Ιράν να λειτουργεί ως εθνικό κράτος»: αποκεφαλισμός ηγεσίας, στόχευση της οικονομίας, και — καθώς ο πόλεμος κλιμακώνεται — επιθέσεις σε κρίσιμες πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του νερού, «κάτι που ήδη συμβαίνει». Παράλληλα, εφαρμόζεται στρατηγική «διαίρει και βασίλευε» με στόχο εθνοτικές συγκρούσεις και «βαλκανοποίηση» του Ιράν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, επιδιώκει, κατά τον καθηγητή Τζιάνγκ, «την καταστροφή ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομίας» — μέσω επιθέσεων στην ενεργειακή υποδομή του GCC, δεδομένου ότι «ολόκληρη η βάση της παγκόσμιας οικονομίας είναι η φθηνή ενέργεια». Η στρατηγική αυτή, εξήγησε, αποτελεί τη βάση του ιρανικού σχεδιασμού.
Η δολοφονία Λαριτζανί: «Πλέον δεν υπάρχει έξοδος»
Η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί — επιβεβαιωμένη, σύμφωνα με τον καθηγητή Τζιάνγκ, από τους ίδιους τους Ιρανούς — αποτελεί το κρίσιμο σημείο καμπής της ανάλυσής του.
Ο Λαριτζανί ήταν, σύμφωνα με τον ίδιο, ο de facto επικεφαλής της ιρανικής πολεμικής προσπάθειας: «εξαιρετικά πραγματιστής», ικανός να «φέρει κοντά τις διαφορετικές φατρίες της ιρανικής κυβέρνησης και να διαπραγματευτεί κατάπαυση πυρός». Με τον θάνατό του, «είναι πλέον σχεδόν αδύνατο να προβλεφθεί κατάπαυση πυρός».
Ο καθηγητής Τζιάνγκ χρησιμοποίησε μια αναλογία για να εξηγήσει γιατί η εξόντωση ηγετών αποτελεί στρατηγική παγίδα: δύο συμμορίες σε πόλεμο αποφεύγουν ιστορικά να σκοτώνουν τους ηγέτες η μία της άλλης, για δύο λόγους. Πρώτον, ο ηγέτης έχει την εξουσία να εφαρμόσει μια συμφωνία. Δεύτερον, «αν σκοτώσεις τον ηγέτη, ξεκινά ανταγωνισμός διαδοχής — και σε καιρό πολέμου, ο πιο βίαιος, ο πιο ακραίος θα γίνει ο νέος ηγέτης», δήλωσε.
Η εφαρμογή, κατά τον καθηγητή Τζιάνγκ, είναι σαφής: «Στοχεύοντας τον Λαριτζανί, οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί εξασφάλισαν ότι δεν θα υπάρξει καμία δυνατότητα εξόδου. Αυτός ο πόλεμος θα πολεμηθεί μέχρι το πικρό τέλος.» Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δεν αποτελεί ατύχημα: «Δυστυχώς, αυτός είναι ο στόχος. Οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί ενδιαφέρονται για μαξιμαλιστικούς στόχους — να καταστρέψουν το Ιράν μόνιμα. Και οι Ιρανοί είναι επίσης μαξιμαλιστές — θέλουν να καταστρέψουν μόνιμα την παγκόσμια οικονομία.»
Το νησί Χαρκ: Η «κλιμάκωση αποστολής» που οδηγεί σε εισβολή
Σύμφωνα με τον καθηγητή Τζιάνγκ, καθώς ο πόλεμος εξελίσσεται, «οι Αμερικανοί δεν θα έχουν άλλη επιλογή παρά να εξαπολύσουν χερσαία εισβολή». Ένας πιθανός άξονας επίθεσης είναι το νησί Χαρκ (Kharg Island), από όπου «το Ιράν αποθηκεύει περίπου το 90% του πετρελαίου του προς εξαγωγή». Η κατάληψή του θα κατέστρεφε την ιρανική οικονομία.
Το πρόβλημα, εξήγησε ο καθηγητής Τζιάνγκ, είναι ότι «είναι εύκολο να το πάρεις, αλλά δύσκολο να το υπερασπιστείς» λόγω εγγύτητας στις ιρανικές ακτές. Αυτό θα απαιτήσει κατάληψη ακτογραμμής, και στη συνέχεια — λόγω των ορέων Ζάγκρος — «αναγκαστική επέκταση προς τα έξω». Αυτό, σημείωσε, είναι «κλιμάκωση αποστολής (mission creep): δεν μπορείς να δικαιολογήσεις τον πόλεμο, οπότε βάζεις μερικούς στρατιώτες, και μετά η κλιμάκωση αποστολής γίνεται η δικαιολόγηση του πολέμου». Το νησί Χαρκ, κατά τον ίδιο, «θα αποτελέσει σημείο ανάφλεξης».
Σαουδική Αραβία — Πακιστάν: Το ανατολικό μέτωπο και η πυρηνική σκιά
Η Σαουδική Αραβία αποτελεί, σύμφωνα με τον καθηγητή Τζιάνγκ, ακόμη ένα σημείο ανάφλεξης. Οι Ιρανοί επιτίθενται ήδη στη σαουδαραβική υποδομή. Αν η Σαουδική Αραβία κηρύξει πόλεμο στο Ιράν, σημείωσε, ενεργοποιείται το αμοιβαίο αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν: «αν κάποιο από τα δύο δεχθεί επίθεση, το άλλο υποχρεούται να έρθει στην υπεράσπισή του».
Η εμπλοκή του Πακιστάν, εξήγησε ο καθηγητής Τζιάνγκ, ανοίγει «ένα ανατολικό μέτωπο» — και, σημαντικότερα, εισάγει πυρηνικά όπλα στην εξίσωση. «Πιστεύω σθεναρά ότι τακτικά πυρηνικά όπλα δεν θα χρησιμοποιηθούν», δήλωσε. «Αλλά μόλις το Πακιστάν μπει στον πόλεμο, πυρηνικές κεφαλές βρίσκονται πλέον στο τραπέζι.»
Χούθι, Ερυθρά Θάλασσα, Ιαπωνία: Η παγκόσμια επέκταση
Ο καθηγητής Τζιάνγκ ανέλυσε και τη θαλάσσια διάσταση: σε κατάλληλο χρόνο, εκτιμά, οι Ιρανοί θα ενεργοποιήσουν τους Χούθι για να κλείσουν ένα δεύτερο θαλάσσιο στενό. «Δύο κρίσιμα ναυτικά σημεία πνιγμού θα κλείσουν, απομονώνοντας τις χώρες του GCC και κόβοντας την πρόσβαση του κόσμου σε φθηνή ενέργεια», σημείωσε.
Σε αυτό το σενάριο, «μπορούμε να αναμένουμε παγκόσμια αντίδραση», και «είναι πιθανό η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία να αναγκαστούν σε αυτόν τον πόλεμο λόγω της εξάρτησής τους από την ενέργεια του GCC».
Τα ερωτήματα για τον Νετανιάχου
Σε ξεχωριστό σκέλος της διάλεξής του, ο καθηγητής Τζιάνγκ αναφέρθηκε σε εικασίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο σχετικά με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως εδώ και ημέρες, δεν προεδρεύει σε υπουργικά συμβούλια, και κυκλοφόρησαν βίντεο ομιλιών που χαρακτηρίστηκαν ως «προφανώς ψεύτικα, δημιουργημένα με AI». Δημοσιεύτηκε φωτογραφία από επίσκεψη σε καφετέρια στην Ιερουσαλήμ, αλλά ο καθηγητής Τζιάνγκ σημείωσε ότι η τοποθεσία βρίσκεται σε βουνό, σε απόσταση περίπου 50 λεπτών — αναρωτώμενος γιατί δεν αποδεικνύει την παρουσία του μέσω υπουργικού συμβουλίου ή τηλεφώνου με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο ίδιος δήλωσε ότι «προσωπικά δεν πιστεύω ότι είναι νεκρός — μπορεί να κρύβεται κάπου ή να είναι τραυματισμένος». Σημείωσε ότι «οι Ιρανοί σκοτώνουν πολλούς ανώτερους Ισραηλινούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού της Μοσάντ», και ότι η κατοικία του Νετανιάχου στο Τελ Αβίβ στοχεύτηκε — θέτοντας «ένα πραγματικά ενδιαφέρον ερώτημα: πώς μπορούν οι Ιρανοί να στοχεύουν τόσους πολλούς από τους κορυφαίους ηγέτες του Ισραήλ».
