28.3 C
Chania
Τρίτη, 16 Ιουνίου, 2026

Συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στις 15 Ιουνίου με 48 θέματα στην ημερήσια διάταξη

Τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 και ώρα 15:30 θα πραγματοποιηθεί δημόσια συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων, όπως προκύπτει από την πρόσκληση που υπογράφει ο Πρόεδρος του Σώματος Εμμανουήλ Καραγιαννάκης. Η συνεδρίαση θα διεξαχθεί δια ζώσης στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Καταστήματος επί της οδού Κυδωνίας 29.

Στην πρόσκληση καλούνται να παραστούν ο Δήμαρχος Χανίων, όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, καθώς και οι Πρόεδροι των Δημοτικών Κοινοτήτων για τα θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων τους. Οι Πρόεδροι των Κοινοτήτων θα συμμετέχουν στις συζητήσεις που αφορούν άμεσα την περιοχή τους.

Η ημερήσια διάταξη περιλαμβάνει συνολικά 48 θέματα, με έντονο το στοιχείο των παραχωρήσεων δημοτικών ακινήτων και αθλητικών εγκαταστάσεων. H πρώτη συζήτηση afor;a τη δωρεάν παραχώρηση χρήσης χώρου του πρώην στρατοπέδου Μαρκοπούλου προκειμένου να φιλοξενηθεί το 52ο Φεστιβάλ ΚΝΕ – ΟΔΗΓΗΤΗ.

Σημαντική θέση στη συνεδρίαση καταλαμβάνουν τα οικονομικά θέματα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χανίων. Ειδικότερα, θα συζητηθούν η υποχρεωτική αναμόρφωση του προϋπολογισμού του έτους 2026, καθώς και η αναμόρφωση του πίνακα στοχοθεσίας οικονομικών αποτελεσμάτων του 2025, μετά την υποχρεωτική αναμόρφωση του προϋπολογισμού. Τα θέματα αυτά εισάγονται από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Κοτσιφάκη.

Από την πλευρά του Αντιδημάρχου Τεχνικών Έργων Αλόγλου εισάγονται τέσσερα θέματα που αφορούν τροποποιήσεις του Τεχνικού Προγράμματος και αναμορφώσεις του Οικονομικού Προϋπολογισμού του Δήμου για το 2026, καθώς και ο καθορισμός τελών αθλητικών εγκαταστάσεων και προγραμμάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για τη σύσταση και λειτουργία Συμβουλίου Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων (Σ.Ε.Μ.Π.) στο Δήμο Χανίων, θέμα που εισάγει η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής Ζερβουδάκη. Πρόκειται για έναν νέο θεσμό που αφορά την ενσωμάτωση και την υποστήριξη ευάλωμων πληθυσμιακών ομάδων στην τοπική κοινωνία.

Ο Αντιδήμαρχος Παιδείας Βαρδάκης φέρνει προς έγκριση σειρά θεμάτων που αφορούν την εκπαίδευση, μεταξύ των οποίων η παραχώρηση αύλειων χώρων σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και ο ορισμός εκπροσώπου του Δήμου για τη συγκρότηση του Πενταμελούς Συμβουλίου Στήριξης του Πειραματικού Λυκείου Χανίων.

Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Γιαννακάκης εισάγει τέσσερα θέματα με έντονο πολιτιστικό χαρακτήρα. Πέρα από τη συνδιοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού DANCE DAYS CHANIA 2026 και του Μουσικού Φεστιβάλ Χανίων 4, το Δημοτικό Συμβούλιο θα κληθεί να αποφασίσει για την αρωγή του Δήμου σε κινηματογραφική παραγωγή, καθώς και για τη δωρεάν παραχώρηση χώρων για τη συνδιοργάνωση εκδηλώσεων.

Από την πλευρά του Αντιδημάρχου Καθαριότητας Τσουπάκη εισάγονται δύο σημαντικά θέματα που αφορούν την Περιοχή Πεδίου Βολής Κρήτης: η έγκριση σχεδίων σύμβασης για την τελική διάθεση απορριμμάτων και την αποκομιδή απορριμμάτων για το έτος 2026.

Ο μεγαλύτερος όγκος των θεμάτων προέρχεται από τον Αντιδήμαρχο Αθλητισμού Μιχαηλάκη, ο οποίος εισάγει είκοσι θέματα σχετικά με παραχωρήσεις αθλητικών εγκαταστάσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν οι παραχωρήσεις του Δημοτικού Κλειστού Γυμναστηρίου Κλαδισού για τη διεξαγωγή του 5ου Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Κλειστής Κωπηλασίας, η παραχώρηση του Αθλητικού Κέντρου Χαρωδιάς σε τοπικούς συλλόγους, καθώς και η συνδιοργάνωση του διεθνούς τουρνουά «Beach Handball Chania Tournament 2026». Επίσης, θα συζητηθούν παραχωρήσεις γηπέδων ποδοσφαίρου σε Περιβόλια, Σούδα, Νεροκούρου, Μοναχή Ελιά, Βαρύπετρο, Άγιους Αποστόλους και Καμπάνιο, καθώς και κλειστών γυμναστηρίων σε Σούδα και Κλαδισό.

Ο Αντιδήμαρχος Τοπικής Οικονομικής Ανάπτυξης Καλογριδάκης εισάγει τέσσερα θέματα, μεταξύ των οποίων η παραχώρηση χρήσης κτιρίων εντός της Πλατείας Καθιανών και των Εκθεσιακών Βιτρινών, καθώς και αίτημα της ενορίας του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Αρωνίου για παράταση της δωρεάν παραχώρησης αίθουσας που χρησιμοποιείται ως γραφείο του ιερέα. Επίσης, θα συζητηθεί η έκφραση γνώμης για τη μελέτη οριστικής οριοθέτησης τμήματος υδατορέματος εκτός οικισμού Κουνουπιδιανών – Πλακουρών σε επαφή με ιδιοκτησία του Πολυτεχνείου Κρήτης, καθώς και η τέταρτη παράταση προθεσμίας ολοκλήρωσης μελέτης προσεισμικού ελέγχου κρίσιμων υποδομών.

Ο Αντιδήμαρχος Πολεοδομίας Χαζιράκης εισάγει έξι θέματα που αφορούν αποζημιώσεις ακινήτων για απαλλοτριώσεις. Συγκεκριμένα, θα συζητηθούν εγκρίσεις παρακατάθεσης αποζημιώσεων για τη διάνοιξη πεζόδρομου και δρόμου στην περιοχή «Πάνω Σούδα – Τμήμα Αναθεώρησης», συμπληρωματικές αποζημιώσεις για τη διάνοιξη οδών στο σχέδιο πόλεως «Κόκκινο Μετόχι – Χρυσοπηγή», παρακατάθεση αποζημίωσης για κοινόχρηστους χώρους στην Χαλέπα, καθώς και έγκριση προσκύρωσης τμήματος κοινόχρηστου χώρου στο Σχέδιο Πόλεως Κουμπές Μουρνιών.

Τέλος, ο Αντιδήμαρχος Λειτουργίας της Πόλης Νικηφοράκης εισάγει θέμα χορήγησης βεβαίωσης εγκατάστασης επιχείρησης μαζικής εστίασης επί των οδών Ζαμπελίου 57 και Δούκα, κατ’ εξαίρεση της κανονιστικής απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του 1997.

Μανόλης Χνάρης: «Η ουσιαστική στήριξη του ελαιοκομικού τομέα είναι αυτονόητη προτεραιότητα για το ΠΑΣΟΚ»

Στο διεθνές συνέδριο «Ελαιοκομικός Τομέας: Προβλήματα και Προοπτικές» συμμετείχε ο βουλευτής Ρεθύμνης και Υπεύθυνος ΚΤΕ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Μανόλης Χνάρης, εκπροσωπώντας τον πρόεδρο του κόμματος Νίκο Ανδρουλάκη. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε), με τον κ. Χνάρη να απευθύνει χαιρετισμό στους συνέδρους.

Ξεκινώντας την ομιλία του, ο κ. Χνάρης υπογράμμισε τη σπουδαιότητα της ελαιοκαλλιέργειας, χαρακτηρίζοντάς την ως «τη σημαντικότερη ίσως παραγωγική δραστηριότητα της πατρίδας μας». Αναφερόμενος στην υψηλή διατροφική αξία του ελαιολάδου, τόνισε ότι «αποτελεί τη βάση της κρητικής και κατ’ επέκταση της μεσογειακής διατροφής».

Στη συνέχεια, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο κρίσιμο και δυσμενές σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα ο τομέας του ελαιολάδου. Όπως επεσήμανε, η κατάσταση αυτή οφείλεται στη χαμηλή τιμή πώλησης του παραγωγού, το αυξημένο κόστος παραγωγής, το οποίο επιτείνει το πρόβλημα της έλλειψης εργατών γης, καθώς και στην αύξηση των αδασμολόγητων ποσοτήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο βουλευτής Ρεθύμνης επεσήμανε επίσης ότι «η εξομοίωση της ελαιοκαλλιέργειας με άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες στα πλαίσια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), δεν ανταποκρίνεται στη θέση που αναλογεί στο ελαιόλαδο, αν πράγματι θέλουμε να είναι το εθνικό μας προϊόν». Παράλληλα, τόνισε ότι οι συνθήκες για τους παραγωγούς καθίστανται ολοένα και πιο δυσμενέστερες λόγω της μη αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, με έναν απαρχαιωμένο κανονισμό ΕΛΓΑ, ο οποίος αδυνατεί να καλύψει συχνά φαινόμενα, όπως η ακαρπία.

Στο πλαίσιο αυτό, άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση, καθώς όπως ανέφερε «Είναι πασιφανές ότι δεν υπάρχει κανένα σχέδιο και καμία στρατηγική όλα αυτά τα χρόνια», ενώ πρόσθεσε ότι «Δεν είναι τυχαίο ότι έχει αλλάξει 6 Υπουργούς».

Ακολούθως, ο κ. Χνάρης έκανε ειδική μνεία στην επιβεβλημένη ανάγκη εκπόνησης ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την ελαιοκομία. Όπως ανέφερε, αυτός θα πρέπει να αφορά τη μεταφορά της γνώσης της επιστημονικής κοινότητας στην παραγωγή, μεταποίηση και τυποποίηση του προϊόντος, την ενίσχυση των συλλογικών σχημάτων, ομάδων και οργανώσεων παραγωγών, καθώς και κίνητρα για την αύξηση του τυποποιημένου προϊόντος και ελαχιστοποίηση, αν όχι μηδενισμό, της χύμα διάθεσης.

Τέλος, ο σχεδιασμός θα πρέπει να περιλαμβάνει τη στήριξη της πολιτείας για την εξωστρέφεια των τυποποιημένων προϊόντων, με σκοπό την ανάδειξη, προβολή και προώθησή τους, έτσι ώστε ο παραγωγός και ο τυποποιητής να λάβει την προστιθεμένη αξία που αναλογεί στον κόπο του, καθώς και στην ποιότητα του προϊόντος.

Καταλήγοντας, ο Μανόλης Χνάρης τόνισε ότι «για το ΠΑΣΟΚ η στήριξη του Αγροτικού τομέα και της περιφερειακής πολιτικής γενικότερα, αποτελεί αυτονόητη προτεραιότητα, που περιλαμβάνει τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας, καθώς και την αντιμετώπιση ενός σοβαρού προβλήματος, όπως του δημογραφικού».

Η Περιφέρεια Κρήτης ανάμεσα στις 14 ευρωπαϊκές περιφέρειες που επιλέχθηκαν για το New European Bauhaus

Σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση πέτυχε η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ 2021-2027», καθώς η Περιφέρεια Κρήτης είναι μία από τις 14 Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιλέχθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG REGIO) για να λάβει εξειδικευμένη Τεχνική Βοήθεια στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας New European Bauhaus (NEB).

Η επιλογή ανακοινώθηκε σήμερα, 11 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο του New European Bauhaus Festival 2026 που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες. Η τεχνική υποστήριξη αφορά την ενσωμάτωση των αρχών του New European Bauhaus στον σχεδιασμό και την υλοποίηση παρεμβάσεων της Πολιτικής Συνοχής, με έμφαση στη βιωσιμότητα, τη συμπερίληψη και την ποιότητα του σχεδιασμού.

Με αφορμή τη σημαντική αυτή ευρωπαϊκή διάκριση, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης προχώρησε σε δήλωση: «Η επιλογή της Περιφέρειας Κρήτης και του Προγράμματος “ΚΡΗΤΗ 2021-2027” από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για συμμετοχή στο New European Bauhaus αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση του στρατηγικού μας σχεδιασμού. Στόχος μας είναι να αξιοποιήσουμε την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία για να δημιουργήσουμε παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών μας».

Ο κ. Αρναουτάκης πρόσθεσε: «Αναδεικνύουμε το ανεκτίμητο πολιτιστικό και φυσικό απόθεμα της Κρήτης, όπως τα Μινωικά μας Ανάκτορα και τα Γεωπάρκα, με όρους βιωσιμότητας, υψηλής αισθητικής και κοινωνικής συνοχής. Επενδύουμε σταθερά σε μια Κρήτη καινοτόμα, ανθεκτική και συμπεριληπτική για όλους».

Για διάστημα δώδεκα μηνών, η ΕΥΔ Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ» και οι φορείς που συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των χωρικών στρατηγικών και των έργων του Προγράμματος θα λάβουν εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη από εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στόχος είναι η περαιτέρω ενσωμάτωση των αρχών του New European Bauhaus στις στρατηγικές, τις προσκλήσεις και τις παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα «ΚΡΗΤΗ» 2021-2027.

Η επιλογή της Κρήτης βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στην ωριμότητα των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) και των Στρατηγικών Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ), καθώς και στο σημαντικό πολιτιστικό και φυσικό απόθεμα του νησιού. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε σε πρωτοβουλίες που συνδέονται με τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα, τα οποία εντάχθηκαν πρόσφατα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, καθώς και με τα Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO της Κρήτης.

Η συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στην πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη καινοτόμων προσεγγίσεων για τον σχεδιασμό δημόσιων χώρων, την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, την κλιματική ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή, ενισχύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή διάσταση του Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ» 2021-2027.

Το New European Bauhaus αποτελεί πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συνδέει την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία με την καθημερινή ζωή των πολιτών, προωθώντας λύσεις που είναι ταυτόχρονα βιώσιμες, όμορφες και συμπεριληπτικές. Περισσότερες πληροφορίες για την πρωτοβουλία είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα του New European Bauhaus.

Η Γερουσία θέλει να αναγκάσει τις ΗΠΑ να μοιράζονται ευαίσθητες πληροφορίες με το Ισραήλ

Tου Paul R. Pillar

Θαμμένο βαθιά μέσα σε ένα νομοσχέδιο για την εξουσιοδότηση υπηρεσιών πληροφοριών 192 σελίδων βρίσκεται το Άρθρο 622 (Section 622), με τίτλο «Ενίσχυση της Ανταλλαγής Πληροφοριών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ» (United States-Israel Intelligence Sharing Enhancement). Θα απαιτούσε από τον πρόεδρο, ενεργώντας μέσω του διευθυντή της εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών και, εφόσον απαιτείται, του υπουργού Άμυνας, να «επεκτείνει και να ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών με την Κυβέρνηση του Ισραήλ» σε έναν κατάλογο θεμάτων που περιλαμβάνει σχεδόν κάθε ζήτημα ενδιαφέροντος για τις υπηρεσίες πληροφοριών στη Μέση Ανατολή.

Το νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε από τον γερουσιαστή Τομ Κότον (Tom Cotton, Ρεπουμπλικάνος από το Άρκανσο), πρόεδρο της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, θα απαγόρευε οποιαδήποτε αναστολή, μείωση ή περιορισμό αυτής της ανταλλαγής, «εκτός εάν βασίζεται σε μια συγκεκριμένη και προσδιορίσιμη ανησυχία για την εθνική ασφάλεια, όπως αυτή καθορίζεται από τον Πρόεδρο». Οποιαδήποτε τέτοια εξαίρεση θα απαιτούσε την υποβολή έκθεσης στο Κογκρέσο εντός δεκαπέντε ημερών, η οποία θα περιγράφει λεπτομερώς όχι μόνο τον λόγο της αλλαγής αλλά και τις κατηγορίες των εμπλεκόμενων πληροφοριών. Η ίδια έκθεση θα απαιτούσε μια αξιολόγηση του αναμενόμενου αντίκτυπου στην περιφερειακή ασφάλεια και σε διάφορα άλλα ζητήματα.

Μια Στρατηγική Μειωμένης Δημόσιας Ορατότητας

Αυτή η πρόταση είναι μία από τις αρκετές πρόσφατες κινήσεις εκείνων στην Ουάσιγκτον που εξυπηρετούν τα συμφέροντα της ισραηλινής κυβέρνησης για να κρατήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες δεμένες με το Ισραήλ, παρά την κατακόρυφη πτώση της υποστήριξης προς τη χώρα αυτή μεταξύ του αμερικανικού κοινού. Η πιο εμφανής μορφή υποστήριξης των ΗΠΑ προς το Ισραήλ ήταν η οικονομική και κυρίως η στρατιωτική βοήθεια ύψους άνω των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) προσπάθησε να προλάβει τη μείωση της δημόσιας υποστήριξης και να αποφύγει ενοχλητικές απώλειες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν θα είχε πρόβλημα με τη σταδιακή κατάργηση της στρατιωτικής βοήθειας.

Η στρατηγική του Ισραήλ και των υποστηρικτών του στις ΗΠΑ είναι τώρα να βασίζονται σε δεσμούς και υποστήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες που δεν είναι τόσο εμφανείς όσο η στρατιωτική βοήθεια με το προβεβλημένο κόστος της. Η στρατηγική περιλαμβάνει μορφές στρατιωτικής ενσωμάτωσης που είναι λιγότερο ορατές από τη χρηματοδότηση που εγκρίνεται από το Κογκρέσο και, ως εκ τούτου, υπόκεινται σε λιγότερο δημόσιο έλεγχο. Το Άρθρο 224 (Section 224) ενός νομοσχεδίου για την εξουσιοδότηση της άμυνας, το οποίο βρίσκεται επί του παρόντος στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενσαρκώνει αυτή τη μορφή ενσωμάτωσης.

Η επιβολή της ανταλλαγής πληροφοριών προχωρά αυτή τη στρατηγική ακόμη περισσότερο, μεταφέροντάς την στον σκιώδη κόσμο των σχέσεων μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών. Αυτός ο κόσμος είναι ακόμη πιο απομακρυσμένος από τη δημόσια ορατότητα και λογοδοσία σε σχέση με την αμυντική ενσωμάτωση, και ακόμη λιγότερο πιθανό να εγείρει σκέψεις σχετικά με τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων που πηγαίνουν σε μια ξένη χώρα. Μέχρι στιγμής, το Άρθρο 622 του νομοσχεδίου για τις υπηρεσίες πληροφοριών έχει λάβει λιγότερη προσοχή από ό,τι το Άρθρο 224 του αμυντικού νομοσχεδίου.

Οι Ιδιαιτερότητες των Σχέσεων Συνδέσμου (Liaison)

Η ιδέα της νομοθέτησης μιας σχέσης συνδέσμου πληροφοριών (intelligence liaison relationship) με αυτόν τον τρόπο, με οποιαδήποτε ξένη χώρα, είναι παράδοξη. Ο σύνδεσμος με αντίστοιχες ξένες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών πληροφοριών, είναι ένα σημαντικό αλλά περίπλοκο κομμάτι του κλάδου των πληροφοριών. Η φύση μιας σχέσης συνδέσμου εξαρτάται εν μέρει από το κλίμα της γενικότερης πολιτικής σχέσης με την εκάστοτε χώρα, αλλά και από άλλους παράγοντες που είναι γνωστοί κυρίως στους αξιωματικούς πληροφοριών.

Αυτοί περιλαμβάνουν τις απαιτήσεις συλλογής που τους επιβάλλονται, την ικανότητα ή την αδυναμία τους να ανταποκριθούν σε αυτές τις απαιτήσεις με εθνικούς πόρους, την αξιολόγησή τους για την ικανότητα και την προθυμία της ξένης υπηρεσίας να καλύψει τα κενά συλλογής, τον ρόλο που παίζει η ανταλλαγή πληροφοριών ως αντάλλαγμα (quid pro quo) στην επιχειρησιακή συνεργασία, καθώς και τους κινδύνους έκθεσης των πηγών και των μεθόδων πληροφοριών.

Επιπλέον, καμία μεμονωμένη σχέση συνδέσμου δεν υφίσταται σε απομόνωση. Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ πρέπει να εξετάζουν τις πιθανές επιπτώσεις για τις άλλες ξένες σχέσεις τους. Για παράδειγμα, γενικά δεν μοιράζεται κανείς με μια χώρα Α πληροφορίες για μια χώρα Β, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μια σχέση με τη Β που βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με τη σχέση που έχουν με την Α. Ο σύνδεσμος πληροφοριών περιλαμβάνει μια ιεραρχία σχέσεων, η οποία κυμαίνεται από την εκτεταμένη συνεργασία με στενούς συμμάχους έως τις προσεκτικά περιορισμένες έκτακτες (ad hoc) ανταλλαγές με αντιπάλους.

Η κοινότητα των πληροφοριών διαθέτει προσωπικό με αποκλειστικό αντικείμενο την παρακολούθηση και τη διαχείριση αυτού του συνόλου σχέσεων για την αποφυγή εμπλοκών (crossed wires). Μια εντολή του Κογκρέσου σχετικά με μια μεμονωμένη σχέση αυξάνει την πιθανότητα τέτοιων εμπλοκών.

Μια ειρωνεία είναι ότι το Κογκρέσο που εξετάζει αυτή την εντολή είναι το ίδιο Κογκρέσο που έχει ουσιαστικά παραδώσει στον πρόεδρο τις εξουσίες του βάσει του Άρθρου Ι του Συντάγματος να καθορίζει δασμούς και να αποφασίζει για τη διεξαγωγή πολέμου. Κι όμως, το Άρθρο 622 θα περιλάμβανε έναν μικροδιαχειριστικό έλεγχο (micromanagement) από την πλευρά του Κογκρέσου για ένα ζήτημα που από τη φύση του πρέπει να αποτελεί αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας και ιδίως των υπηρεσιών πληροφοριών.

Το Ισραήλ ως Αντίπαλος στις Υπηρεσίες Πληροφοριών

Στον τομέα των πληροφοριών, το Ισραήλ είναι περισσότερο αντίπαλος παρά σύμμαχος. Το να είσαι αντίπαλος στις υπηρεσίες πληροφοριών σημαίνει να επιδίδεσαι στην εχθρική πράξη της κατασκοπείας. Το Ισραήλ έχει μακρύ ιστορικό διεξαγωγής αυτού του τύπου εχθρικών ενεργειών εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πιο γνωστή περίπτωση αφορά τον κατάσκοπο Τζόναθαν Πόλαρντ (Jonathan Pollard), ο οποίος έκλεψε έναν τόσο συντριπτικό όγκο αμερικανικών μυστικών που ο τότε Υπουργός Άμυνας Κάσπαρ Γουάινμπεργκερ (Caspar Weinberger) δήλωσε στο δικαστήριο που καταδίκασε τον Πόλαρντ ότι ήταν δύσκολο:

«να διανοηθεί κανείς μεγαλύτερη ζημιά στην εθνική ασφάλεια από εκείνη που προκάλεσε ο κατηγορούμενος, ενόψει του εύρους, της κρίσιμης σημασίας για τις ΗΠΑ και της υψηλής ευαισθησίας των πληροφοριών που πούλησε στο Ισραήλ».

Όταν ο Πόλαρντ ολοκλήρωσε την ποινή φυλάκισής του και την αναστολή του το 2020, του επιφυλάχθηκε υποδοχή ήρωα, με επικεφαλής τον ίδιο τον Νετανιάχου, κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν (Ben Gurion) στο Ισραήλ. Δεν υπήρχε τίποτα ευγενές στις πράξεις του Πόλαρντ. Αν και του άρεσε να λέει ότι παρακινήθηκε από ανησυχία για την ασφάλεια του Ισραήλ, προτού πουλήσει τις κατασκοπευτικές του υπηρεσίες στο Ισραήλ, είχε προσφερθεί να πουλήσει αμερικανικά μυστικά σε άλλες τρεις χώρες και έκανε την ίδια προσφορά σε μια τέταρτη χώρα ακόμη και όταν κατασκόπευε για λογαριασμό του Ισραήλ.

Η ισραηλινή απειλή κατασκοπείας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει απλώς ενταθεί. Την περασμένη εβδομάδα, το NBC News μετέδωσε ότι η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας (Defense Intelligence Agency) ανέβασε το επίπεδο απειλής για τέτοιου είδους κατασκοπεία, γεγονός που προφανώς αντανακλά κυρίως τις αμερικανοϊσραηλινές διαφωνίες σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Οι The New York Times παραθέτουν δήλωση αξιωματούχου που αναφέρει ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις πληροφοριών που στόχευαν ανώτατους Αμερικανούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ έχουν γίνει τόσο επιθετικές που αγγίζουν τα όρια του «παράφρονος» («unhinged»).

Ο Κίνδυνος Διαρροής Πληροφοριών και Γεωπολιτικών Επιπτώσεων

Οποιαδήποτε ευαίσθητη πληροφορία, συμπεριλαμβανομένων των μυστικών πληροφοριών, που μοιράζεται με το Ισραήλ συνεπάγεται υψηλό κίνδυνο να τη διαβιβάσει το Ισραήλ σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αντιπάλων των ΗΠΑ. Το Ισραήλ έχει μακρύ ιστορικό και σε αυτό, και όχι μόνο επειδή το Ισραήλ πιθανότατα διαβίβασε ορισμένα από τα μυστικά που υπεξαίρεσε ο Πόλαρντ στην ΕΣΣΔ (USSR), ως αντάλλαγμα προκειμένου η Μόσχα να επιτρέψει τη μετανάστευση των Σοβιετικών Εβραίων. Η ανταλλαγή στρατιωτικής τεχνολογίας αμερικανικής προέλευσης από το Ισραήλ με την Κίνα αποτελεί επίσης ζήτημα. Το γεγονός ότι ο εταίρος μπορεί να είναι ένα κράτος-παρίας δεν εμπόδισε το Ισραήλ από τη στρατιωτική και τεχνική συνεργασία, όπως αποδεικνύεται από τη σχέση του με τη Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ, η οποία επεκτάθηκε μέχρι και την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Ο κίνδυνος να διαβιβάσει το Ισραήλ ευαίσθητες πληροφορίες των ΗΠΑ σε άλλα κράτη συνεχίζεται εν μέρει επειδή το Ισραήλ διψά για εγκάρδιες σχέσεις —και ειδικά για τη σύναψη νέων επίσημων διπλωματικών σχέσεων— με οποιαδήποτε χώρα είναι πρόθυμη να έχει τέτοιες σχέσεις, παρά τη συνεχιζόμενη υποδούλωση των Παλαιστινίων από το Ισραήλ. Τα μυστικά από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θα ήταν πολύ ελκυστικά για ορισμένους από τους εταίρους ή τους πιθανούς εταίρους του Ισραήλ, και ως εκ τούτου ελκυστικά για το Ισραήλ ως διαπραγματευτικό υλικό. Αυτές οι άλλες χώρες μπορεί να περιλαμβάνουν την Κίνα, με την οποία το Ισραήλ συνεχίζει να έχει εκτεταμένη τεχνική συνεργασία, και τη Ρωσία.

Ακόμη και χωρίς καμία διαβίβαση σε τρίτες χώρες, η ιδία χρήση μεγάλου μέρους των αμερικανικών πληροφοριών από το Ισραήλ είναι πιθανό να είναι αντίθετη προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ και το συμφέρον της ειρήνης και της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, και για πολλούς από τους ίδιους λόγους που κρύβονται πίσω από τη μειωμένη δημοτικότητα του Ισραήλ στο αμερικανικό κοινό. Το Ισραήλ έχει ξεκινήσει περισσότερους πολέμους και έχει επιτεθεί σε περισσότερα έθνη από οποιαδήποτε άλλη χώρα στη Μέση Ανατολή. Τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει περισσότερο θάνατο και καταστροφή σε αμάχους μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων από οποιοδήποτε άλλο κράτος της Μέσης Ανατολής. Χρησιμοποιεί τη βία για να επιδιώξει περιφερειακή ηγεμονία και να καταστρέψει την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση με τρόπους που δεν συνάδουν με τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Ο σημερινός απερίσκεπτος πόλεμος με το Ιράν καταδεικνύει την έντονη απόκλιση των συμφερόντων των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Αφού αποτέλεσε την κύρια επιρροή στην απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) να ξεκινήσει τον πόλεμο, η κυβέρνηση του Νετανιάχου σαμποτάρει τις προσπάθειες για τον τερματισμό του. Επί του παρόντος το πράττει κυρίως με ανελέητες επιθέσεις στον Λίβανο που έχουν σκοτώσει χιλιάδες και έχουν εκτοπίσει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Η απόκλιση των στόχων αποτυπώθηκε σε μια γεμάτη βρισιές τηλεφωνική συνομιλία την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Τραμπ και του Νετανιάχου, η οποία αφορούσε κυρίως αυτές τις επιθέσεις.

Οι επιθέσεις που σαμποτάρουν τη διπλωματία είναι μεταξύ των ισραηλινών επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις κοινές πληροφορίες των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κατηγορηθούν επίσης για την παροχή βοήθειας σε άλλες βίαιες ισραηλινές επιχειρήσεις λόγω της «ενισχυμένης» ανταλλαγής πληροφοριών, ακόμη και αν δεν πλήρωναν πλέον για τα ισραηλινά όπλα.

Η υποτιθέμενη ρήτρα διαφυγής στο Άρθρο 622 του νομοσχεδίου για τις υπηρεσίες πληροφοριών θα ήταν στην πράξη τόσο δυσκίνητη που θα ήταν άχρηστη. Η απαιτούμενη έκθεση προς το Κογκρέσο θα μετέφερε το ζήτημα στο Καπιτώλιο, όπου το ισραηλινό λόμπι (Israel lobby) θα το παρουσίαζε γρήγορα ως ένα δίλημμα υπέρ ή κατά της ασφάλειας του Ισραήλ. Η επιβεβλημένη ανταλλαγή πληροφοριών στο νομοσχέδιο θα έδενε έτσι τα χέρια του προέδρου και θα εμπόδιζε οποιαδήποτε κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει τη διαχείριση της σχέσης συνδέσμου πληροφοριών ως μοχλό πίεσης για την αποτροπή καταστροφικής συμπεριφοράς από την πλευρά του Ισραήλ.

responsiblestatecraft.org

Nέο δοκίμιο – παρέμβαση του CEO της Anthropic Dario Amodei για τους κινδύνους από την αλματώδη εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης – Ζητά μέτρα για την υπερσυγκέντρωση ισχύος σε ελάχιστες εταιρείες

Στην έκδοση ενός νέου, αναλυτικού δοκιμίου υπό τον τίτλο «Πολιτική για το Εκθετικό της Τεχνητής Νοημοσύνης» προχώρησε τον Ιούνιο του 2026 ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι (Dario Amodei).

Ο κ. Αμοντέι υπογραμμίζει την έντονη αναντιστοιχία ταχύτητας ανάμεσα στην αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας και τους παραδοσιακούς μηχανισμούς χάραξης πολιτικής των κρατών, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία αναπτύσσεται πολύ ταχύτερα από όσο έχουν σχεδιαστεί να διαχειρίζονται οι κυβερνητικές διαδικασίες.

Μέσα από μια λεπτομερή χαρτογράφηση των τρεχουσών δυνατοτήτων των μοντέλων, ο επικεφαλής της Anthropic προτείνει τη μετάβαση από το υφιστάμενο καθεστώς της απλής διαφάνειας σε ένα αυστηρό, δεσμευτικό ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα είναι ικανό να προστατεύσει τη δημόσια ασφάλεια, να θωρακίσει τις πολιτικές ελευθερίες και να προετοιμάσει τις δημοκρατίες για τις ριζικές μακροοικονομικές και γεωπολιτικές ανατροπές που προμηνύει η έλευση της «Ισχυρής Τεχνητής Νοημοσύνης».

Η αναντιστοιχία ταχυτήτων και το ορόσημο της «Ισχυρής Τεχνητής Νοημοσύνης»

Χρησιμοποιώντας μια λογοτεχνική αναλογία από τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», ο κ. Αμοντέι παρομοιάζει τη σχέση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) με τους πολιτικούς θεσμούς με τη συνάντηση των Χόμπιτ με τον Δεντρογένη, ένα σοφό αλλά εξαιρετικά δυσκίνητο ον που λειτουργεί σε εντελώς διαφορετική χρονική κλίμακα. Ενώ η νομοθεσία κινείται αργά —συχνά για βάσιμους λόγους, ώστε να αποφεύγεται η βιαστική χρήση της κρατικής εξουσίας— η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με εκθετικούς ρυθμούς. Μέσα σε διάστημα τεσσάρων ετών, τα μοντέλα AI μετατράπηκαν από συστήματα που δυσκολεύονταν να παράγουν συνεκτικό κώδικα, σε εργαλεία που γράφουν το μεγαλύτερο μέρος του κώδικα σε μεγάλες εταιρείες του κλάδου, καταγράφοντας ανάλογη πρόοδο στη βιολογία, τη φυσική, τα μαθηματικά, τη νομική και τα χρηματοοικονομικά.

Οι νόμοι κλιμάκωσης (scaling laws), οι οποίοι προβλέπουν εκθετική αύξηση των γνωστικών ικανοτήτων με την προσθήκη υπολογιστικής ισχύος, υποστηρίζονται πλέον από μια δεκαετία εμπειρικών αποδείξεων. Ο κ. Αμοντέι εκτιμά ότι αν η τάση αυτή συνεχιστεί για ένα ή δύο ακόμη έτη, η ανθρωπότητα θα βρεθεί ενώπιον της «Ισχυρής Τεχνητής Νοημοσύνης» (Powerful AI), την οποία περιγράφει χαρακτηριστικά ως «μια χώρα ιδιοφυιών σε ένα κέντρο δεδομένων (datacenter)». Η επώδυνη αναντιστοιχία έγκειται στο ότι στα χρόνια που απαιτούνται για τη λήψη αποφάσεων από θεσμικά όργανα όπως το Κογκρέσο, η τεχνολογία ενδέχεται να μεταβληθεί ριζικά.

Από τη διαφάνεια στη δεσμευτική ρύθμιση: Το μοντέλο της FAA

Μέχρι πρόσφατα, η απουσία άμεσων, ορατών επιπτώσεων καθιστούσε δύσκολο τον σχεδιασμό συγκεκριμένων πολιτικών, ωθώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε μια προσέγγιση ελεύθερης αγοράς (laissez faire). Σε αυτό το πλαίσιο, εταιρείες όπως η Anthropic επικεντρώθηκαν στην υποστήριξη μέτρων που προετοιμάζουν το έδαφος, όπως οι έλεγχοι εξαγωγών στα μικροτσίπ και η νομοθεσία για τη διαφάνεια. Η στρατηγική αυτή συνέβαλε στην ψήφιση των νόμων SB 53 στην Καλιφόρνια, RAISE στη Νέα Υόρκη το 2025, καθώς και του SB 315 στο Ιλινόις στις αρχές του 2026.

Ωστόσο, ο κ. Αμοντέι τονίζει ότι οι κίνδυνοι είναι πλέον παρόντες, με πιο εμβληματικό παράδειγμα το Claude Mythos Preview, η παρουσία του οποίου αποκάλυψε ότι τα μοντέλα αιχμής (frontier models) εγκυμονούν πραγματικούς κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές και την εθνική ασφάλεια. Πέρα από τους κυβερνοκινδύνους, ο ίδιος προβλέπει ότι σύντομα ενδέχεται να ακολουθήσουν βιολογικοί κίνδυνοι, καθώς και απειλές που σχετίζονται με την αυτονομία των συστημάτων.

Ως εκ τούτου, προτείνεται η μοντελοποίηση της ρύθμισης της Τεχνητής Νοημοσύνης βάσει υπηρεσιών όπως η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) των ΗΠΑ. Η πρόταση της Anthropic περιλαμβάνει τα εξής σημεία:

  • Υποχρεωτικές Δοκιμές: Μοντέλα που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο υπολογιστικής ισχύος (compute) θα υποβάλλονται σε υποχρεωτικές δοκιμές από εξειδικευμένο τρίτο μέρος σε τέσσερις τομείς: κυβερνοασφάλεια, βιολογικά όπλα, απώλεια ελέγχου και αυτοματοποιημένη έρευνα και ανάπτυξη (R&D).

  • Κρατική Εξουσία Παρέμβασης: Η κυβέρνηση θα έχει την εξουσία να μπλοκάρει ή να αποτρέπει την ανάπτυξη (deployment) ενός μοντέλου, εάν διαπιστωθούν απαράδεκτοι κίνδυνοι στους προαναφερθέντες τομείς, με παράλληλη θεσμοθέτηση προστατευτικών μέτρων έναντι αυθαίρετων ή πολιτικών αποφάσεων.

  • Ρυθμιζόμενες Αγορές: Η αξιολόγηση θα διενεργείται είτε από μια κρατική υπηρεσία τύπου FAA είτε από εγκεκριμένους ιδιωτικούς οργανισμούς ελεγχόμενους από την κυβέρνηση.

  • Πρότυπα Ασφαλείας: Οι εταιρείες υποχρεούνται να προστατεύουν τα βάρη των μοντέλων τους (model weights), να εκτελούν δοκιμές προσομοίωσης επίθεσης (red teaming) και διείσδυσης, καθώς και να αναφέρουν αμέσως τυχόν περιστατικά ασφαλείας.

Ο κ. Αμοντέι σημειώνει ότι αν τα συστήματα αυτά εξελιχθούν σε απειλή για την ανθρωπότητα, θυμίζοντας περισσότερο οπλικά πυρηνικά υλικά παρά αεροπλάνα, ενδέχεται να απαιτηθούν ακόμη πιο επιθετικά μέτρα, αν και προκρίνει τον σχεδιασμό με βάση τους κινδύνους που αναδύονται σήμερα.

Μακροοικονομικές ανατροπές και η διαχείριση της απασχόλησης

Η έλευση της Ισχυρής Τεχνητής Νοημοσύνης αναμένεται να ανατρέψει την παραδοσιακή παραδοχή ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι εύθραυστη και δύσκολη. Η ικανότητα των συστημάτων AI να εκτελούν γνωστικές εργασίες και να αναπαράγουν τον εαυτό τους μπορεί να οδηγήσει σε εξαιρετικά γρήγορη ανάπτυξη, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει να προκαλέσει εκτεταμένες και μόνιμες διαταραχές στην αγορά εργασίας, οδηγώντας σε ένα περιβάλλον υπερανάπτυξης και υπερ-ανισότητας.

Ο επικεφαλής της Anthropic ξεκαθαρίζει ότι η μόνιμη εκτόπιση θέσεων εργασίας είναι μια επικίνδυνη προοπτική που πρέπει να αποτραπεί. Επισημαίνει ότι η εταιρεία του εστιάζει σε υποδείγματα αλληλεπίδρασης που διατηρούν ενεργό τον ρόλο του ανθρώπου, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει ότι η απώλεια εργασίας μπορεί να αποτελέσει εγγενή ιδιότητα της τεχνολογίας. Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, προτείνονται συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις:

  • Μέτρηση και Παρακολούθηση: Επέκταση των κρατικών στατιστικών δεδομένων για την ακριβή καταγραφή της εκτόπισης εργασίας. Η Anthropic λειτουργεί ήδη έναν σχετικό Οικονομικό Δείκτη (Economic Index) για τη χρήση του Claude εδώ και ενάμισι χρόνο.

  • Κίνητρα Απασχόλησης: Θεσμοθέτηση πολιτικών ασφάλισης μισθού (wage insurance) για την κάλυψη της εισοδηματικής διαφοράς σε νέες εργασίες, φορολογικά κίνητρα διατήρησης προσωπικού και επιχορηγήσεις κατάρτισης, το κόστος των οποίων θα αντισταθμιστεί από τα κέρδη παραγωγικότητας.

  • Μακροπρόθεσμη Εισοδηματική Στήριξη: Σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας μείωσης της ζήτησης εργασίας, προτείνεται η εφαρμογή μηχανισμών όπως το καθολικό βασικό εισόδημα (universal basic income) ή οι καθολικοί λογαριασμοί κεφαλαίου (universal capital accounts), χρηματοδοτούμενοι από φόρους στις εταιρείες AI ή από την αύξηση του φόρου κεφαλαιακών κερδών.

Αναφορικά με την ενεργειακή επιβάρυνση από τα κέντρα δεδομένων, ο κ. Αμοντέι δηλώνει ότι οι εταιρείες AI οφείλουν να πληρώνουν για την απορρόφηση των αυξήσεων στα τιμολόγια, δέσμευση την οποία η Anthropic έχει ήδη αναλάβει.

Μεταρρύθμιση στη βιοϊατρική και προστασία των πολιτικών ελευθεριών

Σε αντίθεση με την ίδια την Τεχνητή Νοημοσύνη, όπου προέχει η ασφάλεια, στις μεταγενέστερες εφαρμογές της τεχνολογίας (downstream), όπως η βιοϊατρική, ο κλινικός ρυθμιστικός μηχανισμός κινδυνεύει να καθυστερήσει την πρόοδο. Σήμερα, ο τυπικός χρόνος έγκρισης ενός φαρμάκου από τον FDA ή τον EMA ανέρχεται σε 7-8 χρόνια. Το AI αναμένεται να αυξήσει τον ρυθμό εισαγωγής νέων φαρμάκων και να βελτιώσει τα προφίλ ασφάλειάς τους, γεγονός που θα μπορούσε να υπερφορτώσει το σύστημα χωρίς μεταρρυθμίσεις.

Προτείνεται η άμεση ανάπτυξη προτύπων από τις ρυθμιστικές υπηρεσίες για την αποδοχή μεθόδων που βασίζονται σε AI προσομοιώσεις, όπως η μοντελοποίηση φαρμακοδυναμικής (PD/PK), η πρόβλεψη τοξικολογίας χωρίς δοκιμές σε ζώα, η επικύρωση βιοδεικτών, οι συνθετικοί βραχίονες ελέγχου (synthetic control arms) και τα υποκατάστατα τελικά σημεία (surrogate endpoints).

Στο πεδίο των πολιτικών ελευθεριών, η Ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη ενέχει τον κίνδυνο ξαφνικής κατάληψης της εξουσίας από επικίνδυνους παράγοντες μέσω της παράκαμψης των δημοκρατικών μηχανισμών (π.χ. αυτόνομοι στρατοί drones ή συστήματα μαζικής επιτήρησης). Για τη θωράκιση των δημοκρατιών, προτείνονται:

  • Κανόνες Λοοδοσίας Όπλων: Υπαγωγή των αυτόνομων όπλων σε συνταγματικούς μηχανισμούς, δίνοντας στον δικαστικό κλάδο την πρόσβαση σε έναν «διακόπτη απενεργοποίησης» (off switch).

  • Απαγόρευση Εγχώριας Χρήσης: Πλήρης αποκλεισμός της χρήσης αυτόνομων όπλων στο εσωτερικό των χωρών, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής του νόμου.

  • Προστασία Ιδιωτικότητας: Κλείσιμο του νομικού κενού που επιτρέπει σε μεσίτες δεδομένων (data brokers) να πουλούν προσωπικά δεδομένα πολιτών για κρατική επιτήρηση.

  • Ισότιμη Πρόσβαση στο AI: Διασφάλιση του δικαιώματος κάθε πολίτη ή οργανισμού που αντιμετωπίζει δυσμενή κυβερνητική ενέργεια να έχει πρόσβαση σε ένα σύστημα AI εξίσου ικανό με αυτό της κυβέρνησης.

Ο κ. Αμοντέι κρούει επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για την υπερβολική συγκέντρωση ισχύος σε ιδιωτικές εταιρείες, προτείνοντας δομές διαχωρισμού εξουσιών και λογοδοσίας, όπως το Long-Term Benefit Trust που εφαρμόζει η Anthropic.

Πολιτική για το Εκθετικό της Τεχνητής Νοημοσύνης

Ιούνιος 2026

Σε μια από τις παράλληλες ιστορίες του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών (The Lord of the Rings), δύο από τα Χόμπιτ επιχειρούν να ξεσηκώσουν τον Δεντρογένη (Treebeard) —ένα σοφό αλλά δυσκίνητο νοήμον δέντρο— να υπερασπιστεί το δάσος του από έναν στρατό που το καταστρέφει. Το πρόβλημα είναι ότι ο Δεντρογένης λειτουργεί σε πολύ διαφορετική ταχύτητα από τα Χόμπιτ. Του παίρνει μια ολόκληρη μέρα απλώς για να πει ένα γεια σε ένα άλλο δέντρο, επομένως το να κάνει αυτόν και τους ομοίους του να δράσουν αρκετά γρήγορα είναι σχεδόν αδύνατο.

Η τομή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και των πολιτικών μας θεσμών μοιάζει λίγο με τα Χόμπιτ και τον Δεντρογένη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με αστραπιαία ταχύτητα —μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, τα μοντέλα AI έχουν περάσει από το να μπορούν με δυσκολία να γράψουν μια συνεκτική γραμμή κώδικα, στο να γράφουν το μεγαλύτερο μέρος του κώδικα σε μεγάλες εταιρείες AI. Παρόμοια πρόοδος έχει σημειωθεί στη βιολογία, τη φυσική, τα μαθηματικά, τα χρηματοοικονομικά, τη νομική, τη μετάφραση και πολλούς άλλους τομείς. Οι νόμοι κλιμάκωσης (scaling laws) της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίοι προβλέπουν μια εκθετική αύξηση των γενικών γνωστικών ικανοτήτων με την αύξηση της υπολογιστικής ισχύος, έχουν πλέον πίσω τους πάνω από μια δεκαετία εμπειρικών αποδείξεων. Εάν αυτοί οι νόμοι κλιμάκωσης συνεχιστούν για έναν ή δύο ακόμη χρόνια, είναι πιθανό να οδηγηθούμε σε αυτό που έχω αποκαλέσει Ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη (Powerful AI), ή «μια χώρα ιδιοφυιών σε ένα κέντρο δεδομένων (datacenter)».

Αντίθετα, η πολιτική —και ιδιαίτερα η νομοθεσία— κινείται πολύ αργά. Συχνά αυτό συμβαίνει για καλούς λόγους: οι κυβερνήσεις έχουν σοβαρές εξουσίες και είναι συνήθως για το καλύτερο να μην χρησιμοποιούνται πολύ βιαστικά. Ωστόσο, η αναντιστοιχία στη χρονική κλίμακα είναι παρόλα αυτά πολύ επώδυνη: στα αρκετά χρόνια που μπορεί να χρειαστούν για να δράσει το Κογκρέσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μετατραπεί από ένα διασκεδαστικό παιχνίδι σε μια ολόκληρη χώρα ιδιοφυιών.

Το Δίλημμα της Υπεύθυνης Διαχείρισης

Τα τελευταία λίγα χρόνια, αφότου η Τεχνητή Νοημοσύνη έγινε μια σημαντική εμπορική τεχνολογία, όσοι από εμάς θέλαμε να τη χειριστούμε υπεύθυνα βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα δίλημμα. Μπορούσαμε να δούμε καθαρά πού οδηγούσε η εκθετική τάση: υποψιαζόμασταν έντονα ότι μέσα σε λίγα χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ήταν μία από τις σπάνιες τεχνολογίες που αναδιαμορφώνουν ριζικά ολόκληρο το τοπίο της πολιτικής, με τον ίδιο τρόπο που τα πυρηνικά όπλα αναδιαμόρφωσαν τη γεωπολιτική και η βιομηχανική επανάσταση αναδιαμόρφωσε θεμελιωδώς κάθε οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα.

Όμως, για όσους κοίταζαν μόνο τι μπορούσε να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη εκείνη την εποχή, φαινόταν σαν μια πολύ πιο πεζή τεχνολογία —παρόμοια ίσως με την τελευταία εφαρμογή για καταναλωτές ή ένα κρυπτονόμισμα. Ήταν δύσκολο να πειστούν οι περισσότεροι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι εταιρείες ότι είχε νόημα οποιαδήποτε άλλη στάση πέρα από μια προσέγγιση ελεύθερης αγοράς (laissez faire). Και για να είμαστε δίκαιοι, το γεγονός ότι οι ριζικές επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν ήταν ακόμη παρούσες, και ότι δεν γνωρίζαμε ακριβώς τι μορφή θα μπορούσαν να πάρουν, καθιστούσε δύσκολο τον σχεδιασμό των σωστών πολιτικών, ακόμη κι αν υπήρχε η βούληση για δράση.

Δεδομένων των περιορισμών που επέβαλλε αυτή η κατάσταση, πολλοί υποστηρικτές της ασφάλειας (συμπεριλαμβανομένης της Anthropic) έχουν επικεντρωθεί μέχρι στιγμής στην υποστήριξη πολιτικών δράσεων που διατηρούν την ελευθερία επιλογών, προετοιμάζουν μια γρήγορη αντίδραση στο μέλλον ή δίνουν στον κόσμο μια καλύτερη εικόνα για το τι πρόκειται να ακολουθήσει – πράγματα όπως η νομοθεσία για τη διαφάνεια, οι έλεγχοι εξαγωγών στα μικροτσίπ και η συλλογή δεδομένων για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία. Αυτά δεν είναι αρκετά, αλλά έμοιαζαν ως τα μόνα δυνατά.

Μια Νέα Πραγματικότητα

Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, οι αποδείξεις για την απίστευτη ισχύ της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και για τους κινδύνους της, έχουν γίνει αναμφισβήτητες. Ίσως το πιο εμβληματικό παράδειγμα είναι το Claude Mythos Preview και η ανακάλυψη ότι τα μοντέλα αιχμής (frontier models) εγκυμονούν πολύ πραγματικούς κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια, δημιουργώντας πιθανότητες για διαταραχή στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στις κρίσιμες υποδομές και στην εθνική ασφάλεια.

Το Mythos Preview αναστάτωσε το παγκόσμιο τοπίο της κυβερνοασφάλειας. Όμως, η ευρύτερη σημασία του είναι ότι αποδεικνύει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν πλέον εργαλεία παγκόσμιας και εθνικής στρατηγικής σημασίας. Οι κυβερνοκίνδυνοι που παρουσιάζουν τα μοντέλα της κατηγορίας Mythos δεν θα είναι οι τελευταίοι που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε. Πιστεύω ότι οι βιολογικοί κίνδυνοι ενδέχεται να ακολουθήσουν σύντομα, και ότι οι σοβαροί κίνδυνοι που σχετίζονται με την αυτονομία της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να μην απέχουν πολύ¹.

Τελικά, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η σωστή προσέγγιση εκείνη την εποχή ήταν η διαφάνεια. Οι δημιουργοί μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης θα έπρεπε να υποχρεούνται να αποκαλύπτουν τις διαδικασίες ασφαλείας τους και τις δοκιμές που εκτελούν στα μοντέλα τους, καθώς και να αναφέρουν τυχόν κρίσιμα περιστατικά ασφαλείας, ώστε το κοινό και η επιστημονική κοινότητα να αποκτήσουν καλύτερη ορατότητα στους κινδύνους καθώς αυτοί εμφανίζονται. Όταν και εάν οι κίνδυνοι γίνουν πιο συγκεκριμένοι και η μορφή τους πιο ξεκάθαρη, τότε τα στοιχεία που αποκτήθηκαν μέσω της διαφάνειας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον σχεδιασμό έξυπνης νομοθεσίας με στόχο να στοχεύσει με ακρίβεια τους πιο ανησυχητικούς κινδύνους. Έτσι, το 2025, η Anthropic υποστήριξε τη νομοθεσία για τη διαφάνεια, βοηθώντας στην ψήφιση του SB 53 στην Καλιφόρνια, του RAISE στη Νέα Υόρκη, του SB 315 στο Ιλινόις (στις αρχές του 2026), και υποστηρίζοντας ένα πρότυπο διαφάνειας σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Ωστόσο, τώρα οι κίνδυνοι είναι ξεκάθαρα εδώ. Είναι καιρός να προχωρήσουμε πέρα από τη διαφάνεια, σε μια πιο σοβαρή και δεσμευτική ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Πιστεύω ότι η καλύτερη αναλογία, τουλάχιστον στο τρέχον στάδιο της εκθετικής εξέλιξης, είναι με τα αυτοκίνητα, τα αεροπλάνα ή τα φάρμακα — ισχυρές τεχνολογίες απαραίτητες για τη σύγχρονη οικονομία, αλλά ικανές να σκοτώσουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων εάν σχεδιαστούν ή λειτουργήσουν ελαττωματικά. Ως εκ τούτου, πιστεύω ότι θα πρέπει να μοντελοποιήσουμε τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης βάσει υπηρεσιών όπως η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA). Τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης αιχμής (frontier AI models), όπως και τα αεροπλάνα, θα πρέπει να υποχρεούνται να περνούν από τεχνικές δοκιμές και ελέγχους, και η κυκλοφορία τους θα πρέπει να μπλοκάρεται ή να ανακαλείται ως απειλή για τη δημόσια ασφάλεια εάν δεν πληρούν υψηλά πρότυπα ασφάλειας. Με ικανοποίηση βλέπω το Εκτελεστικό Διάταγμα της κυβέρνησης Τραμπ να κινείται σταδιακά προς έναν μεγαλύτερο ρόλο της κυβέρνησης στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αν και η πρόταση της Anthropic συνιστά ακόμη περαιτέρω δράση. Η πρότασή μας περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Τα μοντέλα που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο υπολογιστικής ισχύος (compute) θα πρέπει να υποβάλλονται σε υποχρεωτικές δοκιμές από εξειδικευμένο τρίτο μέρος για το επίπεδο κινδύνου τους σε τέσσερις συγκεκριμένους τομείς: κυβερνοασφάλεια, βιολογικά όπλα, απώλεια ελέγχου των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης και αυτοματοποιημένη έρευνα και ανάπτυξη (R&D) που θα μπορούσε να επιταχύνει αυτούς τους άλλους κινδύνους.

  • Η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει την εξουσία να μπλοκάρει ή να αποτρέπει την ανάπτυξη (deployment) του μοντέλου εάν διαπιστωθεί, υπό το πρίσμα της αξιολόγησης από τρίτους, ότι παρουσιάζει απαράδεκτους κινδύνους. Αυτή η εξουσία πρέπει να περιορίζεται στους παραπάνω τέσσερις συγκεκριμένους κινδύνους και πρέπει να υπάρχουν προστατευτικά μέτρα έναντι της πολιτικής εύνοιας ή των αυθαίρετων αποφάσεων.

  • Η αξιολόγηση από τρίτους θα μπορούσε να γίνει από μια κυβερνητική υπηρεσία (παρόμοια με την FAA) ή από ένα σύνολο ιδιωτικών οργανισμών που είναι εξουσιοδοτημένοι και ελέγχονται από την κυβέρνηση για την αξιολόγηση μοντέλων σύμφωνα με ορισμένα πρότυπα (μια προσέγγιση «ρυθμιζόμενων αγορών»).

  • Οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης που αναπτύσσουν προηγμένα μοντέλα πρέπει να διαθέτουν ισχυρά πρότυπα ασφαλείας που προστατεύουν τα βάρη των μοντέλων τους (model weights), να διεξάγουν τακτικές δοκιμές προσομοίωσης επίθεσης (red teaming) και δοκιμές διείσδυσης (penetration testing), και να συνεργάζονται με την κυβέρνηση για την άμυνα έναντι σημαντικών απειλητικών παραγόντων (threat actors).

  • Τα περιστατικά ασφαλείας στους τέσσερις κρίσιμους τομείς πρέπει να αναφέρονται αμέσως.

Μπορεί να έρθει μια στιγμή, ίσως σχετικά σύντομα, που θα χρειαστεί να προχωρήσουμε πέρα από αυτό, όταν τα πιο ισχυρά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης θα μοιάζουν λιγότερο με αεροπλάνα ή αυτοκίνητα και περισσότερο με οπλικά πυρηνικά υλικά — μια απειλή για την ανθρωπότητα και όχι «απλώς» μια απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Εάν συμβεί αυτό, ίσως χρειαστούμε πιο επιθετικά ρυθμιστικά μέτρα από αυτά που έχω εκθέσει³. Αλλά, όπως ακριβώς ήταν δύσκολο το 2024 να στοχεύσουμε και να εφαρμόσουμε τα μέτρα που προτείνω τώρα, δεν νομίζω ότι πρέπει να προτρέχουμε. Θα πρέπει να σχεδιάζουμε πολιτικές για τους κινδύνους που αναδύονται σήμερα, θέτοντας παράλληλα τα θεμέλια για να εντείνουμε την ανταπόκρισή μας ακόμη πιο γρήγορα καθώς εμφανίζονται νέοι κίνδυνοι.

2. Μακροοικονομία και φορολογική πολιτική

Οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν εδώ και καιρό το πρόβλημα του πώς να ενθαρρύνουν την οικονομική ανάπτυξη, παρέχοντας παράλληλα σημαντικές δημόσιες υπηρεσίες και διασφαλίζοντας ότι οι λιγότερο τυχεροί προστατεύονται. Μια σημαντική (και γενικά σωστή) παραδοχή αυτών των συζητήσεων ήταν ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι εύθραυστη και δύσκολο να επιτευχθεί — ότι ενώ η μείωση της ανισότητας μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, πρέπει να σταθμιστεί έναντι του οικονομικού βάρους των αυξημένων φόρων ή των ελλειμμάτων.

Υποψιάζομαι ότι η ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ανατρέψει αυτή την παραδοχή. Εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτήσει την ικανότητα να εκτελεί τις περισσότερες γνωστικές εργασίες πολύ καλύτερα από τους ανθρώπους, είναι λογικό ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξαιρετικά γρήγορη και εύρωστη οικονομική ανάπτυξη μέσω της επιτάχυνσης της επιστήμης, της τεχνολογίας και της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας. Η επαναληπτική ικανότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να κατασκευάζει ακόμη καλύτερη Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υπερφορτώσει αυτή την ανάπτυξη ακόμη περισσότερο.

Αλλά για τους ίδιους ακριβώς λόγους, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως ένα πιο γενικό οικονομικό υποκατάστατο για τις ανθρώπινες γνωστικές ικανότητες από ό,τι οι προηγούμενες τεχνολογίες, μεταβάλλοντας παράλληλα την οικονομία πολύ ταχύτερα από ό,τι οι προηγούμενες τεχνολογίες. Επομένως, είναι λογικό να πιστεύουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερες διαταραχές στην αγορά εργασίας από ό,τι οι προηγούμενες τεχνολογίες και, ενδεχομένως, πιο μόνιμες διαταραχές. Κινδυνεύουμε να καταλήξουμε σε έναν κόσμο όπου ο δείκτης των οικονομικών συμβιβασμών θα είναι κολλημένος στη ρύθμιση της υπερανάπτυξης και της υπερ-ανισότητας, και ενδέχεται να είναι πολύ δύσκολο να ξεκολλήσει από αυτή τη ρύθμιση. Η βασική πρόκληση σε έναν τέτοιο κόσμο δεν θα είναι η παροχή κινήτρων για ανάπτυξη, αλλά η εξεύρεση ενός τρόπου ώστε όλοι να μοιράζονται τα οφέλη.

Από τα θέματα που συζητούνται σε αυτό το δοκίμιο, η μακροοικονομία και η μόνιμη εκτόπιση εργασίας είναι αναμφίβολα εκείνα που έχουν προσελκύσει τη μεγαλύτερη προσοχή του κοινού και τη μεγαλύτερη παρεξήγηση, επομένως θέλω να είμαι εξαιρετικά σαφής σε δύο σημεία.

Πρώτον, η μόνιμη εκτόπιση θέσεων εργασίας είναι ανεπιθύμητη και επικίνδυνη, και θα πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να την ελαχιστοποιήσουμε ή να την αποτρέψουμε, όχι για να την προκαλέσουμε. Έχω προειδοποιήσει για την εκτόπιση θέσεων εργασίας σε συνεντεύξεις και δοκίμια επειδή θέλω τόσο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής όσο και ο ιδιωτικός τομέας να έχουν την καλύτερη ευκαιρία να προσαρμοστούν και να ανταποκριθούν, όχι επειδή προσπαθώ να γίνω «προφήτης καταστροφής».

Ως εταιρεία, η Anthropic κάνει πάντα ό,τι μπορεί για να συνεργαστεί με τους πελάτες της ώστε να βρει δημιουργικές νέες περιπτώσεις χρήσης και νέες πηγές εσόων που τους επιτρέπουν να κάνουν περισσότερα με το υπάρχον εργατικό δυναμικό τους, αντί να επικεντρώνεται αποκλειστικά στην εξοικονόμηση κόστους (κάτι που συχνά σημαίνει μείωση του εργατικού δυναμικού). Προσπαθούμε επίσης συνεχώς να σκεφτόμαστε νέα υποδείγματα αλληλεπίδρασης που επιτρέπουν στους ανθρώπους να έχουν όσο το δυνατόν πιο ενεργό ρόλο στη συνεργασία με τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης καθώς αυτά τα συστήματα εξελίσσονται.

Ευρύτερα, είναι πολύτιμο για όλο τον κόσμο να πειραματιστεί με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης με όσο το δυνατόν περισσότερους νέους τρόπους, καθώς αυτός είναι ο τρόπος για να ανακαλύψει η κοινωνία νέες πιθανές διαμορφώσεις θέσεων εργασίας. Πιστεύω ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επιτρέψει μια σειρά από νέες οικονομικές ευκαιρίες. Έχω προβλέψει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επιτρέψει σε μεμονωμένα άτομα να δημιουργήσουν εταιρείες δισεκατομμυρίων δολαρίων, και ήδη βλέπουμε ομάδες λίγων μόνο ατόμων να χτίζουν επιχειρήσεις με εκατοντάδες εκατομμύρια έσοδα.

Αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχει μια σοβαρή πιθανότητα, παρά τις προσπάθειές μας, η Τεχνητή Νοημοσύνη να προκαλέσει σημαντική μόνιμη απώλεια θέσεων εργασίας — και ότι αυτό μπορεί να είναι μια εγγενής ιδιότητα της τεχνολογίας και του τρόπου με τον οποίο αναπαράγει ευρέως την ανθρώπινη νόηση⁴.

Δεύτερον, κάθε απάντηση στην εκτόπιση θέσεων εργασίας λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης πρέπει να αντιμετωπίζει τόσο την ανάγκη για οικονομική εξασφάλιση όλων, όσο και την ανάγκη των ανθρώπων να βρίσκουν νόημα, σκοπό και αυτενέργεια (agency). Το τελευταίο είναι τελικά πιο σημαντικό και εξαρτάται από βαθιά ερωτήματα σχετικά με το πώς είναι οργανωμένη η κοινωνία, τι πρέπει να επιδιώκουν οι άνθρωποι και τι συνιστά την καλή ζωή. Είμαι στην πραγματικότητα πολύ αισιόδοξος ότι, ακόμη και σε έναν κόσμο με συστήματα AI που είναι καλύτερα από τον καθένα στα πάντα, οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν ζωές με βαθύ σκοπό και να προσπαθήσουν να χτίσουν πράγματα που προκαλούν δέος και είναι όμορφα⁵. Αλλά αυτό είναι κάτι που πρέπει να επεξεργαστεί συλλογικά η κοινωνία στο σύνολό της, όχι κάτι που μπορεί να αντιμετωπίσει άμεσα η πολιτική. Η πολιτική μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμη στο να μας κερδίσει χρόνο για να κάνουμε αυτή τη δουλειά, επιβραδύνοντας την απώλεια θέσεων εργασίας και παρέχοντας οικονομική στήριξη σε όσους ενδέχεται να επηρεαστούν.

Σε αυτό το πνεύμα, ορισμένες βασικές πολιτικές παρεμβάσεις που είναι πιθανό να φανούν χρήσιμες περιλαμβάνουν:

  • Μέτρηση και παρακολούθηση. Είναι εύκολο να απορρίψει κανείς την απλή συλλογή και ανάλυση δεδομένων ως ανεπαρκή για την κλίμακα του προβλήματος, αλλά είναι απίθανο να έχουμε μια καλή πολιτική εάν δεν μπορούμε να μετρήσουμε με ακρίβεια τι συμβαίνει στην πράξη. Η Anthropic λειτουργεί έναν Οικονομικό Δείκτη (Economic Index) για το πώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το Claude εδώ και σχεδόν ενάμισι χρόνο, αλλά οι κυβερνήσεις έχουν πρόσβαση σε είδη δεδομένων που εμείς δεν έχουμε, και θα μπορούσαν να επεκτείνουν σημαντικά τις οικονομικές τους στατιστικές για να παρακολουθούν πιο προσεκτικά την εκτόπιση θέσεων εργασίας από το AI.

  • Κίνητρα υπέρ της απασχόλησης. Ένα ευρύ φάσμα πολιτικών κινήτρων υπέρ της απασχόλησης μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση ή τη μείωση της εκτόπισης θέσεων εργασίας, συμπεριλαμβανομένων: πολιτικών ασφάλισης μισθού (wage insurance) που αποζημιώνουν τους ανθρώπους όταν αναγκάζονται να αναλάβουν μια χαμηλότερα αμειβόμενη εργασία⁶, φορολογικών κινήτρων διατήρησης προσωπικού για να ενθαρρύνονται οι εργοδότες να μην κάνουν απολύσεις, επιχορηγήσεων κατάρτισης του εργατικού δυναμικού ή υποδομών για τη διευκόλυνση της αντιστοίχισης εργοδοτών και εργαζομένων με σκοπό την επιτάχυνση του ρυθμού προσαρμογής της αγοράς εργασίας. Αν και οι ιδιαιτερότητες σχετικά με το ποιες παρεμβάσεις είναι οι καλύτερες θα εξαρτηθούν από το είδος της εκτόπισης εργασίας που θα φέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη, θα πρέπει να αποδεχθούμε πρόθυμα το κόστος και τις αναποτελεσματικότητες της αγοράς που θα μπορούσαν να συνεπάγονται αυτές οι πολιτικές, ιδίως καθώς είναι πιθανό να αντισταθμιστούν από τα κέρδη παραγωγικότητας που οδηγούνται από το AI.

  • Μακροπρόθεσμη μακροοικονομική υποστήριξη. Εάν η εκτόπιση εργασίας λόγω του AI καταλήξει να είναι μεγάλης κλίμακας και μειώσει μόνιμα τη ζήτηση για εργασία, θα είναι πιθανώς απαραίτητο να προχωρήσουμε πέρα από απλά προγράμματα κινήτρων, σε μια μακροπρόθεσμη εισοδηματική στήριξη για ένα σημαντικό τμήμα του εργατικού δυναμικού. Μηχανισμοί όπως το καθολικό βασικό εισόδημα (universal basic income) θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν μέσω φόρων στις σχετικές εταιρείες ή μέσω της αύξησης του φόρου κεφαλαιακών κερδών. Οι καθολικοί λογαριασμοί κεφαλαίου (universal capital accounts) προσφέρουν ένα άλλο μέσο. Γενικά μιλώντας, η γρήγορη οικονομική ανάπτυξη θα πρέπει να δημιουργήσει τη φορολογική βάση για μια κοινή ευημερία.

Ένα κοινό επίκεντρο οικονομικής ανησυχίας σχετικά με το AI που δεν έχω αναφέρει είναι τα κέντρα δεδομένων (datacenters) και συγκεκριμένα η πιθανότητά τους να αυξήσουν τις τιμές της ενέργειας. Η άποψή μου είναι ότι οι εταιρείες AI θα πρέπει να πληρώνουν για να απορροφούν τις αυξήσεις των τιμολογίων —και η Anthropic έχει ήδη δεσμευτεί να το πράξει— αλλά βλέπω τη δημόσια εχθρότητα προς τα κέντρα δεδομένων κυρίως ως σύμβολο ή διέξοδο για ευρύτερες οικονομικές ανησυχίες σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι σημαντικό να έχουμε μια άμεση κοινωνική συζήτηση για αυτά τα ευρύτερα οικονομικά ζητήματα και να έχουμε πραγματικά πειστικές λύσεις για αυτά, αλλιώς είναι πιθανό να εκδηλωθούν έμμεσα, όπως συνέβη με τα κέντρα δεδομένων.

3. Επιτάχυνση του θετικού αντίκτυπου της Τεχνητής Νοημοσύνης

Ακριβώς όπως πρέπει να παλέψουμε με την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ασφάλειας για την ίδια την Τεχνητή Νοημοσύνη, πρέπει να παλέψουμε με την ίδια ισορροπία και για τεχνολογίες που είναι πιθανό να επιταχυνθούν από αυτήν, όπως η βιοϊατρική, η ενέργεια ή η επιστήμη των υλικών. Όμως, ενώ η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να παρουσιάσει πρωτόγνωρες προκλήσεις που αναδύονται πολύ γρήγορα και για τις οποίες δεν έχουμε προηγούμενη εμπειρία διαχείρισης, άλλοι τομείς που επιταχύνονται από το AI είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν ένα πολύ διαφορετικό πρόβλημα: ρυθμιστικά συστήματα που σχεδιάστηκαν για έναν πιο αργό ρυθμό καινοτομίας και δεν είναι προετοιμασμένα να διαχειριστούν τον κατακλυσμό νέων προϊόντων και προόδων που θα φέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Το AI μπορεί επίσης να καταστήσει αυτές τις μεταγενέστερες (downstream) τεχνολογίες ασφαλέστερες και πιο προβλέψιμες, με έναν τρόπο που καταρρίπτει τις σκεπτικιστικές παραδοχές ρυθμιστικών φορέων όπως ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).

Επομένως, για τις μεταγενέστερες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης —σε αντίθεση με την ίδια την Τεχνητή Νοημοσύνη— ανησυχώ περισσότερο μήπως ο ρυθμιστικός μηχανισμός επιβραδύνει την πρόοδο (επειδή δεν μπορεί να διαχειριστεί τον αυξημένο ρυθμό αλλαγής) παρά μήπως αποτύχει να αντιμετωπίσει σημαντικούς κινδύνους. Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι να καθυστερήσουν τα οφέλη της Τεχνητής Νοημοσύνης ενώ οι κίνδυνοί της διαφαίνονται μεγάλοι, επομένως είναι σημαντικό να αναλάβουμε δράση για αυτό το πρόβλημα το συντομότερο δυνατό.

Το πρόβλημα και οι λύσεις του θα εκδηλωθούν διαφορετικά σε κάθε τομέα της επιστήμης, του εμπορίου και της τεχνολογίας, επομένως θα επικεντρωθώ σε έναν ενδεικτικό τομέα: τη βιοϊατρική καινοτομία. Αυτό συμβαίνει τόσο επειδή πιθανότατα θα είναι η πηγή των μεγαλύτερων ανθρωπιστικών οφελών της Τεχνητής Νοημοσύνης, όσο και επειδή πρόκειται για έναν τομέα όπου η ρύθμιση είναι ιδιαίτερα περίπλοκη. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς το AI θα επιταχύνει τη βιοϊατρική καινοτομία, αλλά φαίνεται πιθανό να:

  • Αυξήσει σημαντικά τον ρυθμό με τον οποίο νέα υποψήφια φάρμακα εισέρχονται στη ρυθμιστική διαδικασία έγκρισης·

  • Αυξήσει το μέγεθος του αποτελέσματος (effect sizes) και να βελτιώσει τα προφίλ ασφαλείας των νέων φαρμάκων, λόγω καλύτερης βελτιστοποίησης και ίσως καλύτερης κατανόησης της υποκείμενης βιολογίας τους·

  • Αναπτύξει υποψήφια φάρμακα για ασθένειες που δεν έχουν αντιμετωπιστεί ποτέ με επιτυχία στο παρελθόν·

  • Δημιουργήσει γρήγορα εντελώς νέες μορφές θεραπειών, παρόμοια με το πώς τα αντισώματα, τα πεπτίδια και οι κυτταρικές θεραπείες έγιναν νέες κατηγορίες θεραπείας τις τελευταίες δεκαετίες.

Ορισμένες από αυτές τις προόδους θα επιταχύνουν φυσικά τα ρυθμιστικά χρονοδιαγράμματα χωρίς ανάγκη για δομικές αλλαγές. Φάρμακα με μεγαλύτερο μέγεθος αποτελέσματος μπορούν να οδηγήσουν σε μικρότερες, λιγότερο δαπανηρές κλινικές δοκιμές και να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς για επιταχυνόμενη έγκριση. Όμως το ρυθμιστικό σύστημα είναι επί του παρόντος σχεδιασμένο να εφαρμόζει υψηλό επίπεδο ελέγχου και πολλά στάδια δοκιμών, υπό την παραδοχή ότι τα υποψήφια φάρμακα συχνά δεν λειτουργούν και συχνά παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα ασφάλειας ακόμη και όταν λειτουργούν. Τόσο στον FDA όσο και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), ο τυπικός χρόνος για να περάσει ένα υποψήφιο φάρμακο από τη ρυθμιστική διαδικασία είναι 7-8 χρόνια, εν μέρει λόγω αυτών των απαισιόδοξων παραδοχών. Χωρίς μεταρρυθμίσεις, το AI απλώς θα μπλοκάρει ή θα υπερφορτώσει αυτό το σύστημα.

Προφανώς, δεν θέλουμε να αλλάξουμε τα πράγματα με τρόπο που θα οδηγήσει σε μια σοδειά από αναποτελεσματικά φάρμακα-θαύματα (snake-oil drugs) ή σε εκτεταμένα περιστατικά ασφάλειας. Αλλά μερικές σχετικά απλές μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να καταστήσουν τον FDA, τον EMA και παρόμοιες υπηρεσίες πιο προσαρμόσιμες σε μια γρήγορη επιστημονική επιτάχυνση καθοδηγούμενη από το AI, εάν μια τέτοια συνέβαινε.

Πολλά από τα βήματα στην κλινική διαδικασία που προηγουμένως απαιτούσαν δαπανηρά και αργά πειράματα ενδέχεται σύντομα να γίνονται μέσω προσομοίωσης ή ανάλυσης AI. Οι ρυθμιστικές υπηρεσίες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο ανάπτυξης προτύπων από τώρα για το τι θα χρειαζόταν ώστε να γίνουν αποδεκτές τέτοιες μέθοδοι. Αυτό θα σήμαινε ότι μπορούν να υιοθετηθούν γρήγορα μόλις λειτουργήσουν, αντί να υπάρξει μια παρατεταμένη περίοδος κατά την οποία θα συνεχίσουν να απαιτούνται περιττές δοκιμές. Οι τομείς στους οποίους θα μπορούσε να εφαρμοστεί αυτό περιλαμβάνουν:

  • Μοντελοποίηση φαρμακοδυναμικής και φαρμακοκινητικής (PD/PK) που βασίζεται σε AI·

  • Πρόβλεψη τοξικολογίας για την αποφυγή της ανάγκης για τοξικολογικές δοκιμές σε ζώα πολλαπλών ειδών·

  • Πιο ακριβής επιλογή δόσης, για τη μείωση της ανάγκης για μεγάλα εύρη δόσεων στις δοκιμές·

  • Επικύρωση βιοδεικτών μέσω ανάλυσης μεγάλων συνόλων δεδομένων·

  • Συνθετικοί βραχίονες ελέγχου (synthetic control arms) σε κλινικές δοκιμές, για τη μείωση της ανάγκης προσέλκυσης περισσότερων συμμετεχόντων·

  • Ανάπτυξη υποκατάστατων τελικών σημείων (surrogate endpoints – ιδιαίτερα σημαντικό στη γήρανση και τον νευροεκφυλισμό).

Πέρα από αυτά τα συγκεκριμένα παραδείγματα, οι υπηρεσίες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν πιο ριζοσπαστικούς και ευέλικτους μηχανισμούς για επιταχυνόμενη έγκριση. Εάν οι προβλέψεις μου για το AI είναι σωστές, σύντομα θα υπάρξουν πολλές περιπτώσεις παρεμβάσεων που θα λειτουργούν εξαιρετικά καλά εντελώς ξαφνικά, και το ρυθμιστικό σύστημα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένο να τις λάβει σοβαρά υπόψη και να μην υιοθετήσει μια στάση υπερβολικού σκεπτικισμού.

Η βιοϊατρική επιτάχυνση θα πρέπει να αυξήσει σημαντικά τα οφέλη του AI, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση των κινδύνων του. Η μεταρρύθμιση των βιοϊατρικών εγκρίσεων μπορεί να βοηθήσει στη βιοάμυνα, και η καθοδηγούμενη από το AI βιοϊατρική πρόοδος μπορεί επίσης να βελτιώσει την ψυχική υγεία, κάτι που θα μπορούσε να έχει σταθεροποιητική επίδραση στην κοινωνία.

4. Το κράτος και οι πολιτικές ελευθερίες

Κάθε σύστημα διακυβέρνησης πρέπει να αντιμετωπίσει το ερώτημα της κρατικής εξουσίας και των ορίων της. Το κράτος έχει ένα νόμιμο, συχνά υπαρξιακό, συμφέρον να προστατεύει τον πληθυσμό του από εσωτερικές και εξωτερικές απειλές. Αλλά η παραχώρηση υπερβολικής εξουσίας σε αυτό είναι ο δρόμος προς την τυραννία. Οι σύγχρονες δημοκρατίες έχουν καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να διαχειριστούν αυτή την ισορροπία με επιτυχία, αλλά πρόκειται για μια εύθραυστη ισορροπία ακόμη και στις καλύτερες στιγμές της. Η επιβολή της απαιτούσε έναν τεράστιο νομικό και συνταγματικό μηχανισμό που οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια αιώνων — για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες η Πρώτη, η Τέταρτη και η Πέμπτη Τροπολογία του Συντάγματος, ο νόμος Posse Comitatus, ο νόμος FISA κ.ο.κ.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί να ανατρέψει αυτή την ισορροπία, ανεβάζοντας παράλληλα δραματικά το διακύβευμα. Αλλά εάν αντιδράσουμε γρήγορα και φανούμε αντάξιοι των περιστάσεων, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το AI για να δημιουργήσουμε έναν κόσμο που θα έχει πιο ισχυρές και ανθεκτικές εγγυήσεις ελευθερίας και καλύτερη άμυνα έναντι απειλών από ό,τι είχαμε ποτέ στο παρελθόν.

Η ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη σε λάθος χέρια θα μπορούσε να είναι το απόλυτο εργαλείο απολυταρχίας, και οι υπάρχουσες νομικές και συνταγματικές μας προστασίες δεν είναι πλήρως εξοπλισμένες για να αντιμετωπίσουν αυτή την απειλή. Θεμελιωδώς, οι τεράστιες αποδόσεις της νοημοσύνης σε όρους ισχύος στον κόσμο, σε συνδυασμό με τον γρήγορο ρυθμό προόδου του AI, δημιουργούν μια τέλεια καταιγίδα για μια ξαφνική κατάληψη της εξουσίας από μια σειρά επικίνδυνων παραγόντων⁷.

Ο κίνδυνος θα μπορούσε να πάρει διάφορες συγκεκριμένες τεχνολογικές ή επιχειρησιακές μορφές, αλλά αυτό που όλες έχουν κοινό είναι η ιδέα ότι το AI θα μπορούσε ξαφνικά να προσδώσει τεράστια ισχύ παρακάμπτοντας τους υπάρχοντες μηχανισμούς δημοκρατικής εποπτείας. Ένας πλήρως αυτοματοποιημένος στρατός από drones που σήμερα ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία θα μπορούσε, στο μέλλον, να υπακούει σε παράνομες διαταγές και να επιτρέπει στις κυβερνήσεις να εδραιώνουν μονομερώς την εξουσία τους· οι επαγγελματικά εκπαιδευμένοι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να φέρουν αντιρρήσεις σε μια τέτοια παράνομη κατεύθυνση. Ένα AI εστιασμένο στην επιτήρηση θα μπορούσε να αναλύει ευρέως διαθέσιμες πληροφορίες σε μαζική κλίμακα και να τις χρησιμοποιεί για να συμπεραίνει τις πιο μύχιες λεπτομέρειες της ζωής κάθε πολίτη — μια τεχνολογική ικανότητα που δεν έχει προβλεφθεί από την τρέχουσα νομοθεσία για τις πολιτικές ελευθερίες. Όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν πολύ γρήγορα ή στα κρυφά, επομένως είναι σημαντικό να θωρακίσουμε προληπτικά τη δέσμευση των δημοκρατιών στην ελευθερία και τις πολιτικές ελευθερίες.

Ακολουθούν ορισμένες ιδέες πολιτικής που θα πρέπει να εξετάσουμε:

  • Δημιουργία αξιόπιστων κανόνων λογοδοσίας για πλήρως αυτόνομα όπλα. Τα αυτόνομα όπλα, και ειδικά τυχόν αυτόνομα συστήματα που τα συντονίζουν ή τα κατευθύνουν, θα πρέπει να υποχρεούνται να ανταποκρίνονται σε μηχανισμούς συνταγματικής και διοικητικής λογοδοσίας (π.χ. δικαστικές αποφάσεις, νομοθεσία και λογοδοσία σε ανώτερους ανθρώπινους επόπτες) αντί να ακολουθούν τυφλά εντολές. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι μια κατάλληλα σχεδιασμένη επιτροπή νομικού ελέγχου ή ο δικαστικός κλάδος θα έχουν το χέρι τους σε έναν «διακόπτη απενεργοποίησης» (off switch), ότι τα ίδια τα συστήματα θα είναι εγγενώς εκπαιδευμένα να αναζητούν και να ανταποκρίνονται σε νόμιμη αρχή εποπτείας, ή και τα δύο.

  • Απαγόρευση της εγχώριας χρήσης πλήρως αυτόνομων όπλων. Ενώ υπάρχει βάσιμη επιχειρηματολογία για την αναγκαιότητα των πλήρως αυτόνομων όπλων για την άμυνα έναντι ξένων αντιπάλων (όπως η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία), δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τη χρήση τους εναντίον Αμερικανών πολιτών. Ο στρατός έχει ήδη κάποιους περιορισμούς στην ικανότητά του να δραστηριοποιείται στο εσωτερικό της χώρας, αλλά ιδανικά αυτά τα όπλα θα πρέπει να απαγορευτούν και στην επιβολή του νόμου.

  • Κλείσιμο του παραθύρου της μαζικής συλλογής δεδομένων / μεσιτών δεδομένων (data brokers). Βάσει της τρέχουσας νομοθεσίας, δεδομένα που οι Αμερικανοί μοιράζονται με ιδιωτικές εταιρείες (όπως οι πάροχοι διαδικτύου) μπορούν να αγοραστούν και να χρησιμοποιηθούν για μαζική ανάλυση στην εγχώρια επιτήρηση και την επιβολή του νόμου. Αυτό το κενό στις προστασίες της ιδιωτικότητας προϋπήρχε του AI, αλλά η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ανεβάσει σημαντικά το διακύβευμα, καθιστώντας τη μαζική ανάλυση τέτοιων δεδομένων πολύ πιο αποκαλυπτική και χρήσιμη από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό το «παραθυράκι» πρέπει να κλείσει.

  • Δημόσια δικαιώματα σε συμβουλές AI κατά τη διάρκεια δυσμενών κυβερνητικών ενεργειών. Ως γενική αρχή, φαίνεται σημαντικό ότι οποιοδήποτε πρόσωπο ή οργανισμός αποτελεί αντικείμενο δυσμενούς κυβερνητικής ενέργειας (π.χ. ρυθμιστικής ή νομικής δράσης) να έχει πρόσβαση σε ένα AI που είναι τουλάχιστον εξίσου ικανό με αυτό που επιτρέπεται να χρησιμοποιεί η κυβέρνηση στη συγκεκριμένη ενέργεια. Αυτό θα σήμαινε ότι δεν δίνεται στην κυβέρνηση ένα άδικο πλεονέκτημα, υπονομεύοντας ουσιαστικά τα νομικά δικαιώματα των πολιτών. Αυτό θα μπορούσε να προστεθεί ως επέκταση ή ερμηνεία του Νόμου περί Διοικητικής Διαδικασίας (Administrative Procedure Act), των προστασιών της δίκαιης διαδικασίας (due process), ή του δικαιώματος σε νομική εκπροσώπηση της Έκτης Τροπολογίας του Συντάγματος.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι οι μόνες οντότητες που θα πρέπει να προσέχουμε όταν πρόκειται για την κατάληψη της εξουσίας με τη βοήθεια του AI. Σε διάφορες στιγμές της ιστορίας (όπως η Επίχρυση Εποχή — Gilded Age — στις Ηνωμένες Πολιτείες ή η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών στο Ηνωμένο Βασίλειο), οι εταιρείες έγιναν τόσο ισχυρές που κατέλαβαν το κράτος ή υιοθέτησαν οιονεί κρατικά χαρακτηριστικά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει σύντομα τόσο ικανή, που ανησυχώ ότι δεν μπορεί να ανατεθεί με ασφάλεια εξολοκλήρου ούτε σε κυβερνήσεις ούτε σε εταιρείες, και πρέπει να υπάρχουν θεσμοί ελέγχου και εξισορρόπησης (checks and balances) για καθεμία.

Η ρύθμιση είναι μια απάντηση στο πώς να χαλιναγωγηθούν οι εταιρείες (και οι ιδέες μου για αυτό βρίσκονται στην Ενότητα 1), αλλά είναι επίσης σημαντικό οι εταιρείες AI να έχουν μεγαλύτερο διαχωρισμό εξουσιών και λογοδοσία από ό,τι είναι σύνηθες για τις ιδιωτικές οντότητες. Το Long-Term Benefit Trust της Anthropic (ένα ανεξάρτητο όργανο διακυβέρνησης που έχει σχεδιαστεί για να δεσμεύει την εταιρεία στην αποστολή της) είναι μια τέτοια δομή, και ο κλάδος θα πρέπει να συνεχίσει να εξερευνά μηχανισμούς που προχωρούν ακόμη περισσότερο. Η επίτευξη της σωστής ισορροπίας —ώστε τόσο οι εταιρείες όσο και η κυβέρνηση να έχουν ουσιαστικούς ελέγχους στις εξουσίες τους— είναι θεμελιώδους σημασίας.

5. Διασφάλιση της ηγεσίας από τις δημοκρατίες

Έχει γίνει κοινό ένστικτο, που ίσως αναπτύχθηκε από την πρόσφατη εμπειρία με το διαδίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες, να αντιμετωπίζονται γεωπολιτικά οι νέες τεχνολογίες ως εργαλεία εμπορικής πολιτικής, με στόχο τη «διάχυση της τεχνολογικής μας υποδομής (technology stack) σε όλο τον κόσμο». Όμως, είναι βαθιά μου πεποίθηση ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι κάτι πολύ πιο βαθύ, κάτι που αναδιατάσσει πλήρως τη σκακιέρα και γύρω από το οποίο πρέπει να διαμορφωθεί όλη η μελλοντική γεωπολιτική στρατηγική — όπως τα πυρηνικά όπλα, αλλά ενδεχομένως ακόμη περισσότερο.

Εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) γίνει πράγματι σύντομα «μια χώρα ιδιοφυιών σε ένα κέντρο δεδομένων (datacenter)», ή οτιδήποτε έστω και ελάχιστα κοντινό σε αυτό, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πιθανό να αποτελέσει την κυρίαρχη πηγή στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος για κάθε έθνος. Σε μια εικονική χώρα 100 εκατομμυρίων ιδιοφυιών, 10 εκατομμύρια θα μπορούσαν να απασχοληθούν στη στρατιωτική στρατηγική, 10 εκατομμύρια στην κατασκευή drones, 10 εκατομμύρια στην έρευνα και ανάπτυξη (R&D) όπλων, 10 εκατομμύρια στη συλλογή και ανάλυση πληροφοριών, 10 εκατομμύρια στη γενική επιστημονική πρόοδο κ.ο.κ. Ένα έθνος που κατέχει ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη απέναντι σε ένα που δεν τη διαθέτει —ή ακόμη και απέναντι σε ένα που έχει μείνει πίσω στην Τεχνητή Νοημοσύνη κατά 3 χρόνια— θα μπορούσε να είναι το ισοδύναμο ενός στρατού πεζοναυτών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου απέναντι σε έναν στρατό μεσαιωνικών σπαθοφόρων.

Επιπλέον, εάν η ισχυρή Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέψει βαθύτερες και ενδεχομένως μόνιμες μορφές απολυταρχικής καταστολής (βλ. Ενότητα 4), αυτό καθιστά ακόμη πιο σημαντικό το να είναι δημοκρατίες τα πιο ισχυρά έθνη του κόσμου — ή τουλάχιστον να υπάρχουν ισχυρές προστασίες έναντι της καταστολής που καθοδηγείται από το AI. Αυξάνει επίσης τον επείγοντα χαρακτήρα μιας στοχευμένης γεωπολιτικής στρατηγικής.

Οι δημοκρατίες θα πρέπει να επιδιώξουν τη δημιουργία μιας παγκόσμιας συμμαχίας με επίκεντρο την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης σύμφωνα με τις κοινές τους αξίες, προσπαθώντας σταδιακά να προσελκύσουν τον υπόλοιπο κόσμο, καθιστώντας όλο και πιο ελκυστικό το να είναι κανείς μέρος της συμμαχίας και όλο και λιγότερο ελκυστικό το να βρίσκεται εκτός αυτής. Η συμμαχία θα πρέπει να αποτελεί μια συντονισμένη διεθνοποίηση των ιδεών πολιτικής για το AI που συζητήθηκαν στις Ενότητες 1 έως 4, μαζί με μια προσπάθεια θωράκισης της εφοδιαστικής αλυσίδας που είναι κρίσιμη για την κατασκευή της Τεχνητής Νοημοσύνης, μέσω του διαμοιρασμού της εντός της συμμαχίας και του αποκλεισμού όσων βρίσκονται εκτός αυτής. Ορισμένες αρχές και επιχειρησιακοί στόχοι θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:

  • Διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας του AI. Τα μέλη της αξιόπιστης συμμαχίας θα πρέπει να μοιράζονται ελεύθερα μεταξύ τους μικροτσίπ και εξοπλισμό κατασκευής ημιαγωγών (SME), ενώ θα συνεργάζονται για να τα στερήσουν από τους αντιπάλους τους. Οι έλεγχοι εξαγωγών των ΗΠΑ σε τσιπ αιχμής και SME προς την Κίνα έχουν συμβάλει σημαντικά στο συνολικό προβάδισμα των ΗΠΑ στην Τεχνητή Νοημοσύνη, και αυτές οι πολιτικές πρέπει να επεκταθούν, να αυστηροποιηθούν και να συντονιστούν με άλλα ομοмыκούντα κράτη. Η εκκρεμής νομοθεσία, όπως το MATCH και το OVERWATCH, αποτελεί ένα καλό πρώτο βήμα εδώ, και οι σύμμαχοι δημοκρατίες πρέπει να εξετάσουν παρόμοια μέτρα.

  • Συντονισμός για την αντιμετώπιση των κινδύνων του AI. Οι πολιτικές για την αντιμετώπιση των βιολογικών κινδύνων, των κινδύνων κυβερνοασφάλειας και της αυτονομίας που περιγράφονται στην Ενότητα 1 θα είναι πιο αποτελεσματικές (καθώς και λιγότερο επιβαρυντικές για τον κλάδο) εάν συντονιστούν διεθνώς. Αυτό θα σήμαινε ότι οι εταιρείες μπορούν να συμμορφώνονται με συμβατά πρότυπα και οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να διδάσκονται η μία από την άλλη πώς να μετρούν και να μετριάζουν καλύτερα αυτούς τους κινδύνους. Οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου και οι υπηρεσίες πληροφοριών θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται στενότερα για τον εντοπισμό και την εξάρθρωση απειλών κακής χρήσης, όπως οι προσπάθειες τρομοκρατών να κατασκευάσουν βιολογικά όπλα με τη χρήση AI.

  • Διαμοιρασμός των οφελών του AI. Η εμπορική και η ρυθμιστική πολιτική μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διευκολύνουν την ταχύτερη διάχυση των οικονομικών οφελών της Τεχνητής Νοημοσύνης εντός της συμμαχίας, μοιραζόμενες διδάγματα για τον τρόπο επιτάχυνσης της καινοτομίας. Ο συντονισμός των προσεγγίσεων για την επωφελή ανάπτυξη θα μπορούσε να βοηθήσει να φτάσουν τα οφέλη της Τεχνητής Νοημοσύνης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Για παράδειγμα, η εναρμόνιση των καθεστώτων ιατρικής έγκρισης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχύτερη και καλύτερη δοκιμή και έγκριση φαρμάκων που υποστηρίζονται από AI (όπως συζητήθηκε στην Ενότητα 3 παραπάνω).

  • Αμοιβαία άμυνα. Οι χώρες της συμμαχίας θα πρέπει να συνεργαστούν για να υπερασπιστούν η μία την άλλη με τη χρήση του AI και από το AI των αντιπάλων. Η συμμαχία θα πρέπει να διασφαλίσει συλλογικά την επαρκή παραγωγή κυβερνοάμυνας καθοδηγούμενης από το AI, drones που υποστηρίζονται από AI, παραγωγής καθοδηγούμενης από το AI, διαβαθμισμένης υπολογιστικής ισχύος AI, έρευνας και ανάπτυξης (R&D) καθοδηγούμενης από το AI, καθώς και τον διαμοιρασμό της συλλογής πληροφοριών που βασίζεται στο AI.

  • Απόρριψη της καταστολής που υποστηρίζεται από το AI. Τα μέλη της συμμαχίας θα πρέπει να απορρίψουν την υψηλής τεχνολογίας, εξαιρετικά κατασταλτική τυραννία που υποστηρίζεται από το AI, για την οποία προειδοποίησα στο The Adolescence of Technology, και πρέπει να διαθέτουν διασφαλίσεις παρόμοιες με αυτές που περιέγραψα στην Ενότητα 4 παραπάνω.

  • Μακροοικονομική συνεργασία. Οι κρίσεις απασχόλησης ή εργασιακής σταθερότητας, όπως κάθε άλλη οικονομική κρίση, μπορούν να είναι μεταδοτικές πέρα από τα σύνορα. Επομένως, οι χώρες έχουν αμοιβαίο συμφέρον να συνεργαστούν για τον συντονισμό των πολιτικών μακροοικονομικής υποστήριξης και σταθεροποίησης, όπως αυτές που περιγράφονται στην Ενότητα 2, για την αντιμετώπιση τυχόν επιπτώσεων στην απασχόληση.

Ο στόχος θα πρέπει να είναι να καταστεί η συμμετοχή στη συμμαχία όσο το δυνατόν πιο ελκυστική — και το κόστος της παραμονής εκτός αυτής ξεκάθαρο. Η συμμαχία θα βασίζεται στον συντονισμό μεταξύ κυρίαρχων κρατών, με κάθε έθνος να διατηρεί την πλήρη εξουσία επί των δικών του υποθέσεων. Θα μπορούσε να αναπτυχθεί σταδιακά, ξεκινώντας από ιδεολογικά ευθυγραμμισμένες δημοκρατίες (οι οποίες θα είναι εκ φύσεως πρόθυμες να προσχωρήσουν) και καλωσορίζοντας προοδευτικά χώρες που είναι λιγότερο φυσικά ευθυγραμμισμένες αλλά προετοιμασμένες να πληρούν τα πρότυπα της συμμαχίας με αντάλλαγμα τα τεράστια οφέλη της συμμετοχής. Ιδανικά, ολόκληρος ο κόσμος θα εντασσόταν τελικά. Αλλά ακόμη κι αν αυτό δεν είναι δυνατό, η οικοδόμηση της συμμαχίας φέρνει τις δημοκρατίες στην ισχυρότερη θέση να περιορίσουν και να ανταγωνιστούν επιτυχώς τα καθεστώτα που παραμένουν προσηλωμένα στην καταστολή.

Ένα παράθυρο ευκαιρίας

Η εκθετική πρόοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει δημιουργήσει έναν επείγοντα χαρακτήρα και έναν ρυθμό αλλαγής που η διαδικασία χάραξης πολιτικής είναι συνήθως ανεπαρκώς εξοπλισμένη να διαχειριστεί. Αλλά έχει επίσης δημιουργήσει ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας. Η σύγκλιση σαφών και παρόντων αποδείξεων για τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης, μια πρώτη γεύση των δυνατοτήτων του AI τόσο για τη δημιουργία οικονομικής αξίας όσο και για την οικονομική διαταραχή, και μια αξιοσημείωτη αντίδραση του κοινού ενάντια στις ανεξέλεγκτες προσεγγίσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση όπου οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι ασυνήθιστα ανοιχτοί σε ενέργειες με μελλοντική προοπτική. Ο Δεντρογένησ (Treebeard) και το δάσος του ξυπνούν.

Έχει γίνει δημοφιλές στους κύκλους του κλάδου της Τεχνητής Νοημοσύνης να αντιμετωπίζεται αυτό ως πρόβλημα δημοσίων σχέσεων (PR): να λέγεται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται «καλύτερο μάρκετινγκ». Απορρίπτω εντελώς αυτή τη θεώρηση. Οι άνθρωποι ανησυχούν για την Τεχνητή Νοημοσύνη επειδή αντιλαμβάνονται σωστά ότι οι κίνδυνοί της είναι πραγματικοί, όχι επειδή οι διευθύνοντες σύμβουλοι των εταιρειών AI υπήρξαν ανεπαρκώς αισιόδοξοι. Πιστεύω ότι είναι καθήκον μου ως ηγέτης στον τομέα του AI να συνεχίσω να είμαι διαφανής σχετικά με αυτούς τους κινδύνους, και η ανησυχία του κοινού ως απάντηση σε αυτή τη διαφάνεια συνιστά τη δημοκρατική λογοδοσία να λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Η βασική πρόκληση είναι η εστίαση αυτής της ανησυχίας σε εποικοδομητικές λύσεις και το να μην επιτραπεί να διολισθήσει σε άμορφη οργή και βία.

Είμαι αισιόδοξος για την εξεύρεση λύσεων επειδή πολλά από αυτά τα ζητήματα —από την αντιμετώπιση της εκτόπισης θέσεων εργασίας, τις δοκιμές των μοντέλων πριν από την κυκλοφορία τους, τους ελέγχους εξαγωγών στα μικροτσίπ, έως άλλα θέματα πολιτικής που σχετίζονται με το AI, όπως η χρήση ενέργειας— έχουν μια απήχηση κοινής λογικής σε όλο το πολιτικό φάσμα. Υπάρχει ένας φιλόδοξος αλλά ρεαλιστικός μελλοντικός κόσμος στον οποίο μια ευρεία, υπερκομματική συμμαχία, καθοδηγούμενη από την άμεση αναγνώριση των προκλήσεων που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη, οδηγεί στην υιοθέτηση λογικών και μακροπρόθεσμων πολιτικών πολύ ταχύτερα από το συνηθισμένο. Όσο νωρίτερα το πράξουμε αυτό, τόσο νωρίτερα θα μπορέσουμε όλοι να μοιραστούμε τα απίστευτα οφέλη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Άλαν Νταφόε (Allan Dafoe), Μαριάνο-Φλορεντίνο Κουέγιαρ (Mariano-Florentino Cuéllar), Ρίτσαρντ Φοντέιν (Richard Fontaine), Μπάντι Σαχ (Buddy Shah), Βας Ναρασίμχαν (Vas Narasimhan), Ματ Ιγκλέσιας (Matt Yglesias), Νικ Μπέκστεντ (Nick Beckstead), Τζέισον Μαθέινι (Jason Matheny), Μπραντ Κάρσον (Brad Carson) και πολλά από τα μέλη του προσωπικού της Anthropic για τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους σε προσχέδια αυτού του δοκιμίου.

Υποσημειώσεις

  1. Συζητώ τους βιολογικούς κινδύνους και τους κινδύνους αυτονομίας, μεταξύ άλλων, στο δοκίμιό μου The Adolescence of Technology. Το Ινστιτούτο Anthropic έχει επίσης δημοσιεύσει ορισμένα αρχικά εσωτερικά δεδομένα στο When AI Builds Itself σχετικά με την πιθανότητα αναδρομικής αυτοβελτίωσης, ή μοντέλων που είναι αυτόνομα ικανά να κατασκευάζουν καλύτερα μοντέλα.

  2. Αυτό το φαινόμενο δεν είναι θεωρητικό: το έχουμε παρατηρήσει πολλαπλές φορές στα δικά μας εθελοντικά πλαίσια διακυβέρνησης, όπως η Πολιτική Υπεύθυνης Κλιμάκωσης (Responsible Scaling Policy). Εάν θέσουμε στους εαυτούς μας μια σταθερή ή άκαμπτη λίστα απαιτήσεων ασφαλείας για τα μελλοντικά μοντέλα AI, ένα πολύ πιθανό αποτέλεσμα είναι ότι απαιτήσεις που αποδεικνύεται ότι έχουν ελάχιστη σημασία θα καταλήξουν να καταναλώνουν το 95% των προσπαθειών συμμόρφωσής μας, ενώ ταυτόχρονα ανακαλύπτουμε ότι μερικές από τις μεγαλύτερες πηγές κινδύνου δεν είχαν προβλεφθεί καθόλου στη λίστα μας. Τα εθελοντικά πλαίσια μπορούν να αλλάξουν και να προσαρμοστούν, αλλά αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο με τη νομοθεσία. Οι προσπάθειές μου να παλέψω με αυτό το δίλημμα φαίνονται στις δύο δημόσιες επιστολές μου σχετικά με το SB 1047, έναν νόμο της Καλιφόρνια του 2024 που προσπάθησε να αντιμετωπίσει καταστροφικούς κινδύνους και για τον οποίο είχα ανάμικτα συναισθήματα για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.

  3. Για παράδειγμα, οι πραγματικά σοβαροί βιολογικοί κίνδυνοι μπορεί να είναι πολύ πιο δύσκολο να διαχειριστούν από τους κινδύνους στον κυβερνοχώρο, επειδή οι επιτιθέμενοι έχουν ισχυρό πλεονέκτημα έναντι των αμυνόμενων και η σοβαρότητα μιας καταστροφής μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη.

  4. Βλ. The Adolescence of Technology για μια πιο λεπτομερή ανάλυση του γιατί η λογική που οδήγησε σε ταχεία ανάκαμψη της αγοράς εργασίας και στην απουσία μόνιμης εκτόπισης εργατικού δυναμικού σε άλλες τεχνολογίες ενδέχεται να μην ισχύει για την Τεχνητή Νοημοσύνη, και ειδικότερα γιατί οι συνήθεις μηχανισμοί προσαρμογής, όπως το παράδοξο του Jevon ή το συγκριτικό πλεονέκτημα, μπορεί να κατακλυστούν από τον ρυθμό της τεχνολογίας.

  5. Ως παράδειγμα, οι άνθρωποι εξακολουθούν να αφιερώνουν τη ζωή τους παίζοντας σκάκι ή Γκο (Go), ή σκαρφαλώνοντας σε βουνά, και εξακολουθούν να χαίρουν σεβασμού για αυτές τις δραστηριότητες, παρόλο που όλες μπορούν να γίνουν καλύτερα από μηχανές.

  6. Αυτό ουσιαστικά δίνει στους ανθρώπους ένα επιπλέον κίνητρο να μεταβούν σε μια νέα θέση εργασίας και να ξεκινήσουν εκπαίδευση για μια νέα επαγγελματική κλίμακα, ακόμη κι αν αυτό είναι επώδυνο βραχυπρόθεσμα, πληρώνοντάς τους τη διαφορά μεταξύ του νέου και του παλιού μισθού τους, εάν ο νέος είναι χαμηλότερος.

  7. Βλ. The Adolescence of Technology για περισσότερα σχετικά με αυτό το θέμα.

Ηράκλειο: Σε τεντωμένο σχοινί για το Μεταναστευτικό – Την Παρασκευή οι αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου

Ολοκληρώθηκε η κρίσιμη τηλεδιάσκεψη που έγινε σήμερα  Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026., με τη συμμετοχή του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη, του Περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρου Αρναουτάκη, του αντιπεριφερειάρχη Νίκου Συριγωνάκη και των οκτώ δημάρχων της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου.

Στην τηλεδιάσκεψη οι δήμαρχοι εξέθεσαν τις απόψεις τους αλλά και τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας για δύο συγκεκριμένα ακίνητα: Το κτίριο της Ένωσης Ηρακλείου στις Μαλάδες και το πρώην ΚΤΕΟ στον Καρτερό.

Ο Δήμαρχος Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης,κατέθεσε  πλήρες πλάνο που τεκμηριώνει γιατί το πρώην ΚΤΕΟ στον Καρτερό είναι ακατάλληλο. Ο δήμος ζητά αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας, πολιτικής προστασίας και σαφή καθορισμό του προσωρινού χαρακτήρα της δομής, προκειμένου να μην πληγεί ο τουρισμός και η τοπική ανάπτυξη.

τηλεδιασκεψη

“Το μπαλάκι” στο Περιφερειακό Συμβούλιο

Η εύρεση κατάλληλου χώρου στο Ηράκλειο για την προσωρινή υποδοχή και διαχείριση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών (κυρίως από τη Λιβύη) συμφωνήθηκε να συζητηθεί στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, αύριο Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026.

Έτσι “το μπαλάκι” των τελικών αποφάσεων περνά πλέον στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η εύρεση εναλλακτικού, κατάλληλου χώρου που θα πληροί τις προϋποθέσεις ασφαλούς και προσωρινής υποδοχής παραπέμφθηκε για συζήτηση στη διευρυμένη συνεδρίαση του οργάνου. Η αυριανή ημέρα θεωρείται καθοριστική για τη στάση που θα κρατήσει ενιαία το νησί απέναντι στους σχεδιασμούς του Υπουργείου.

Υπενθυμίζεται πως ο κ. Πλεύρης έχει δώσει σαφές τελεσίγραφο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δηλώνοντας δημόσια πως αν δεν βρεθεί κοινή λύση, το Υπουργείο θα κινηθεί μονομερώς για την οριστικοποίηση της τοποθεσίας.

ekriti.gr

Αποκόρωνας: Στη δημοσιότητα οι πρώτες υποβρύχιες εικόνες από το ποντισμένο αρματαγωγό «Φολέγανδρος» στο καταδυτικό πάρκο του Ομπρός Γιαλού

Σε σημαντικό ορόσημο για την ανάπτυξη του εναλλακτικού θαλάσσιου τουρισμού στην Κρήτη εξελίσσεται η δημιουργία του καταδυτικού πάρκου στον Ομπρός Γιαλό του Δήμου Αποκορώνου, καθώς δόθηκαν στη δημοσιότητα οι πρώτες υποβρύχιες λήψεις από το ποντισμένο πλοίο «Φολέγανδρος». Τις εικόνες παρουσίασε ο αντιδήμαρχος Αποκορώνου, Σταύρος Σταυρουλάκης, αποτυπώνοντας την ολοκλήρωση μιας σύνθετης επιχείρησης που στοχεύει στην αναβάθμιση του τοπικού καταδυτικού προϊόντος. Το έργο, το οποίο συνδυάζει τη συνεργασία κρατικών φορέων, των ενόπλων δυνάμεων και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, εισέρχεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης, διαμορφώνοντας έναν νέο πόλο έλξης για την ευρύτερη περιοχή των Χανίων.

Η συμβολή των Ο.Υ.Κ. και η επιχειρησιακή ακρίβεια της βύθισης

Η πόντιση του αρματαγωγού «Φολέγανδρος» πραγματοποιήθηκε στο προεπιλεγμένο σημείο του καταδυτικού πάρκου, υπό τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την επίβλεψη των ειδικών δυνάμεων του Πολεμικού Ναυτικού. Η επιλογή της συγκεκριμένης τοποθεσίας και η διαδικασία της ελεγχόμενης βύθισης απαιτούσαν υψηλό βαθμό τεχνικής εξειδίκευσης, προκειμένου το σκάφος να τοποθετηθεί με απόλυτη ασφάλεια στον βυθό και να αποτελέσει τον τεχνητό πυρήνα του υποβρύχιου αξιοθέατου.

Ο αντιδήμαρχος, Σταύρος Σταυρουλάκης, εξήρε την ετοιμότητα και τον επαγγελματισμό των στελεχών που έφεραν σε πέρας την αποστολή, δηλώνοντας:

«Για άλλη μια φορά η ομάδα υποβρυχίων καταστροφών (Ο.Υ.Κ) του πολεμικού μας ναυτικού απέδειξε την τεχνική και επιχειρησιακή της αρτιότητα εκτελώντας άψογα και με απόλυτη ακρίβεια την προγραμματισμένη βύθιση του αρματαγωγού «Φολέγανδρος» στο προεπιλεγμένο σημείο του καταδυτικού μας πάρκου. Τους ευχαριστούμε πολύ και παραμένουμε ευγνώμονες για ουσιώδη και καθοριστική συμβολή τους.»

Το ιστορικό των συνεργειών και η χρηματοδότηση του έργου

Η επιτυχής έκβαση του εγχειρήματος στον Αποκόρωνα αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συλλογικής προσπάθειας, στην οποία συνέβαλαν διαχρονικά πολλοί θεσμικοί και ιδιωτικοί φορείς. Η βάση για τη δημιουργία του πάρκου τέθηκε με τη δωρεάν παραχώρηση δύο πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό, μια κίνηση που υλοποιήθηκε με τη συμβολή των πρώην ναυάρχων Κ. Αποστολάκη και Γιακουμάκη κατά το παρελθόν.

Η υλοποίηση του σχεδιασμού υποστηρίχθηκε από μια ευρεία αλυσίδα συνδρομής από τον επιχειρηματικό και επαγγελματικό κόσμο. Στην προσπάθεια αυτή καθοριστική υπήρξε η στάση της διοίκησης της ΑΝΕΚ, καθώς και των εξειδικευμένων καταδυτικών κέντρων «Γιαννουλάκης» και «Omega Divers», τα οποία εισέφεραν την απαραίτητη τεχνογνωσία για τις υποβρύχιες παραμέτρους του έργου. Παράλληλα, στις επίγειες και τεχνικές υποδομές συνέβαλε η κατασκευαστική εταιρεία «Phoenix Villas» του Γιάννη Φρονιμάκη, ενώ σημαντικός ήταν ο ρόλος του συνόλου των υπηρεσιακών παραγόντων που διαχειρίστηκαν τις διοικητικές διαδικασίες.

Κομβικό σημείο για τη βιωσιμότητα και την εξέλιξη του καταδυτικού πάρκου αποτελεί η οικονομική υποστήριξη από την τοπική αυτοδιοίκηση δεύτερου βαθμού. Ο κ. Σταυρουλάκης εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τον περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρο Αρναουτάκη, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της Περιφέρειας μέσω της χρηματοδότησης που έχει διατεθεί μέχρι σήμερα για την εκτέλεση του έργου.

Ηράκλειο: Βαριές διώξεις για ανθρωποκτονία και ηθική αυτουργία στους τρεις για τον θάνατο του Δασκαλάκη

Ποινική δίωξη για τετελεσμένη ανθρωποκτονία από κοινού σε βαθμό κακουργήματος και για ηθική αυτουργία άσκησε ο Εισαγγελέας, στους τρεις συλληφθέντες για την υπόθεση του θανάτου του 49χρονου πρώην κοινοτάρχη Απεσωκαρίου, Αλέξανδρου Δασκαλάκη. Η δίωξη αυτή αναβαθμίζει σημαντικά τις κατηγορίες, καθώς η αρχική αστυνομική δικογραφία είχε σχηματιστεί για το αδίκημα της θανατηφόρας σωματικής βλάβης.

Οι τρεις κατηγορούμενοι οδηγήθηκαν σήμερα (11.06) στον Ανακριτή Ηρακλείου, από τον οποίο και ζήτησαν και πήραν προθεσμία να απολογηθούν την ερχόμενη Δευτέρα ενώπιον της αρμόδιας ανακρίτριας Ηρακλείου.

Οι κατηγορίες:

Για ηθική αυτουργία κατηγορείται ο 57χρονος πατέρας, κτηνοτρόφος στο επάγγελμα, ο οποίος φέρεται ότι έδωσε την εντολή για την επίθεση. Ο 32χρονος γιος του  και ένας 59χρονος εργάτη τους, αντιμετωπίζουν την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από κοινού, καθώς φέρονται ως τα πρόσωπα που έστησαν καρτέρι και επιτέθηκαν στον 49χρονο.

Έξω από το Δικαστικό Μέγαρο του Ηρακλείου είχαν συγκεντρωθεί και μέλη της οικογένειας του 49χρονου Αλεξάνδρου Δασκαλάκη, εκφράζοντας την ανακούφιση τους που η υπόθεση παίρνει τον δρόμο της δικαιοσύνης, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ως ένα σημαντικό βήμα για να λάμψει αλήθεια.

Από την πλευρά των συνηγόρων υπεράσπισης των κατηγορουμένων υποστηρίχθηκε ότι δεν υπάρχει κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να μπορεί να στοιχειοθετήσει την κατηγορία.

Υπενθυμίζεται, ότι ο Αλέξανδρος Δασκαλάκης έφυγε από το σπίτι του για να πάει καφέ και φαγητό στον εργάτη του. Κατά τη διαδρομή δέχθηκε άγρια επίθεση και επέστρεψε σπίτι του βαριά τραυματισμένος, χωρίς να θυμάται τι είχε μεσολαβήσει. Στις 23 Μαρτίου, μετά από νοσηλεία 21 ημερών στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Βενιζέλειου Νοσοκομείου, κατέληξε.

ekriti.gr

Κτηματολόγιο Χανίων: Εθνικό ορόσημο έως το τέλος του 2026 για το Ταμείο Ανάκαμψης – Ο Πρόεδρος του Κτηματολογίου Θάνος Λίπας μίλησε για ολιγοήμερη μόνο παράταση

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κτηματολογίου, Θάνος Λίπας, επικεφαλής σύσσωμης της διοίκησης του φορέα του Κτηματολογίου, πραγματοποιεί ενημερωτική επίσκεψη στα Χανιά προκειμένου να συνδράμει στην επίλυση των τεχνικών και νομικών προβλημάτων που έχουν ανακύψει. Σε δηλώσεις του, ο κ. Λίπας υπογράμμισε τον πιεστικό και δεσμευτικό χαρακτήρα των χρονοδιαγραμμάτων, καθώς η ολοκλήρωση της μελέτης αποτελεί εθνικό ορόσημο άμεσα συνδεδεμένο με τη χρηματοδότηση της χώρας από ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ παράλληλα αποσαφήνισε τα όρια δικαιοδοσίας του Κτηματολογίου στα ζητήματα των δασικών χαρτών και του οδικού δικτύου.

Τα στενά χρονοδιαγράμματα και η σύνδεση με το Ταμείο Ανάκαμψης

Η ανάγκη για ταχεία ολοκλήρωση των διαδικασιών στα Χανιά δεν αποτελεί μια απλή διοικητική επιδίωξη, αλλά μια αυστηρή συμβατική υποχρέωση της χώρας έναντι των διεθνών εταίρων της. Η παρουσία ολόκληρης της ηγεσίας του Κτηματολογίου στην περιοχή —συμπεριλαμβανομένης της Γενικής Διευθύντριας, προϊσταμένων τμημάτων και εξειδικευμένων στελεχών— στοχεύει στην παροχή διευκρινίσεων προς τους μηχανικούς, τους δικηγόρους και τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, οι οποίοι είχαν θέσει σειρά τεχνικών ερωτημάτων.

Ο κ. Λίπας εξήγησε με σαφήνεια το οικονομικό και θεσμικό διακύβευμα της τήρησης των προθεσμιών:

«Η μελέτη της περιοχής πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και περαιωθεί μέχρι το τέλος του 2026. Αυτό δεν αποτελεί μια απλή επιθυμία του Κτηματολογίου· είναι ένα εθνικό ορόσημο για τη χώρα, το οποίο συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδότησή της από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΠΑνΕΚ (το βασικό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την επιχειρηματικότητα). Το χρονοδιάγραμμα είναι εξαιρετικά συγκεκριμένο και δεσμευτικό, γι’ αυτό πρέπει όλοι να συνεργαστούμε προκειμένου να πιάσουμε τον στόχο.»

Παρά την πίεση του χρόνου, ο Πρόεδρος του Κτηματολογίου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας ολιγοήμερης παράτασης της διαδικασίας. Η ρύθμιση αυτή κρίνεται απαραίτητη λόγω των τεχνικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν για τη μετάπτωση του πληροφοριακού συστήματος του φορέα στο κυβερνητικό νέφος (G-Cloud), εξέλιξη που κράτησε τις ψηφιακές πλατφόρμες εκτός λειτουργίας για δύο Σαββατοκύριακα. Όπως ανέφερε, «είναι πολύ πιθανό να δοθεί μια μικρή παράταση λίγων ημερών (περίπου 5-6 ημέρες) για να αναπληρωθεί αυτός ο χρόνος».

Η πολυπλοκότητα των δικαιωμάτων και το αγκάθι των δασικών χαρτών

Η κτηματογράφηση στην Κρήτη συναντά διαχρονικές ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, οι οποίες ήρθαν στην επιφάνεια με συστηματικό τρόπο μέσω της επίσημης καταγραφής. Η διοίκηση του φορέα έχει γίνει αποδέκτης πολυάριθμων εγγράφων και επιστολών από τοπικούς φορείς που αναδεικνύουν σφάλματα, τα οποία ωστόσο ο κ. Λίπας απέδωσε στην ίδια τη φύση της διαδικασίας και στις χρόνιες εκκρεμότητες της περιοχής, όπως οι χρησικτησίες και η δασική νομοθεσία.

Απαντώντας σε ερώτημα σχετικά με το γεγονός ότι τα δύο τρίτα του νομού Χανίων έχουν χαρακτηριστεί ως δασικά και εμφανίζονται στο σύστημα ως δημόσιες εκτάσεις —ακόμη και για περιπτώσεις όπου εκκρεμούν αντιρρήσεις ή οι πολίτες έχουν δικαιωθεί— ο κ. Λίπας διευκρίνισε τα όρια των αρμοδιοτήτων του:

«Το μεγάλο πρόβλημα, τόσο στη δική σας περιοχή όσο και σε ολόκληρη την Ελλάδα, είναι ο εξαιρετικά αργός ρυθμός έκδοσης αποφάσεων από τις επιτροπές επί των αντιρρήσεων. Οφείλω να διευκρινίσω ότι αυτό το κομμάτι δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Κτηματολογίου. Η δική μας δικαιοδοσία ξεκινά από τη στιγμή που θα εκδοθεί η επίσημη απόφαση της αντίρρησης. Το Κτηματολόγιο δεν έχει τη νομοθετική πρωτοβουλία για τέτοιου είδους ρυθμίσεις. Ωστόσο, είμαστε πάντα διαθέσιμοι να συνδράμουμε με την τεχνογνωσία μας όπου μας ζητηθεί, προκειμένου να επιλυθούν αυτά τα δασικά ζητήματα.»

Αγροτικοί δρόμοι: Η εκκρεμότητα της χωροταξικής ενσωμάτωσης

Ένα επιπλέον σοβαρό ζήτημα που απασχολεί τους ιδιοκτήτες γης στα Χανιά αφορά τους αγροτικούς δρόμους που έχουν διανοιχθεί εδώ και δεκαετίες (20, 30 ή 40 χρόνια), οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται στο τρέχον σύστημα ως ανύπαρκτοι ή παράνομοι. Η διοίκηση του Κτηματολογίου αναγνώρισε το μέγεθος του προβλήματος, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η επίλυσή του εξαρτάται από παράλληλες θεσμικές μελέτες άλλων φορέων.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτενές έργο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το οποίο αφορά τον επίσημο χαρακτηρισμό του οδικού δικτύου της χώρας, παράλληλα με την εκπόνηση των Τοπικών Χωροταξικών Σχεδίων. Ο κ. Λίπας ξεκαθάρισε ότι μόλις ολοκληρωθούν οι συγκεκριμένες μελέτες, τα δεδομένα θα ενσωματωθούν αυτόματα στη βάση του Κτηματολογίου, ενώ απέφυγε να αναφέρει συγκεκριμένο ποσοστό δρόμων που βρίσκονται εκτός προδιαγραφών, καθώς ο χαρακτηρισμός τους εκφεύγει της δικαιοδοσίας του.

Η δίμηνη προθεσμία των ιδιοκτητών και η επόμενη ημέρα των διορθώσεων

Στο παρόν στάδιο της ανάρτησης, η ευθύνη για την ορθότητα των στοιχείων μετακυλίεται εν μέρει στους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι καλούνται να ελέγξουν σχολαστικά τις ιδιοκτησίες τους. Κατά τη διάρκεια των δύο μηνών που θα διαρκέσει η ανάρτηση, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διασταυρώσουν τις δηλώσεις τους και, σε περίπτωση εντοπισμού σφαλμάτων, να υποβάλουν εγκαίρως αιτήσεις διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος ή ενστάσεις.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, ο έλεγχος περνά εκ νέου στην πλευρά της διοίκησης και του αναδόχου, με το χρονοδιάγραμμα για την οριστική επεξεργασία να είναι ιδιαίτερα πιεστικό.

Ερωτηθείς για το αν το Κτηματολόγιο θα προλάβει να ενσωματώσει το σύνολο των διορθώσεων μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα των τεσσάρων μηνών μετά τις ενστάσεις, ο κ. Λίπας δήλωσε:

«Μόλις λήξει η προθεσμία των ενστάσεων, ο ανάδοχος επεξεργάζεται άμεσα όλες τις αιτήσεις διόρθωσης. Στη συνέχεια, μας παραδίδει το τελικό έργο, εμείς προχωράμε στους απαραίτητους ελέγχους και οδηγούμαστε στην οριστική περαίωση. Αυτό είναι το επίσημο χρονοδιάγραμμα, το οποίο πρέπει να τηρηθεί με απόλυτη αυστηρότητα τόσο από τον ανάδοχο όσο και από εμάς.»

Την είδατε; Missing Alert για την 45χρονη Σταυρούλα Λεβεντάκη

Missing Alert εκδόθηκε για την εξαφάνιση της 45χρονης Σταυρούλας Λεβεντάκη που χάθηκε από το Βαρύπετρο στα τέλη Μαΐου.

Τα στοιχεία της δημοσιεύει το Χαμόγελο του Παιδιού.

Ακολουθεί η σχετική ανακοίνωση:

«Στις 30 Μαΐου 2026 και ώρα 14:00, εξαφανίστηκε η Λεβεντάκη Σταυρούλα, 45 ετών, από την περιοχή της Αγιάς των Χανίων Κρήτης. Το «Χαμόγελο του Παιδιού» ενημερώθηκε για την εξαφάνισή της και άμεσα προχώρησε στη δημοσιοποίηση των στοιχείων της, κατόπιν αιτήματος της οικογένειάς της, καθώς συντρέχουν λόγοι οι οποίοι θέτουν τη ζωή της σε κίνδυνο.

Η Λεβεντάκη Σταυρούλα έχει ύψος 1.73 μ., είναι πολύ αδύνατη, έχει μαύρα μαλλιά και καστανά μάτια. Την ημέρα που εξαφανίστηκε είναι άγνωστο τι φορούσε.

Οποιοσδήποτε έχει κάποια πληροφορία, παρακαλείται να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με «Το Χαμόγελο του Παιδιού» όλο το 24ωρο, στην «Εθνική Γραμμή για τους Αγνοούμενους Ενήλικες – 1017», σε όλα τα Αστυνομικά Τμήματα της χώρας αλλά και μέσω της εφαρμογής Missing Alert app οπού υπάρχει ζωντανή ενημέρωση για την εξαφάνιση. Μπορείτε να την κατεβάσετε για Android κινητά εδώ http://bit.ly/missing-alert-android και για Apple κινητά εδώ http://bit.ly/missing-alert-apple

Το Missing Alert Hellas συνίσταται στην άμεση, έγκυρη και λεπτομερή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με περιστατικό εξαφάνισης ενηλίκου μόλις λίγα λεπτά μετά την ειδοποίηση των Αρχών ή του Οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού» σχετικά με αυτό. Για να επιτευχθεί αυτό στο Πρόγραμμα συμμετέχει πλήθος φορέων (κρατικών, ιδιωτικών, εθελοντικών) με τον κάθε ένα από αυτούς να επικοινωνεί τα στοιχεία του αγνοούμενου και κάποιες άλλες βασικές πληροφορίες μέσα από τα μέσα που διαθέτει π.χ. τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά spots, αναρτήσεις στα socialmedia, αποστολή SMS, ανακοινώσεις στις οθόνες αεροδρομίων κ.λ.π

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» στο πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών που έχει αναπτύξει, διαθέτει την τεχνογνωσία να χειρίζεται με επαγγελματισμό και εξειδίκευση περιστατικά εξαφανίσεων ενηλίκων.

Ενημερωθείτε για τις διεθνείς συνεργασίες του Οργανισμού: http://www.hamogelo.gr/gr/el/diethneis-sinergasies

Περισσότερες πληροφορίες:

«Εθνική Γραμμή για τους Αγνοούμενους Ενήλικες – 1017»

email: 1017@hamogelo.gr 

hamogelo.gr