Στο πλαίσιο των διήμερων εκδηλώσεων στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά, με αντικείμενο τη λειτουργία της Βάσης της Σούδας, ο Παύλος Ασλανίδης, πατέρας θύματος της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών, πραγματοποίησε μια εκτενή ομιλία. Ο κ. Ασλανίδης συνέδεσε ευθέως τον τρόπο διαχείρισης πρόσφατων ζητημάτων εθνικής ασφάλειας, όπως το περιστατικό με το μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) στη Λευκάδα, με τις θεσμικές πρακτικές που, κατά τον ίδιο, επιστρατεύθηκαν για τη συγκάλυψη των ευθυνών στο δυστύχημα των Τεμπών. Η παρέμβασή του έθεσε στο επίκεντρο τα ζητήματα της κρατικής λογοδοσίας, της διαφάνειας και της προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Ολόκληρη η ομιλία Παύλου Ασλανίδη στην εκδήλωση στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά στο πλαίσιο του διημέρου για το κλείσιμο των βάσεων της Σούδας:

Τον τελευταίο καιρό πέφτουν πολλά ουκρανικά drone στη Φινλανδία και στις Βαλτικές χώρες. Ιδιαίτερα η Φινλανδία διαμαρτυρήθηκε έντονα. Για το θέμα αυτό συναντήθηκε ο πρωθυπουργός της με τον ίδιο τον Ζελένσκι, και ο Υπουργός Άμυνας απαίτησε με έντονο ύφος εγγυήσεις ότι αυτό δεν θα ξανασυμβεί. Βέβαια, οι χώρες αυτές πληρώνουν με αυτόν τον τρόπο το γεγονός ότι συμφώνησαν με την Ουκρανία να επιτρέπουν στα ουκρανικά drones να χρησιμοποιούν τον εναέριο χώρο τους για να χτυπούν στόχους στη βορειοδυτική Ρωσία.

Φαίνεται ότι παρόμοιες συμφωνίες υπάρχουν στο ΝΑΤΟ για τα πλωτά drones, και σε αυτό κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται το επεισόδιο στη Λευκάδα.

Η Κυβερνητική Διαχείριση και η Απόκρυψη της Αλήθειας

Ας δούμε πώς διαχειρίστηκε η κυβέρνηση αυτό το γεγονός, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε τεράστια καταστροφή και να στοιχίσει τη ζωή πολλών ανθρώπων. Πρώτα, ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι το drone βρισκόταν σε διεθνή ύδατα. Μετά, στην ανακοίνωση που έγινε عقب τον έλεγχο από τους πυροτεχνουργούς του Τάγματος Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς (ΤΕΝΞ), ειπώθηκε ότι το drone είχε μεν πυροκροτητές, αλλά στο εσωτερικό του δεν υπήρχαν εκρηκτικά.

Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινιζόταν ότι οι πυροτεχνουργοί αφαίρεσαν τους τρεις πυροκροτητές και στη συνέχεια άρχισε η αποσύνδεση των μερών του drone, το οποίο θα μεταφερόταν σε άλλη τοποθεσία για περαιτέρω ελέγχους.

Γνωρίζουμε τώρα ότι όλα αυτά συνιστούσαν μια συνειδητή απόκρυψη της αλήθειας με δύο σκοπούς: πρώτον, να πείσουν τον κόσμο ότι δεν υπήρξε κανένας κίνδυνος (αντίθετα από αυτά που έλεγαν κάποιοι αντίπαλοι) και, δεύτερον, να αποκρύψουν όσα δεν έκαναν για να μην υπάρξει κίνδυνος για τη ζωή των ανθρώπων, ενώ όφειλαν να τα είχαν κάνει.

Η Συγκάλυψη των Εκρηκτικών Υλών

Ακόμη και όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες μαρτυρίες ότι υπήρχαν εκρηκτικά, διαβάζαμε, ιδιαίτερα στα ξένα μέσα μαζικής ενημέρωσης, το εξής: την είδηση ότι υπήρχαν εκρηκτικά αρνήθηκαν να επιβεβαιώσουν οι επίσημες αρχές. Είναι φανερό ότι, για τους δικούς τους λόγους, ήθελαν με κάθε τρόπο να «κουκουλώσουν» την υπόθεση.

Χρειάστηκε να βγει στη φόρα βίντεο από την ελεγχόμενη έκρηξη για να παραδεχτούν ότι υπήρχαν εκρηκτικά και, συνεπώς, υπήρχε πολύ μεγάλος κίνδυνος καταστροφής, με ανυπολόγιστες τις επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές, στο περιβάλλον και στην οικονομία της χώρας μας.

Και μόνο τότε, ο Υπουργός Εξωτερικών είπε στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι το θέμα είναι σοβαρό και η Ελλάδα δεν θα επιτρέψει να αναπτυχθούν πολεμικές ενέργειες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, και ιδιαίτερα προς την πλευρά της Ελλάδας. Μετά από τόσα ψέματα, όλοι και όλες θα θέλαμε τουλάχιστον αυτή η δήλωση να είναι ειλικρινής.

Αλλά οι αμερικανικές και νατοϊκές βάσεις στη Σούδα, στην Αλεξανδρούπολη και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας συμμετέχουν ήδη σε πολεμικές ενέργειες που αφορούν τον πόλεμο στην Ουκρανία, στο Ιράν και σε άλλα μέρη του κόσμου. Συνεπώς, εάν ειλικρινά εννοούν αυτό που δηλώνουν τώρα, θα πρέπει να κλείσουν αύριο κιόλας τη βάση της Σούδας, ως πρώτη πράξη αποδέσμευσης της Ελλάδας από τις πολεμικές συρράξεις.

Παράλληλοι Δρόμοι: Λευκάδα και το Έγκλημα των Τεμπών

Ελπίζω, φίλες και φίλοι, ότι αντιλαμβανόμαστε γιατί εγώ μιλώ για τις πολιτικές «κουκουλώματος» και συγκάλυψης της κυβέρνησης σε όσες πράξεις συνεπάγονται διακινδύνευση της ανθρώπινης ζωής. Εμείς, οι συγγενείς των θυμάτων του εγκλήματος των Τεμπών, τις βιώσαμε αυτές τις πολιτικές με τον πιο τραγικό τρόπο.

Βιώσαμε τη δήλωση του τότε υπουργού, Κώστα Καραμανλή, ότι τα τρένα είναι απολύτως ασφαλή, και τον είδαμε να κατακεραυνώνει τους συνδικαλιστές των σιδηροδρόμων όταν προειδοποιούσαν για τους ελλοχεύοντες θανάσιμους κινδύνους. Πειστήκαμε από αυτόν. Μαζί μας πείστηκαν και τα παιδιά μας, και βρήκαν τον θάνατο.

Οργιστήκαμε από την κυνική δήλωση-ομολογία του Άδωνη Γεωργιάδη ότι συνειδητά ο Καραμανλής απέκρυψε την αλήθεια για την ελλιπή ασφάλεια των τρένων, επειδή αλλιώς δεν θα έμπαινε κανείς στο τρένο. Η Δικαιοσύνη δεν βρήκε λόγο να επέμβει, παρά τη δημόσια ομολογία ότι γνώριζαν την αλήθεια για τους κινδύνους και την απέκρυψαν για να διασφαλίσουν τα κέρδη της εταιρείας.

Ενώς στη Λευκάδα είπαν ψέματα ότι άρχισε η αποσύνδεση των μερών του drone, το οποίο θα μεταφερόταν σε άλλη τοποθεσία, εμείς βιώσαμε ως φρικτή αλήθεια το μπάζωμα όλων των τεκμηρίων και την ανίερη κατακρεούργηση και μεταφορά των νεκρών παιδιών μας. Και ενώ στη Λευκάδα υπήρξε το βίντεο που αποδείκνυε ότι ναι, υπήρχαν εκρηκτικές ύλες, και έτσι δεν μπόρεσε να υπάρξει «κουκούλωμα» του κινδύνου, εμείς λοιδορηθήκαμε για την επιμονή μας να δούμε τα βίντεο που μπορούν να αποδείξουν την αλήθεια — βίντεο που μέχρι σήμερα αρνούνται να δώσουν στη δημοσιότητα.

Ο Απάνθρωπος Πόλεμος Ενάντια στους Νεκρούς

Θα μπορούσα να συνεχίσω με πολλά άλλα παραδείγματα που δείχνουν την πάγια πολιτική αυτή της κυβέρνησης να κουκουλώνει και να συγκαλύπτει εγκλήματα. Λέω «εγκλήματα πολέμου» επειδή η κυβέρνηση δεν συμμετέχει μόνο στον πόλεμο στο πλευρό της Ουκρανίας (και γι’ αυτό προσπαθεί να κρύψει πράξεις αυτής της χώρας ενάντια στην Ελλάδα), αλλά έχει κηρύξει και έναν ακόμη πιο απάνθρωπο πόλεμο: αυτόν ενάντια στα δολοφωνημένα παιδιά μας, με μοναδικό σκοπό να προστατεύσει τους δολοφόνους τους από τη δίκαιη τιμωρία τους και εκείνους που προσπάθησαν να εξαφανίσουν τα τεκμήρια του εγκλήματος.

Ονόμασα τον πόλεμο εναντίον των δολοφωνημένων παιδιών μας πιο απάνθρωπο από τον πόλεμο της Ουκρανίας. Συνειδητά το είπα. Επειδή έτσι είναι, και θα το δείξω με ένα παράδειγμα με το οποίο και θα κλείσω την ομιλία μου.

Η Ουκρανία και η Ρωσία έχουν συμφωνήσει να ανταλλάσσουν τους νεκρούς στρατιώτες που βρίσκονται στην άλλη χώρα, και αυτό το βρίσκουν σωστό και τα Ηνωμένα Έθνη και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκείνες του ΝΑΤΟ —δηλαδή και η Ελλάδα. Τι συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις; Όταν μεταφέρονται οι νεκροί, που μπορεί να είχαν πεθάνει και πολλούς μήνες πριν, γίνεται έλεγχος DNA για να διαπιστωθεί η ταυτότητα του προσώπου και να αποδοθεί στην οικογένειά του για να τον θάψει.

Παράλληλα, πριν αποδοθεί στην οικογένεια, γίνεται έλεγχος του τρόπου που πέθανε: αν προηγουμένως τραυματίστηκε και πέθανε αργότερα, αν βασανίστηκε, με πόσες σφαίρες σκοτώθηκε και όλα όσα είναι δυνατόν να διαπιστωθούν με επιστημονικές μεθόδους. Είναι δικαίωμα των συγγενών να γνωρίζουν τα πάντα για τον θάνατο των αγαπημένων τους και αποτελεί πράξη και απόδειξη σεβασμού στον νεκρό.

Σε εμάς τίποτα από όλα αυτά δεν επιτρέπεται. Οι αγώνες μας για την εκταφή των παιδιών μας συκοφαντούνται και λοιδορούνται. Σπάνια επιτρέπεται η εκταφή, και μόνο για τη διαπίστωση ταυτότητας DNA, ενώ απαγορεύονται οι εξετάσεις για τον τρόπο με τον οποίο επήλθε ο θάνατός τους. Χρειάζεται να πω περισσότερα για να γίνει κατανοητό ότι αυτός ο πόλεμος ενάντια στα δολοφωνημένα μας παιδιά είναι ο πιο απάνθρωπος από όλους τους πολέμους στους οποίους συμμετέχει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αυτή η κυβέρνηση;

Δεν το είχα στο κείμενό μου, αλλά θέλω να πω κάτι για τον Δημήτρη μου.

Εκεί που ήσουν, υπάρχει μια τρύπα στον κόσμο, την οποία βρίσκω τον εαυτό μου να περπατάει συνεχώς την ημέρα και να πέφτει μέσα τη νύχτα.

Μου λείπεις σαν κόλαση.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Στο πλαίσιο των διήμερων κινητοποιήσεων για το κλείσιμο των στρατιωτικών βάσεων της Σούδας, το Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά αποτέλεσε το βήμα για μια εκτενή γεωπολιτική και κοινωνική ανάλυση από τον ακαδημαϊκό Νικόλα Κοσματόπουλο. Ο κ. Κοσματόπουλος, ο οποίος ζει και εργάζεται στη Βηρυτό, επιχείρησε να συνδέσει την τοπική γεωγραφική σημασία της Κρήτης και της Ελλάδας με τις ραγδαίες ανακατατάξεις στη Δυτική Ασία, υποστηρίζοντας ότι η σύγχρονη διεθνής συγκυρία χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή κρίση στα όρια ισχύος των παραδοσιακών παγκόσμιων δυνάμεων.

Τμήμα της ομιλίας Νικόλα Κοσματόπουλου στην εκδήλωση στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά στο πλαίσιο του διημέρου για το κλείσιμο των βάσεων της Σούδας:

Είναι καιρός, νομίζω, και εμείς να αρχίσουμε να μιλάμε με όρους γεωγραφίας. Είναι καιρός και εμείς να αρχίσουμε να βλέπουμε πόσο σημαντική είναι αυτή η θέση της Κρήτης, των Χανίων, της Ελλάδας σε αυτή τη γεωγραφία — την οποία κάποιοι, για κάποιο καιρό, απαρνήθηκαν.

Γύρισαν την πλάτη σε αυτή την περιοχή, θέλησαν να ανήκουν στη Δύση, και κάθε φορά, λες και συμβαίνει με όρους κάρμα, η Δύση τούς υπενθυμίζει ότι: «Δεν είστε κομμάτι μας». Και αν το πίστεψαν κάποια στιγμή με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αν το πίστεψαν κάποια στιγμή με το ευρώ, δεν πέρασαν παρά μόνο μερικά χρόνια για να τους πουν: «Δεν είσαι δικό μας κομμάτι, είσαι από αυτούς εκεί. Απλά τυχαίνει να σε χρησιμοποιούμε, τυχαίνει να σε εργαλειοποιούμε, τυχαίνει να σε παίρνουμε μαζί μας όποτε μας συμφέρει».

Φυσικά εννοώ αυτό που έγινε με την κρίση. Η κρίση του 2010 – 2015 είδε πολλούς από αυτούς τους Δυτικούς να μας ξαναβάζουν στη γεωγραφία της διαφθοράς, να μας ξαναβάζουν στον Νότο, να μας ξαναονομάζουν «τεμπέληδες», διαφορετικούς, «άλλους».

Η Ρωγμή του Χρόνου και η Δυτική Ασία

Κι όμως, παρόλα αυτά, φαίνεται ότι αυτό το δίδαγμα —που συνεχίζουν να μας το λένε, να μας το τονίζουν, να μας το θυμίζουν κάθε φορά— δεν γίνεται μάθημα. Ίσως γιατί αυτή τη φορά η ρωγμή του χρόνου που έχει ανοίξει μπροστά μας είναι τεράστια, είναι συγκλονιστική και είναι πραγματικά μοναδική. Με αυτή την έννοια, στο δεύτερο κομμάτι της εικόνας που βλέπω μπροστά μου, έχουμε την τραγωδία να ζούμε καιρούς πραγματικά τραγικούς και καταστροφικούς από τα εγκλήματα που κάνει η κυβέρνησή μας στα Τέμπη, μέχρι τα εγκλήματα που κάνουν οι κυβερνήσεις στη Γάζα, στη Βηρυτό, στο Ιράν, στην Υεμένη, στη Συρία και σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία.

Από την άλλη, όμως, πρέπει να δούμε ότι έχουμε και τη δυνατότητα, έχουμε και την τύχη, αν θέλετε, και την ευθύνη, να ζούμε σε καιρούς που έχει ανοίξει η ρωγμή του χρόνου με έναν τρόπο μοναδικό — με έναν τρόπο που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί μερικά χρόνια πριν. Είναι για πρώτη φορά στην ιστορία, ίσως σίγουρα της ζωής μας, σίγουρα της ζωής των πατέρων και των μητέρων μας, που αυτό που λέμε «παγκόσμια αυτοκρατορία» έχει τρανταχτεί, έχει φτάσει στα όριά της. Αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή δεν έχει ξανασυμβεί.

Η Ψευδαίσθηση της Ισχύος και η Πραγματικότητα της Βηρυτού

Βέβαια, πολλά ποτάμια μελάνης έχουν χυθεί για να μας πείσουν ότι δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα, για να μας πείσουν ότι η αυτοκρατορία συνεχίζει να ζει και να βασιλεύει. Υπάρχουν πολλοί λιμοκοντόροι και γραφιάδες της αυτοκρατορίας που προσπαθούν να μας πείσουν ότι όλα βαίνουν καλώς, ότι η οικονομία πάει καλά, ότι το ευρώ συνεχίζει και ότι τελικά θα χτυπήσουμε, θα τσακίσουμε τους «άπιστους», θα τσακίσουμε τους αντάρτες, θα τους βάλουμε εκεί που τους αξίζει.

Από τη Βηρυτό, πάντως, τα πράγματα πρέπει να σας πω ότι δεν φαίνονται καθόλου έτσι. Από τη Βηρυτό, εκεί που ζω και το βιώνω, αυτό που φαίνεται είναι ότι υπάρχει μια ρωγμή, υπάρχει μια χαραμάδα ελπίδας, την οποία όλοι και όλες μας πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να την ανοίξουμε όσο πιο πολύ γίνεται.

Η Αποκτηνωμένη Αυτοκρατορία και η Δύναμη της Κοινωνίας

Και η γεωγραφία, λοιπόν, παίζει τον ρόλο της. Εσείς έχετε αυτή τη στιγμή τη δυνατότητα να κάνετε τη γεωγραφία να μιλήσει, να δράσει, να φτιάξει ένα συγκεκριμένο κίνημα το οποίο πραγματικά να χτυπήσει στην καρδιά αυτού που λέμε «κτήνος». Γιατί περί κτήνους πρόκειται. Το γεγονός ότι έχει αποκτηνωθεί η αυτοκρατορία, το γεγονός ότι ζούμε μια γενοκτονία, δεν είναι σημάδι νίκης· είναι σημάδι ήττας. Δεν είναι σημάδι ισχύος· είναι σημάδι αδυναμίας.

Το ότι έχουν καταφύγει σε αυτά τα μέσα, το ότι πρέπει να δολοφονούν καθημερινά παιδιά, γυναίκες, διασώστες, δημοσιογράφους, δεν σημαίνει ότι έχει αποκτηνωθεί η κοινωνία μας. Δεν έχει αποκτηνωθεί η κοινωνία μας· έχουν αποκτηνωθεί απλά οι δράστες. Και αυτό πρέπει εμείς να κάνουμε σαν κοινωνία: να πάρουμε στα χέρια μας αυτή τη γεωγραφία που μας έχει δώσει η φύση. Το ότι είμαστε εδώ, το ότι έχει σημασία που είμαστε εδώ και είμαστε τώρα, το ότι έχουν ανοίξει οι ρωγμές του χρόνου και του χώρου και ότι κάθε μας δράση μετράει και 10 και 100 φορές περισσότερο από κάθε άλλη δράση στο παρελθόν.

Μια Εικόνα από το Μέλλον

Γι’ αυτό νομίζω ότι αυτές οι εκδηλώσεις έχουν μεγάλη σημασία — πολύ μεγαλύτερη από όσο ίσως νομίζουμε. Προσπαθώ, δηλαδή, να φέρω μια εικόνα, αν θέλετε, από το μέλλον, το πολύ κοντινό μας μέλλον: ότι κάθε δράση, κάθε κίνηση, κάθε αποκλεισμός, κάθε κινητοποίηση στον δρόμο, ακόμα και στο λιμάνι, σε αυτή τη γεωγραφία που μας όρισε η μοίρα να ζούμε, μπορεί να γίνει η δράση που θα χαράξει μια ρωγμή σε αυτό που λέμε αυτοκρατορία. Και είναι σημαντικό να χάσει η αυτοκρατορία — για εμάς, για τα παιδιά μας, για τις μελλοντικές γενιές.

Αυτή τη στιγμή, αυτό που συμβαίνει στον πλανήτη είναι πραγματικά ένα κοσμοϊστορικό γεγονός, στο οποίο η αυτοκρατορία φαίνεται να έχει βρει τα δύσκολα στην περιοχή. Βέβαια, αν ήξερε κανείς ιστορία, θα μπορούσε να τους πει ότι παρά όλες τις προσπάθειές τους εδώ και 150 χρόνια να τσακίσουν αυτόν τον λαό, αυτούς τους λαούς…

Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου για τον οικονομικό και γεωστρατηγικό ρόλο της Αμερικανικής Βάσης της Σούδας βρέθηκαν τα Χανιά, με αφορμή την παρέμβαση του Γιάννη Κυριακάκη στο πλαίσιο των διήμερων εκδηλώσεων στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας. Ο κ. Κυριακάκης αμφισβήτησε ευθέως το κυρίαρχο αφήγημα περί των «τεράστιων» οικονομικών οφελών της βάσης για την τοπική κοινωνία, παραθέτοντας συγκεκριμένα στατιστικά στοιχεία και αναδεικνύοντας τις αναπτυξιακές δυνατότητες του φυσικού λιμένα της Σούδας, οι οποίες, όπως υποστήριξε, παραμένουν καθηλωμένες λόγω της στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Η τοποθέτηση αυτή θέτει εκ νέου το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ της εθνικής κυριαρχίας, της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης και της διαχείρισης των περιφερειακών κινδύνων.

Ακολουθεί τμήμα της ομιλίας Γιάννη Κυριακάκη στην εκδήλωση στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά στο πλαίσιο του διημέρου για το κλείσιμο των βάσεων της Σούδας:

Ας μιλήσουμε για τα οικονομικά οφέλη που έχει η βάση της Σούδας για τα Χανιά και την Κρήτη. Ξεκαθαρίζω από την αρχή ότι η αξιοπρέπεια ενός λαού δεν εξαγοράζεται· η Κούβα δείχνει τον δρόμο, και όχι μόνο. Να πω επίσης ότι μια τέτοια θλιβερή συζήτηση δεν τιμά ούτε την ιστορία του τόπου, ούτε των ανθρώπων του, ούτε των αγωνιστών που πέρασαν τα προηγούμενα χρόνια. Όμως, αφού οι απολογητές των Αμερικανών στον τόπο μας θέλουν να την κάνουμε αυτή τη συζήτηση, ας την κάνουμε, γιατί πρόκειται πραγματικά για μια μυθολογία.

Ποια είναι αυτά τα «τεράστια» οικονομικά οφέλη που έχουμε; Σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της αμερικανικής βάσης, το ποσό είναι περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Τα 35 εκατομμύρια αφορούν τακτικά έξοδα —έσοδα δεν είναι, τέλος πάντων— δηλαδή μισθούς, αγορές προϊόντων, συντηρήσεις εγκαταστάσεων κ.λπ., και τα 15 εκατομμύρια είναι τα έκτακτα έσοδα, όπως για παράδειγμα από τις επισκέψεις αεροπλανοφόρων. Τα 50 εκατομμύρια, για το ΑΕΠ του νομού και μόνο, αποτελούν μόλις το 1% έως 1,2% του τοπικού ΑΕΠ. Άρα, δεν πρόκειται για κανένα τεράστιο οικονομικό όφελος.

Το Συγκριτικό Ρίσκο: Τουρισμός vs Βάση

Να πω επίσης σε αυτό το σημείο ότι ο τουρισμός συμβάλλει περίπου στο 50% του τοπικού ΑΕΠ —στρέβλωση κι αυτή, αλλά δεν είναι της ώρας να την πιάσουμε— με άμεσο ή έμμεσο τρόπο. Άρα, λοιπόν, αν συμβεί κάποιο ατύχημα, μια εμπλοκή, ένας βομβαρδισμός ή μια επίθεση με drone, όπως ειπώθηκε προηγουμένως, τότε πραγματικά διακινδυνεύουμε το 50% του ΑΕΠ για χάρη του 1%.

Και όπως γνωρίζουν οι Χανιώτες, τη μερίδα του λέοντος από αυτό το 1% την παίρνουν δύο-τρεις μεγάλοι επιχειρηματίες, οι οποίοι ο Θεός ξέρει πού είναι μπλεγμένοι — μάλλον όχι μόνο ο Θεός, αφού και ο αθηναϊκός τύπος έγραφε προ καιρού μια πολύ αποκαλυπτική ιστορία.

Επειδή όμως στους νεοφιλελεύθερους οικονομολόγους αρέσει η έκφραση «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα» (there is no free lunch), ωραία, ας συζητήσουμε τι ακριβώς κόστος έχουν αυτά τα 50 εκατομμύρια που μπαίνουν στην τοπική οικονομία. Και δεν εννοώ στην περίπτωση που γίνει πόλεμος. Εννοώ τι θα γινόταν αν δεν υπήρχαν οι Αμερικανοί· αν, δηλαδή, ο κόλπος της Σούδας απελευθερωνόταν μια μέρα από την αμερικανική κατοχή.

Η Αναξιοποίητη Δυναμική του Φυσικού Λιμένα

Το λιμάνι της Σούδας είναι ένα φυσικό λιμάνι από τα μεγαλύτερα στη Μεσόγειο, από τα βαθύτερα και τα ασφαλέστερα αγκυροβόλια λόγω των φυσικών του πλεονεκτημάτων. Για παράδειγμα, έχει μήκος 15 χιλιόμετρα, πλάτος 2 με 4 χιλιόμετρα και συνολική επιφάνεια μεγαλύτερη από του Πειραιά, περίπου 40 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Έχει τεράστιο βάθος. Στον Πειραιά το βάθος είναι 18 μέτρα μετά από έργα εκβάθυνσης, ενώ εδώ, σε ορισμένες περιοχές στη Σούδα, φτάνει τα 224 μέτρα.

Άρα, πρόκειται για ένα λιμάνι ουσιαστικά αναξιοποίητο, επειδή είναι κατεχόμενο από τους Αμερικανούς. Όλη η βόρεια πλευρά ελέγχεται από αυτούς και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Θα μου πείτε: «Μα είναι ένα μικρό νησί». Δεν είναι ακριβώς έτσι. Η Σούδα είναι, όπως έλεγαν κάποιοι χαρακτηριστικά, η «πύλη του Σουέζ».

Αν σκεφτείτε ότι τα πλοία που βγαίνουν από το Σουέζ πέφτουν πάνω στην Κρήτη —ενώ για να πάνε στη Μασσαλία, στη Βαλένθια ή στη Γένοβα πρέπει να ξεστρατίσουν— ουσιαστικά τα πλοία που βγαίνουν από το Σουέζ και κατευθύνονται προς το Γιβραλτάρ θα μπορούσαν να έχουν ως ενδιάμεσο σταθμό το λιμάνι της Σούδας. Είναι τόσο βαθύ που, αφού χωράνε τα αεροπλανοφόρα, χωράνε και τα mega-containers.

Για να μη σας κουράζω με περιττά οικονομικά στοιχεία, η απομάκρυνση των Αμερικανών θα απελευθέρωνε όλη τη βόρεια πλευρά και θα μετέτρεπε το λιμάνι της Σούδας σε ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά λιμάνια της Μεσογείου. Θα μπορούσε να είναι η πύλη εισόδου των εμπορευμάτων για την Ευρώπη, και η γειτνίασή του με το αεροδρόμιο θα ευνοούσε τις περιβόητες συνδυασμένες μεταφορές (δηλαδή, τα προϊόντα να φτάνουν με πλοία και να μεταφέρονται με αεροπλάνα σε όλη την Ευρώπη).

Συνεπώς, όλα αυτά δεν γίνονται, πέρα από το ότι δεν είμαστε ένα κανονικό κυρίαρχο κράτος, επειδή οι Αμερικανοί δεν αφήνουν να γίνει τίποτα. Εδώ εμποδίζουν μέχρι και τους ψαράδες να ψαρέψουν, ενώ ακόμη και τα γιοτ των πλουσίων χρειάζονται ειδική άδεια για να περάσουν από εκεί.

Εμπόδια στην Τοπική Ανάπτυξη και την Πρωτογενή Παραγωγή

Δεύτερο παράδειγμα —και δεν παριστάνω τον ειδικό, απλώς αναφέρω γεγονότα: Στο λιμάνι της Σούδας υπάρχει εδώ και πάνω από 20 χρόνια, κάπου απέναντι από τις αμερικανικές εγκαταστάσεις, μια εξειδικευμένη μονάδα του ΕΛΚΕΘΕ (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών), η οποία πειραματίζεται σε νέες ιχθυοκαλλιέργειες με τεράστια επιτυχία. Δεν μπορεί όμως να αναπτυχθεί μια τέτοια μονάδα —όχι γιγαντιαία, αλλά έστω μικρής κλίμακας για να καλύπτει τις τοπικές ανάγκες— διότι αποτελούν εμπόδιο οι Αμερικανοί.

Δεν μπορούν να υπάρξουν σοβαρά έργα ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας, διότι υπάρχουν οι Αμερικανοί. Γενικά, εξαιτίας της αμερικανικής παρουσίας, το λιμάνι της Σούδας δεν αναπτύσσεται παρά μόνο στο πολεμικό κομμάτι και αποκλειστικά για ό,τι ενδιαφέρει τους ίδιους.

Επίσης, προκαλεί μεγάλη εντύπωση πώς οι διάφοροι ειδικοί του τουρισμού και οι τεχνοκράτες της πλάκας, που κάνουν σχέδια και οραματίζονται 20 εκατομμύρια τουρίστες στην Κρήτη, δεν τολμούν καν να ψελλίσουν κουβέντα για την τουριστική ανάπτυξη του κόλπου της Σούδας, ο οποίος είναι πραγματικά καταπληκτικός.

Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου για την ασφάλεια, την περιφερειακή σταθερότητα και την εθνική κυριαρχία βρέθηκε η Βάση της Σούδας, κατά τη διάρκεια ομιλίας που πραγματοποίησε η οικονομολόγος και συγγραφέας Νάντια Βαλαβάνη στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά. Στο πλαίσιο διήμερων αντιπολεμικών κινητοποιήσεων, η πρώην αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών παρουσίασε άγνωστα ιστορικά τεκμήρια από τις δεκαετίες του 1960 και 1970, ενώ συνέδεσε την επιχειρησιακή γιγάντωση των εγκαταστάσεων με τις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και τον αμερικανικό νόμο του 2025.

Ολόκληρη η ομιλία Νάντιας Βαλαβάνη στην εκδήλωση στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά στο πλαίσιο του διημέρου για το κλείσιμο των βάσεων της Σούδας:

Ανακάλυψα τυχαία μια επιστολή του 1960, 98 Ρεθεμνιωτών, για τους οποίους το συνοδευτικό έγγραφο της βρετανικής πρεσβείας σημείωνε ότι πρόκειται για την κοινωνία του Ρεθύμνου. Οι Ρεθεμνιώτες ζητούσαν να μη δημιουργηθεί πεδίο βολής στη Σούδα και ξένες στρατιωτικές βάσεις στο νησί. Οι Βρετανοί στην αλληλογραφία τους περιγράφουν αυτό που δεν είχε τότε ακόμα υπάρξει ως «Crete Rocket Base», δηλαδή βάση πυραύλων στην Κρήτη.

Ερευνώντας την εφημερίδα «Αλλαγή» του Ηρακλείου για το έτος 1962, ανακάλυψα ότι επί εβδομάδες δημοσίευε καθημερινά δύο άρθρα: ένα υπέρ και ένα κατά της εγκατάστασης αμερικανικών βάσεων στο νησί και του πεδίου βολής στη Σούδα. Ακόμα πιο έκπληκτη, ανακάλυψα ότι ένα από τα άρθρα για το «όχι» το υπέγραφε ο πατέρας μου, Γιώργος Βαλαβάνης, που δεν ήταν διανοούμενος αλλά έμπορος, και αυτό θα πρέπει να ήταν το μοναδικό άρθρο που είχε γράψει σε ολόκληρη τη ζωή του. Ένα επόμενο άρθρο το υπέγραφε ο τότε γραμματέας της ΕΔΑ Ηρακλείου, Αντώνης Μαμαλάκης, ο στενότερος οικογενειακός μας φίλος.

Επιτρέψτε μου, από αυτό το μακρινό 1962 και από το άρθρο του Μαμαλάκη, να σας διαβάσω ένα μικρό απόσπασμα που λέει: «Όταν οι βάσεις είναι εγκατεστημένες μόνο στα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης και της Αμερικής, είναι πολύ δύσκολο να ξεσπάσει πόλεμος. Ενώ όταν βρεθούν —ας μου επιτραπεί η λέξη— κορόιδα να δεχτούν στα εδάφη τους την εγκατάσταση βάσεων, τότε αυξάνονται πολύ οι κίνδυνοι πολέμου».

Οι Πολεμικές Επιχειρήσεις και ο Ρόλος της Σούδας

Είμαι σίγουρη ότι οι βετεράνοι Χανιώτες από το κίνημα ενάντια στη βάση της Σούδας είναι εδώ απόψε μαζί μας — και έχω έναν από αυτούς πλάι μου, παρόλο που είναι αρκετά μικρότερος από εμένα, τον Γιάννη Κυριακάκη. Θα είχαν πολλές ιστορίες να μας πουν από εκείνη την εποχή που δεν υπήρχε ακόμα αυτό το τεράστιο αμερικανονατοϊκό σύμπλεγμα θανάτου στο δυτικό άκρο του νησιού, πλάι στην πόλη σας. Οι πατεράδες μας δεν ήξεραν ποιες ακριβώς συνέπειες θα είχε αυτή η εγκατάσταση, αλλά είχαν πολεμήσει οι ίδιοι και καταλάβαιναν τι σημαίνουν αμερικανικές βάσεις πλάι στα σπίτια τους.

Εμείς έχουμε, δυστυχώς, το αμφίβολο προνόμιο να ξέρουμε. Όπως είπε αμέσως πριν και ο Δημήτρης Μητρόπουλος, η φιέστα της νίκης για τον Πρώτο Πόλεμο του Κόλπου ενάντια στο Ιράκ το 1991, όχι τυχαία, γιορτάστηκε μέσα στη βάση της Σούδας. Και εκεί, παρουσία του τότε πρωθυπουργού της Ελλάδας, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (του πατέρα), ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, George Bush ο πρεσβύτερος, έκανε τον σύντομο απολογισμό: «Από τις 24 Αυγούστου 1990, η Σούδα συντήρησε 97 πλοία, φόρτωσε και ξεφόρτωσε 13.000 τόνους εφοδίων, εξυπηρέτησε 31.000 πτήσεις και τροφοδότησε αεροσκάφη με 4.500 τόνους υγρών καυσίμων. Λειτούργησε 24 ώρες το 24ωρο με εξαντλητικούς ρυθμούς, 300% έως 400% γρηγορότερους από τους κανονικούς».

Η βάση της Σούδας το 1999, συνδεδεμένη με το Άκτιο και τα κατασκοπευτικά αεροπλάνα AWACS, διευκόλυνε τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς ενάντια στον φίλο λαό της Σερβίας. Το 2003, στη βάση της Σούδας στάθμευαν και απογειώνονταν 5.270 αεροσκάφη κάθε λογής: κατασκοπευτικά ηλεκτρονικού πολέμου, μεταγωγικά και βομβαρδιστικά, που κονιορτοποιούσαν επί ένα δίμηνο το Αφγανιστάν. Είχε προηγηθεί το 2001 η επιχείρηση «Σοκ και Δέος» ενάντια στο Ιράκ, κατά την οποία, εκτός των άλλων, 200 πολεμικά πλοία έδρευαν και εξορμούσαν από τη Σούδα. Τότε, φιλοξενώντας 16 υποβρύχια, είχε εγκαινιαστεί και η μοναδική μέχρι σήμερα στη Μεσόγειο προβλήτα Κ-14 για τα πολύ μεγάλα αεροπλανοφόρα. Μόνο εδώ μπορούν να πιάσουν.

Ο Νόμος του 2025 και η Επίθεση στο Ιράν

Σήμερα, στον άδικο και παράνομο πόλεμο του αμερικανικού ιμπεριαλισμού —στα πιο επιθετικά και τυχοδιωκτικά του σχέδια— ενάντια στους λαούς του Ιράν, του Λιβάνου (θα μας τα πει εδώ και ο Νίκος Κοσματόπουλος σε λίγο) και βεβαίως της Παλαιστίνης, είναι αδύνατο να επικαλεστεί κανείς ότι δεν ξέρει. Οι ποταμοί ψεμάτων για την «ωφελιμότητα» του να έχεις αμερικανικές βάσεις πλάι στο σπίτι σου στέγνωσαν μπροστά στα χτυπήματα του Ιράν· ενάντια σε κάθε γειτονική του χώρα, από αμερικανικές βάσεις σηκώθηκαν αεροπλάνα, πύραυλοι ή drones για να το χτυπήσουν.

Αγαπητές φίλες και φίλοι, όχι τυχαία, πέρυσι τέτοια εποχή (το 2025) ξεκίνησε στο αμερικανικό Κογκρέσο η νομοθετική διαδικασία που ονομάζεται «Νόμος συνεργασίας του αμερικανο-ελληνο-ισραηλινού εταιρικού σχήματος ενάντια στην τρομοκρατία και για τη θαλάσσια ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο». Όλο αυτό είναι ο επίσημος τίτλος του νόμου. Σε αυτό το νομικό κείμενο, η Σούδα αποκαλείται «σημείο συνάντησης τριών ηπείρων» και η βάση «ο μοναδικός λιμένας βαθέων υδάτων στη Μεσόγειο —όχι μόνο στην Ανατολική, σε ολόκληρη τη Μεσόγειο— ικανός να ελλιμενίσει τα μεγαλύτερα αεροπλανοφόρα».

Όχι τυχαία, λοιπόν, στις 26 Φεβρουαρίου, από τη βάση της Σούδας απέπλευσε το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, το αμερικανικό USS Gerald R. Ford, για να συμμετάσχει δύο μέρες αργότερα, στις 28 Φεβρουαρίου, από τα ανοιχτά της Χάιφα (γιατί δεν χωράει να μπει μες στο λιμάνι), στον αιφνιδιαστικό βομβαρδισμό του Ιράν εν μέσω διαπραγματεύσεων. Έτσι ξεκίνησε. Όχι συμβολικά, αλλά απολύτως πρακτικά.

Η Αναγκαιότητα του Αγώνα για το Κλείσιμο της Βάσης

Αυτός ο πόλεμος στρέφεται επίσης ενάντια σε όλους τους λαούς της περιοχής και ενάντια στον δικό μας λαό, με την άμεση εμπλοκή και της ελληνικής κυβέρνησης. Είναι ένας πόλεμος που τίναξε στον αέρα την όποια εύθραυστη παγκόσμια ισορροπία υπήρχε, και κανείς δεν ξέρει τι έχουμε μπροστά μας, με ποιον τρόπο θα τελειώσει, ούτε καν αν θα τελειώσει. Και βαθιά φωλιασμένη στο επίκεντρο του ιστού, μέσα από τον οποίο διεξάγεται αυτός ο πόλεμος, βρίσκεται η βάση της Σούδας.

Με άλλα λόγια, η πάλη για να κλείσει η βάση είναι πραγματικά δρόμος χωρίς γυρισμό. Γιατί αυτό που παίζεται δεν είναι μόνο ή κυρίως το «ψωμί» της πόλης, ενός νησιού και μιας χώρας που ζει κυρίως από τον τουρισμό — και ξέρουμε ότι ο τουρισμός είναι η πρώτη οικονομική δραστηριότητα που εξαερώνεται, όχι μετά από ένα χτύπημα, αλλά μετά την εμφάνιση απλώς ενός drone, όσο κι αν αποφεύγουμε ακόμα και να το σκεφτόμαστε επειδή δεν θέλουμε να το πιστέψουμε.

Αυτό που παίζεται σήμερα —και στο επίκεντρο, ξαναλέω, βρίσκεται η βάση της Σούδας— είναι η ίδια η ζωή όπως την ξέρουμε μέχρι σήμερα, η τόσο μίζερη και τόσο πανέμορφη ταυτόχρονα. Αυτό υπογράφουμε, αυτό συζητούμε μεταξύ μας και με όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό γράφουμε άρθρα, γι’ αυτό στηρίζουμε με κάθε τρόπο που μπορούμε να σκεφτόμαστε αυτό το κίνημα.

Γι’ αυτό κινητοποιούμαστε με ένα αίτημα που ξεκινάει ξανά, μετά από δεκαετίες που κράτησε πάρα πολύς κόσμος στους ώμους του αυτό το κίνημα, στα πάνω του και στα κάτω του. Έρχεται να βοηθήσει τους Κρητικούς, γιατί μόνο οι Κρητικοί μπορούν να δώσουν αυτή τη μάχη — ας μην κοροϊδευόμαστε. Όλοι οι υπόλοιποι μπορούμε απλώς να βοηθήσουμε, αλλά στους Κρητικούς και, πριν από όλα, στους Χανιώτες πέφτει αυτό το βάρος. Το Ηράκλειο, το Ρέθυμνο, το Λασίθι μπορούν να βοηθήσουν πολύ αποφασιστικά, αλλά να βοηθήσουν να κλείσει η βάση της Σούδας.