Η απόφαση μιας ισραηλινής οικογένειας να εγκαταλείψει την ασφάλεια και την άνεση ενός πολυτελούς ρετιρέ προκειμένου να εγκατασταθεί σε μια απομονωμένη φάρμα στην Κοιλάδα του Ιορδάνη, πλησίον παλαιστινιακού χωριού, φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο την έντονη ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση γύρω από την εποικιστική δραστηριότητα.
Η δημόσια εξομολόγηση του Γιόσι Ράινερ (Yossi Reiner) για τη σιωνιστική του αποστολή, η οποία συνοδεύτηκε από την έκδοση αδειών οπλοφορίας για τον ίδιο και τη σύζυγό του, προκάλεσε ένα κύμα σφοδρών αντιδράσεων στην ψηφιακή σφαίρα, αναδεικνύοντας τη βαθιά πόλωση και τα εκρηκτικά χαρακτηριστικά που περιβάλλουν το ζήτημα της εδαφικής κυριαρχίας στην περιοχή.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση της μετακόμισης αναπτύχθηκε εκτενώς από τον Γιόσι Ράινερ, ο οποίος περιέγραψε τη μετακίνηση αυτή ως την υλοποίηση ενός μακροχρόνιου ιδεολογικού ονείρου. Επηρεασμένος από την ιστορία του σιωνιστικού κινήματος και τις ιστορικές αναφορές, όπως η ίδρυση των 11 σημείων-οικισμών μέσα σε μία μόνο νύχτα το 1946, ο κ. Ράινερ εξέφρασε την επιθυμία του να αποτελέσει ενεργό μέρος αυτής της διαδικασίας.
Στο κείμενό του, ο κ. Ράινερ περιγράφει το πέρασμα από τη θεωρία στην πράξη:
«Σε όλη μου τη ζωή διάβαζα για τον Σιωνισμό, για τον εποικισμό της γης, για την αυτοθυσία των εποίκων […]. Διάβαζα, συγκινούμουν, και το συναίσθημα πάντα παρέμενε μέσα μου ότι θέλω και εγώ να είμαι μέρος αυτού του υπέροχου πράγματος. Όχι απλώς να μιλάω για τον Σιωνισμό, όχι απλώς να συγκινούμαι από τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, αλλά να σηκωθώ και να πράξω. Τώρα αποφασίσαμε να σταματήσουμε να διαβάζουμε την ιστορία και να αρχίσουμε να τη γράφουμε».
Διαβάστε τι αναφέρει:
Ο Σιωνισμός είναι πραγματικά μια ψυχική ασθένεια, μεταξύ άλλων φρικτών πραγμάτων.
Αφήνουμε το πολυτελές ρετιρέ μας στο Μπεϊτ Σεμές (Beit Shemesh) και μετακομίζουμε για να ζήσουμε σε μια απομονωμένη φάρμα δίπλα στην Κοιλάδα του Ιορδάνη, κοντά σε ένα εχθρικό παλαιστινιακό χωριό.
Γράφω αυτή τη φράση και ακόμα δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι είναι πραγματικότητα.
Σε όλη μου τη ζωή διάβαζα για τον Σιωνισμό, για τον εποικισμό της γης, για την αυτοθυσία των εποίκων και τα 11 σημεία που στήθηκαν στο έδαφος σε μια μόνο νύχτα το 1946. Για τους πρωτοπόρους του παρελθόντος, για ανθρώπους που άφησαν τα πάντα και αφοσιώθηκαν σε ένα όραμα, για τον εποικισμό της Γης του Ισραήλ όχι με λόγια, αλλά με τα χέρια και τα πόδια.
Διάβαζα, συγκινούμουν, και το συναίσθημα πάντα παρέμενε μέσα μου ότι θέλω και εγώ να είμαι μέρος αυτού του υπέροχου πράγματος. Όχι απλώς να μιλάω για τον Σιωνισμό, όχι απλώς να συγκινούμαι από τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, αλλά να σηκωθώ και να πράξω.
Τώρα αποφασίσαμε να σταματήσουμε να διαβάζουμε την ιστορία και να αρχίσουμε να τη γράφουμε.
Μετά από πολλές σκέψεις, αμφιβολίες και νυχτερινές συζητήσεις, η σύζυγός μου Εστί (Esti) @esti_rainer κι εγώ πήραμε μια κοινή και γενναία απόφαση που θα αλλάξει τη ζωή μας.
Και οι δύο έχουμε αποκτήσει άδειες οπλοφορίας. Αφήνουμε το πολυτελές ρετιρέ μας στο Μπεϊτ Σεμές, αποχωριζόμαστε την οικογένεια που μας περιέβαλλε, την καταπληκτική κοινότητα, τους στενούς μας φίλους, εγκαταλείπουμε τη σύντομη μετακίνηση προς τη δουλειά μου στην Ιερουσαλήμ και μαζεύουμε τη ζωή μας καθ’ οδόν προς ένα νέο μέρος.
Πού μετακομίζουμε;
Σε μια απομονωμένη φάρμα, σε ακαλλιέργητη γη, κοντά σε ένα εχθρικό παλαιστινιακό χωριό. Θα είμαστε μόλις η δεύτερη οικογένεια που θα φτάσει και θα ζήσει εκεί.
Αυτή η φάρμα είναι μια πραγματική γραμμή ανάσχεσης που σταματά την κατάληψη περιοχών της Γης του Ισραήλ γύρω από το χωριό από τον εχθρό. Όταν επισκεφθήκαμε τη φάρμα, συνειδητοποιήσαμε ότι στην ίδια την τοποθεσία υπάρχουν εγκαταλελειμμένες κατασκευές που χτίστηκαν από Παλαιστίνιους προτού ο ιδιοκτήτης της φάρμας φτάσει στο μέρος.
Έρχομαστε εκεί για να εποικίσουμε τη γη με τα σώματά μας. Για να χτίσουμε ένα σπίτι, να μεγαλώσουμε παιδιά, να φυλάξουμε τη γη και να δημιουργήσουμε μια πραγματικότητα που δεν θα επιτρέψει στο μέλλον την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους στην καρδιά της Γης του Ισραήλ.
Δεν κοροϊδεύω τον εαυτό μου. Αυτό θα είναι ένα περίπλοκο ταξίδι. Η Εστί ίσως χρειαστεί να βρει μια νέα δουλειά. Θα πρέπει να βρούμε για το 4χρονο φως μας ένα ποιοτικό και βασισμένο σε αξίες πλαίσιο. Θα απομακρυνθούμε από φίλους, από την κοινότητα, από τα καταστήματα, από τους δρόμους και από την άνεση που έχουμε συνηθίσει. Θα ανταλλάξουμε την οικεία αίσθηση ασφάλειας με μια ζωή στην οποία η ευθύνη της ασφάλειας είναι μέρος της καθημερινότητας. Ναι. Θα χρειαστεί να ζήσουμε με το σπαθί στο χέρι.
Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι θα υπάρξουν στιγμές που δεν θα είναι εύκολες. Θα υπάρξουν φόβοι. Θα υπάρξουν δυσκολίες. Πιθανώς θα υπάρξουν και μέρες που θα μας λείψει το σπίτι μας στο Μπεϊτ Σεμές και η ζωή που είχαμε.
Αλλά η καρδιά μας είναι απόλυτα σίγουρη.
Εκπληρώνουμε ένα τεράστιο όνειρο. Ένα όνειρο για τα παιδιά μας, τον Γεχονατάν Ορ (Yehonatan Or) και τη Χαλέλ Σαλέμ (Hallel Shalem), και ένα ιδεολογικό όνειρο που σκεφτόμαστε εδώ και χρόνια.
Θέλουμε τα παιδιά μας να μεγαλώσουν γνωρίζοντας ότι οι αξίες δεν είναι απλώς όμορφες προτάσεις που διδάσκονται στο σχολείο. Αξίες είναι οι επιλογές που είσαι διατεθειμένος να κάνεις, τα πράγματα που είσαι διατεθειμένος να απαρνηθείς και το τίμημα που είσαι διατεθειμένος να πληρώσεις για αυτό που πιστεύεις.
Ξεκινάμε μια οικογενειακή, σιωνιστική και βασισμένη σε αξίες αποστολή.
Θα είναι απαιτητικό. Μερικές φορές ίσως και σκληρό. Αλλά ξέρω ότι κάθε πρωί που θα ξυπνάμε εκεί, κάθε δέντρο που θα φυτεύουμε, κάθε φως που θα ανάβουμε και κάθε γέλιο των παιδιών στην αυλή θα είναι μέρος κάποιου πράγματος πολύ μεγαλύτερου από εμάς.
Δεν ξέρουμε ακριβώς πώς θα μοιάζει αυτό το μονοπάτι. Ξέρουμε μόνο ότι ήρθε η ώρα να ξεκινήσουμε την πορεία μας σε αυτό.
Πρωτοφανή οικονομική αφαίμαξη έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά, που πίστεψαν ότι είχαν «κλειδώσει» ισόβιες παροχές υγείας με τα παλιά και άκρως γενναιόδωρα προγράμματα των εταιρειών: μέσα σε μια τριετία έχουν υποστεί ένα «χαράτσι» που ξεπερνά το 40% σε αυξήσεις ασφαλίστρων.
Την ίδια στιγμή, ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια, όπως το CVC Capital, καταγράφουν αστρονομικές αποδόσεις, αναμορφώνοντας τον επιχειρηματικό χάρτη των ιδιωτικών κλινικών και των ασφαλιστικών εταιρειών.
Το σοκ της τριετίας 2024-2026
Η τριετία 2024-2026 θα καταγραφεί στην ιστορία της ελληνικής ιδιωτικής ασφάλισης ως η περίοδος του απόλυτου οικονομικού εγκλωβισμού για τους κατόχους μακροχρόνιων, ισόβιων συμβολαίων υγείας – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απέφυγαν τις αυξήσεις όσοι έχουν προγράμματα που ανανεώνονται κάθε χρόνο.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο, επέβαλαν δυσθεώρητες αναπροσαρμογές στα ασφάλιστρα, που σε πολλές περιπτώσεις ανάγκασαν ασφαλισμένους να εγκαταλείψουν τα ισόβια συμβόλαια, μένοντας κατά κανόνα ακάλυπτοι, αφού λόγω ηλικίας και ιστορικού υγείας δεν γίνονται δεκτοί από τις ασφαλιστικές για προγράμματα που ανανεώνονται ετησίως.
Για να αντιμετωπιστεί -θεωρητικά- το φαινόμενο των αυθαίρετων αυξήσεων, για τις οποίες έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις εις βάρος των ασφαλιστικών, η κυβέρνηση εισήγαγε τον Φεβρουάριο του 2022 τον Ενιαίο Δείκτη Υγείας (ΕΔΥ), ο οποίος υπολογιζόταν από το ΙΟΒΕ.
Σε αντίθεση με έναν απλό δείκτη τιμών, ο ΕΔΥ μετρούσε τη μεταβολή του «καθαρού κόστους κάλυψης», ενσωματώνοντας το μέσο κόστος αποζημίωσης ανά περιστατικό πολλαπλασιασμένο με τη συχνότητα εμφάνισης ζημίας. Ετσι, ακόμη και αν δεν είχε μεγάλη αύξηση ο πληθωρισμός υγείας (δηλαδή το μέσο κόστος των ιατρικών πράξεων), ο ΕΔΥ εκτοξευόταν στα ύψη εάν εμφανιζόταν -όπως και έγινε- αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ζημίας.
Αντί να λειτουργήσει προστατευτικά για τους ασφαλισμένους, ο ΕΔΥ έδωσε στις εταιρείες το τέλειο άλλοθι για μεγάλες, οριζόντιες αναπροσαρμογές, καθώς τα στατιστικά του ΙΟΒΕ έδειξαν αύξηση 115% στο καθαρό κόστος αποζημιώσεων μέσα σε 12 χρόνια. Η αγορά χρησιμοποίησε αυτά τα νούμερα ως εστιακό σημείο, όπως το ονομάζουν οι ειδικοί στα θέματα ανταγωνισμού, επιβάλλοντας ομοιόμορφες αυξήσεις χωρίς κανέναν ανταγωνισμό.
Ο χορός των αυξήσεων
Η σωρευτική επιβάρυνση δεν προκύπτει από μια απλή πρόσθεση των ετήσιων ποσοστών, αλλά από τον «ανατοκισμό» τους: κάθε νέα αύξηση επιβάλλεται πάνω στο ήδη διογκωμένο ασφάλιστρο του προηγούμενου έτους. Η διαδρομή των αναπροσαρμογών έχει ως εξής:
2024: Εφαρμογή του ΕΔΥ με αύξηση14,0%.
2025: Νέα εκτίναξη του ΕΔΥ κατά 14,6%.
2026: Μετά την κατάργηση του ΕΔΥ και εν αναμονή του νέου δείκτη ΕΔΑ της ΕΛΣΤΑΤ, που δημοσιεύτηκε μόλις τον Ιούνιο, οι εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν το μεταβατικό στάδιο. Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς (ΑΑΕΑ&ΠΚ), η μέση αύξηση (σταθμισμένη βάσει αριθμού ασφαλισμένων) διαμορφώθηκε στο 7,5%, με την πραγματική οικονομική επιβάρυνση (βάσει αξίας ασφαλίστρων) να φτάνει το 8,20%.
Αυτά μεταφράζονται σε μια πραγματική σωρευτική αύξηση 40,4% μέσα σε μόλις τρία χρόνια: ακόμη και οι ασφαλισμένοι που ίσως άντεξαν τον πρώτο μεγάλο γύρο αυξήσεων είναι πολύ αμφίβολο αν κατάφεραν να σώσουν το συμβόλαιό τους ύστερα από μια τόσο μεγάλη σωρευτική αύξηση, όταν μάλιστα τα βασικά εισοδήματα των περισσότερων ασφαλισμένων με ισόβια συμβόλαια είναι συντάξεις.
Ηλικιωμένοι υπό διωγμό
Πίσω από τις ιλιγγιώδεις αυξήσεις στα ισόβια προγράμματα, οι οποίες για τους ηλικιωμένους αναφέρθηκε ότι φέτος από ορισμένες εταιρείες φτάνουν και το 30%, κρύβεται μια εταιρική στρατηγική απομάκρυνσης ασφαλισμένων αυτής της κατηγορίας για να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη.
Τα παλιά, «γενναιόδωρα» ισόβια συμβόλαια θεωρούνται πλέον από τις εταιρείες ως οικονομική «πληγή». Οι αρχικοί υπολογισμοί κόστους των προηγούμενων δεκαετιών αποδείχθηκαν εσφαλμένοι, αλλά οι εταιρείες προσπαθούν να μεταφέρουν το κόστος στους ασφαλισμένους αντί να το αναλάβουν οι ίδιες.
Είναι ενδεικτικό ότι το 2024, οι αποζημιώσεις που κατέβαλαν οι ασφαλιστικές για τα ισόβια προγράμματα ανήλθαν σε 229 εκατ. ευρώ, ποσό σχεδόν ίσο με τα 254 εκατ. ευρώ των ετήσιων προγραμμάτων, παρότι τα ετήσια έχουν τριπλάσιους ασφαλισμένους. Το μέσο ετήσιο κόστος ανά ασφαλισμένο στα ισόβια αγγίζει τα 950 ευρώ – 2,6 φορές μεγαλύτερο από τα ετήσια.
Για να απαλλαγούν από αυτό το βάρος, οι ασφαλιστικές «φορτώνουν» με δυσβάσταχτα ασφάλιστρα τους μεγαλύτερους σε ηλικία ασφαλισμένους, εξωθώντας τους σε διακοπή συμβολαίου. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, μεταξύ 2022 και 2024 οι ασφαλισμένοι με ισόβια συμβόλαια μειώθηκαν κατά 31.819 άτομα. Η δε συνολική πτώση από το 2011 (από 711.000 σε περίπου 240.000) είναι τεράστια. Οι ασφαλιστικές ωφελούνται διπλά από την απομάκρυνση ασφαλισμένων με ισόβια συμβόλαια. Οχι μόνο απαλλάσσονται οριστικά από την έκθεση σε ζημιογόνα προγράμματα, αλλά απελευθερώνουν και τεχνικά αποθεματικά που είναι από τον νόμο υποχρεωμένες να τηρούν για να καλύπτουν τις μελλοντικές ζημιές των συμβολαίων.
Με βάση το ρυθμιστικό πλαίσιο Solvency II, οι εταιρείες υποχρεούνται να δεσμεύουν κεφάλαια για την κάλυψη μελλοντικών κινδύνων (αποθεματικά γήρανσης). Οταν ένας πελάτης εξαναγκάζεται σε ακύρωση του ισόβιου συμβολαίου του, αυτή η υποχρέωση εκλείπει και τα κεφάλαια αυτά αποδεσμεύονται, ώστε οι εταιρείες να μπορούν να τα αξιοποιούν με επενδυτικές τοποθετήσεις που ενισχύουν την κερδοφορία τους. Ερωτήματα για αυτό το θέμα έθεσε η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, στον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, σημειώνοντας:
● Πώς διασφαλίζεται ότι τα τεχνικά αποθεματικά που θα έπρεπε να έχουν σχηματιστεί για τους ασφαλισμένους των ισόβιων προγραμμάτων υγείας αξιοποιούνται πράγματι για τον σκοπό τους, την κάλυψη δηλαδή των αυξημένων κινδύνων, και δεν μετατρέπονται με τις υπέρογκες αυξήσεις των ασφαλίστρων και τον εξαναγκασμό των ασφαλισμένων στην εγκατάλειψη των ισόβιων αυτών προγραμμάτων σε αθέμιτα σε βάρος των ασφαλισμένων κέρδη για τις ασφαλιστικές εταιρίες; Ποια είναι τα αποτελέσματα της ασκούμενης από την Τράπεζα της Ελλάδος εποπτείας;
Σημειώνεται ότι οι πρακτικές που ακολουθούν οι ασφαλιστικές εταιρείες στην Ελλάδα σε σχέση με τα ισόβια συμβόλαια απέχουν πολύ από αντίστοιχες πρακτικές που ακολουθούνται σε ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, στη Γερμανία και την Αυστρία, η νομοθεσία επιβάλλει τη δημιουργία σημαντικών «αποθεματικών γήρανσης» από τις πρώτες δεκαετίες του συμβολαίου. Με αυτόν τον τρόπο, όταν ο ασφαλισμένος εισέλθει στην τρίτη ηλικία, διασφαλίζεται ότι το ασφάλιστρο αυξάνεται μόνο όσο προκύπτει από τη γενική αύξηση του πληθωρισμού υγείας, χωρίς να επιβαρύνεται από «καπέλα» λόγω ηλικίας.
Ανεξέλεγκτη η αύξηση κόστους
Γιατί, όμως, φουσκώνει τόσο θεαματικά το κόστος της ιδιωτικής υγείας; Η τελική έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο 2025 ύστερα από κλαδική έρευνα φωτίζει ένα βασικό πρόβλημα της ιδιωτικής υγείας στην Ελλάδα: την προκλητή ζήτηση. Δηλαδή, την τεχνητή δημιουργία ζήτησης ιατρικών πράξεων από γιατρούς, θεραπευτήρια και διαγνωστικά κέντρα, που φαίνεται ότι εντάθηκε τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον όπως έδειξε η μεγάλη αύξηση ιατρικών πράξεων που καταγράφηκε από το ΙΟΒΕ.
Οπως αναφέρει η Επιτροπή:
«Ως προκλητή ζήτηση ονομάζεται η αγορά υπηρεσιών υγείας που προκαλεί ο επαγγελματίας υγείας (π.χ. γιατρός) στον ασθενή με σκοπό τη δική του ευημερία και όχι απαραίτητα του ασθενή, εκμεταλλευόμενος την ασύμμετρη πληροφόρηση που υπάρχει μεταξύ του κατόχου των γνώσεων όσον αφορά το αγαθό της υγείας σε σύγκριση με τις γνώσεις του ασθενή.
Ο γιατρός παρακινεί τον ασθενή να αγοράσει υπηρεσίες υγείας που δεν είναι αναγκαίες για τη διάγνωση και τη θεραπεία της ασθένειας ή προκαλεί αύξηση της συχνότητας των επισκέψεων του ασθενή με απώτερο σκοπό οικονομικό κέρδος ή στο πλαίσιο «αμυντικής ιατρικής». Ο ασθενής, από ενδιαφέρον για την υγεία του αλλά και από άγνοια και εμπιστοσύνη προς τον επαγγελματία υγείας, τις περισσότερες φορές ακολουθεί τις ιατρικές οδηγίες που του δίνονται χωρίς πάντα να του είναι απαραίτητες.
Συνήθως το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης εμφανίζεται σε συστήματα υγείας όπου ο γιατρός αμείβεται κατά πράξη ή κατά παραπομπή και γίνεται εντονότερο σε περιπτώσεις που το κόστος καλύπτεται από ασφαλιστικούς φορείς. Σημαντικός παράγοντας είναι και η άμεση ή έμμεση διαφήμιση ιατρικών προϊόντων και υπηρεσιών του ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να αυξηθεί η κερδοφορία των ιατρικών και φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Η μελέτη του φαινομένου έχει οδηγήσει στη διαπίστωση θετικής συσχέτισης ανάμεσα στον αριθμό των γιατρών και την κατανάλωση ιατρικών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα παρατηρείται ότι η αύξηση των γιατρών κατά 10% επιφέρει αύξηση της κατανάλωσης ιατρικών υπηρεσιών κατά 1%, ενώ στην περίπτωση των χειρουργών, η αντίστοιχη αύξηση των εγχειρήσεων είναι 3%.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα επί πολλά χρόνια έως και σήμερα παρουσιάζει διεθνώς τη μεγαλύτερη ανισορροπία σε σχέση με τον αριθμό ιατρών και αριθμό νοσηλευτών, έχοντας και το 2022 την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρώπης στους ιατρούς (6,6 ιατροί/1.000 κατοίκους, έναντι μέσου όρου 4,2/1.000 κατοίκους της Ε.Ε.-27).
Σοκ 2,3 δισ. από τις δαπάνες για την υγεία
Ενα μεγάλο επιχειρηματικό πάρτι στον χώρο της ιδιωτικής υγείας και ασφάλισης έχει στηθεί από το 2020, μετά την κρίση της πανδημίας και με ισχυρά funds να αναλαμβάνουν δυναμική δράση στους δύο αυτούς τομείς.
Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020-2024 καταγράφουν τεράστια αύξηση τόσο των ποσών που πληρώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά ιδιωτικά για την κάλυψη δαπανών υγείας όσο και της δαπάνης για ασφάλιστρα σε ιδιωτικές εταιρείες.
Την περίοδο 2017-2019, η αύξηση της ιδιωτικής χρηματοδότησης υγείας ήταν μικρή (1,96%), ενώ αρκετά σημαντική ήταν ήδη η αύξηση της δαπάνης για ιδιωτική ασφάλιση (κατά 16,3%).
Ομως, την περίοδο 2020-2024, η «αφαίμαξη» των ελληνικών νοικοκυριών για δαπάνες υγείας ήταν πρωτοφανής: Η ιδιωτική χρηματοδότηση υγείας εκτινάχθηκε 33% υψηλότερα, πλησιάζοντας τα 8 δισ. ευρώ, με την αύξηση κατά την περίοδο αυτή σε απόλυτο ποσό να προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι περίπου το ένα τρίτο αυτής της ιδιωτικής δαπάνης κατευθύνεται σε νοσήλια ιδιωτικών θεραπευτηρίων.
Οι δαπάνες μέσω ιδιωτικής ασφάλισης αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, από τα 678 εκατ. στα 975 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν κατά 44%.
Συνολικά, δηλαδή, μέσα σε μια πενταετία, τα ποσά που πληρώνουν οι Ελληνες από την τσέπη τους για την ιδιωτική υγεία και ασφάλιση αυξήθηκαν περίπου κατά 2,3 δισ. ευρώ.
Οι μεγάλες ιδιωτικές δαπάνες υγείας φέρνουν πολλά νοικοκυριά στην οικονομική καταστροφή. Οπως σημειώνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην έρευνά της για την ιδιωτική υγεία (Αύγ. 2025), «η μεγάλη εξάρτηση από τις άμεσες ιδιωτικές πληρωμές για ιατρικές δαπάνες στην Ελλάδα σημαίνει ότι ένα μεγάλο ποσοστό των νοικοκυριών αντιμετωπίζει “καταστροφικές δαπάνες” για την υγεία, δηλαδή άμεσες πληρωμές που ξεπερνούν το 40% των συνολικών δαπανών ενός νοικοκυριού, αφού αφαιρεθούν οι δαπάνες κάλυψης βασικών αναγκών (διατροφή, στέγαση και λογαριασμοί υπηρεσιών κοινής ωφέλειας)».
Η πλειονότητα των εταιρειών του χώρου που συμμετείχαν στην έρευνα της Επιτροπής εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την αύξηση της συγκέντρωσης στον κλάδο, κυρίως μέσα από τις κινήσεις που έκανε το fund CVC, συγκροτώντας έναν όμιλο που ελέγχει πάνω από το 1/3 της αγοράς.
Οι 29 από τους 60 ερωτηθέντες θεωρούν ότι οι μέχρι τώρα πραγματοποιούμενες συγκεντρώσεις και μετοχικές μεταβολές έχουν δημιουργήσει προβλήματα στην ομαλή λειτουργία της σχετικής αγοράς, σημειώνει η Επιτροπή, και τόνισαν ότι πρέπει να μεριμνήσει νομοθετικά το κράτος ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα συγκέντρωσης μετοχικών κεφαλαίων σε λίγα νομικά πρόσωπα με τον κίνδυνο δημιουργίας δεσπόζουσας θέσης στην αγορά.
Παρότι αυτές οι ανησυχίες δεν επιβεβαιώθηκαν από τις αρχές ανταγωνισμού (Κομισιόν και Επιτροπή Ανταγωνισμού), συμμετέχοντες στην έρευνα επισήμαναν ότι οι συνέργειες μεταξύ παρόχων υγείας και ασφαλιστικών εταιρειών θα κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος των ασφαλισμένων προς τους μεγάλους ομίλους υπηρεσιών υγείας. Μια τέτοια πολιτική θα μεγεθύνει συνεχώς τους ήδη μεγάλους ομίλους στον κλάδο υγείας, απειλώντας μελλοντικά μικρότερες επιχειρήσεις-κλινικές.
Η κατάργηση του ΕΔΥ έφερε τον Ετήσιο Δείκτη Αναπροσαρμογής (ΕΔΑ) της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος καταγράφει γενικά πιο ήπιες αυξήσεις σε σχέση με τον δείκτη του ΙΟΒΕ, όμως «τιμωρεί» τους ασφαλισμένους μεγάλης ηλικίας.
Τα στοιχεία του ΕΔΑ για το 2024 είναι δυσμενή για τους ηλικιωμένους με ισόβια προγράμματα: η μεταβολή του κόστους αποζημιώσεων με την επίδραση της ηλικίας ήταν 7,23%, ενώ χωρίς την επίδραση της ηλικίας μόλις 1,76%. Αντίστοιχα, στα ετήσια προγράμματα ήταν 5,36% με την ηλικία και μόλις 0,79% χωρίς αυτήν.
Η επέλαση των funds στην υγεία και τα μυθικά κέρδη του CVC
Η CVC επέβαλε επιθετικές στρατηγικές εξαγορών, καθετοποίηση υπηρεσιών και στρατηγικές εξόδου που άφησαν πίσω τους μυθικές υπεραξίες
Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, ο κλάδος της ιδιωτικής περίθαλψης στην Ελλάδα μετατράπηκε από μια κατακερματισμένη αγορά παραδοσιακών, οικογενειακών ή ιατροκεντρικών κλινικών, σε «Ελντοράντο» διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων.
Η επέλαση των funds, με πρώτο το CVC, άλλαξε ριζικά τους κανόνες του παιχνιδιού, επιβάλλοντας επιθετικές στρατηγικές εξαγορών (buy and build), καθετοποίηση υπηρεσιών και στρατηγικές εξόδου που άφησαν πίσω τους μυθικές υπεραξίες για τους μετόχους των funds αλλά και μια αγορά συγκεντρωμένη σε λιγότερα χέρια, με ασθενέστερο ανταγωνισμό.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρέθηκε το CVC Capital Partners, το οποίο παρέδωσε ένα πραγματικό σεμινάριο χρηματοοικονομικής μηχανικής, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη σε λίγα χρόνια από εξαγορές ιδιωτικών θεραπευτηρίων και της Εθνικής Ασφαλιστικής.
Η προσέγγιση του CVC στην ελληνική αγορά υγείας δεν βασίστηκε στην οργανική ανάπτυξη, αλλά στη σαρωτική συγκέντρωση. Το fund «έστησε» το Hellenic Healthcare Group (HHG), ελέγχοντας τα μεγαλύτερα «φιλέτα» της δευτεροβάθμιας περίθαλψης.
Από το 2017, το CVC ξεκινά μπαράζ εξαγορών απορροφώντας τα κορυφαία νοσοκομεία της Αττικής. Αποκτά το ΥΓΕΙΑ (με τίμημα περίπου 350 εκατ. ευρώ), το Metropolitan (~80 εκατ. ευρώ), το Ιασώ General (~19,5 εκατ. ευρώ), καθώς και τα ΜΗΤΕΡΑ, ΛΗΤΩ και Creta Interclinic. Το συνολικό κόστος για το «χτίσιμο» του ομίλου υπολογίζεται στα 450-500 εκατ. ευρώ.
Σε μια κίνηση που άλλαξε τα δεδομένα, το CVC εξαγοράζει το 2021 το 90,01% της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας της χώρας, της Εθνικής Ασφαλιστικής, έναντι 221,5 εκατ. ευρώ σε μετρητά. Γίνεται ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος πάροχος υγείας και ο μεγαλύτερος πληρωτής.
Με τον τρόπο αυτό το CVC βρέθηκε και από τις δύο πλευρές της αγοράς, επηρεάζοντας τόσο τις τιμές των ιατρικών υπηρεσιών, όσο και των ασφαλίστρων, αν και οι αρμόδιες υπηρεσίες ανταγωνισμού δεν ανέδειξαν κάποιο πρόβλημα ανταγωνισμού.
Η κερδοφόρα έξοδος του fund από αυτές τις τοποθετήσεις άρχισε τον Μάρτιο του 2025, με την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του HHG. Το 60% μεταβιβάζεται στην Pure Health Holdings (όμιλος ADQ) από το Αμπου Ντάμπι. Η συναλλαγή αποτίμησε την αξία του HHG στο 1,33 δισ. ευρώ.
Το CVC ολοκλήρωσε το 2025 τη στρατηγική εξόδου, πωλώντας το ποσοστό του (90,01%) στην Εθνική Ασφαλιστική προς την Τράπεζα Πειραιώς, κλείνοντας έναν εξαιρετικά κερδοφόρο επενδυτικό κύκλο.
Η επιτυχία ενός private equity fund (επενδυτικό κεφάλαιο που δεν είναι εισηγμένο σε χρηματιστήριο) κρίνεται αποκλειστικά από την ικανότητά του να αγοράζει φτηνά, να δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και να πουλάει ακριβά. Το CVC το πέτυχε αυτό δύο φορές:
Στην περίπτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής, επένδυσε 221,5 εκατ. ευρώ και άντλησε 540 εκατ. από το τίμημα πώλησης και 117,7 εκατ. από μερίσματα.
Από τον όμιλο HHG, άντλησε με την πώληση του 60% περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ είχε επενδύσει περίπου 500 εκατ. για τις εξαγορές που έγιναν, ώστε να δημιουργηθεί ο κορυφαίος όμιλος ιδιωτικής υγείας της χώρας. Παράλληλα, το CVC διατηρεί το 35% των μετοχών και βάζει υποθήκη για μελλοντικές υπεραξίες.
Το CVC έδειξε τον δρόμο, αλλά δεν ήταν το μόνο fund που μπήκε στην ελληνική αγορά με αξιώσεις. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κινήσεις των funds Blantyre και Oaktree.
Η Blantyre και η Oaktree
Η Blantyre εστίασε στην εξυγίανση και ενοποίηση προβληματικών χαρτοφυλακίων που βρίσκονταν στα χέρια τραπεζών. Μεταξύ 2022 και 2024, εξαγόρασε τις συμμετοχές της Τράπεζας Πειραιώς στο «Ερρίκος Ντυνάν» (μέσω του ομίλου ΗΜΙΘΕΑ) και στη Euromedica.
Το 2024, η στρατηγική ολοκληρώθηκε με την πλήρη απορρόφηση 8 κλινικών και κέντρων αποκατάστασης της Euromedica από τον όμιλο ΗΜΙΘΕΑ. Ετσι δημιουργήθηκε ένας νέος πόλος υγείας.
Το αμερικανικό fund Oaktree στόχευσε στον εξαιρετικά προσοδοφόρο τομέα των μαιευτικών και γυναικολογικών κλινικών. Το 2021 πήρε τον έλεγχο της κλινικής ΙΑΣΩ. Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ο βαθμός συγκέντρωσης σε αυτή την υπο-αγορά είναι πλέον ασφυκτικός: οι 4 μεγαλύτεροι παίκτες ελέγχουν το 90% της συνολικής αγοράς.
Ο νέος χάρτης της αγοράς ιδιωτικής υγείας δεν έχει σήμερα την παραμικρή σχέση με τον κατακερματισμό τού όχι πολύ μακρινού παρελθόντος. Η αγορά χαρακτηρίζεται από αυξημένο βαθμό συγκέντρωσης, καθώς τρεις μεγάλοι όμιλοι (HHG, Ιατρικό Αθηνών, ΙΑΣΩ) ελέγχουν το 57% του συνολικού κύκλου εργασιών των νοσοκομειακών παρόχων σε όλη τη χώρα. Ειδικά οι δύο μεγαλύτεροι όμιλοι (HHG και Ιατρικό) ελέγχουν σχεδόν τη μισή αγορά (47%).
Ο λογαριασμός στους ασθενείς
Οι καθυστερήσεις στο δημόσιο σύστημα, οι μεγάλες λίστες αναμονής και η ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις οδήγησαν ολοένα και περισσότερους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα
Ντάνι Βέργου
Την… ανηφόρα τραβάει σταθερά την τελευταία δεκαετία η ιδιωτική δαπάνη για την υγεία στη χώρα μας. Τα ελληνικά νοικοκυριά καλούνται από το 2017 μέχρι σήμερα να σηκώσουν ολοένα και περισσότερο το οικονομικό βάρος της περίθαλψης.
Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Τα στοιχεία τόσο της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) όσο και του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης αποδεικνύουν ότι οι Ελληνες καλύπτουν την περίοδο 2017-2024 από την τσέπη τους ένα από τα υψηλότερα ποσοστά δαπανών υγείας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η συνολική ιδιωτική χρηματοδότηση της υγείας αυξήθηκε από περίπου 5,6 δισ. ευρώ το 2017 σε περισσότερο από 7,3 δισ. ευρώ το 2023, ενώ το 2024 η ανοδική πορεία συνεχίστηκε. Την ίδια περίοδο η ιδιωτική ασφάλιση υγείας αυξήθηκε από 578 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 1 δισ. ευρώ (975 εκατ. ευρώ), παρουσιάζοντας άνοδο περίπου 70% μέσα σε επτά χρόνια!
Νοσοκομειακή περίθαλψη
Σημαντικό μέρος αυτής της αύξησης αφορά τη νοσοκομειακή περίθαλψη. Μετά το 2021 καταγράφεται έντονη άνοδος των πληρωμών προς τα ιδιωτικά νοσοκομεία, τόσο από τα ίδια τα νοικοκυριά όσο και μέσω ιδιωτικών ασφαλιστικών συμβολαίων.
Η πανδημία επιτάχυνε μια ήδη διαμορφωμένη τάση. Οι καθυστερήσεις στο δημόσιο σύστημα, οι μεγάλες λίστες αναμονής και η ανάγκη για άμεση πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις και χειρουργικές επεμβάσεις οδήγησαν ολοένα και περισσότερους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα.
Ασφαλιστικά κέρδη
Την ίδια περίοδο σημειώνει αύξηση και η ιδιωτική ασφάλιση υγείας. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι οι δαπάνες μέσω ασφαλιστικών εταιρειών αυξήθηκαν κατά περίπου 70% από το 2017 έως το 2024.
Η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά μόνο την αύξηση των ασφαλισμένων. Συνδέεται επίσης με τη διεύρυνση των καλύψεων, την αύξηση των ασφαλίστρων, αλλά και τη μεγαλύτερη χρήση ιδιωτικών νοσοκομείων, τα οποία αποτελούν πλέον βασικούς συνεργάτες των ασφαλιστικών εταιρειών.
Παρά την ανάπτυξη της ιδιωτικής ασφάλισης, η μεγαλύτερη επιβάρυνση εξακολουθεί να προέρχεται από τις άμεσες πληρωμές των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, περίπου το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών υγείας στην Ελλάδα προέρχεται από πληρωμές «από την τσέπη» των πολιτών – ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Οι μεγαλύτερες ιδιωτικές δαπάνες αφορούν:
τη νοσοκομειακή περίθαλψη
τα φάρμακα και τις συμμετοχές στη φαρμακευτική δαπάνη
τις επισκέψεις σε ιδιώτες γιατρούς
τις διαγνωστικές εξετάσεις.
Ιδιωτική συμμετοχή
Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι η οικονομική συμμετοχή των νοικοκυριών στην υγειονομική περίθαλψη παραμένει ιδιαίτερα υψηλή και αυξάνεται διαχρονικά.
Σε μια χώρα όπου η δημόσια χρηματοδότηση της υγείας εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, η πρόσβαση σε ταχύτερες ή ποιοτικότερες υπηρεσίες συνδέεται ολοένα και περισσότερο με την οικονομική δυνατότητα του πολίτη. Για όσους δεν έχουν, ισχύει το γνωστό «όπου φτωχός κι η μοίρα του». Το αποτέλεσμα είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος υγείας δύο ταχυτήτων, όπου η οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό και όχι μια προσωρινή συνέπεια της κρίσης ή της πανδημίας.
Σε πεδίο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης μετατράπηκε το Δημαρχείο Άργους – Μυκηνών, μετά την παρέμβαση μελών της συλλογικότητας «Μηδενική Ανοχή: Κίνηση Χειραφέτησης Αναπήρων» και αλληλέγγυων πολιτών.
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον θάνατο του 20χρονου ανάπηρου Θοδωρή Ζαβραδινού Καραμπάμπα από ενέργειες αστυνομικών, καθώς και τη δημόσια τοποθέτηση του Δημάρχου, Γιάννη Μαλτέζου, την οποία η αναπηρική κοινότητα καταγγέλλει ως μισαναπηρική.
Στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε συνάντηση 35 λεπτών με τον κ. Μαλτέζο, η οποία ωστόσο αξιολογήθηκε από τη συλλογικότητα ως ανεπιτυχής, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση για τα δικαιώματα, την ορατότητα και την ασφάλεια των ατόμων με αναπηρία στον δημόσιο χώρο.
Το χρονικό της παρέμβασης στο Δημαρχείο και η συνάντηση με την τοπική αρχή
Η παρέμβαση ξεκίνησε όταν μέλη της «Μηδενικής Ανοχής» και πολίτες συγκεντρώθηκαν στο δημαρχιακό μέγαρο του Άργους, αξιώνοντας να συναντηθούν άμεσα με τον Δήμαρχο.
Σκόπος της παρουσίας τους ήταν η παράδοση κειμένου διαμαρτυρίας αναφορικά με το «ποσοστό μισαναπηρισμού» της δημοτικής αρχής, εκφράζοντας παράλληλα τη βαθιά τους οργή για τα κοινωνικά αντανακλαστικά που ενεργοποιήθηκαν μετά το συμβάν.
Η συνάντηση με τον κ. Γιάννη Μαλτέζο πραγματοποιήθηκε και διήρκησε 35 λεπτά, με τη συλλογικότητα όμως να σημειώνει εκ των υστέρων ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε ανεπιτυχώς, προσθέτοντας πως δεν ανέμεναν κάτι καλύτερο.
Μετά την ολοκλήρωση της παρουσίας τους στο κτίριο, οι συγκεντρωμένοι προγραμμάτισαν πορεία προς το συγκεκριμένο σημείο όπου οι αστυνομικές δυνάμεις αφαίρεσαν τη ζωή του 20χρονου.
Οι εκατέρωθεν τοποθετήσεις και η πολιτική αντιπαράθεση
Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρέθηκε η επίσημη δήλωση του Δημάρχου Άργους – Μυκηνών, η οποία προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αναπηρικής κοινότητας, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτησή του υποστηρίζοντας ότι η τοποθέτησή του «στάζει αίμα».
Ο κ. Ιωάννης Μαλτέζος είχε δηλώσει συγκεκριμένα για το περιστατικό:
«…ακούσαμε τη μητέρα του θανόντος να αναφέρεται στα σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και την ιδιαιτερότητα του παιδιού της. Εννοείται ότι ένας νέος άνθρωπος χάθηκε και αυτό είναι ένα τραγικό γεγονός που δεν επιδέχεται σχετικοποίησης. Το ερώτημα όμως είναι αμείλικτο: Όταν γνωρίζεις ότι ένας νέος άνθρωπος αντιμετωρίζει τέτοια προβλήματα, πώς τον αφήνεις να κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης»…
Από την πλευρά της συλλογικότητας, η Γιώτα Καραγιάννη έδωσε το στίγμα της αντίδρασης των συγκεντρωμένων, τονίζοντας τις θεσμικές προεκτάσεις του ζητήματος:
«Η δολοφονία του Θοδωρή από αστυνομικούς αποτελεί μια δραματική υπενθύμιση ότι ο μισαναπηρισμός δεν ελλοχεύει μόνο στη γλώσσα ή στις κοινωνικές αναπαραστάσεις, αλλά διαπερνά θεσμούς, πρακτικές και πολιτικές».
Η ιδεολογική ανάλυση του μισαναπηρισμού και των κοινωνικών αποκλεισμών
Με αφορμή την κινητοποίηση, η «Μηδενική Ανοχή» ανέπτυξε τις θέσεις της γύρω από τις έννοιες του μισαναπηρισμού (disablism) και της εξιδανικευμένης κανονικότητας (ableism).
Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, οι έννοιες αυτές έχουν βαθιές ρίζες σε ιδέες περί ευγονικής και σε ανθρωπομετρικά πρότυπα περί του «κανονικού», λειτουργώντας ως αξιολογικά εργαλεία που καθορίζουν ποιο ανάπηρο άτομο και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να πραγματώσει έναν κοινωνικό ρόλο.
Επισημαίνουν ότι ο μισαναπηρισμός δεν αποτελεί μια μεμονωμένη κακή συμπεριφορά της στιγμής, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο υποθέσεων, αντιλήψεων και πρακτικών που αψηφούν τα δικαιώματα, αντιμετωπίζουν τους ανάπηρους ως κατώτερους και παράγουν αποκλεισμούς, περιγράφοντας σχέσεις εξουσίας και καταπίεσης, αντίστοιχα με τον ρατσισμό και τον σεξισμό.
Η κίνηση υποστηρίζει ότι η άγνοια γύρω από την αναπηρία είναι σκόπιμη και οδηγεί στην εξαφάνιση των ανάπηρων ατόμων από τον δημόσιο χώρο με συγκεκριμένους τρόπους:
Μέσω της ιδρυματοποίησης, του περιορισμού σε ιδιωτικούς χώρους και της παρεμπόδισης της ελεύθερης κινητικότητας.
Μέσω της απουσίας της γνώσης, των εμπειριών και των αφηγήσεών τους από τη δημόσια σφαίρα, την πολιτική και την επιστήμη.
Μέσω της παρουσίασής τους είτε ως παθητικών θυμάτων που χρήζουν βοήθειας και θεραπείας, είτε ως επικίνδυνων για τους άλλους, εξαιτίας της δικής τους βλάβης και όχι λόγω του κοινωνικού αποκλεισμού.
Η δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του Θοδωρή και η διεκδίκηση της ορατότητας
Στο πλαίσιο της προσπάθειας να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του θύματος, η συλλογικότητα προχώρησε στη δημοσιοποίηση της φωτογραφίας του 20χρονου Θοδωρή, έχοντας εξασφαλίσει τη ρητή και σύμφωνη γνώμη της μητέρας του, Ναταλίας, την οποία και ευχαρίστησαν δημόσια για την εμπιστοσύνη της.
Η ενέργεια αυτή, όπως διευκρινίζουν, δεν αποσκοπεί στη συγκίνηση της κοινής γνώμης, αλλά στη διασφάλιση ότι το πρόσωπο του θανόντος δεν θα ξεχαστεί, αποκαθιστώντας την παρουσία του στον δημόσιο χώρο από τον οποίο αποκλείστηκε.
Η διαμαρτυρία ολοκληρώθηκε με κεντρικά συνθήματα που διεκδικούν «Αξιοπρέπεια και Δικαιοσύνη για όλες, όλους και όλα», παραμένοντας σε σταθερή κατεύθυνση αμφισβήτησης των επίσημων χειρισμών.
Η χώρα έχει ήδη εισέλθει σε προεκλογική τροχιά. Το πραγματικό διακύβευμα, όμως, δεν είναι ο χρόνος των εκλογών ούτε η σειρά κατάταξης των κομμάτων. Είναι αν θα διαμορφωθεί πλειοψηφία με προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης ή αν θα αναπαραχθεί ο σημερινός πολιτικός συσχετισμός, παρατείνοντας τη στασιμότητα.
Ο κόσμος αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η τεχνολογική επανάσταση και ο νέος διεθνής ανταγωνισμός αναδιαμορφώνουν οικονομίες και κοινωνίες. Η Ελλάδα, αντί να αποκτήσει εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, παραμένει εγκλωβισμένη στη διαχείριση της καθημερινότητας. Η παραγωγή αποδυναμώνεται, η περιφέρεια ερημώνει, οι νέοι εγκαταλείπουν τη χώρα και η κοινωνική κινητικότητα συρρικνώνεται.
Την ίδια στιγμή, η επικοινωνία υποκαθιστά την πολιτική. Η εικόνα κυριαρχεί απέναντι στο σχέδιο και τα μεγάλα ζητήματα –η παραγωγή, οι ανισότητες, οι θεσμοί, η θέση της χώρας στον κόσμο– υποβαθμίζονται σε δεύτερη μοίρα.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν εκφράζει απλώς μια συντηρητική επιλογή. Εδραιώνει ένα μοντέλο συγκέντρωσης πλούτου, ισχύος, γνώσης και πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες σε λίγους, μεταφέροντας το κόστος στους πολλούς. Το κράτος αποσύρεται από τον στρατηγικό του ρόλο στην ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή και λειτουργεί κυρίως ως εγγυητής των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η κοινωνία δεν ζητά κόμματα διαμαρτυρίας . Ζητά πειστική εναλλακτική διακυβέρνηση. Η καταγγελία δεν αρκεί. Οι πολίτες θέλουν απαντήσεις: ποιος θα ενισχύσει την παραγωγή, θα μειώσει τις ανισότητες, θα στηρίξει τη νέα γενιά, θα ανοίξει την πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες και στη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, θα αποκαταστήσει την αξιοπιστία των θεσμών.
Γι’ αυτό οι κομματικές περιχαρακώσεις για τη σειρά κατάταξης στην αντιπολίτευση δεν συγκινούν την κοινωνία. Η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να οικοδομηθεί ούτε με εξουσιοδοτισμους ούτε με περιφερόμενους πολιτευτές .
Η ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου ότι «δεν υπάρχει χάσμα γενεών αλλά ιδεών» στην πολιτική και τα προγράμματα , γίνεται επίκαιρη παρά ποτέ
Χρειάζεται προγραμματική ενότητα, κοινωνική συμμετοχή και καθαρές δεσμεύσεις. Προϋπόθεση αποτελεί η απόρριψη κάθε σεναρίου κυβερνητικής ανοχής ή «μεταβατικών» σχημάτων που θα αναπαράγουν τη σημερινή πολιτική με διαφορετικά πρόσωπα.
Απαιτείται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο: παραγωγική ανασυγκρότηση, ισχυρό δημόσιο κράτος, δίκαιη φορολογία, τεχνολογικός εκσυγχρονισμός με κοινωνικό πρόσημο, αποκέντρωση, προστασία της εργασίας και ενεργητική εξωτερική πολιτική.
Οι επόμενες εκλογές δεν θα κριθούν μόνο από τη φθορά της κυβέρνησης. Θα κριθούν από το αν οι προοδευτικές δυνάμεις θα υπερβούν τη λογική της κομματικής περιχαράκωσης και θα κρατήσουν ανοιχτό το δρόμο της προγραμματικής συνάντησης διακυβέρνησης.
Ο αγώνας οφείλει να είναι μονομέτωπος απέναντι στη συντηρητική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας. Ο ανταγωνισμός των προοδευτικών κομμάτων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εμπόδιο για τη συγκρότηση μιας προοδευτικής πλειοψηφίας, ούτε να αφήνει ανοιχτά παράθυρα σε κυβερνήσεις ανοχής ή «μεταβατικές» λύσεις που θα παρατείνουν, με διαφορετικούς διαχειριστές, το ίδιο μοντέλο εξουσίας.
Επειδή το πραγματικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών δεν απλώς η εναλλαγή στην εξουσία ούτε η σειρά κατάταξης στην αντιπολίτευση , αλλά η αλλαγή πολιτικής ,Κυρίαρχο κίνητρο για συμμετοχή των πολιτών στις επόμενες εκλογές πρέπει να γίνουν δυνάμεις και συντελεστές που θα κρατήσουν ανοιχτούς τους διαύλους της προοδευτικής διακυβέρνησης με προγραμματική ενότητα , Γιατί έχουμε μπει σε νέα εποχή με άλλες κοινωνικές διαστρωματωσεις που γνωρίζουν ότι στις επόμενες εκλογές κανένα κόμμα δεν μπορεί μόνο του. Μπορεί ο Ανδρέας Παπανδρέου να μην αντιγράφεται αλλά διδάσκει όταν έλεγε ότι τα κόμματα πρέπει να υπάρχουν για να υπηρετούν τον Λαό και την Πατρίδα…. Γι αυτό δεν είναι επιλογή οι περιχαρακώσεις αλλά η στρατηγική για τις επόμενες εκλογές με εντολή του λαού στη διαμόρφωση προοδευτικής πλειοψηφίας .
Ακίνητα: Πόσο πωλούνται οι βίλες σε Κρήτη, Ιόνιο, Πελοπόννησο – Ποιες περιοχές ξεχωρίζουν
Η Κρήτη, η Πελοπόννησος και τα νησιά του Ιονίου ξεχωρίζουν φέτος, αναφορικά με τη ζήτηση εξοχικών κατοικιών από το εξωτερικό. Σύμφωνα με σχετικά στοιχεία της Elxis – At Home in Greece, 1 στους 3 ξένους αγοραστές εξοχικών κατοικιών, αναζητά φέτος ακίνητο στην Κρήτη. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι ξένοι αναζητούν νεόδμητες κατασκευές «από τα σχέδια», προκειμένου να εξασφαλίσουν και χαμηλότερο τίμημα.
Όπως επισημαίνει ο κ. Γιώργος Γαβριηλίδης, διευθύνων σύμβουλος της Elxis, η Κρήτη εξελίσσεται σε όλο και πιο δυναμική αγορά, καθώς πλέον 1 στους 3 ξένους επενδυτές αναζητά κατοικία εκεί. «Με βάση τα στοιχεία μας, το ποσοστό των ενδιαφερόμενων για κατοικίες στην Κρήτη, αυξήθηκε φέτος σε 35,15%, από 29,42% – που ήταν το 2025», αναφέρει σχετικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, περιοχές στην νότια πλευρά της Κρήτης, κυρίως στους νομούς Ρεθύμνου και Χανίων, με θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος, εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις δημοφιλέστερες επιλογές μεταξύ των ξένων αγοραστών εξοχικών κατοικιών στην Ελλάδα.
Πόσο πωλούνται οι βίλες σε Κρήτη, Ιόνιο, Πελοπόννησο
Μετά την Κρήτη, οι περιοχές που προσελκύουν περισσότερο τους ξένους αγοραστές φέτος είναι η Πελοπόννησος και το Ιόνιο. Στην Κρήτη, μια νεόδμητη βίλα με πισίνα, που πωλείται από τα σχέδια ξεκινά από τα 3.800 ευρώ/τ.μ. και φτάνει τα 4.500 ευρώ/τ.μ. Στην Πελοπόννησο, επίσης οι τιμές ξεκινούν από τα 3.800 ευρώ/τ.μ., ενώ ακριβότερα είναι τα νησιά του Ιονίου, καθώς η μέση τιμή για ακίνητα αντίστοιχων προδιαγραφών στην Κέρκυρα ανέρχεται σε 5.600 ευρώ/τ.μ. και στην Λευκάδα σε 5.500 ευρώ/τ.μ.
«Παρατηρούμε ότι όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των πελατών μας αναζητούν σπίτια που πωλούνται off-plan, δηλαδή από τα σχέδια, καθώς αυτό επιτρέπει όχι μόνο έκπτωση έναντι της τιμής ενός έτοιμου ακινήτου, αλλά και την δυνατότητα παρεμβάσεων και επιλογών υλικών, κατά την διάρκεια της κατασκευής», σημειώνει ο κ. Γαβριηλίδης.
Γιατί ξεχωρίζει η «μεγαλόνησος» – Η ομορφιά, οι υποδομές και οι νέες άδειες
Σύμφωνα με την ανάλυση της εταιρείας, η Κρήτη, πέρα από ασύγκριτη ομορφιά, προσφέρει σημαντικά επενδυτικά οφέλη. Καταρχάς, το ήπιο κλίμα εξασφαλίζει μια τουριστική σεζόν μεγάλης διάρκειας, αλλά και σχετικά καλές τιμές – ένας συνδυασμός που ευνοεί την αγορά επενδυτικών ακινήτων, εξασφαλίζοντας ικανοποιητικά κέρδη. Επιπρόσθετα, η προσβασιμότητα είναι ένα ακόμη πλεονέκτημα της Κρήτης. Πλέον, πραγματοποιούνται πτήσεις 52 εβδομάδες το χρόνο από την Ολλανδία για Ηράκλειο, διευκολύνοντας έτσι τις μετακινήσεις των ξένων αγοραστών.
Στο πλαίσιο αυτό, ειδικής αναφοράς χρήζει και το έργο του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι, στο Ηράκλειο της Κρήτης. Αποτελεί ένα κομβικό έργο, καθώς θα αναβαθμίσει αισθητά τις αερομεταφορές στην Κρήτη, αυξάνοντας κατακόρυφα τις μελλοντικές προοπτικές του νησιού, στον τομέα του τουρισμού και του real estate. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της αναδόχου και διαχειρίστριας κοινοπραξίας του έργου, κατά τον πρώτο πλήρη χρόνο λειτουργίας του νέου αεροδρομίου, το 2028, η επιβατική κίνηση αναμένεται να ανέλθει σε 11,5 εκατ. επιβάτες, από 10 εκατ. επιβάτες που είναι η επίδοση του υφιστάμενου αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης». Ωστόσο, το νούμερο αυτό κρίνεται συντηρητικό, δεδομένου ότι οι αναβαθμισμένες υποδομές θα επιτρέψουν την αύξηση των ωριαίων κινήσεων αεροσκαφών από τις 22 σήμερα, σε πάνω από 40.
Όπως σημειώνεται από την Elxis, η υψηλή ζήτηση από το εξωτερικό στηρίζει και τις επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων κατοικιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2025, εκδόθηκαν νέες οικοδομικές άδειες για την κατασκευή 3.319 κατοικιών στην Κρήτη. Εξ αυτών, οι 1.498 βρίσκονται στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, ενώ ακολουθεί το Ηράκλειο με 1.088 νέες κατοικίες. Στο Ρέθυμνο, αδειοδοτήθηκαν 470 νέες κατοικίες και στο Λασίθι άλλες 263. Από τις 3.319 νέες κατοικίες, οι 2.063 αφορούν κατοικίες από τρία δωμάτια και πάνω, δείγμα της στροφής προς μεγαλύτερες επιφάνειες και ποιοτικότερες κατασκευές.
Τι ψάχνουν οι αγοραστές
Πάντως, σύμφωνα με τον ίδιο, «οι αγοραστές δεν ξεκινούν πλέον λέγοντας: “Θέλω μόνο Κρήτη, ή μόνο Κέρκυρα”. Ξεκινούν λέγοντας: “Θέλω ένα σπίτι που να είναι σωστό – νομικά, τεχνικά και λειτουργικά”». Αυτός είναι και ο λόγος που η Elxis, σε συνεργασία με τους κατασκευαστές, θέτει συγκεκριμένα κριτήρια για κάθε έργο που αναλαμβάνει να προωθήσει στο εξωτερικό. Αυτά είναι η θέα, η ιδιωτικότητα, η απόσταση από την θάλασσα και ασφαλώς η ευκολία πρόσβασης. «Με αυτά τα κριτήρια αναζητούμε αξιόπιστους κατασκευαστές σε περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις και δημιουργούμε νέα projects πάνω στις προδιαγραφές που γνωρίζουμε ότι ζητούν οι πελάτες μας», καταλήγει ο επικεφαλής της Elxis.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στις προτιμήσεις των βρετανικών οικογενειών, ωστόσο οι διακοπές σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς απαιτούν πλέον μεγαλύτερο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με το Family Holiday Report 2026 της Post Office Travel Money, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την TUI, η Κρήτη, η Ρόδος και η Κέρκυρα συγκαταλέγονται ανάμεσα στους ακριβότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς ως προς τις καθημερινές δαπάνες των επισκεπτών.
Η έρευνα αξιολόγησε το κόστος που αντιμετωπίζει μια οικογένεια κατά τη διάρκεια των διακοπών της, λαμβάνοντας υπόψη γεύματα, ποτά, αγορές από σούπερ μάρκετ και δημοφιλείς δραστηριότητες σε 22 τουριστικά θέρετρα της Ευρώπης. Στην κατάταξη, η Κρήτη βρίσκεται στην 20ή θέση με συνολικό κόστος 221,57 λιρών, η Κέρκυρα στην 16η με 204,34 λίρες και η Ρόδος στην 13η θέση με 186,10 λίρες.
Παρά το αυξημένο κόστος, οι τρεις ελληνικοί προορισμοί εξακολουθούν να αποτελούν σταθερές επιλογές για τις οικογένειες από το Ηνωμένο Βασίλειο, χάρη στις οργανωμένες τουριστικές υποδομές, τις παραλίες, το ήπιο κλίμα και το υψηλό επίπεδο φιλοξενίας.
Το Αλγκάρβε στην κορυφή της σχέσης ποιότητας – τιμής
Στην πρώτη θέση της φετινής κατάταξης ως ο πιο συμφέρων προορισμός για οικογενειακές διακοπές βρίσκεται το Αλγκάρβε της Πορτογαλίας, το οποίο ξεπέρασε τη Μαρμαρίδα στην Τουρκία και το Sunny Beach της Βουλγαρίας.
Το Sunny Beach παραμένει δεύτερο, παρά το γεγονός ότι το συνολικό κόστος αυξήθηκε κατά 9,3% σε σχέση με πέρυσι, αγγίζοντας τις 142 λίρες. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να προσφέρει το οικονομικότερο οικογενειακό δείπνο με ποτά, με μέση δαπάνη 73 λιρών, έναντι 78 λιρών στο Αλγκάρβε.
Την πρώτη τριάδα συμπληρώνει το Λανθαρότε, όπου οι τιμές υποχώρησαν κατά 2,8%. Στο θέρετρο Costa Teguise το συνολικό κόστος διαμορφώθηκε στις 147 λίρες, καθιστώντας το τον οικονομικότερο από τους ισπανικούς προορισμούς που συμμετείχαν στην έρευνα.
Στη φετινή έκδοση της μελέτης εντάχθηκαν και έξι νέοι προορισμοί, μεταξύ των οποίων η Costa Blanca, η Costa Brava, η Μινόρκα, το Σορέντο, η Τενερίφη και το Ζαντάρ, αντανακλώντας τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για ταξίδια στη Δυτική Ευρώπη.
Οι ακριβότεροι προορισμοί της Ευρώπης
Στην αντίθετη πλευρά της κατάταξης βρίσκεται το Σορέντο της Ιταλίας, το οποίο αναδεικνύεται ως ο ακριβότερος προορισμός της έρευνας, με συνολικό κόστος 268,23 λίρες. Ακολουθεί το Φουντσάλ στη Μαδέρα με 260,21 λίρες.
Η δεκάδα των ακριβότερων προορισμών διαμορφώνεται ως εξής:
Σορέντο (Ιταλία) – 268,23 λίρες
Φουντσάλ (Μαδέρα) – 260,21 λίρες
Κρήτη – 221,57 λίρες
Μαγιόρκα – 219,65 λίρες
Ίμπιζα – 211,90 λίρες
Ζαντάρ (Κροατία) – 211,90 λίρες
Κέρκυρα – 204,34 λίρες
Πούλια (Ιταλία) – 203,05 λίρες
Πόρετς (Κροατία) – 199,68 λίρες
Ρόδος – 186,10 λίρες
Οι οικογένειες δαπανούν περισσότερα από τον αρχικό προϋπολογισμό
Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος των οικογενειών τελικά ξοδεύει περισσότερα χρήματα από όσα είχε υπολογίσει πριν από το ταξίδι. Αν και ο μέσος προϋπολογισμός για φαγητό, ποτά και δραστηριότητες ανέρχεται στις 771 λίρες, το 85% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι πραγματικές δαπάνες ήταν υψηλότερες.
Όσοι ξεπέρασαν τον αρχικό προγραμματισμό κατέβαλαν κατά μέσο όρο επιπλέον 380 λίρες. Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις προέρχονται από τα γεύματα σε εστιατόρια (165 λίρες), τις αγορές τροφίμων και ποτών από σούπερ μάρκετ (101 λίρες), τα ποτά (93 λίρες) και τις εκδρομές ή τα αξιοθέατα (93 λίρες).
Παράλληλα, μικρές καθημερινές αγορές, όπως παγωτά, παιχνίδια παραλίας, εξοπλισμός για θαλάσσια σπορ ή εισιτήρια για υδάτινα πάρκα, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον συνολικό λογαριασμό, προσθέτοντας από 182 έως και 291 λίρες σε μία εβδομάδα διακοπών.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της έκθεσης, πέρα από το κόστος μεταφοράς και διαμονής, οι καθημερινές δαπάνες στον προορισμό αποτελούν πλέον βασικό κριτήριο για την επιλογή οικογενειακών διακοπών, καθώς επηρεάζουν σημαντικά το συνολικό κόστος του ταξιδιού.
Η επιχείρηση μεταφοράς της Ιταλίδας από τη Ντία, το πρωί της Παρασκευής προς το λιμάνι του Ηρακλείου, ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον κρίσιμο ρόλο των μηχανισμών έρευνας και διάσωσης.
Το Λιμενικό Σώμα και οι εθελοντές κινητοποιήθηκαν άμεσα, προκειμένου η γυναίκα να μεταφερθεί με ασφάλεια στην ξηρά, αν και η ίδια στη συνέχεια δεν θέλησε τη μεταφορά της στο νοσοκομείο…
Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν σχετίζεται με τις περιπτώσεις άσκοπης κινητοποίησης για τις οποίες προβλέπεται καταλογισμός κόστους, μας είπαν στελέχη του Λ.Σ που ρωτήθηκαν από την «Π».
Όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή, οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης ενεργοποιούνται χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον πολίτη. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί τον βασικό σκοπό του Λιμενικού Σώματος, της Πυροσβεστικής και όλων των υπηρεσιών που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις διάσωσης, όπως αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο. Τι γίνεται όμως όταν ο κρατικός μηχανισμός κινητοποιείται λόγω απερισκεψίας και ενώ υπάρχουν σαφείς προειδοποιήσεις;
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις όπου μέσα, προσωπικό και σημαντικοί επιχειρησιακοί πόροι κινητοποιήθηκαν εξαιτίας απερίσκεπτων ενεργειών, παραβίασης οδηγιών ή επιλογών που δημιούργησαν έναν κίνδυνο ο οποίος θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Αρχές επιχειρούν να στείλουν το μήνυμα ότι «η διάσωση είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου που βρίσκεται σε ανάγκη, όμως η αδικαιολόγητη κινητοποίηση ενός ολόκληρου μηχανισμού έχει συνέπειες».
Με κοινή υπουργική απόφαση έχει ζητηθεί η εντατικοποίηση των ελέγχων για τη χρήση θαλάσσιων μέσων αναψυχής υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με αφορμή την αύξηση περιστατικών έρευνας και διάσωσης στα οποία εμπλέκονται άτομα που δεν λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες και τις προειδοποιήσεις των αρμόδιων Υπηρεσιών.
Στην απόφαση επισημαίνεται ότι τέτοια περιστατικά δημιουργούν επιπλέον βάρος στο προσωπικό που επιχειρεί, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ακόμη και τους ίδιους τους διασώστες.
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης παρέχονται δωρεάν όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Παράλληλα, όμως, δίνεται η δυνατότητα, ανά περίπτωση, να επιβληθεί πρόστιμο όταν προκύπτει άσκοπη διάθεση και κινητοποίηση μέσων και προσωπικού εξαιτίας υπαιτιότητας εκείνου που προκάλεσε το περιστατικό.
Τα ποσά
Η κοστολόγηση των επιχειρησιακών μέσων δείχνει το μέγεθος των πόρων που απαιτούνται για μια επιχείρηση διάσωσης. Σύμφωνα με τους πίνακες κοστολόγησης του Λιμενικού Σώματος, ένα περιπολικό ανοικτής θαλάσσης κατηγορίας Α-I κοστολογείται στα 2.158 ευρώ ανά ώρα, ενώ ένα πλοίο ανοικτής θαλάσσης (Π.Α.Θ.) στα 3.721 ευρώ ανά ώρα. Ένα παράκτιο περιπολικό σκάφος κατηγορίας Α-II αντιστοιχεί σε κόστος 845 ευρώ ανά ώρα, ενώ ένα ναυαγοσωστικό σκάφος σε 852 ευρώ ανά ώρα.
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το κόστος των εναέριων μέσων. Ένα δικινητήριο ελικόπτερο του Λιμενικού κοστολογείται στα 4.850 ευρώ ανά ώρα, ενώ τα δικινητήρια αεροσκάφη στα 3.560 ευρώ ανά ώρα.
Παράλληλα, υπολογίζεται και το κόστος του προσωπικού που συμμετέχει στις επιχειρήσεις, με την απασχόληση προσωπικού του Λιμενικού να ανέρχεται στα 9,07 ευρώ ανά ώρα και άτομο, ενώ ειδικές κατηγορίες, όπως οι διασώστες, στα 11,65 ευρώ ανά ώρα και άτομο. Για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος η αντίστοιχη κοστολόγηση ανέρχεται στα 13 ευρώ ανά ώρα και άτομο.
Πρόστιμα «φωτιά»
Χαρακτηριστικές είναι ορισμένες περιπτώσεις του παρελθόντος. Πέρυσι, τον Μάρτιο, επιβλήθηκε καταλογισμός ύψους 73.000 ευρώ σε υπόθεση όπου πραγματοποιούνταν επί 24 ώρες έρευνες στη θάλασσα για τον εντοπισμό ατόμου, το οποίο τελικά βρισκόταν σε μπαρ στην Πάτρα.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς είχε κινητοποιηθεί μεγάλος αριθμός μέσων και ανθρώπινου δυναμικού χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Σε άλλη περίπτωση, στην Κρήτη, η Πυροσβεστική επέβαλε πρόστιμο 300 ευρώ σε Ολλανδούς επισκέπτες που, παρά την υψηλή θερμοκρασία και την απαγόρευση λόγω κινδύνου, επιχείρησαν πεζοπορία στο μονοπάτι Ε4, στη διαδρομή από τη Σούγια προς το Γιαλισκάρι.
Επίσης, πριν αρκετά χρόνια, στο νότιο Κρητικό Πέλαγος, ένας 45χρονος χειριστής βάρκας που αναποδογύρισε εξαιτίας ισχυρών ανέμων, με αποτέλεσμα να βρεθούν στη θάλασσα ο ίδιος και η 39χρονη φίλη του από τη Γερμανία, βρέθηκε αντιμέτωπος με επίσης υψηλό πρόστιμο.
Σε άλλη περίπτωση, πριν μερικά χρόνια, δυο Ελληνοκαναδοί διέσχισαν, παρά τις απαγορεύσεις λόγω καύσωνα, το Φαράγγι της Σαμαριάς και κάλεσαν το 112. Φυσικά διεσώθηκαν, αλλά κλήθηκαν να πληρώσουν και πρόστιμο 300 ευρώ.
Το μήνυμα των Αρχών δεν είναι να αποθαρρυνθούν οι πολίτες από το να ζητούν βοήθεια όταν πραγματικά κινδυνεύουν. Αντίθετα, στόχος είναι να γίνει σαφές ότι η αλόγιστη συμπεριφορά, η παραβίαση οδηγιών και η δημιουργία περιστατικών δεσμεύουν μέσα και ανθρώπους που μπορεί την ίδια στιγμή να χρειάζονται αλλού. Πίσω από κάθε σκάφος, ελικόπτερο ή όχημα που επιχειρεί βρίσκεται ένας μηχανισμός με μεγάλο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος, ο οποίος πρέπει να παραμένει διαθέσιμος για εκείνους που πραγματικά τον έχουν ανάγκη.
Στο πόδι Λιμενικό, εθελοντές και ΕΚΑΒ
Κινητοποιήθηκε το άπαν σύμπαν για μια 28χρονη τουρίστρια που εμφάνισε συμπτώματα ικανά να σημάνουν συναγερμό, με τους αρχικούς φόβους να στρέφονται ακόμη και σε πιθανό καρδιακό επεισόδιο.
Ωστόσο, η ίδια η Ιταλίδα είχε διαφορετική άποψη, καθώς, μόλις έφτασε στο λιμάνι του Ηρακλείου, αρνήθηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, επιμένοντας πως αισθάνεται καλά και δεν χρειάζεται περαιτέρω ιατρική φροντίδα.
Το περιστατικό σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής, ενώ η 28χρονη επέβαινε σε ιστιοφόρο στη νήσο Ντία.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Π», ο καπετάνιος του σκάφους ενημέρωσε άμεσα το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ηρακλείου, αναφέροντας ότι η νεαρή γυναίκα παρουσίαζε έντονους πόνους στην πλάτη και μούδιασμα στο αριστερό χέρι, συμπτώματα που προκάλεσαν έντονη ανησυχία και ενεργοποίησαν το προβλεπόμενο σχέδιο άμεσης επέμβασης.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν στελέχη του Λιμενικού Σώματος, το διασωστικό σκάφος «Ευρώπη» της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, τρεις εθελοντές διασώστες και ένας εθελοντής νοσηλευτής, οι οποίοι έσπευσαν στη Ντία, παρέλαβαν την 28χρονη και τη μετέφεραν με ασφάλεια στο λιμάνι του Ηρακλείου.
Στην προβλήτα 6 την περίμενε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, με τους διασώστες να της παρέχουν τις πρώτες βοήθειες. Παρά την κινητοποίηση και την ετοιμότητα για άμεση διακομιδή, η 28χρονη δήλωσε πως αισθάνεται καλά και αρνήθηκε τη μεταφορά της στο νοσοκομείο για περαιτέρω εξετάσεις.
Λίγα λεπτά αργότερα, πήρε το καπέλο της και αναχώρησε για το ξενοδοχείο της, ενώ οι διασώστες του ΕΚΑΒ ενημέρωσαν το κέντρο για την εξέλιξη και τη λήξη του περιστατικού.
Σε μια σημαντική προωθητική δράση για τον τουρισμό της Κρήτης προχώρησε η Περιφέρεια Κρήτης – Π.Ε. Λασιθίου, φιλοξενώντας ομάδα παραγωγής του βρετανικού τηλεοπτικού δικτύου ITV, σε συνεργασία με το Γραφείο ΕΟΤ Ηνωμένου Βασιλείου και Ιρλανδίας. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική εξωστρέφειας της Περιφέρειας, με στόχο την ανάδειξη της Κρήτης ως προορισμού που προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες.
Η δημοσιογραφική αποστολή πραγματοποίησε συνολικά 12 ζωντανές συνδέσεις για τις δημοφιλείς πρωινές εκπομπές «This Morning» και «Loose Women», με παρουσιαστή τον Jeff Brazier. Οι απευθείας μεταδόσεις από το Λασίθι μετέφεραν σε περισσότερους από 6 εκατομμύρια τηλεθεατές στο Ηνωμένο Βασίλειο εικόνες από το φυσικό περιβάλλον, τη φιλοξενία και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Κρήτης.
Η παραγωγή επισκέφθηκε το φοινικόδασος και την παραλία του Βάι, ενώ πραγματοποιήθηκαν συνδέσεις και από σκάφος στον κόλπο του Μιραμπέλου, προβάλλοντας τις οργανωμένες θαλάσσιες εκδρομές, τις δραστηριότητες στη θάλασσα, τη Μαρίνα Αγίου Νικολάου και την κρητική γαστρονομία.
Σχετικά με τη δράση, ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Γιάννης Ανδρουλάκης ευχαρίστησε το Γραφείο ΕΟΤ, το ITV και όσους συνέβαλαν στη δράση και επεσήμανε πως «η προβολή του Λασιθίου και της Κρήτης μέσα από ένα τηλεοπτικό δίκτυο διεθνούς εμβέλειας αποτελεί σημαντική αναγνώριση της δυναμικής του προορισμού μας. Υπό την καθοδήγηση του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη, υλοποιούμε με συνέπεια μια συγκεκριμένη στρατηγική, αναδεικνύοντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του τόπου και ενισχύοντας τη διεθνή ταυτότητα της Κρήτης, ως αυθεντικού προορισμού και Γαστρονομικής Περιφέρειας της Ευρώπης».
Από την πλευρά του, ο Αντιπεριφερειάρχης Εξωστρέφειας Μιχάλης Κλώντζας δήλωσε: «Μία ξεχωριστή τηλεοπτική προβολή της Κρήτης στην Αγγλία. Οι Βρετανοί τηλεθεατές απόλαυσαν σε ζωντανές συνδέσεις τα υπέροχα τοπία της Ανατολικής Κρήτης, της Σητείας και του Αγίου Νικολάου. Με πανοραμική εικόνα από το Βάι και εντυπωσιακές λήψεις από σκάφος στον Κόλπο του Μιραμπέλλου, το απέραντο γαλάζιο της θάλασσας μεταφέρθηκε στα σπίτια της Αγγλίας. Η Περιφέρεια Κρήτης εργάζεται διαρκώς για να διατηρήσει την Κρήτη ψηλά στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη».
Σε κατάσταση πλήρους ετοιμότητας βρίσκονται οι Λιμενικές Αρχές της Κρήτης, καθώς σήμερα Κυριακή καταγράφηκε ένα νέο μπαράζ αφίξεων μεταναστών στα νότια του νησιού. Μέσα σε λίγες μόνο ώρες, οι αρχές κλήθηκαν να διαχειριστούν τρία διαφορετικά περιστατικά, προχωρώντας στη διάσωση συνολικά περισσότερων από 150 αλλοδαπών που επέβαιναν σε υπερφορτωμένες λέμβους.
Οι επιχειρήσεις στήθηκαν υπό τον συντονισμό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ), με τη συμμετοχή σκαφών του Λιμενικού Σώματος αλλά και εναέριων μέσων της FRONTEX.
Η αρχή έγινε τις πρώτες πρωινές ώρες στη θαλάσσια περιοχή νότια του Ηρακλείου. Οι αρχές εντόπισαν λέμβο στην οποία επέβαιναν 47 μετανάστες, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονταν τρεις γυναίκες και ένα 12χρονο παιδί. Όλοι οι επιβαίνοντες περισυνελέγησαν και μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στην ξηρά.
Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, σήμανε δεύτερος συναγερμός για ξύλινη λέμβο που έπλεε σε δυσχερή θέση, 46 ναυτικά μίλια νότια-νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας. Το σκάφος εντοπίστηκε από εναέριο μέσο της FRONTEX και σκάφος του Λιμενικού Σώματος. Συνολικά 60 άτομα περισυνελέγησαν από το σημείο και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Ιεράπετρας.
Παράλληλα, οι Λιμενικές Αρχές ανταποκρίθηκαν σε σήμα κινδύνου για ακόμη μία λέμβο που έπλεε ανοιχτά της Γαύδου. Η λέμβος, στην οποία επέβαιναν 51 αλλοδαποί, εντοπίστηκε έγκαιρα από τις αρχές και ξεκίνησε άμεσα η διαδικασία για την ασφαλή μεταφορά τους.
Οι αρχές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς η ροή των σκαφών στα νότια παράλια του νησιού τις τελευταίες ώρες είναι ιδιαίτερα αυξημένη.
Το DanceDaysChania, για 16η συνεχόμενη χρονιά, θα πραγματοποιηθεί, από τις 20 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου.
Με την πεποίθηση ότι το σώμα και η σύγχρονη δημιουργία αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας, φιλοξενεί περισσότερους από 90 καλλιτέχνες του χορού σε έργα που υπογραμμίζουν την σημασία της ψυχικής ανθεκτικότητας ώστε να υπάρχεις σήμερα, να κινείσαι, μετατοπίζεσαι, μοιράζεσαι, να παραμένεις ενεργός και να εξελίσσεσαι. Οι δημιουργοί τους, μας υποδέχονται στον κόσμο τους και συνθέτουν νέα τοπία με σώματα ανήσυχα, ανατρεπτικά αλλά και γαλήνια. Το 16ο Dance Days Chania, στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», σε χώρους πολιτισμού, αλλά και σε γειτονιές, δρόμους, πάρκα, πλατείες, δίνει χώρο στην διεύρυνση της έρευνας και προσκαλεί σε διάδραση και ειλικρινείς σωματικούς διαλόγους με την κοινότητα.
Παραστάσεις που ταξιδεύουν ανά τον κόσμο, έργα υπό διαμόρφωση (ενότητα “Open Studio”), καλλιτεχνικά project στον δημόσιο χώρο και συμπεριληπτικές performances, διαμορφώνουν μέρος του προγράμματος της διοργάνωσης και μας προσκαλούν να αφεθούμε, να ανασάνουμε, να εξερευνήσουμε και να κατανοήσουμε μέσω της τέχνης του χορού, τον κόσμο.
Το Dance Days Chania επιμένει στην ανάδειξη της ουσίας των ανθρώπινων σχέσεων, στην συμπερίληψη, στην πρόταση διαφορετικών καλλιτεχνικών προσεγγίσεων και στην διάθεση εργαλείων για έμπνευση, υποστήριξη και εξέλιξη.
Το πρόγραμμά του αποτελείται από:
– 15 παραστάσεις στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» και χώρους πολιτισμού
– 3 παραστάσεις σε σημεία της πόλης [ελεύθερη είσοδος]
– 10 σεμινάρια και εργαστήρια από την ενότητα «Γνωριμία με τις/ους χορογράφους»
– Project από την ενότητα «Νέοι δημιουργοί και δημόσιος χώρος» (δημιουργία πρωτότυπων site specific εν εξελίξει έργων από Έλληνες δημιουργούς) [ελεύθερη είσοδος]
– 4 επιλεγμένα υπό διαμόρφωση έργα από την νέα ενότητα “Open Studio”
– Προβολή τριλογίας ταινιών χορού με θέμα την γυναίκα από την δημιουργό Editta Braun [ελεύθερη είσοδος]
– Προβολή επιλεγμένων cartoon σε συνεργασία με το 10o Chaniartoon
– Έκθεση έργων από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Το δικό μου σώμα “μιλά”» σε συνδιοργάνωση με την Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Χανίων [ελεύθερη είσοδος]
Η χορευτική μας πρόταση για το 2026 συνιστά τον συγκερασμό τρυφερών και συνάμα εκρηκτικών συναντήσεων με κοινωνικό πρόσημο και ανθρωποκεντρική διάσταση, θέτοντας στο επίκεντρο υπαρξιακά ζητήματα που αναζητούν καταφύγιο και λύση στην τέχνη.
Ο σχεδιασμός του φεστιβάλ και το σύνολο των δράσεων που φιλοξενούνται εντάσσονται στους ευρύτερους άξονες:
– «Αστικές/ κοινωνικές χαρτογραφήσεις – συλλογικές χορογραφίες»
– Συμπερίληψη προσβασιμότητα
– Εκπαίδευση – «σωματικοί διάλογοι»
– Νέα μέσα – νέες τάσεις – in flux (σε ροή)
– Έρευνα – «μετάβαση» – καλλιτεχνικές γέφυρες
– Η τέχνη ως φορέας κοινωνικών μετατοπίσεων
Σημαντικό μέρος του φεστιβάλ, για 9η χρονιά, συντελεί η ενότητα «Νέοι δημιουργοί και δημόσιος χώρος». Μέσω αυτής, υποστηρίζει ως παραγωγός την δημιουργία πρωτότυπων τοποειδικών εν εξελίξει έργων από νέες/ους, αποκλειστικά, δημιουργούς από την Ελλάδα, οι οποίοι εμπνέονται από την πόλη, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την κουλτούρα της και αναπτύσσουν το καλλιτεχνικό και ερευνητικό τους λεξιλόγιο σε άμεση συνάρτηση με τον δημόσιο χώρο και την τοπική κοινότητα.
Επιπλέον, ουσιαστικό μέρος του Dance Days Chania αποτελεί το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα. Όπως κάθε χρόνο, και φέτος, θα φιλοξενηθούν σεμινάρια και εργαστήρια για την κατάρτιση των νέων χορευτριών/ών, σπουδαστριών/ών, ερασιτεχνών και εφήβων από έμπειρους επαγγελματίες διεθνούς εμβέλειας, σε τεχνικές αυτοσχεδιασμού, ρεπερτόριο, εκφραστικών σωματικών πρακτικών, κ.ά.. Οι εγγραφές συνεχίζονται.
Προβολή ταινιών χορού με θέμα την γυναικεία οπτική για τον κόσμο μας και συζήτηση με την δημιουργό, αλλά και πρωινό με cartoon για όλες τις ηλικίες σε συνεργασία με το 10οChaniartoon, θα πραγματοποιηθούν στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου στις 21 και 26 Ιουλίου αντίστοιχα. Διαφορετικές εκφάνσεις και ποικίλα εκφραστικά μέσα γύρω από την κίνηση και το σώμα παρουσιάζονται με ελεύθερη είσοδο στο κοινό.
Τέλος, το επιμορφωτικό πρόγραμμα με τίτλο «Το δικό μου σώμα “μιλά”», υλοποιήθηκε για 4η συνεχή χρονιά σε συνδιοργάνωση με την Δ/νση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Χανίων και τον Δήμο Χανίων. Αναλυτικότερα, στο πλαίσιο υλοποίησης του πραγματοποιούνται από τον Νοέμβριο έως και τον Ιούλιο βιωματικά εργαστήρια για τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς με δωρεάν συμμετοχή, έχοντας ως στόχο την ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και την πρόληψη παραβιαστικών συμπεριφορών στα σχολεία μέσα από την ανάπτυξη της σωματικής και συναισθηματικής αντίληψης. Δημιουργίες από τις συναντήσεις και εργασίες των ομάδων θα παρουσιαστούν στο φουαγιέ του θεάτρου «Μίκης Θεοδωράκης» από τις 26 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου ως έκθεση έργων από τα παιδιά. Εργαστήρια για παιδιά και ερευνητικές παρουσιάσεις θα λάβουν χώρα στο πλαίσιο των δράσεων.
Το “Dance Days Chania” διοργανώνεται από το Σύλλογο Εκφραστικού Χορού “Συν-Κίνηση” από το 2011 με εθελοντική εργασία των μελών του. Συνδιοργανωτές της 16ης διοργάνωσης συντελούν η Περιφέρεια Κρήτης Π.Ε. Χανίων και ο Δήμος Χανίων, ενώ παράλληλα λαμβάνει την οικονομική υποστήριξη της Πρεσβείας της Αυστρίας στην Αθήνα και του προγράμματος EFFEAGrantsτου EFA για την συμμετοχή καλλιτεχνών. Συνεργαζόμενοι φορείς είναι η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Χανίων, η Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου Κρήτης, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Χανίων, το Διεθνές Φεστιβάλ cartoon “Chaniartoon”, η Σχολική Επιτροπή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Χανίων και το Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Χανίων.
Το DDC έχει λάβει την πιστοποίηση EFFE Label 2017-2018, 2019-2021, 2022 – 2023, 2024-2025 & 2026-2027 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό EFA.
21:30 NOFENCE, “You Are the Center of Your Little World” (Αυστρία) | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» [Με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Αυστρίας στην Αθήνα]
22:15 Έργα αποφοίτων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος Young Choreographers 2026 της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης (ΚΣΟΤ) (Ελλάδα) | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»
11:00 Προβολές επιλεγμένων cartoon με θέμα το σώμα και την κίνηση σε συνεργασία με το 10ο διεθνές φεστιβάλ Chaniartoon | Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου
–Είσοδος ελεύθερη—
12:30 – 14:00 Εργαστήριο για παιδιά στο πλαίσιο του προγράμματος «Το δικό μου σώμα “μιλά”» με την Ελεάνα Μπαϊράμογλου και το «φεστιβαλάκι Χανίων» | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»
–Είσοδος ελεύθερη. Απαραίτητη η εκ των προτέρων δήλωση συμμετοχής.—
19:00 Παρουσίαση διπλωματικής μεταπτυχιακής εργασίας: “Το δικό μου σώμα μιλά”: μελέτη περίπτωσης του επιμορφωτικού προγράμματος κινητικής έκφρασης προς εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Χανίων. Ακρίβα Θεοδώρα Αθηνά, ΑΠΘ – Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»
–Είσοδος ελεύθερη—
20:00 Εγκαίνια έκθεσης έργων μαθητριών/ών και εκπαιδευτικών στο πλαίσιο του επιμορφωτικού προγράμματος «Το δικό μου σώμα μιλά» | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» , φουαγιέ
–Είσοδος ελεύθερη—
* Η έκθεση θα λειτουργεί καθημερινά, 26.07 – 02.08, 11:00-14:00 & 19:00 – 21:00 *
27.07
20:00 – Παρουσιάσεις έργων υπό διαμόρφωση, ενότητα “Open Studio” | Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου
– Ιωάννα Παρασκευοπούλου, “hardcore echoes”
– Αναστασία Μπρουζιώτη/ Alma libre co., “Κίονες του Ουρανού”
– Πολένα Κόλια Πέτερσεν, “LOITSUT at the end of the world”
– Αλέξανδρος Κυριαζής, “The Chicken & the Duck”
Γενική είσοδος για τις παραστάσεις της βραδιάς: 16€
* Η παρουσίαση κάθε έργου διαρκεί 20’ και θα ακολουθήσει συζήτηση με τις/ους δημιουργούς.
21:30 Luisa Heilbron & Andrea Givanovitch, «Violent Delights» (Αυστρία/ Γαλλία/ Βραζιλία) | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» [Με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Αυστρίας στην Αθήνα]
21:15 Compagnie o, “a night walk through the multiverse” (Ελβετία) | Περιπατητική performance με αφετηρία επί των οδών Ηρ. Πολυτεχνείου & Τζιλιβάκη, πλάι Βίλα Κούνδουρου – πάρκο (η διαδρομή αποτελείται από τμήματα με σκαλοπάτια).
*Περιορισμένος αριθμός θέσεων/ συμμετεχόντων.
Γενική είσοδος: 13€
01.08
21:30 Clementine & Lisard, “La Mecànica de l’Infortuni (The Mechanics of Misfortune)” (Ισπανία/ Γαλλία) | Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»
