Την Παρασκευή 10 Απριλίου απαγορεύτηκε η είσοδος στην Ελλάδα στην Τουρκοκύπρια τραγουδίστρια Ισίν Καρατζά, που είχε τραγουδήσει το «Εμβατήριο της Σμύρνης».
Η Καρατζά το καλοκαίρι του 2024 εμφανίστηκε σε συναυλία, που διοργάνωσε ο Σύλλογος Επιστημόνων Μειονόνοτητας στην Πλατεία Κομοτηνής και τραγούδησε μεταξύ άλλων το «Εμβατήριο της Σμύρνης».
Στο βίντεο που δημοσίευσε από τον χώρο αναμονής του αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος εξήγησε ότι επετράπη η είσοδο στην κόρη και τον σύζυγο της. «Είμαι η Ισίν Καρατζά και σας μιλώ από την Αθήνα. Το έγγραφο που κρατώ στα χέρια μου είναι η απόρριψη της εισόδου μου στην Ελλάδα. Γιατί; Επειδή το 2024 στην Κομοτηνή είπα “Τι ευτυχία να λες ότι είσαι Τούρκος” και τραγούδησα το “Στα βουνά της Σμύρνης ανθίζουν λουλούδια” (İzmir Marşı). Εξαιτίας αυτού, εγώ απελαύνομαι αυτή τη στιγμή. Η κόρη μου και ο σύζυγός μου μπόρεσαν να περάσουν, αλλά εμένα μου το απαγόρευσαν».
:«Βιώνω μια παράλογη μεταχείριση που δεν έχω ξαναδεί στη ζωή μου. Δεν υπάρχει κανείς να μας δώσει ούτε ένα ποτήρι νερό. Είμαστε εδώ επί ώρες. Θα μας στείλουν πίσω στη χώρα μας. Ήρθαμε ως τουρίστες και αυτή τη στιγμή μας αντιμετωπίζουν ξεκάθαρα ως εχθρούς».
Το εμβατήριο αναφέρεται στην τελική φάση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, η οποία σημαδεύτηκε από την πυρπόληση της Σμύρνης και τον βίαιο εκτοπισμό του ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού.
Η αγορά πετρελαίου επιστρέφει σε καθεστώς σοκ. Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, η απόφαση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια πυροδοτεί νέα εκτίναξη τιμών και αναζωπυρώνει φόβους για μια βαθύτερη ενεργειακή κρίση.
Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν εκ νέου το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν σοβαρή διαταραχή στην προσφορά, σε μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη αγορά. Άλμα τιμών και φόβοι για νέα ενεργειακή κρίση 6 Τα συμβόλαια WTI για τον Μάιο κατέγραψαν άνοδο άνω του 8%, φθάνοντας στα 104,8 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent κινήθηκε επίσης πάνω από τα 102 δολάρια.
Πρόκειται για μία από τις πιο απότομες ημερήσιες κινήσεις των τελευταίων ετών, που αντανακλά όχι μόνο τη γεωπολιτική ένταση αλλά και την ήδη περιορισμένη προσφορά. Η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού στην ιστορία της, καθώς περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής περνούσε πριν τον πόλεμο από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αποκλεισμός: Τι σημαίνει στην πράξη
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι από το απόγευμα της Δευτέρας θα επιβληθεί πλήρης ναυτικός αποκλεισμός σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια. Η εντολή του Τραμπ είναι ακόμη πιο επιθετική: το Πολεμικό Ναυτικό θα μπορεί να αναχαιτίζει πλοία ακόμη και σε διεθνή ύδατα, εφόσον έχουν καταβάλει «διόδια» στο Ιράν για διέλευση από τα Στενά.
Στην πράξη, πρόκειται για μια κίνηση που στοχεύει να «στεγνώσει» τα έσοδα της Τεχεράνης από το πετρέλαιο, αλλά ταυτόχρονα φέρνει την Ουάσιγκτον σε τροχιά άμεσης σύγκρουσης όχι μόνο με το Ιράν, αλλά και με τρίτες χώρες. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο στον κόσμο. Η απειλή ή η μερική διακοπή της διέλευσης αρκεί για να εκτοξεύσει τις τιμές, όπως αποδεικνύεται και τώρα.
Η κίνηση των δεξαμενόπλοιων έχει ήδη καταρρεύσει: από περισσότερα από 100 πλοία ημερησίως πριν τον πόλεμο, πλέον καταγράφονται μόλις μερικές δεκάδες – με χαρακτηριστικό ότι μόλις τρία υπερδεξαμενόπλοια διέσχισαν το πέρασμα το Σάββατο.
Η Τεχεράνη, μέσω συμβούλων του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, υπενθυμίζει ότι «το κλειδί των Στενών παραμένει στα χέρια της», αφήνοντας σαφές μήνυμα ότι ο έλεγχος της ροής αποτελεί το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της όπλο.
Πίεση στο Ιράν ή αυτογκόλ για τη Δύση;
Η επιλογή του ναυτικού αποκλεισμού διχάζει αναλυτές και διπλωμάτες. Από τη μία πλευρά, θεωρείται ότι εντείνει την οικονομική πίεση προς το Ιράν, περιορίζοντας δραστικά τα έσοδά του. Από την άλλη, ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις: Πιθανή επέκταση της κρίσης σε άλλα «στενά» σημεία, όπως το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ , ρίσκο σύγκρουσης με πλοία τρίτων χωρών (Κίνα, ευρωπαϊκές δυνάμεις), περαιτέρω εκτίναξη τιμών ενέργειας με άμεσο αντίκτυπο στον πληθωρισμό.
Όπως προειδοποιούν αναλυτές, ένα πλήρες κλείσιμο των Στενών θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη έκρηξη τιμών από αυτή που ήδη καταγράφεται.
Σε τροχιά νέας κλιμάκωσης
Παράλληλα, σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, ο Τραμπ εξετάζει και περιορισμένα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, σε μια προσπάθεια να σπάσει το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων. Η διπλωματική αποτυχία στο Ισλαμαμπάντ – με τις ΗΠΑ να ζητούν δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και το Ιράν να αρνείται – οδηγεί πλέον σε στρατηγική σύγκρουση χωρίς εύκολη έξοδο.
Η αγορά περιμένει ένα σήμα – αλλά δεν έρχεται Για να πειστεί η αγορά ότι η κρίση αποκλιμακώνεται, οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών θα πρέπει να επιστρέψουν τουλάχιστον στο 70%-75% των προπολεμικών επιπέδων. Προς το παρόν, τίποτα δεν δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση.
Αντίθετα, η νέα κίνηση των ΗΠΑ ενισχύει το σενάριο μιας παρατεταμένης κρίσης – όπου η ενέργεια μετατρέπεται ξανά στο βασικό όπλο γεωπολιτικής πίεσης και οι αγορές καλούνται να τιμολογήσουν όχι μόνο τον κίνδυνο, αλλά και το άγνωστο.
Τα emails με ανατιμήσεις στα οικοδομικά υλικά από τους προμηθευτές έρχονται στις κατασκευαστικές εταιρείες το ένα μετά το άλλο αποτυπώνοντας σε πραγματικό χρόνο τις πιέσεις που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή στον τεχνικό κόσμο.
Οι ανατιμήσεις στα υλικά από την αρχή του πολέμου μέχρι σήμερα κυμαίνονται από 6% έως 12% και έρχονται από εταιρείες προμήθειας μπετόν, σιδήρου, ξυλουργικών υλικών και βαφών, αναφέρει στέλεχος εταιρείας κατασκευής επαγγελματικών κτιρίων, ξενοδοχείων και κατοικιών με μεγάλα έργα στον ιδιωτικό τομέα. Αντίστοιχα αυξήσεις 15%-20% καταγράφονται και στον τομέα του αλουμινίου, το οποίο κάνει ράλι στο χρηματιστήριο μετάλλων στο Λονδίνο μετά τα απανωτά χτυπήματα νευραλγικών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο.
Πρόκειται για μια ταχεία προσαρμογή των τιμών, η οποία συνδέεται άμεσα με την άνοδο του ενεργειακού κόστους και κυρίως των καυσίμων, ως αποτέλεσμα τόσο των μεγάλων εμποδίων στη ναυσιπλοΐα και τα Στενά του Ορμούζ όσο και των ζημιών και των χτυπημάτων σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.
Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις εντοπίζονται κυρίως σε βασικά υλικά και στοιχεία της κατασκευής, όπως είναι ο σίδηρος και το μπετόν, που επηρεάζουν τόσο την παραγωγή όσο και τη μεταφορά. Οπως σημειώνουν επαγγελματίες του κλάδου, εκτός από την αύξηση των τιμών, σημαντικό ρόλο στο τελικό κόστος παίζει και ο όγκος των υλικών. Υλικά όπως ο σίδηρος και το μπετόν που αποτελούν δομικά συστατικά ενός κτιρίου έχουν ειδικό βάρος στο συνολικό κόστος μιας κατασκευής, με αποτέλεσμα ακόμη και μικρές ποσοστιαίες αυξήσεις να συνεπιφέρουν σημαντικές επιβαρύνσεις.
Πώς περνούν οι αυξήσεις στην οικοδομή
Η εικόνα διαφοροποιείται ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκονται τα έργα. Σε κατασκευές που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, οι κατασκευαστές επιχειρούν σε αρκετές περιπτώσεις να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων προκειμένου να διατηρήσουν τις συνεργασίες τους και να μην τινάξουν στον αέρα υφιστάμενες συμφωνίες. Αντίθετα, στα νέα έργα, αλλά και σε προσφορές που έχουν κατατεθεί τους προηγούμενους μήνες, η επανακοστολόγηση θεωρείται πλέον δεδομένη, με τις τιμές να αναθεωρούνται προς τα πάνω. «Προσφορά που έγινε πριν από δύο ή τρεις μήνες και τώρα έρχεται ο πελάτης και μας ζητά να προχωρήσουμε, τότε είναι σίγουρο ότι η τιμή θα αναθεωρηθεί», λέει στέλεχος εταιρείας του κλάδου, και προσθέτει ότι η αγορά συνεχίζει τον ανηφορικό δρόμο των τιμών που ξεκίνησε το 2022, ο οποίος δεν αναμένεται να ανακοπεί με τη λήξη του πολέμου. «Δεν έχουμε δει την τελευταία δεκαετία ό,τι έχει ανέβει να έχει υποχωρήσει, επομένως δεν είμαστε αισιόδοξοι ότι αυτή η κρίση μπορεί να τερματιστεί όταν σταματήσουν οι βομβαρδισμοί».
Αγκαζέ με τις ανατιμήσεις
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το φαινόμενο δεν είναι πρωτόγνωρο. Και μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία οι τιμές των υλικών κατέγραψαν σημαντική άνοδο, η οποία στην πράξη δεν αποκλιμακώθηκε ποτέ, απλώς σταθεροποιήθηκε σε υψηλότερα επίπεδα.
Ωστόσο, σε αντίθεση με την προηγούμενη κρίση, η τρέχουσα χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ένταση σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα. Οι αυξήσεις εμφανίζονται βίαια, δημιουργώντας αιφνιδιασμό και περιορίζοντας τα περιθώρια προσαρμογής των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι πιέσεις σε υλικά που συνδέονται άμεσα με την ενέργεια και τα παράγωγα πετρελαίου. Τα πλαστικά προϊόντα, όπως σωληνώσεις και μονωτικά, καταγράφουν ήδη σημαντικές αυξήσεις, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του κλάδου της κατασκευής κτιρίων, φτάνουν στο 30%. Αντίστοιχα, τα αλουμίνια και άλλα βασικά υλικά ακολουθούν ανοδική πορεία, με ανατιμήσεις που κινούνται σε διψήφια ποσοστά. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες κατηγορίες, αλλά τείνει να επηρεάσει συνολικά την εφοδιαστική αλυσίδα των κατασκευών.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στις διαταραχές των διεθνών logistics και τις ζημιές σε κρίσιμες υποδομές που στηρίζουν τη ροή πρώτων υλών. Σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, όπου η αγορά μπορούσε σχετικά γρήγορα να προσαρμοστεί, η παρούσα συγκυρία φαίνεται πιο σύνθετη και δυνητικά πιο μακροχρόνια. Η αποκατάσταση τέτοιων υποδομών απαιτεί σημαντικούς πόρους και χρόνο, γεγονός που παρατείνει τις επιπτώσεις πέρα από τη διάρκεια των συγκρούσεων.
Προβλήματα στις παραδόσεις υλικών
Τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα προκαλούν καθυστερήσεις και στις παραδόσεις υλικών, κάτι που εταιρείες του κλάδου καταγράφουν όλο και συχνότερα. Παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ορισμένες από αυτές τις καθυστερήσεις να συνδέονται και με πρακτικές αναμονής από πλευράς προμηθευτών, οι οποίοι επιδιώκουν να διαθέσουν τα προϊόντα τους σε υψηλότερες τιμές.
Η αβεβαιότητα αυτή μεταφέρεται και στα ίδια τα έργα. Κατασκευαστές καλούνται να πάρουν αποφάσεις υπό πίεση, με προμηθευτές να ζητούν άμεσο κλείσιμο τιμών, προειδοποιώντας για νέες αυξήσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε αυτό το περιβάλλον, αρκετά έργα επιβραδύνονται ή επανεξετάζονται, ενώ νέα projects αναβάλλονται.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αγορά δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Την τελευταία τετραετία το κόστος κατασκευής έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά, με σωρευτικές ανατιμήσεις που πλησιάζουν στο 30%. Σε ορισμένες κατηγορίες, όπως τα τεχνητά δομικά υλικά (τούβλα, κεραμίδια, τσιμεντόλιθοι), οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο μεγάλες, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω το συνολικό κόστος των έργων.
Η νέα αυτή φάση ανατιμήσεων δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: οι κατασκευαστές δυσκολεύονται να κοστολογήσουν, οι επενδυτές γίνονται πιο επιφυλακτικοί και τελικά η αγορά κατοικίας και επαγγελματικών κτιρίων ενδέχεται να δεχτεί νέες πιέσεις είτε μέσω αυξημένων τιμών πώλησης είτε μέσω καθυστερήσεων στην υλοποίηση έργων. Σε περίπτωση που η γεωπολιτική αστάθεια συνεχιστεί ή ενταθεί, οι επιπτώσεις δεν θα είναι μόνο βραχυπρόθεσμες, αλλά μπορεί να επηρεάσουν τη δυναμική του κλάδου για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές και στην αγορά ακινήτων. Από τη μία πλευρά, το αυξημένο κόστος κατασκευής οδηγεί αναπόφευκτα σε άνοδο των τιμών πώλησης. Από την άλλη, η αβεβαιότητα που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύει τη στάση αναμονής των αγοραστών, οι οποίοι εμφανίζονται διστακτικοί να προχωρήσουν σε επενδύσεις.
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η πορεία της αγοράς ακινήτων επηρεάζεται έντονα από τις εξελίξεις αυτές. Σε χώρες του Κόλπου, όπως τα ΗΑΕ, παρατηρείται προσπάθεια συγκράτησης εργαζομένων, όμως αν η κρίση συνεχιστεί, είναι πιθανό πολλοί να αποχωρήσουν. Αυτό μπορεί να οδηγήσει αφενός σε αύξηση της ζήτησης για κατοικίες στην Ελλάδα από ξένους, αφετέρου δημιουργεί επιφυλακτικότητα στους εγχώριους αγοραστές. Παράλληλα, η άνοδος του κόστους κατασκευής οδηγεί αρκετούς σε στάση αναμονής, ενώ η οικοδομική δραστηριότητα συνεχίζεται με πιο ήπιους ρυθμούς.
Αργεί η αποκλιμάκωση
Η ανησυχία μεγαλώνει από τις προβλέψεις ότι ακόμη και σε περίπτωση άμεσης αποκλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση. Η αγορά εκτιμάται ότι θα χρειαστεί αρκετούς μήνες για να επανέλθει, καθώς οι αυξήσεις έχουν ήδη ενσωματωθεί στο κόστος και οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν αναμένεται να αποκατασταθούν άμεσα.
Το μόνο βέβαιο, σύμφωνα με στελέχη του χώρου, είναι ότι η κατασκευαστική δραστηριότητα εισέρχεται σε νέα φάση, με υψηλότερο κόστος, αυξημένο ρίσκο και έντονη μεταβλητότητα, που αναμένεται να επηρεάσει συνολικά την αγορά ακινήτων το επόμενο διάστημα.
Σημαντική άνοδος καταγράφεται στην αγορά ακινήτων της Κρήτης, όπου οι τιμές συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, με τις αυξήσεις να κινούνται σε υψηλά επίπεδα και να επιβεβαιώνουν τη σταθερά αυξημένη ζήτηση στο νησί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς, στην Κρήτη οι τιμές σημείωσαν αυξήσεις που φτάνουν περίπου στο 7,4% στο Ηράκλειο, 7,7% στα Χανιά, 10% στο Ρέθυμνο και 9,3% στο Λασίθι, με την εικόνα να δείχνει ότι η πίεση στην προσφορά κατοικιών παραμένει έντονη.
Η συνολική εικόνα της ελληνικής αγοράς ακινήτων δείχνει άνοδο 4,20% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις αυξήσεις να επιβεβαιώνουν τη διατήρηση της δυναμικής, παρά τις εκτιμήσεις ότι η αγορά είχε φτάσει σε επίπεδο «κορεσμού».
Την ίδια στιγμή, η τάση μετατόπισης της ανόδου από τα μεγάλα αστικά κέντρα προς την περιφέρεια γίνεται ολοένα και πιο εμφανής. Στην Αθήνα οι τιμές αυξήθηκαν κατά 8%, στη Θεσσαλονίκη κατά 12,5%, ενώ στην υπόλοιπη χώρα η άνοδος διαμορφώθηκε στο 11,4%.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών συνεχίζει να αποτελεί τον βασικό μοχλό ανόδου, ενώ το αυξημένο κόστος κατασκευής, σε συνδυασμό με τις διεθνείς γεωπολιτικές αβεβαιότητες, επηρεάζει συνολικά το επενδυτικό κλίμα.
Την ίδια ώρα, η Τράπεζα της Ελλάδoς εκτιμά ότι, αν και η προοπτική της αγοράς παραμένει θετική, οι διεθνείς εξελίξεις και η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών ενδέχεται σταδιακά να επηρεάσουν τη ζήτηση, ιδιαίτερα από ξένους επενδυτές, αλλά και την προσιτότητα της στέγασης για τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
Ολα τα πράγματα έχουν ένα τέλος, ακόμη κι αν είσαι κολλητός με την οικονομική ολιγαρχία, ελέγχεις τη Δικαιοσύνη και τα ΜΜΕ: ο Βίκτορ Ορμπαν έχασε κατά κράτος τις εκλογές και η Ουγγαρία αλλάζει σελίδα.
Είναι πολλές οι ομοιότητες της ουγγρικής με την ελληνική κυβέρνηση. Η Ουγγαρία είναι σήμερα μία από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης και από τις πιο διεφθαρμένες. Τα δημόσια έργα αναλαμβάνουν με απευθείας αναθέσεις ή φωτογραφικούς διαγωνισμούς εταιρείες που πρόσκεινται στον πρωθυπουργό και το Fidez, το μέχρι τώρα κυβερνητικό κόμμα.
Φίλοι του καθεστώτος αγόρασαν τα προηγούμενα χρόνια επιχειρήσεις, ξενοδοχεία και γη, • με έμμεση ή άμεση κρατική χρηματοδότηση και ευρωπαϊκά κονδύλια. Οι μεγάλες επιχειρήσεις λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό με πολιτική εύνοια, ενώ οι μικρότερες ή όσες δεν μπαίνουν στο παιχνίδι της μίζας ασφυκτιούν.
Διαμορφώθηκε ένα σύστημα «πελατειακού καπιταλισμού», αν σας θυμίζει κάτι.
Διαφθορά και ελευθερία των ΜΜΕ: Ουγγαρία και Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις
Για ορισμένες παρόμοιες συμβάσεις η Ουγγαρία ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την OLAF, την ευρωπαϊκή υπηρεσία για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Στον σχετικό πίνακα της έγκυρης οργάνωσης Transparency International για το δείκτη διαφθοράς, η Ουγγαρία βρίσκεται στην τελευταία θέση μαζί με τη Βουλγαρία.
Η Ελλάδα είναι έκτη από το τέλος, αλλά τα πάει χειρότερα στο δείκτη για τη ελευθερία των ΜΜΕ. Στη διεθνή κατάταξη των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα για το 2024, η Ουγγαρία βρίσκεται στη 67η θέση, ενώ η Ελλάδα στην 88η.
Η ουγγρική λίστα Πέτσα
Ο Ορμπαν προχώρησε και αυτός στον έλεγχο των ΜΜΕ. Η δημόσια τηλεόραση και το ραδιόφωνο ενοποιήθηκαν υπό κεντρική διοίκηση. Η ειδησεογραφία έγινε σαφώς φιλοκυβερνητική, με περιορισμό της αντιπολίτευσης και λογοκρισία των δημοσιογράφων, όπως ακριβώς και στην Ελλάδα.
Η ουγγρική κυβέρνηση δημιούργησε το 2018 το ίδρυμα KESMA, στο οποίο μεταβιβάστηκαν εκατοντάδες φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ (εφημερίδες, sites, τηλεοράσεις). Οι μεταβιβάσεις έγιναν «δωρεά» από επιχειρηματίες προσκείμενους στην κυβέρνηση, χωρίς αντιμονοπωλιακό έλεγχο.
Οσο για την ουγγρική «λίστα Πέτσα», η διαφήμιση χρησιμοποιήθηκε και εδώ ως εργαλείο πίεσης. Με την κρατική να κατευθύνεται σχεδόν αποκλειστικά σε φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ και τα λίγα ανεξάρτητα να στερούνται βασικών εσόδων.
Σκάνδαλο υποκλοπών: σαν δύο σταγόνες νερό
Οι παρακολουθήσεις ήταν εκτεταμένες. Οι διαφορές είναι στο λογισμικό υποκλοπών που χρησιμοποιήθηκε (Pegasus στην Ουγγαρία, Predator στην Ελλάδα) το οποίο και στις δύο χώρες αγοράστηκε από τις κυβερνήσεις. Στην Ελλάδα σημειώθηκε διπλή παρακολούθηση των ίδιων προσώπων, από EΥΠ και Predator.
Στη Βουδαπέστη η κρατική υπηρεσία παρακολουθούσε δημοσιογράφους, δικηγόρους, επιχειρηματίες και πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Πιο ανασφαλής, η κυβέρνηση της Αθήνας παρακολουθούσε και το μισό υπουργικό συμβούλιο καθώς και την ηγεσία του στρατού.
Οπως και στην Ελλάδα για τους κοριούς της ΕΥΠ, έτσι και στην Ουγγαρία η κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι παρακολουθήσεις ήταν «νόμιμες» και γίνονται για λόγους εθνικής ασφάλειας. Παρά τον θόρυβο όταν ξέσπασαν τα σκάνδαλα το 2021, οι κυβερνήσεις επιβίωσαν χάρις στον έλεγχο των ΜΜΕ και της Δικαιοσύνης.
Κράτος Δικαίου και Δικαιοσύνη
Το 2011 η πλειοψηφία του Ορμπαν ψήφισε νέο Σύνταγμα, που ενίσχυσε την επιρροή της κυβέρνησης στους κρατικούς θεσμούς. Στο Συνταγματικό Δικαστήριο αυξήθηκε ο αριθμός των δικαστών και οι θέσεις συμπληρώθηκαν από την κυβερνητική πλειοψηφία.
Δημιουργήθηκε κεντρικό όργανο διοίκησης δικαστών με επικεφαλής πρόσωπο προσκείμενο στην κυβέρνηση και υιοθετήθηκε η πρόωρη συνταξιοδότηση δικαστών, που αντικατέστησαν άλλοι, φιλικά προσκείμενοι στην κυβέρνηση. Για τα σκάνδαλα που αποκαλύφθηκαν δεν τιμωρήθηκε σχεδόν κανείς.
Μητσοτάκης και Ορμπαν
Ανήκαν και οι δύο στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, από το οποίο αποχώρησε προς τα δεξιά ο Ούγγρος πρωθυπουργός. Από αυτό το σημείο αρχίζουν και οι διαφορές.
Για ιστορικούς λόγους ο Ορμπαν έπαιξε το εθνικιστικό χαρτί κατά της ΕΕ, ενώ ο Μητσοτάκης κινήθηκε βασικά στη γραμμή «Μένουμε Ευρώπη», με την εξαίρεση της αδωνιστικής ακροδεξιάς πτέρυγας. Χάρις σε αυτή την πολιτική, η ευρωπαϊκή ηγεσία συγκάλυψε όλα τα σκάνδαλα της κυβέρνησης στην Αθήνα, αντίθετα με τις κυρώσεις που επέβαλλε στη Βουδαπέστη.
Η βασική όμως διαφορά των δύο, είναι η φιλορωσική πολιτική του Ορμπαν, που τον έφερε σε σύγκρουση με τις Βρυξέλλες, ιδιαίτερα με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Μητσοτάκης κινήθηκε στη φιλοαμερικανική πολιτική του Μπάιντεν, για να βρεθεί εκτεθειμένος όταν ανέλαβε ο Τραμπ κάνοντας στροφή προς τη Μόσχα.
Ορμπαν: το χαϊδεμένο παιδί του MAGA
Αντίθετα, λόγω των θέσεων του κατά της ΕΕ και υπέρ της Μόσχας, ο Ορμπαν εξελίχθηκε σε βασικό σύμμαχο του Τραμπ και του κινήματος του MAGA στην Ευρώπη. Ο ίδιος ο Αμερικανός αντιπρόεδρος ταξίδεψε στη Βουδαπέστη για να ενισχύσει την εκστρατεία του Ορμπαν.
Η συντριπτική εκλογική. ήττα του, συνιστά επίσης αποδοκιμασία της πολιτικής του Τραμπ, που είναι πλέον εξαιρετικά αντιδημοφιλής και στην Ευρώπη.
Το καμένο χαρτί της σταθερότητας
Ο νικητής των εκλογών Πέτερ Μαγιάρ, προέρχεται από την ελίτ του απερχόμενου κυβερνητικού στρατοπέδου. Μεταξύ των στενών του φίλων συγκαταλέγεται ο Γκεργκέλι Γκούλιας, επικεφαλής του γραφείου του Όρμπαν, ενώ το 2006 παντρεύτηκε την Γιούντιτ Βάργκα, πρώην υπουργό Δικαιοσύνης του Fidesz.
Υπηρέτησε ως Ούγγρος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες και κατείχε υψηλόβαθμες θέσεις σε κρατικούς φορείς. Αποχώρησε το 2024, όταν η σήψη του καθεστώτος είχε φτάσει στο απροχώρητο.
Λόγω του πολύπλοκου εκλογικού συστήματος, δεν είναι ακόμη σαφές αν θα έχει την απαραίτητη πλειοψηφία για να αλλάξει το Σύνταγμα, που ο Ορμπαν είχε κόψει και ράψει στα μέτρα του. Σίγουρα θα βελτιώσει τις σχέσεις με τις Βρυξέλλες για να «ξεπαγώσει» τα ευρωπαϊκά κονδύλια, αλλά πολλές από τις υπόλοιπες θέσεις του είναι ασαφείς.
Σε αυτήν την ασάφεια του αντιπάλου του στήριξε ο Ορμπαν τη δική του προεκλογική εκστρατεία, παίζοντας το χαρτί της σταθερότητας. Χωρίς επιτυχία, αν κάτι λέει αυτό στον κ. Μητσοτάκη, που χαιρέτισε χθες τη νίκη του Μαγιάρ. Κάνοντας πώς δεν βλέπει, ότι ουσιαστικά ο Ορμπαν αντικαθίσταται από κάποιον της δικής του παράταξης..
Με κύριο άρθρο της με τίτλο “Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν” η Jerusalem Post αναφέρεται στον ρόλο της Τουρκίας και τον κίνδυνο που αυτή αποτελεί για το Ισραήλ. Άραγε, μετά το Ιράν το Ισραήλ του Νετανιάχου θα κάνει επίθεση και στην Τουρκία; Και τι κινδύνους θα δημιουργήσει αυτή η συνθήκη για την Ελλάδα;
Διαβάστε το άρθρο:
Ο ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής Γιόνι Μπεν Μεναχέμ προειδοποιεί ότι πίσω από τις δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κρύβεται ένα συγκροτημένο σχέδιο για την οικοδόμηση ενός νέου σουνιτικού άξονα που θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον περιφερειακό ρόλο του Ιράν.
Ο Μπεν Μεναχέμ, ερευνητής στο Κέντρο της Ιερουσαλήμ για την Ασφάλεια και τις Εξωτερικές Υποθέσεις, προειδοποιεί ότι η Τουρκία αναδεικνύεται, κατά την άποψή του, σε μια αυξανόμενη στρατηγική απειλή για το Ισραήλ. Υποστηρίζει ότι οι πολιτικές υπό την ηγεσία του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξεπερνούν κατά πολύ τη δημόσια ρητορική. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν».
Ισχυρίζεται ότι η Άγκυρα εργάζεται αθόρυβα για τη δημιουργία ενός νέου σουνιτικού μπλοκ στη Μέση Ανατολή, βασιζόμενη στην υπόθεση ότι το ιρανικό καθεστώς θα εξασθενήσει ή ακόμη και θα καταρρεύσει. Μια τέτοια εξέλιξη, λέει, θα δημιουργούσε ένα περιφερειακό κενό μετά την παρακμή του σιιτικού άξονα. Η Τουρκία, προσθέτει, στοχεύει να καλύψει αυτό το κενό μαζί με τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο και το Πακιστάν, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στον ανασχηματισμό της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων.
Η εκτίμηση του Μπεν Μεναχέμ αντιστοιχεί στα βήματα που έλαβε η Άγκυρα τα τελευταία χρόνια για να τοποθετηθεί ως περιφερειακός ηγέτης, εν μέρει αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο στην υπεράσπιση της παλαιστινιακής υπόθεσης και αντιτιθέμενη στα ισραηλινά συμφέροντα στην περιοχή.
Την Κυριακή, ο Ερντογάν κατηγόρησε το Ισραήλ για τη διάπραξη ωμοτήτων κατά της Παλαιστίνης και του Λιβάνου και απείλησε με πιθανή στρατιωτική δράση κατά του εβραϊκού κράτους, παρόμοια με τις προηγούμενες επεμβάσεις του στο Καραμπάχ και τη Λιβύη.
Η Άγκυρα ήταν μέχρι στιγμής προσεκτική στην προσέγγιση της νότιας Συρίας, λόγω ανησυχιών για μια απευθείας αντιπαράθεση με το Ισραήλ
Αυτά τα τελευταία σχόλια, μαζί με τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Ιερουσαλήμ, θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις δύο περιφερειακές δυνάμεις στη διακοπή των δεσμών τους εντελώς, όπως πρότεινε ο βουλευτής Αμιχάι Ελιγιάχου στην απάντησή του προς τον Ερντογάν την Κυριακή.
Παράλληλα με το διπλωματικό μέτωπο, η Τουρκία ενισχύει επίσης τη στρατιωτική της παρουσία στη Συρία, σε συντονισμό με τον Άχμεντ αλ-Σάραα. Ωστόσο, ο Μπεν Μεναχέμ σημειώνει ότι η Άγκυρα ήταν μέχρι στιγμής προσεκτική στην προσέγγιση της νότιας Συρίας, λόγω ανησυχιών για μια απευθείας αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
Ο Μπεν Μεναχέμ πιστεύει ότι αυτά τα βήματα αντανακλούν πολύ ευρύτερες περιφερειακές φιλοδοξίες που εκτείνονται πέρα από τη Συρία ή το Ιράν μόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της Ιερουσαλήμ και στη διεθνή σκηνή, εξελίξεις που το Ισραήλ πρέπει να λάβει υπόψη του ήδη από τώρα.
Όσον αφορά την ηγεσία της Τουρκίας, ο Μπεν Μεναχέμ χαρακτήρισε τον Ερντογάν ως την πιο επικίνδυνη φιγούρα από την πλευρά του Ισραήλ και αναγνώρισε επίσης τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ως έναν άλλο βασικό παίκτη ισχύος στην Άγκυρα. Σημείωσε αναφορές για εντάσεις μεταξύ των δύο, που συνδέονται με τις υποτιθέμενες φιλοδοξίες του Φιντάν να διαδεχθεί τελικά τον Ερντογάν, αν και πρόσθεσε ότι παραμένει ασαφές εάν ένα τέτοιο σενάριο θα υλοποιηθεί.
Όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και αυτό του εμπρησμού, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζεται σοβαρά, διερευνούν οι πυροσβεστικές αρχές για τη φωτιά που εκδηλώθηκε τα ξημερώματα σε χώρο στάθμευσης ενοικιαζόμενων οχημάτων στην εθνική οδό Ηρακλείου–Μοιρών, στο ύψος των Γουρνών.
Το περιστατικό σημειώθηκε μετά τα μεσάνυχτα και κινητοποίησε άμεσα την Πυροσβεστική Υπηρεσία Ηρακλείου, με δέκα πυροσβέστες και τέσσερα οχήματα να επιχειρούν στο σημείο.
Η επιχείρηση κατάσβεσης ολοκληρώθηκε λίγο μετά τις τρεις τα ξημερώματα, ενώ από τη φωτιά υπέστησαν ζημιές συνολικά 18 οχήματα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πυροσβεστικής
Το ανακριτικό τμήμα της Πυροσβεστικής συνεχίζει την έρευνα για τα αίτια εκδήλωσης της πυρκαγιάς, εξετάζοντας όλα τα πιθανά σενάρια.
Αβεβαιότητα και έντονη ανησυχία επικρατεί στους αγρότες σε όλο τον κόσμο, καθώς η ραγδαία άνοδος των τιμών των λιπασμάτων και των καυσίμων λόγω του πολέμου των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν, εκτοξεύει το κόστος παραγωγής, με το ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας κρίσης στα τρόφιμα να είναι ορατή.
Μόλις έξι πλοία φορτωμένα με λιπάσματα κατάφεραν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Το τελευταίο, μετέφερε μόλις 20.000 τόνους από ιρανικό λιμάνι με προορισμό τη Νοτιοανατολική Ασία.
Το ένα τρίτο των εξαγωγών λιπασμάτων δια θαλάσσης προέρχεται από την περιοχή, με τις περισσότερες να έχουν σταματήσει λόγω του αποκλεισμού του Ιράν. Η ουρία, το πιο διαδεδομένο από όλα, είναι περίπου 70% πιο ακριβή από ό,τι πριν τον πόλεμο. Η αμμωνία, ένα άλλο αζωτούχο λίπασμα, είναι 39% πιο ακριβή.
Αναλυτές εκτιμούν ότι σχεδόν 1,9 εκατομμύρια τόνοι φυτικών θρεπτικών ουσιών έχουν κολλήσει σε 41 πλοία που δεν μπορούν να φύγουν από τον Κόλπο — ποσό που ισοδυναμεί με το 12% όλων των λιπασμάτων που στάλθηκαν από τα Στενά το 2024.
Τα προβλήματα συσσωρεύονται
Η μεταφορά των απαραίτητων ποσοτήτων λιπασμάτων είναι κρίσιμη, καθώς σε ορισμένες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου έχει ήδη ξεκινήσει η περίοδος φύτευσης. Στην Ινδία για παράδειγμα απέχει λιγότερο από δύο μήνες. «Ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός», λέει ο Máximo Torero, επικεφαλής οικονομολόγος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας.Μάλιστα, όπως αναφέρει ο Ecoomist, ορισμένοι αγρότες, όπως οι καλλιεργητές σιταριού στον αμερικανικό Μεσοδυτικό, στρέφονται προς καλλιέργειες που δεν χρειάζονται τόσα θρεπτικά συστατικά, όπως η σόγια.
Μέχρι στιγμής, οι αγορές των βασικών τροφίμων παραμένουν υποτονικές. Το 2022, όταν ένας γιγαντιαίος εξαγωγέας σιτηρών (η Ρωσία) εισέβαλε σε έναν άλλο (την Ουκρανία), η τιμή του σίτου εκτοξεύθηκε κατά 50%. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράν, η τιμή αυξήθηκε μόλις κατά 4% και έκτοτε δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά. Η τιμή αυτή αντανακλά την παραγωγή που έχει ήδη συγκομιστεί: η περσινή σοδειά ήταν καλή και, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη πριν από τέσσερα χρόνια, δεν επηρεάζεται από συγκρούσεις.
Ωστόσο, τα προβλήματα θα συσσωρευτούν. Οι τιμές του σιταριού είναι κατά ένα πέμπτο χαμηλότερες από ό,τι ήταν στις αρχές του 2022, πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, δίνοντας στους αγρότες λιγότερο περιθώριο να απορροφήσουν το αυξανόμενο κόστος των λιπασμάτων και των καυσίμων. Εάν οι συγκομιδές διαταραχθούν κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, θα ακολουθήσουν αυξήσεις των τιμών.
Ευάλωτες οι φτωχές χώρες
Οι φτωχές χώρες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες. Για παράδειγμα, η Κένυα, η Μαδαγασκάρη, η Μοζαμβίκη και η Ζάμπια προμηθεύονται περισσότερο από το ένα τρίτο των αζωτούχων λιπασμάτων τους από τον Κόλπο. Στη Νότια Ασία, οι μικροκαλλιεργητές χρησιμοποιούν τεράστιες ποσότητες από αυτά για να συγκομίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη παραγωγή από τα μικρά τους αγροτεμάχια.
Αντίστοιχα, οι μεγάλοι εξαγωγείς τροφίμων, όπως η Ινδία και η Ταϊλάνδη, προμηθεύονται περίπου το 35% των λιπασμάτων τους από τον Κόλπο. Το Μπαγκλαντές, το οποίο συχνά αναγκάζεται να εισάγει σιτηρά από την Ινδία, προμηθεύεται περισσότερο από το ήμισυ.
Ελάχιστα τα αποθέματα
Επειδή τα λιπάσματα είναι ογκώδη, ευπαθή και (συνήθως) φθηνά, οι περισσότεροι αγρότες τα αγοράζουν όταν τα χρειάζονται, αντί να διατηρούν αποθέματα. Αυτό έχει αφήσει την αγορά με ελάχιστα αποθέματα ασφαλείας — και έχει προκαλέσει μια αγωνία για την εξασφάλιση προμηθειών.
Στις 2 Απριλίου, το Bloomberg ανέφερε ότι η κυβέρνηση της Ινδίας βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με παραγωγούς στη Ρωσία και την Κίνα, μεταξύ άλλων, για την προμήθεια αποστολών. Ωστόσο, τα εργοστάσια της Ρωσίας λειτουργούν σχεδόν στο όριο της παραγωγικής τους ικανότητας, εν μέρει λόγω των επιθέσεων ουκρανικών drones στις εγκαταστάσεις τους, και το Κρεμλίνο έχει αναστείλει εν μέρει τις εξαγωγές. Η Κίνα έχει διαθέσει μέρος των αποθεμάτων της για τους δικούς της αγρότες και περιορίζει τις πωλήσεις στο εξωτερικό.
Η αύξηση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων είναι επίσης δύσκολη. Το φυσικό αέριο, το οποίο συνήθως αποτελεί περισσότερο από τα δύο τρίτα του κόστους παραγωγής των λιπασμάτων, είναι σχεδόν 70% πιο ακριβό από ό,τι ήταν τον Φεβρουάριο. Το μεγαλύτερο εργοστάσιο της Σλοβακίας έχει μειώσει την παραγωγή αμμωνίας κατά 15%. Τα εργοστάσια λιπασμάτων της Ινδίας, τα οποία συνήθως αγοράζουν μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον Κόλπο, λειτουργούν με το 70% του καυσίμου που θα είχαν κανονικά. Στο Μπαγκλαντές, το οποίο εξαρτάται επίσης από τις εισαγωγές πρώτων υλών από τη Μέση Ανατολή, έχουν κλείσει τέσσερα από τα πέντε εργοστάσια λιπασμάτων.
Η διαθεσιμότητα υδρογονανθράκων αποτελεί πρόβλημα που υπερβαίνει την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων. Οι θεριζοαλωνιστικές μηχανές και οι αντλίες νερού καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ντίζελ, η τιμή του οποίου έχει επίσης αυξηθεί απότομα. Στην Αμερική, οι αγρότες ξόδεψαν 10 δισ. δολάρια για αυτό το καύσιμο το 2024, περίπου το 64% των συνολικών δαπανών τους για καύσιμα.
Οι τιμές των τροφίμων είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις του Ινστιτούτου του Κιέλου, ενός γερμανικού think-tank, είναι καταστροφικές. Οι ερευνητές του υπολογίζουν ότι οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περισσότερο από 10% στην Ινδία, το Πακιστάν, τη Σρι Λάνκα και την Ταϊβάν. Στη Ζάμπια θα μπορούσαν να εκτοξευθούν κατά 30%.
Αντίστοιχα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, ένας άλλος οργανισμός του ΟΗΕ, έχει δηλώσει ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να αυξήσει τον αριθμό των ανθρώπων που υποφέρουν από οξεία πείνα κατά 45 εκατομμύρια, φτάνοντας τα 363 εκατομμύρια.
Στα 23 του χρόνια, ο Αχμέντ Τζεμπριέλ προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή του στην Ελλάδα, έχοντας αφήσει πίσω του τη Γάζα και μια καθημερινότητα γεμάτη αβεβαιότητα και θάνατο. Έφτασε στη χώρα πριν από περίπου δύο χρόνια και, σχεδόν αμέσως, κατευθύνθηκε στην Κρήτη, καθώς, όπως λέει, φίλοι του τον ενημέρωσαν ότι στο νησί υπήρχαν περισσότερες ευκαιρίες για μια νέα αρχή.
Οι πρώτοι μήνες δεν ήταν εύκολοι. Εργάστηκε κυρίως στον αγροτικό τομέα, σε χωράφια και θερμοκήπια, προσπαθώντας να σταθεί στα πόδια του χωρίς εξαρτήσεις. «Ήθελα να δουλεύω και να στηρίζομαι στις δικές μου δυνάμεις», αναφέρει. Ωστόσο, η έλλειψη γνώσης της γλώσσας και του διοικητικού πλαισίου δημιουργούσε καθημερινά εμπόδια. «Πολλές φορές δεν γνώριζα πώς λειτουργούν οι υπηρεσίες ή ποια είναι τα δικαιώματά μου», εξηγεί.
Η γνωριμία του με το πρόγραμμα HELIOS+, πριν από περίπου έξι μήνες, άλλαξε ουσιαστικά την καθημερινότητά του. Αρχικά πίστευε ότι επρόκειτο απλώς για οικονομική ενίσχυση ενοικίου, ωστόσο σύντομα διαπίστωσε ότι η υποστήριξη ήταν πολύ πιο διευρυμένη. «Όταν απευθύνθηκα εκεί, κατάλαβα ότι η στήριξη ήταν πολύ πιο ουσιαστική και συνολική», σημειώνει.
Μέσα από τη συμμετοχή του, απέκτησε πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και πληροφορίες που μέχρι τότε του έλειπαν. «Με βοήθησαν να καταλάβω το σύστημα υγείας και να βρω προσωπικό γιατρό, να βγάλω ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, να εξοικειωθώ με τις δημόσιες υπηρεσίες και να μάθω τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις μου στην Ελλάδα», περιγράφει. Παράλληλα, ενημερώθηκε για πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας, όπως η σωστή σύναψη μισθωτηρίου συμβολαίου.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της σημασίας αυτής της υποστήριξης ήταν ένα πρόσφατο περιστατικό με τη σύμβαση εργασίας του. «Δεν είχα καταλάβει τη διάρκεια όταν την υπέγραψα επειδή ακόμη μαθαίνω ελληνικά. Οι σύμβουλοι του προγράμματος μου το εξήγησαν και έτσι ένιωσα μεγαλύτερη ασφάλεια στην εργασία μου», τονίζει.
Παράλληλα, ο Αχμέντ έκανε ένα σημαντικό βήμα προς την προσωπική του εξέλιξη, εγγραφόμενος σε νυχτερινό τεχνικό λύκειο, έναν στόχο που είχε θέσει από την αρχή. «Θέλω να ολοκληρώσω τις σπουδές μου και στο μέλλον να δημιουργήσω τη δική μου επιχείρηση, ιδανικά ένα θερμοκήπιο, γιατί στην Κρήτη η γεωργία έχει μεγάλες δυνατότητες», λέει, προσθέτοντας: «Είμαι πραγματικά ευγνώμων, γιατί τώρα νιώθω ότι έχω τα εργαλεία για να χτίσω το μέλλον μου εδώ».
Η εμπειρία του αποτυπώνει στην πράξη τον ρόλο τέτοιων παρεμβάσεων, όπως περιγράφεται και από τη Συντονίστρια προγραμμάτων ένταξης του ΔΟΜ Ελλάδας, Λίντια Μάρκοβιτς, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όπως επισημαίνει, «η επιτυχία του έργου αξιολογείται μέσω ενός ολοκληρωμένου συνόλου δεικτών που υπερβαίνουν κατά πολύ την απλή καταμέτρηση συμμετεχόντων». Οι δείκτες αυτοί περιλαμβάνουν τις δεξιότητες και τις ικανότητες που αποκτούν οι συμμετέχοντες μέσα από σεμινάρια επαγγελματικής κατάρτισης, μαθήματα ελληνικής γλώσσας και προγράμματα πιστοποίησης, αλλά και τη συμμετοχή τους σε ημέρες καριέρας, επισκέψεις σε εργοδότες και δράσεις δικτύωσης με την τοπική αγορά εργασίας.
«Το έργο δίνει ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην απασχολησιμότητα όσο και στην ένταξη», τονίζει, εξηγώντας ότι η πρόοδος αποτυπώνεται και στην ικανότητα των ωφελουμένων να διαχειρίζονται την καθημερινή τους ζωή στην Κρήτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της ένταξης με πραγματικές συνθήκες εργασίας. «Ένα βασικό μέτρο αξιολόγησης του αντίκτυπου είναι ο αριθμός των ατόμων που καθίστανται ενεργά στην αγορά εργασίας, διασφαλίζοντας ότι τα αποτελέσματα συνδέονται με σταθερές θέσεις εργασίας και όχι με συμμετοχή στην αδήλωτη οικονομία», υπογραμμίζει.
Παράλληλα, η κυρία Μάρκοβιτς επισημαίνει ότι η προσέγγιση του προγράμματος είναι πολυεπίπεδη. «Προωθεί τη μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ένταξη στην αγορά εργασίας, εστιάζοντας όχι μόνο στην αναβάθμιση των επαγγελματικών δεξιοτήτων των συμμετεχόντων, αλλά και στη συνεχή ενδυνάμωσή τους», σημειώνει. Στο πλαίσιο αυτό, πέρα από την τεχνική κατάρτιση, παρέχονται υπηρεσίες όπως εργαστήρια για τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, με στόχο την ενημέρωση για τα εργασιακά δικαιώματα και τις συνθήκες εργασίας στην Ελλάδα.
Οι σύμβουλοι απασχολησιμότητας, όπως εξηγεί, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς «υποστηρίζουν τους συμμετέχοντες, συνδέοντάς τους με τοπικές ενώσεις εργαζομένων και παρέχοντας καθοδήγηση προσαρμοσμένη σε κάθε περιοχή και επαγγελματικό κλάδο».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην πρακτική ενίσχυση που παρέχεται: «Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η κάλυψη δαπανών για την απόκτηση βασικών γνώσεων και πιστοποιήσεων, όπως άδειες οδήγησης και επαγγελματικά προσόντα, που ενισχύουν την απασχολησιμότητα σε τομείς όπου υπάρχει αυξημένη ζήτηση».
Ωστόσο, δεν παραλείπει να αναδείξει και τις προκλήσεις. «Τα προγράμματα ένταξης στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν μια σειρά δυσκολιών που απορρέουν τόσο από δομικούς παράγοντες όσο και από τις ιδιαίτερες συνθήκες των συμμετεχόντων», αναφέρει. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η εποχικότητα της απασχόλησης στην Κρήτη, η οποία «ενισχύει το αίσθημα προσωρινότητας», παρά το γεγονός ότι υπάρχει προσπάθεια προώθησης πιο σταθερών επαγγελματικών διαδρομών.
Παράλληλα, εντοπίζονται φαινόμενα αδήλωτης εργασίας. «Πέρα από την ενημέρωση των ωφελουμένων για τα δικαιώματά τους, το έργο συνεργάζεται ενεργά με εργοδότες προκειμένου να ενθαρρύνει νόμιμες πρακτικές πρόσληψης», σημειώνει.
Αντίστοιχες δυσκολίες παρατηρούνται και στο ζήτημα της στέγασης. «Έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις παροχής στέγασης χωρίς έγκυρο μισθωτήριο συμβόλαιο», τονίζει, εξηγώντας ότι παρέχεται καθοδήγηση ώστε οι ωφελούμενοι να εξασφαλίζουν νόμιμες μισθώσεις.
Η πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες αποτελεί επίσης σημαντικό εμπόδιο. «Οι διοικητικές διαδικασίες είναι συχνά σύνθετες και πραγματοποιούνται σε γλώσσα που οι ωφελούμενοι δεν γνωρίζουν ακόμη επαρκώς», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι η συνεχής συμβουλευτική υποστήριξη είναι καθοριστική για την υπέρβαση αυτών των δυσκολιών.
Τέλος, υπογραμμίζει ότι η εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας παραμένει βασική πρόκληση, γι’ αυτό και προσφέρονται μαθήματα ακόμη και κάτω από το επίπεδο A1, ώστε να διασφαλίζεται η προσβασιμότητα για όλους.
«Αναγνωρίζουμε ότι οι πρόσφυγες φτάνουν στην Ελλάδα με διαφορετικούς στόχους και συνθήκες», καταλήγει η Λίντια Μάρκοβιτς, «και στόχος είναι να τους παρέχουμε την υποστήριξη και να αναδείξουμε τις ευκαιρίες που υπάρχουν, ώστε να μπορέσουν να οικοδομήσουν ένα σταθερό και ικανοποιητικό μέλλον».
Αντιπροσωπεία του κόμματος «ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ-Προοδευτικό Κέντρο», (Πρόεδρος Στέφανος Κασσελάκης), αποτελούμενη από την αναπληρώτρια εκπρόσωπο τύπου κ. Έφη Μιχελάκη και μέλη της Γραμματείας της Δημοτικής Οργάνωσης Χανίων, είχε σειρά συναντήσεων με φορείς που ασχολούνται με τον τουρισμό.
Αρχικά, συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας ενοικιαζόμενων δωματίων/διαμερισμάτων Ν. Χανίων «ΑΠΤΕΡΑ» κ. Κων/νο Πρώιμο ο οποίος έθεσε το πρόβλημα της υψηλής φορολόγησης και του μεγάλου ΦΠΑ που καλούνται
να καταβάλλουν. Την έλλειψη κοινωνικής δικαιοσύνης στις κρατικές ενισχύσεις, ώστε να τονωθεί η μικρή επιχειρηματικότητα. Ενώ έχουν αυξηθεί τα λειτουργικά τους έξοδα, δεν πριμοδοτούνται για ανακαινίσεις, μικροεπισκευές στα καταλύματα και τοποθέτηση φωτοβολταικών μονάδων που θα περιόριζε το ενεργειακό κόστος.
Τέλος, όπως τονίστηκε απ΄ όλους τους φορείς του τουρισμού, πρέπει να προχωρήσουν ταχύτατα οι πολεοδομήσεις παντού κι όχι μόνο οι αναπλάσεις.
Κατά τη συνάντηση με την Ένωση Ξενοδόχων Ν. Χανίων και συγκεκριμένα με τον πρόεδρο κ. Μανώλη Σταματάκη, τον αντιπρόεδρο κ. Κυριάκο Παπαδάκη και το μέλος κ. Κυριάκο Τζαμουρτζόγλου, τέθηκε το πρόβλημα των υποδομών, η
ολοκλήρωση του Βόρειου οδικού άξονα και του οδικού δικτύου γενικότερα, η κατασκευή απαραίτητων δημόσιων έργων, η προστασία περιοχών μεγάλης επισκεψιμότητας (περιοχές Natura).
Τονίστηκε επίσης, ότι το τέλος διανυκτέρευσης/ανθεκτικότητας που εισπράττει το κράτος θα πρέπει να έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και μέρος του να αποδίδεται στις τοπικές κοινωνίες για τη δημιουργία απαραίτητων έργων.
Έγινε ακόμη λόγος για την ανάπτυξη τουρισμού στην ενδοχώρα μέσα από ένα κεντρικό σχεδιασμό.
Το σωματείο ξενοδοχοϋπαλλήλων Ν. Χανίων μέσω του προέδρου του κ. Μανώλη Μπαμιάκη εστίασε στην έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, που αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα. Η αποχώρηση τα προηγούμενα χρόνια εργαζομένων με γνώση του αντικειμένου και η κάλυψη των θέσεων αυτών από ανειδίκευτους είναι σε βάρος της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών, το οποίο μελλοντικά θα έχει αρνητικές συνέπειες.
Πρόβλημα επίσης αποτελεί η μεγάλη υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών, που πρέπει να γίνουν πιο αυστηροί, όπου υπάρχουν καταγγελίες καταστρατήγησης εργασιακών δικαιωμάτων
Επεσήμαναν ακόμη, ότι το επίδομα ανεργίας θα πρέπει να είναι ανάλογο των ενσήμων κάθε εργαζόμενου.
Μεγάλη έμφαση δίνουν τόσο στη βασική εκπαίδευση που πρέπει να είναι δημόσια, όσο και στη διαρκή επιμόρφωση του προσωπικού μέσω αμειβόμενων σεμιναρίων κατά τη χειμερινή περίοδο. Όσοι εργάζονται σε ξενοδοχεία θα πρέπει υποχρεωτικά, πριν εργαστούν να περνούν από σεμινάρια.
Από την πλευρά τους η αντιπροσωπεία του κόμματος «ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ – Προοδευτικό Κέντρο» ενημέρωσαν για τις θέσεις που έχει το κόμμα στον τομέα του τουρισμού.
Συγκεκριμένα :
Βιώσιμο και ποιοτικό τουριστικό μοντέλο
Μετάβαση από την ποσότητα στην ποιότητα, με στόχο την αύξηση της αξίας ανά επισκέπτη και τη βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών
Επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου
Ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού (ιατρικός, πολιτιστικός,
γαστρονομικός, συνεδριακός) για δραστηριότητα όλο τον χρόνο.
Ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη
Αποσυμφόρηση υπερκορεσμένων προορισμών και ενίσχυση νέων περιοχών με υποδομές και προβολή.
Υποδομές και ψηφιακός μετασχηματισμός
Αναβάθμιση μεταφορών, υπηρεσιών και ψηφιακών εργαλείων για καλύτερη εμπειρία επισκεπτών.
Αναβάθμιση εργασίας στον τουρισμό
Βελτίωση συνθηκών εργασίας, ίδρυση δύο πρότυπων κρατικών
σχολών τουρισμού για την εκπαίδευση του προσωπικού και
δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας.
Διαχείριση φέρουσας ικανότητας
Εφαρμογή εργαλείων για την προστασία φυσικών πόρων και την
αποφυγή υπερτουρισμού.
Ενίσχυση τοπικής οικονομίας
Σύνδεση του τουρισμού με την τοπική παραγωγή και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
