Οι τραγικές εξελίξεις με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή είναι ένα επείγον καμπανάκι κινδύνου που μας προειδοποιεί ποιο θα είναι το μέλλον μας όσο συνεχίζουμε να είμαστε εξαρτημένοι από τα ορυκτά καύσιμα. Έφτασε ο καιρός να αναζητήσουμε άλλες λύσεις βασισμένες στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που υπάρχουν παντού και μπορούν να μας δώσουν τοπική ενεργειακή αυτονομία χωρίς ρύπανση κι εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Η τραγωδία που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή αποδεικνύει ότι όσο είμαστε εξαρτημένοι από ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, θα είμαστε κυριολεκτικά στο έλεος του κάθε Τραμπ, του κάθε Νετανιάχου, του κάθε Αγιατολάχ, του κάθε αιμοσταγούς πρίγκιπα ή δικτάτορα που ελέγχει τα αποθέματα των ορυκτών καυσίμων. Όλοι αυτοί αποδεικνύουν καθημερινά ότι δεν δίνουν δεκάρα για την ειρήνη, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τους ανθρώπους που πεθαίνουν, για το περιβάλλον που καταστρέφεται, για τη ζωή. Το αποδεικνύουν βομβαρδίζοντας ακόμη και κατοικημένες περιοχές, νοσοκομεία και σχολεία, στοχοποιώντας ενεργειακές υποδομές και αποθήκες καυσίμων αφήνοντας χωρίς ενέργεια χιλιάδες ανθρώπους να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον γεμάτο ερείπια, ατμοσφαιρική ρύπανση και μόλυνση εδάφους και νερών. Στοχοποιούν εργοστάσια αφαλάτωσης στερώντας πόσιμο νερό από ανθρώπους.
Πέρα όμως από τη βαρβαρότητα των πρωταγωνιστών του πολέμου, κάτι που πρέπει να μας γίνει μάθημα για πάντα είναι ότι, ακόμη κι αν αυτός ο πόλεμος σταματήσει, δε θα αργήσει να έρθει ένας επόμενος πόλεμος για τον έλεγχο των φυσικών πόρων κι ιδιαίτερα αυτών που σπανίζουν κι είναι εντοπισμένοι σε συγκεκριμένα σημεία, όπως είναι τα ορυκτά καύσιμα. Όποιος ελέγχει τα ορυκτά καύσιμα, ελέγχει πολιτικά και οικονομικά χώρες κι ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτά τα καύσιμα σε όλον τον πλανήτη. Και καταλήγουμε έτσι να είμαστε στο έλεος του κάθε τρελού, του κάθε δικτάτορα, του κάθε αδίστακτου πολιτικού ή εταιρείας ελέγχει τα ορυκτά καύσιμα. Τα ορυκτά καύσιμα πάνε πακέτο με πολιτικό και οικονομικό έλεγχο, με ανταγωνισμούς και πόλεμο, με καταστροφή του περιβάλλοντος και κλιματική κατάρρευση.
Αν πραγματικά θέλουμε να ξεφύγουμε από τον πόλεμο, την κλιματική κατάρρευση, την περιβαλλοντική καταστροφή, την εξάρτησή μας από πολυεθνικές, μεγάλες δυνάμεις και αδίστακτους πολιτικούς και δικτάτορες, τότε ο μόνος δρόμος είναι αυτός της ενεργειακής αυτονομίας που θα βασίζεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, μικρές και αποκεντρωμένες, ελεγχόμενες σε τοπικό επίπεδο. Κι αυτή η λύση είναι σήμερα εφικτή άμεσα περισσότερο από ποτέ με την πρόοδο της τεχνολογίας. Ο ήλιος κι ο άνεμος είναι παντού και δεν κολλάνε στα στενά του Ορμούζ.
Το παράρτημα Χανίων της ΠΕΣΕΚ εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καταδικάζει απερίφραστα την επίθεση και τους βομβαρδισμούς που έχουν εξαπολύσει ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, ενώ παράλληλα καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν στις αντιπολεμικές διαδηλώσεις που διοργανώνονται στα Χανιά και την ευρύτερη περιοχή.
Στην ανακοίνωση, που δημοσιοποιήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2026, η Πανελλήνια Ένωση Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών αναφέρει ότι για δεύτερη φορά μέσα σε μερικούς μήνες το Ισραήλ εξαπολύει στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, πλέον χωρίς καν προφάσεις. Το παράρτημα δηλώνει ότι στέκεται στο πλευρό του ιρανικού λαού που δοκιμάζεται.
Η ΠΕΣΕΚ Χανίων καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν σε δύο κινητοποιήσεις που διοργανώνουν μαζικοί φορείς της πόλης. Η πρώτη διαδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Μαρτίου στις 7:00 μ.μ. στη Χάληδων. Η δεύτερη είναι παγκρητιαία αντιπολεμική διαδήλωση στη Βάση της Σούδας το Σάββατο 28 Μαρτίου στις 15:00, με προσυγκέντρωση στην Πλατεία Σούδας στις 13:00.
Στα αιτήματα που προβάλλει η ανακοίνωση περιλαμβάνονται η διακοπή κάθε σχέσης με το σιωνιστικό κράτος, η αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, η αλληλεγγύη στο λαό του Ιράν και η απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Το παράρτημα Χανίων της ΠΕΣΕΚ τονίζει ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία συμμετοχή και εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο και ζητά «έξω οι βάσεις του Θανάτου».
Λαυράκια έβγαλαν οι ελεγκτές του ΔΕΟΣ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, καθώς εντόπισαν έξι εκπαιδευτήρια, τα οποία εξαπατούσαν τους πελάτες τους εκδίδοντας μαϊμού πτυχία.
Τα εκπαιδευτήρια εντοπίστηκαν στους νομούς Αττικής, Χανίων και Ιωαννίνων με τους ελέγχους για τα πλαστά πτυχία να γίνονται μετά από εντολή εισαγγελέα.
Τα εκπαιδευτήρια παρείχαν υπηρεσίες εκπαίδευσης ενηλίκων εκδίδοντας βεβαιώσεις–πιστοποιητικά και τίτλους σπουδών, η εγκυρότητα των οποίων αμφισβητήθηκε από την αρμόδια Υπηρεσία Πιστοποίησης του Υπουργείου Παιδείας.
Από αυτή τους τη δραστηριότητα, οι επιχειρήσεις αυτές είχαν αποκομίσει παράνομα κέρδη συνολικού ποσού 3,2 εκατ. ευρώ για το 2024, το 2025 και έως την ημέρα του ελέγχου.
Επιπλέον, οι ελεγκτές του ΔΕΟΣ διαπίστωσαν και φορολογικές παραβάσεις στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις αυτές. Από το 2020 μέχρι σήμερα, εξέδωσαν πάνω από 10.000 φορολογικά στοιχεία με ανακριβή ποσά εσόδων, αποκρύπτοντας και μη αποδίδοντας ΦΠΑ, συνολικού ποσού 1,8 εκατ. ευρώ.
Συνελήφθησαν 6 άτομα, διαχειριστές και υπεύθυνοι των επιχειρήσεων, για κακουργηματική απάτη και φοροδιαφυγή και οδηγήθηκαν στις αρμόδιες δικαστικές αρχές με τη διαδικασία του αυτοφώρου.
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford έφτασε στο λιμάνι της Σούδας αφού αποχώρησε από τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή κατά του Ιράν λόγω πυρκαγιάς στον χώρο των πλυντηρίων, αλλά το σκάφος αντιμετωπίζει ευρύτερα υποκείμενα προβλήματα, μετέδωσε το Bloomberg την Τρίτη.
Το αεροπλανοφόρο έφτασε τη Δευτέρα στη Ναυτική Ευκολία Σούδας (Naval Support Activity Souda Bay) της Κρήτης για «συντήρηση και επισκευές μετά από επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε το Ναυτικό των ΗΠΑ τη Δευτέρα.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο αεροπλανοφόρο στον κεντρικό χώρο των πλυντηρίων του, προκαλώντας μεγάλη κινητοποίηση για τον έλεγχο των ζημιών (damage control).
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η πυρκαγιά δεν σχετιζόταν με μάχη και τέθηκε υπό έλεγχο, αλλά αναφορές έκαναν λόγο για περισσότερους από 600 ναύτες που εκτοπίστηκαν από τους χώρους ύπνου τους.
Το Bloomberg ανέφερε ότι οι ανησυχίες γύρω από το αεροπλανοφόρο κυμαίνονται από δυνητικά σοβαρές έως τετριμμένες, σύμφωνα με μια νέα αξιολόγηση από το γραφείο δοκιμών του Πενταγώνου, με πολλά ζητήματα να βγαίνουν στην επιφάνεια αφότου ξεκίνησε τις δοκιμές μάχης τον Οκτώβριο του 2022.
Το ρεπορτάζ επικαλέστηκε ανησυχίες καθώς δεν υπάρχουν αρκετά τρέχοντα δεδομένα δοκιμών για να αξιολογηθεί η «επιχειρησιακή καταλληλότητα» του αεροπλανοφόρου ή η αξιοπιστία αρκετών βασικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος εκτόξευσης και ανάκτησης αεροσκαφών, του ραντάρ του, της ικανότητάς του να συνεχίσει να λειτουργεί εάν χτυπηθεί από εχθρικά πυρά, και των ανελκυστήρων του για τη μεταφορά όπλων και πυρομαχικών για τα πολεμικά αεροσκάφη από το αμπάρι στο κατάστρωμα πτήσης.
Μια πρόσφατη αξιολόγηση δοκιμών του Πενταγώνου διαπίστωσε ότι, σχεδόν μια δεκαετία μετά την παράδοση, εξακολουθούν να μην υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τον καθορισμό της «επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας» του πλοίου υπό ρεαλιστικές συνθήκες μάχης.
Βασικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένης της προηγμένης τεχνολογίας εκτόξευσης και ανάκτησης αεροσκαφών, του ραντάρ και των ανελκυστήρων όπλων, παραμένουν υπό εξέταση, με ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία τους κατά τη διάρκεια παρατεταμένης χρήσης σε καιρό πολέμου.
Η παρατεταμένη ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου έχει προσθέσει πίεση. Αρχικά αναπτυγμένο τον Ιούνιο του 2025, το αεροπλανοφόρο έχει περάσει περίπου εννέα μήνες στη θάλασσα, σημαντικά περισσότερο από την τυπική ανάπτυξη των επτά μηνών, με επιχειρήσεις που εκτείνονται από την Καραϊβική, συμπεριλαμβανομένων αποστολών που σχετίζονται με τη Βενεζουέλα, έως τη Μέση Ανατολή.
Η περιφερειακή κλιμάκωση έχει συνεχιστεί από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν κοινή επίθεση στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Οι ιρανικές αρχές λένε ότι πάνω από 1.300 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου, μαζί με ανώτερους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του τότε Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ (Ali Khamenei) και του ανώτερου αξιωματούχου Αλί Λαριτζανί (Ali Larijani).
Η Τεχεράνη έχει ανταποδώσει με πλήγματα από drones και πυραύλους με στόχο το Ισραήλ, καθώς και την Ιορδανία, το Ιράκ και χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικά στρατιωτικά μέσα, προκαλώντας απώλειες και ζημιές σε υποδομές ενώ διαταράσσει τις παγκόσμιες αγορές και την αεροπορία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν την ανάπτυξη χερσαίων στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή, αφού το Ιράν απέρριψε τις «υπερβολικές» απαιτήσεις του ειρηνευτικού σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ.
Το Πεντάγωνο επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι ορισμένα τμήματα της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, υποστηρικτικές μονάδες της μεραρχίας και η 1η Ομάδα Μάχης Ταξιαρχίας θα αναπτυχθούν στην περιοχή.
Οι βετεράνοι προειδοποιούν
Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο χερσαίας ανάπτυξης δυνάμεων στο Ιράν , οι βετεράνοι φοβούνται ότι τους περιμένει μια εξαντλητική, μακροπρόθεσμη εκστρατεία – και ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να είναι κακώς προετοιμασμένος να την υποστηρίξει.
Όπως λέει στην RS η Virginia Burger, βετεράνος των Πεζοναυτών και ανώτερη αναλύτρια αμυντικής πολιτικής στο Κέντρο Πληροφοριών Άμυνας του Project on Government Oversight, δύο Μονάδες Πεζοναυτών (MEU), μονάδες ταχείας αντίδρασης σε πλοία με πάνω από 2.000 πεζοναύτες η καθεμία, βρίσκονται καθ’ οδόν προς τη Μέση Ανατολή , όπου η 11η MEU πρόκειται να ενωθεί με την 31η MEU.
Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει μια εκτεταμένη, πιθανώς επικίνδυνη, επιχείρηση, που ίσως περιλαμβάνει την κατάληψη του νησιού Χαργκ από τους Πεζοναύτες – την οποία ορισμένοι βετεράνοι αποκαλούν ήδη πιθανή «αποστολή αυτοκτονίας».
«Γιατί μπαίνουμε σε κάτι που [θα μπορούσε] να είναι τόσο παρατεταμένο;» ρώτησε η Virginia Burger. «Το Ιράν [έχει] δικαίωμα ψήφου σε αυτό, σωστά; Δεν υπάρχουμε στο κενό — οι Πεζοναύτες δεν πρόκειται απλώς να περπατήσουν στο νησί Χάργκ [χωρίς αντίπαλο]. Πώς θα μοιάζει αυτό, όσον αφορά την απώλεια αμερικανικών ζωών, την απώλεια αμερικανικού εξοπλισμού;»
Ο Mike Prysner, βετεράνος και Εκτελεστικός Διευθυντής του Κέντρου Συνείδησης και Πολέμου, δήλωσε στο RS ότι, βάσει της εκτεταμένης επαφής του οργανισμού του με μέλη των ένοπλων δυνάμεων και τις οικογένειές τους, πολλές στρατιωτικές μονάδες προετοιμάζονται για μάχη.
«Αυτό που δεν συνειδητοποιεί ο κόσμος είναι ότι οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για έναν μεγάλο πόλεμο», δήλωσε ο Prysner στο RS. «Όλοι ετοιμάζονται να ξεκινήσουν».
Στρατηγικές ανησυχίες
Αλλά μια παρατεταμένη μάχη με το Ιράν θα είναι δύσκολη. Παρόλο που οι ΗΠΑ διαθέτουν τα τακτικά μέσα και το προσωπικό για να εγκαταστήσουν δυνάμεις στο έδαφος, τα στρατεύματα που θα αναπτυχθούν πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν συχνές επιθέσεις, θύματα και στρατηγικές αποτυχίες, σύμφωνα με τον John Byrnes, βετεράνο και στρατηγικό διευθυντή της Concerned Veterans for America.
«Είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να στείλουμε τους στρατιώτες μας στο έδαφος. Ανησυχώ περισσότερο για μια μακροπρόθεσμη επιχείρηση», δήλωσε ο Byrnes. «Σε κάθε βήμα [σε μια χερσαία ανάπτυξη], θα υπάρξουν κάποιες απώλειες από τους Αμερικανούς – και αυτό που οι στρατηγοί μπορεί να πιστεύουν ότι θα διαρκέσει μια εβδομάδα, ξαφνικά μπορεί να διαρκέσει έναν ή δύο μήνες».
Ο James Webb, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και πολιτικής που υπηρέτησε στο Ιράκ ως πεζοναύτης, προειδοποίησε ότι η ορεινή γεωγραφία του Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει έναν εφιάλτη υλικοτεχνικής υποστήριξης για μια χερσαία ανάπτυξη — και ότι οι Ιρανοί είναι έτοιμοι να πολεμήσουν.
«Όταν αρχίζεις να μιλάς για τη γεωγραφία και τον πληθυσμό [του Ιράν] των περίπου 90 εκατομμυρίων ανθρώπων — η γεωγραφία δεν ευνοεί καθόλου τις επιθετικές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Webb. «Είναι η πατρίδα τους. Ως κάποιος που έχει πολεμήσει στην πατρίδα μιας άλλης χώρας, βρίσκεσαι πάντα σε μειονεκτική θέση».
«Όταν εξετάζεις τη διεξαγωγή του πολέμου από την ιρανική πλευρά, το έχουν μετρήσει αυτό με κάθε δυνατό τρόπο. Ήταν έτοιμοι να πολεμήσουν», τόνισε ο Webb.
«Θα μπορούσε να είναι «περισσότερο Καλλίπολη παρά Βιετνάμ»
Μια εκτεταμένη σύγκρουση στο Ιράν θα μπορούσε «να μοιάζει περισσότερο με την Καλλίπολη παρά με το Βιετνάμ», είπε ο Webb, αναφερόμενος στην αποτυχημένη, με τις βαριές απώλειες, συμμαχική εκστρατεία για την κατάληψη των τουρκικών στενών κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, που οδήγησε στον θάνατο 247.000 στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων που υποστήριζαν τις επιλογές του Ηνωμένου Βασιλείου.
Πέρα από την εύθραυστη εφοδιαστική αλυσίδα στο πεδίο της μάχης, διακυβεύονται μεγαλύτερα στρατηγικά ζητήματα για τις ΗΠΑ. Μετακινώντας πυρομαχικά από κρίσιμες τοποθεσίες για να συνεχίσουν την πολεμική προσπάθεια, οι ΗΠΑ δείχνουν σημάδια υπερβολικής επέκτασης.
«Μεταφέρουμε αμυντικούς πυραύλους αναχαίτισης από τη Νότια Κορέα στη Μέση Ανατολή, σωστά; Αυτό δεν είναι ασήμαντο. Πρόκειται για μια τεράστια κίνηση εκτός του θεάτρου επιχειρήσεων, η μεταφορά των THAAD [συστημάτων αναχαίτισης πυραύλων] από τη Νότια Κορέα στην CENTCOM», δήλωσε ο Burger στην RS. «Ανώτεροι στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναρωτιούνται [αν αυτές οι κινήσεις] αποδυναμώνουν την ικανότητά μας να ανταποκρινόμαστε σε οποιαδήποτε άλλη κατάσταση, ειδικά στον Ειρηνικό».
Οι στρατιωτικοί ηγέτες βλέπουν «πως δαπανούμε τα ήδη μειούμενα αποθέματα πυρομαχικών μας και αμφισβητούν τι θα μπορούσαμε να κάνουμε αν έπρεπε να μπούμε σε έναν πόλεμο που δεν ήταν πόλεμος επιλογής», δήλωσε ο Burger . «Η απόλυτη έλλειψη στρατηγικής προνοητικότητας που [η κυβέρνηση] έβαλε σε αυτό δείχνει πόσο λίγο ενδιαφέρονται για την ασφάλεια και τις ανησυχίες των μελών των ενόπλων δυνάμεών μας».
Χαμηλό ηθικό
Καθώς αυξάνονται οι προοπτικές για εκτεταμένες επιχειρήσεις στο Ιράν, οι βετεράνοι υποστηρίζουν ότι το χαμηλό ηθικό μεταξύ των μελών των ενόπλων δυνάμεων -μερικοί από τους οποίους δεν βλέπουν λόγους για να βρίσκονται οι ΗΠΑ σε πόλεμο με την Τεχεράνη- θα μπορούσε να τροφοδοτήσει μια μακροπρόθεσμη κρίση εμπιστοσύνης.
«Δεν έχουμε κάποια δικαιολογία από τον Λευκό Οίκο. Δεν έχουμε κάποιο ισχυρό μήνυμα ή οτιδήποτε άλλο που να εμπνέει εμπιστοσύνη από τον Υπουργό Άμυνας», είπε ο Burger. «Θα δημιουργήσετε αυτή την απογοήτευση που θα προκαλέσει προβλήματα διατήρησης προσωπικού και προβλήματα στρατολόγησης στο μέλλον».
«Νομίζω ότι πολλοί μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι στον στρατό, που έχουν υπηρετήσει εδώ και πολύ καιρό, που υπηρέτησαν και είδαν απώλειες κατά τη διάρκεια του παγκόσμιου πολέμου κατά της τρομοκρατίας, είναι ίσως λίγο επιφυλακτικοί: «Ξέρετε, αυτό δεν είναι και πολύ καλό και δεν θα είναι καλό για το ηθικό των στρατευμάτων μας μακροπρόθεσμα»», είπε ο βετεράνος στρατηγικός διευθυντής της Concerned Veterans for America, Burns.
«Οι νέοι πιθανότατα θα είναι ως επί το πλείστον καλά… Συχνά είναι πολύ διχασμένοι: είναι φοβισμένοι και ενθουσιασμένοι, και δεν είναι σίγουροι ότι είναι ένας καλός πόλεμος, αλλά είναι χαρούμενοι που μπορούν να πάνε στο πεδίο και να αποδείξουν τα λεγόμενά τους», εξήγησε ο Burns.
Αντιρρησίες συνείδησης
Επιδιώκοντας να απομακρυνθούν εντελώς από τις τάξεις τους, ορισμένοι στρατιώτες επιδιώκουν να γίνουν αντιρρησίες συνείδησης. Όπως λέει ο Mike Prysner, πολλοί στρατιώτες αναφέρουν την πιθανή επίθεση των ΗΠΑ σε σχολείο στο Μινάμπ του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, και την ευρύτερη απογοήτευση με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ως λόγους για να γίνουν αντιρρησίες συνείδησης.
Η φωτογραφία – γροθιά στο στομάχι που δημοσίευσαν τα ιρανικά και διεθνή μέσα όπου εκσκαφείς και εργάτες άνοιγαν σειρές από ομαδικούς τάφους, για τους μαθητές δημοτικού σχολείου στο Μινάμπ που σκοτώθηκαν στην επίθεση που πραγματοποίησαν ΗΠΑ και Ισραήλ
«Ο πιο συνηθισμένος [λόγος] που ακούω [από μέλη των ένοπλων δυνάμεων] για το ότι δεν θέλουν να συμμετάσχουν [στον πόλεμο] είναι η σφαγή στο σχολείο Μινάμπ», δήλωσε ο Prysner.
«Μέλη των ενόπλων δυνάμεων παρακολούθησαν τον πόλεμο στη Γάζα», είπε. «Και μετά – ο πρώτος μεγάλος πόλεμος που ξεκινούν οι ΗΠΑ από τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας… ξεκινά με τις ΗΠΑ να κάνουν κάτι που μοιάζει ακριβώς… με ένα από τα χειρότερα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε το Ισραήλ στον πόλεμο της Γάζας».
Για όσους παραμείνουν και πολεμήσουν, το χαμηλό ηθικό κινδυνεύει να εμποδίσει την πολεμική προσπάθεια.
«Αν το μυαλό και η καρδιά σου δεν είναι εκεί όταν πηγαίνεις στον πόλεμο, θα είναι πολύ πιο δύσκολο να πετύχεις τους στόχους σου – αν όχι καθόλου», είπε ο Webb. «Αυτό είναι το συμπέρασμα».
Ο συνιδρυτής ενός εξέχοντος συντηρητικού περιοδικού θέλει από τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς (JD Vance) να επικαλεστεί ένα τμήμα του Συντάγματος που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν για να απομακρύνει τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) από το αξίωμά του, εν μέσω αυξανόμενης κριτικής για τον πόλεμο με το Ιράν.
«Η συμβουλή μου στον Βανς: Ανακοίνωσε την υποστήριξή σου στη μετάβαση βάσει της 25ης τροπολογίας», έγραψε την Κυριακή στο X ο Σκοτ ΜακΚόνελ (Scott McConnell), συνιδρυτής του The American Conservative. «Πες ότι ο Κρις Μέρφι (Chris Murphy) ή κάποιος παρόμοιος θα είναι αντιπρόεδρος (veep). Ανακοίνωσε ότι ΔΕΝ θα είσαι υποψήφιος το 2028. Χρησιμοποίησε τη θέση σου, την πρόσβασή σου στα μέσα ενημέρωσης για να εξηγήσεις γιατί αυτό είναι απαραίτητο. Μην παραιτηθείς».
Ο ΜακΚόνελ πρόσθεσε ότι συνέστησε τον διορισμό του Μέρφι, ενός Δημοκρατικού, επειδή είναι μια αντιπολεμική φιγούρα που είναι «έξυπνος και όχι υπερβολικά woke (super woke)».
Ενώ η ανάρτηση δεν ανέφερε συγκεκριμένα τον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν, ο ΜακΚόνελ έχει κάνει μια σειρά από σχόλια κατά της στρατιωτικής δράσης στη Μέση Ανατολή. Πρόσθεσε σε μια επόμενη ανάρτηση ότι το επίσης μέλος του υπουργικού συμβουλίου του Τραμπ, Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio), θα μπορούσε να συμμετάσχει στην προσπάθεια του Βανς και «να κρατήσει τη δουλειά του, να διαπραγματευτεί μια κατάπαυση του πυρός και να είναι ο επικρατέστερος υποψήφιος (frontrunner) του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος».
Η The Independent επικοινώνησε με τον Λευκό Οίκο για σχολιασμό.
Το Άρθρο 4 της 25ης Τροπολογίας επιτρέπει στον αντιπρόεδρο και στην πλειοψηφία των υπουργών του υπουργικού συμβουλίου να απομακρύνουν τον πρόεδρο εάν τον κηρύξουν ανίκανο να ασκήσει τα καθήκοντά του.
Άλλα μέρη της τροπολογίας έχουν χρησιμοποιηθεί για την προσωρινή μεταβίβαση της εξουσίας, όπως όταν οι πρόεδροι υποβάλλονται σε ιατρικές επεμβάσεις, αλλά η ρήτρα απομάκρυνσης δεν έχει επικληθεί ποτέ.
Επικριτές του Προέδρου Τραμπ έχουν συχνά ζητήσει από το υπουργικό συμβούλιο να κάνει χρήση της 25ης Τροπολογίας.
Τον Ιανουάριο, Δημοκρατικοί, συμπεριλαμβανομένου του Γερουσιαστή της Μασαχουσέτης Εντ Μάρκι (Ed Markey), της Αντιπροσώπου της Αριζόνα Γιασμίν Ανσάρι (Yassamin Ansari), και των Αντιπροσώπων της Καλιφόρνιας Έρικ Σουόλγουελ (Eric Swalwell) και Σίντνεϊ Κάμλαγκερ-Ντόουβ (Sydney Kamlager-Dove), δήλωσαν ότι η τροπολογία θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί αφότου ο Πρόεδρος Τραμπ έστειλε ένα απειλητικό μήνυμα στον Νορβηγό Πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε (Jonas Gahr Støre) ως μέρος της εκστρατείας του Λευκού Οίκου για την κατάληψη της Γροιλανδίας.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ, ο πρόεδρος αντιμετώπισε παρόμοιες εκκλήσεις μετά από περιστατικά υψηλού προφίλ, συμπεριλαμβανομένης της εισβολής υποστηρικτών του Τραμπ στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ στις αρχές του 2021 και αφότου οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2018.
Ο Βανς, ο οποίος έχει επικρίνει προηγούμενους υπερπόντιους πολέμους των ΗΠΑ, φέρεται να είπε στον πρόεδρο ότι είχε αμφιβολίες για μια σύγκρουση με το Ιράν.
Ο πόλεμος, ο οποίος έχει εισέλθει στην τέταρτη εβδομάδα του χωρίς σαφές τέλος στον ορίζοντα, πιθανότατα θα καθορίσει μέρος της κληρονομιάς της κυβέρνησης Τραμπ και θα μπορούσε να παίξει ρόλο στην προεδρική κούρσα του 2028, όπου ο Βανς θεωρείται κορυφαία προοπτική.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ και η Τεχεράνη έχουν «εποικοδομητικές συνομιλίες» για τον τερματισμό του πολέμου, αν και η ιρανική ηγεσία λέει ότι αυτός ο ισχυρισμός είναι «fake news» (ψευδείς ειδήσεις).
Σε μια κρίσιμη καμπή για την εξέλιξη των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, ο πρώην επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών MI6, Σερ Άλεξ Γιάνγκερ, προχωρά σε μια αποκαλυπτική ανάλυση που ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα.
Μιλώντας στον Economist, ο άνθρωπος που ηγήθηκε των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών επί εξαετία, εκτιμά ότι η Τεχεράνη έχει καταφέρει να αποσπάσει το «πάνω χέρι» στη σύγκρουση, εκμεταλλευόμενη τις στρατηγικές αστοχίες της Δύσης και επιδεικνύοντας μια απρόσμενη ανθεκτικότητα απέναντι στην αεροπορική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απώλεια της στρατηγικής πρωτοβουλίας από την Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με τον Σερ Άλεξ Γιάνγκερ, οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να υποτίμησαν το μέγεθος και την πολυπλοκότητα της αναμέτρησης με το Ιράν. Παρά τις προσπάθειες του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε διπλωματική υποχώρηση μέσω στρατιωτικών απειλών κατά των ενεργειακών της υποδομών και του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, η πρωτοβουλία των κινήσεων έχει μετατοπιστεί.
Ο πρώην αρχηγός της MI6 επισημαίνει ότι η Τεχεράνη προχώρησε ήδη από τον περασμένο Ιούνιο σε καίριες κινήσεις, όπως η διασπορά των στρατιωτικών της δυνατοτήτων και η εκχώρηση εξουσιοδότησης χρήσης όπλων σε χαμηλότερα επίπεδα διοίκησης. Αυτή η τακτική «αποκέντρωσης» κατέστησε το ιρανικό οπλοστάσιο ανθεκτικό απέναντι στην ισχυρότατη αμερικανική αεροπορική εκστρατεία, επιτρέποντας στο καθεστώς να διατηρήσει την ικανότητα ανταποδοτικών πληγμάτων.
Η παγκοσμιοποίηση της σύρραξης και το «όπλο» της ενέργειας
Μια από τις πλέον αποτελεσματικές, αν και αρχικά αμφιλεγόμενες, κινήσεις της Τεχεράνης ήταν η υιοθέτηση της λεγόμενης «οριζόντιας κλιμάκωσης». Η εκτόξευση ρουκετών κατά στόχων σε ολόκληρη την περιοχή, αν και χαρακτηρίστηκε παράλογη από πολλούς αναλυτές, κατάφερε να επιβάλει ένα έμμεσο κόστος στις ΗΠΑ, διεθνοποιώντας και τελικά παγκοσμιοποιώντας τη σύγκρουση.
Ο Γιάνγκερ υπογραμμίζει τη σημασία των drones σε αυτή τη στρατηγική. Ακόμη και με το 10% των αρχικών της αποθεμάτων, η Τεχεράνη μπορεί να κρατά σε ομηρία τα Στενά του Ορμούζ. Ο στόχος δεν είναι πλέον τα στρατιωτικά επιτελεία, αλλά οι πλοιοκτήτες και οι καπετάνιοι των πετρελαιοφόρων. Η απειλή κατά της παγκόσμιας ενεργειακής ροής δίνει στο Ιράν ένα ισχυρό πλεονέκτημα, περιορίζοντας δραματικά τις επιλογές των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Από τη Θεοκρατία στη Στρατιωτική «Χούντα» των Φρουρών
Η εσωτερική δομή του ιρανικού καθεστώτος διέρχεται μια ιστορική μετάλλαξη μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ στην αρχή του πολέμου και τη δολοφονία του Αλί Λαριτζανί την περασμένη εβδομάδα. Ο Σερ Άλεξ Γιάνγκερ παρατηρεί το τέλος της παραδοσιακής θεοκρατίας, καθώς ο διάδοχος του Χαμενεΐ, ο Μοτζτάμπα, στερείται του κύρους και των ερεισμάτων του πατέρα του.
Στην πράξη, τον έλεγχο της χώρας έχουν αναλάβει οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), υπό τη νέα ηγεσία του Στρατηγού Βαχιντί. Ο Γιάνγκερ περιγράφει το νέο σχήμα λιγότερο ως δικτατορία και περισσότερο ως στρατιωτική χούντα.
Αυτοί οι νέοι ηγέτες, αν και εξίσου αδίστακτοι, θεωρούνται πιο πραγματιστές, καθώς αποτελούν τους κύριους ωφελούμενους της «μαύρης οικονομίας» που δημιουργήθηκε από τις μακροχρόνιες κυρώσεις. Η διατήρηση της εξουσίας τους συνδέεται άμεσα με τη διαιώνιση της έντασης, η οποία τους παρέχει τη νομιμοποίηση για ακόμη μεγαλύτερη εσωτερική βιαιότητα.
Ο παράδοξος ρόλος του πολέμου στην επιβίωση του καθεστώτος
Παρά τη στρατιωτική ανθεκτικότητα, ο Γιάνγκερ εκτιμά ότι το καθεστώς βρίσκεται σε «επιθανάτιο ρόγχο». Η εξέγερση του Ιανουαρίου κατέδειξε ότι το 80% του ιρανικού πληθυσμού έχει απορρίψει τη θεοκρατική ιδεολογία της ολοκληρωτικής αντίστασης. Ωστόσο, ο πόλεμος λειτουργεί ως παράταση ζωής για την ηγεσία της Τεχεράνης.
Σε συνθήκες αεροπορικών βομβαρδισμών, η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να οργανωθεί, ενώ το καθεστώς αποκτά το πρόσχημα να καταστέλλει κάθε φωνή αμφισβήτησης με πρωτοφανή αγριότητα. Κατά ειρωνικό τρόπο, η μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν είναι η στρατιωτική σύγκρουση, αλλά η ειρήνη.
Καθώς η σύγκρουση εξελίσσεται από έναν «πόλεμο επιλογής» για τις ΗΠΑ σε έναν «πόλεμο επιβίωσης» για το Ιράν, οι πιθανότητες μιας ομαλής δημοκρατικής μετάβασης παραμένουν αβέβαιες. Ο Γιάνγκερ προτρέπει τους διεθνείς δρώντες να παρακολουθήσουν στενά τη στάση του Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος, αν και θεωρείται μεταρρυθμιστής, βρίσκεται επί του παρόντος υπό τον απόλυτο έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης.
Το Ιράν εξετάζει τις προτάσεις που έχουν τεθεί, αλλά τις θεωρεί υπερβολικές, μετέδωσε το Press TV, επικαλούμενο αξιωματούχο.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τεχεράνη δεν πρόκειται να επιτρέψει στον Ντόναλντ Τραμπ να υπαγορεύσει το χρονοδιάγραμμα για το τέλος του πολέμου. Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε επίσης ότι, μέσω περιφερειακού διαμεσολαβητή, η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει πως θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό της.
Παράλληλα, τόνισε ότι βασική προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου είναι η παύση των επιθέσεων και των στοχευμένων δολοφονιών.
Οι αμυντικές επιχειρήσεις του Ιράν θα συνεχιστούν έως ότου εκπληρωθούν οι όροι που έχει θέσει η Τεχεράνη, μετέδωσε το Press TV, επικαλούμενο αξιωματούχο.
Όπως ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος τον οποίο και επικαλείται η ιρανική τηλεόραση, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι η λήξη των εχθροπραξιών θα πραγματοποιηθεί μόνο όταν ικανοποιηθούν οι δικές της προϋποθέσεις, επισημαίνοντας πως «το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο τη στιγμή που θα επιλέξει το ίδιο, εφόσον ικανοποιηθούν οι όροι του».
Ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι «το Ιράν δεν θα επιτρέψει στον Τραμπ να καθορίσει το χρονοδιάγραμμα για το τέλος του πολέμου». Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη ενημέρωσε την Ουάσιγκτον μέσω ενδιάμεσου διαύλου ότι θα συνεχίσει να αμύνεται, παρουσιάζοντας πέντε βασικές προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η παύση των «επιθέσεων και των δολοφονιών»και η δημιουργία μηχανισμών που θα διασφαλίζουν πως το Ιράν δεν θα αποτελέσει εκ νέου στόχο. Παράλληλα, ζητά σαφείς εγγυήσεις για την καταβολή αποζημιώσεων λόγω των ζημιών του πολέμου, καθώς και τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και για όλες τις οργανώσεις που συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Επιπλέον, η Τεχεράνη επιδιώκει διεθνή αναγνώριση και εγγυήσεις σχετικά με την κυριαρχία της στα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Reuters: Αρνητική η πρώτη αντίδραση του Ιράν στην πρόταση των ΗΠΑ
Η αρχική αντίδραση του Ιράν στην πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου δεν ήταν «θετική», δήλωσε επίσης ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να την εξετάζει.
Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι η αρχική απάντηση της Τεχεράνης έχει παραδοθεί στο Πακιστάν προκειμένου να διαβιβαστεί στην Ουάσιγκτον.
Αντικρουόμενες δηλώσεις για τις διαπραγματεύσεις
Οι εξελίξεις αυτές λαμβάνουν χώρα εν μέσω αντιφατικών δηλώσεων για το αν βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις. Πακιστανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι το Ιράν έλαβε την αμερικανική πρόταση 15 σημείων για τον τερματισμό της επίθεσης που αποδίδεται στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε συνομιλίες με την Τεχεράνη για κατάπαυση του πυρός, αναφέροντας πως οι ΗΠΑ συζητούν με τους «κατάλληλους ανθρώπους» στο Ιράν και ότι «θέλουν πολύ να καταλήξουν σε συμφωνία». Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα διαψεύσει την ύπαρξη απευθείας διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων πραγματοποιήθηκε σήμερα Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026 στο Ηράκλειο, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821, που οργανώνει η Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου.
Την επιμνημόσυνη δέηση τέλεσε ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ευγένιος, ενώ στεφάνια κατέθεσαν ο εκπρόσωπος της Κυβέρνησης και Υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης-Πέτρος Σπανάκης, οι βουλευτές Ηρακλείου Μάξιμος Σενετάκης, Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης και Ελένη Βατσινά, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός και η Συντονίστρια της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρία Κοζυράκη.
Παρόντες στην τελετή ήταν επίσης ο Αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου Νίκος Συριγωνάκης, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ευάγγελος Ζάχαρης και οι Αντιπεριφερειάρχες Ελένη Μαράκη-Μπελαδάκη και Νίκος Σκουλάς. Στεφάνια κατέθεσαν ακόμη ο Ανώτερος Διοικητής Φρουράς Ηρακλείου, οι Πρυτανικές Αρχές, εκπρόσωποι κοινοβουλευτικών κομμάτων, αποστράτων, Αναπήρων Θυμάτων Πολέμου και άλλοι φορείς.
Το πρωί της ίδιας ημέρας τελέστηκε Θεία Λειτουργία και Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά, όπου για την Εθνική Επέτειο μίλησε η Εμμανουέλα Περισυνάκη, δασκάλα και διευθύντρια του 6ου Δημοτικού Σχολείου Ηρακλείου.
Στις 6 το απόγευμα προγραμματίζεται η Επίσημη Υποστολή της Σημαίας στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη.
Σε μήνυμά του για την επέτειο, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης τόνισε: «Ο μεγάλος ξεσηκωμός τον Μάρτη του 1821, με τις ανυπολόγιστες θυσίες, καθρεφτίζει τη θέληση των προγόνων μας για την απόκτηση ελευθερίας, ανεξαρτησίας και πολιτικής ύπαρξης. Η επιλογή της επανάστασης ήταν ο μοναδικός δρόμος για τους σκλαβωμένους Έλληνες και το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος» συνοψίζει το ακατάλυτο θάρρος και την αποφασιστικότητά τους».
Ο κ. Αρναουτάκης πρόσθεσε ότι «σήμερα, καθώς οι έννοιες της ελευθερίας και της ανεξάρτητης βούλησης πολιτών και κρατών αμφισβητούνται, ο εορτασμός της Εθνικής μας Επετείου διευρύνει περαιτέρω τη σκέψη μας, υπενθυμίζοντας ιδανικά και αξίες που αναμετρήθηκαν με τον χρόνο και επέζησαν στην ιστορική μνήμη».
Καταλήγοντας, ο Περιφερειάρχης Κρήτης δήλωσε: «Είμαστε περήφανοι και τιμούμε τις ηρωικές μορφές του 1821, που θυσίασαν τη ζωή τους, βάζοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη Ελλάδα. Χρόνια Πολλά σε όλες και όλους!»
Οι δύο καθηγητές αναλύουν τον ρόλο του Ισραήλ, τη δήλωση Ρούμπιο, την αποτυχία του «shock and awe», τα στενά του Ορμούζ, τη Βενεζουέλα ως προηγούμενο, τις δηλώσεις Τραμπ για «κοινό έλεγχο με τον Αγιατολάχ», και θέτουν ερωτήματα για τη ψυχική κατάσταση του Προέδρου
Στο βίντεο, ακούμε τις απόψεις δύο από τους πλέον αναγνωρισμένους ακαδημαϊκούς στη διεθνή γεωπολιτική — του Τζέφρι Σακς, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, και του Τζον Μιρσχάιμερ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο για τον πόλεμο στο Ιράν με ασυνήθιστη ευθύτητα.
Πρόκειται για αποσπάσματα από συνεντεύξεις που έχουν δώσει σε μέσα ενημέρωσης.
Η ανάλυσή τους κάλυψε ένα ευρύ φάσμα: από τη δήλωση Ρούμπιο που αποκαλύπτει τον ρόλο του Ισραήλ, μέχρι τις δηλώσεις Τραμπ για «κοινό έλεγχο των στενών του Ορμούζ με τον Αγιατολάχ», και από την αποτυχία της στρατηγικής «σοκ και δέος» μέχρι ερωτήματα για τη ψυχική κατάσταση του Προέδρου. Και οι δύο κατέληξαν σε ένα κοινό συμπέρασμα: ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε κατάσταση «πλήρους κατάρρευσης ικανοτήτων» — χωρίς ορατή διέξοδο.
Η δήλωση Ρούμπιο, ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και τα «δακτυλικά αποτυπώματα» του Νετανιάχου
Ο καθηγητής Μιρσχάιμερ τοποθετώντας το ζήτημα του ισραηλινού ρόλου: «Η ισραηλινή επιρροή και η επιρροή του ισραηλινού λόμπι στο να οδηγήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτόν τον πόλεμο είναι αρκετά προφανής. Υπάρχει αφθονία στοιχείων», δήλωσε. Και πρόσθεσε: «Κάθε φορά που κάποιος το επισημαίνει, κατηγορείται ως αντισημίτης ή αυτομισούμενος Εβραίος. Αλλά η συζήτηση πρέπει να γίνεται πάνω στα στοιχεία, όχι να καταλήγει σε ύβρεις.»
Ο καθηγητής Σακς αναφέρθηκε στη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, «πριν τον πείσουν ότι δεν είχε πει αυτό που είχε πει — γιατί το είπε μπροστά σε κάμερα»: ότι οι ΗΠΑ χτύπησαν προληπτικά το Ιράν επειδή «είχαν ενημερωθεί από μια άλλη χώρα — σαφώς το Ισραήλ — ότι θα επιτεθούν στο Ιράν, και ότι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα θα ήταν ιρανική αντίδραση εναντίον αμερικανικών συμφερόντων». Ο Σακς σημείωσε ότι δεν ήταν μόνο ο Ρούμπιο — ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον είπε το ίδιο, και ο Λίντσεϊ Γκράχαμ «δήλωσε ότι συνεργάστηκε στενά με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου για να τον συμβουλεύσει πώς να πείσει τον Πρόεδρο Τραμπ να επιτεθεί στο Ιράν».
Ο Σακς επικαλέστηκε επίσης τον Άντονι Μπλίνκεν: ο Νετανιάχου, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών, «είχε προσπαθήσει να κάνει το ίδιο πράγμα με τους Ομπάμα και Μπάιντεν — τους είπε “Θα επιτεθώ στο Ιράν, είστε μαζί μου ή όχι;” Και οι δύο είπαν “Όχι” — και τότε δεν επιτέθηκε.» Με τον Τραμπ, κατά τον Σακς, η απάντηση ήταν διαφορετική — μετά από «οκτώ συναντήσεις» πριν τον πόλεμο.
«Δεν υπάρχει στρατηγική εξόδου» — Η αποτυχία της γρήγορης νίκης
Ο καθηγητής Μιρσχάιμερ περιέγραψε πώς οι ΗΠΑ βρέθηκαν εγκλωβισμένες. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πίστεψαν ότι θα κερδίζαμε μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη — είτε αποκεφαλίζοντας το καθεστώς είτε μέσω κάποιας εκστρατείας “σοκ και δέος”», δήλωσε. «Ο Πρόεδρος Τραμπ, σύμφωνα με τον Στιβ Γουίτκοφ, ομολόγησε ότι τον είχαν προειδοποιήσει ότι υπήρχε πιθανότητα οι Ιρανοί να κλείσουν τα στενά του Ορμούζ — αλλά αγνόησε αυτή την προειδοποίηση γιατί πίστευε ότι θα είχαμε νικήσει πριν αυτό γίνει εφικτό.»
Η Βενεζουέλα, σύμφωνα με τον Μιρσχάιμερ, ενίσχυσε τη λανθασμένη αυτοπεποίθηση: «Η επιτυχία του στη Βενεζουέλα, όπου μπόρεσε να απαγάγει τον Μαδούρο και να τερματίσει τη σύγκρουση γρήγορα, του έδωσε πρόσθετη εμπιστοσύνη ότι μπορούσε “να πετάξει σαν πεταλούδα και να τσιμπήσει σαν μέλισσα”. Αλλά αυτό δεν έγινε. Και μόλις δεν γίνεται, βρίσκεσαι σε καταστροφική κατάσταση.»
Σε ερώτηση αν υπάρχει στρατηγική εξόδου, ο Μιρσχάιμερ ήταν κατηγορηματικός: «Έχω σκεφτεί πολύ γι’ αυτό και μίλησα με πολύ έξυπνους ανθρώπους — αυτούς που ξέρουν να βρίσκουν διέξοδο σε κάθε αδιέξοδο. Και κανείς δεν μπορεί να βρει λύση. Οι περισσότεροι λένε “κήρυξε νίκη κι αποχώρα”. Αλλά αυτό θα φαινόταν ως ταπεινωτική ήττα. Και ακόμα κι αν αποχωρήσουμε, οι Ισραηλινοί και οι Ιρανοί μπορεί να συνεχίσουν να πολεμούν. Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει βάλει τον εαυτό του σε μια κατάσταση χωρίς πραγματικά καλή στρατηγική εξόδου.»
«Ίσως με και τον Αγιατολάχ» — Οι δηλώσεις Τραμπ και η «απώλεια επαφής με την πραγματικότητα»
Το πλέον εκρηκτικό σκέλος της συζήτησης αφορά τις πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ, ιδίως μια ανταλλαγή με δημοσιογράφο του CNN: «Ποιος θα ελέγχει τα στενά του Ορμούζ;» — «Ίσως εγώ. Ίσως εγώ και ο Αγιατολάχ. Όποιος κι αν είναι ο Αγιατολάχ», απάντησε ο Τραμπ. Η αντίδραση και των δύο καθηγητών ήταν σοκ.
Ο καθηγητής Σακς δήλωσε ότι «κάτι μπορεί κυριολεκτικά να είναι σοβαρά λάθος», σημειώνοντας ότι οι Ιρανοί αρνήθηκαν κατηγορηματικά κάθε διαπραγμάτευση — «άμεση ή έμμεση» — ενώ ο Τραμπ μιλούσε για «εξαιρετικούς ανθρώπους» με τους οποίους διαπραγματεύεται, χωρίς να κατονομάζει κανέναν.
«Αν αυτό αποδειχθεί πλήρως ψευδές», είπε ο Σακς, «νομίζω ότι πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο ότι ο Πρόεδρος έχει πράγματι χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα. Αυτό δεν είναι τακτική. Είναι παραληρηματικό. Και πολύ επικίνδυνο.»
Ο Σακς πρόσθεσε: «Βρίσκομαι στην Ασία. Οι ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές κατέρρευσαν σήμερα. Οι τιμές ενέργειας εκτοξεύτηκαν. Ίσως ο Τραμπ το είδε αυτό — και κατασκεύασε στο μυαλό του μια λύση σε μια κρίση στην οποία είχε βάλει ολόκληρο τον κόσμο, ώστε να κολακεύσει το εγώ του αφού έκανε ένα καταστροφικό λάθος.»
Η ανακοίνωση Σμότριτς, η προσάρτηση νοτίου Λιβάνου και «το φασιστικό καθεστώς»
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Morgan ανέφερε ότι ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς — «ίσως το πιο ακραίο μέλος του υπουργικού συμβουλίου Νετανιάχου» — ανακοίνωσε, μιλώντας εξ ονόματος της ισραηλινής κυβέρνησης, ότι επιθυμούν να προσαρτήσουν το νότιο Λίβανο.
Ο Σακς απάντησε: «Η ισραηλινή κυβέρνηση είναι ένα φασιστικό καθεστώς. Γνωρίζει μόνο τη βία. Αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση τους ισχυρισμούς Τραμπ — γιατί δήλωσε επίσης ότι συνεχίζει τις επιθέσεις στο Ιράν. Αν τα προσθέσεις αυτά, φαίνεται ότι έχουμε και έναν πόλεμο που οδηγεί στον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και ίσως έναν Πρόεδρο που έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα.»
Ο Σακς ανέφερε επίσης τον πρέσβη των ΗΠΑ Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος «δήλωσε ότι το Ισραήλ μπορεί να διεκδικήσει τα εδάφη που θέλει», και σημείωσε ότι ο πόλεμος «φαίνεται να υποστηρίζεται ισχυρά εντός Ισραήλ — μια χώρα τελείως υπό ένα τείχος προπαγάνδας και λογοκρισίας τώρα — με δημοσκοπήσεις που δείχνουν 91% υπέρ του πολέμου».
«Κατάρρευση ικανοτήτων» — Χωρίς διαδικασία, χωρίς σκέψη, χωρίς ενήλικες
Ο καθηγητής Σακς ανέπτυξε μια θεμελιώδη θέση: ότι αυτό που βιώνουν οι ΗΠΑ δεν είναι μόνο αντισυνταγματική κατάσταση — είναι «πλήρης κατάρρευση ικανοτήτων». «Δεν γίνεται σκέψη. Κοιτάξτε πώς ο κόσμος αντιμετώπισε την ανατροπή του εμπορικού συστήματος — κατέληξε ότι ήταν απλώς παράνομο. Απ’ την αρχή, τίποτα δεν είχε οικονομικό νόημα. Δεν υπήρχε διαδικασία, δεν υπήρχε αξιολόγηση, δεν υπήρχαν ακροάσεις στο Κογκρέσο. Ήταν αποφάσεις που πήραν ο Τραμπ και λίγοι ανίκανοι γύρω του.»
Για τον πόλεμο, ο Σακς ήταν ακόμη πιο ευθύς: «Αυτός είναι ένας πόλεμος που επιλέχθηκε από τον Τραμπ, τον Χέγκσεθ, ίσως τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ — ποιος ξέρει. Δεν βασίζεται σε εκθέσεις πληροφοριών. Ο κ. Κεντ το έκανε ξεκάθαρο. Δεν βλέπουμε μόνο αντισυνταγματική άσκηση εξουσίας — βλέπουμε πλήρη κατάρρευση ακόμα και στα πιο ελάχιστα πρότυπα ικανότητας.»
Ο Σακς, ο οποίος δήλωσε ότι βρίσκεται στην Κίνα, σύγκρινε: «Ακούω συζητήσεις για την κινεζική οικονομική στρατηγική. Είναι λεπτομερής, βασισμένη σε δύο χρόνια συστηματικής διαβούλευσης, με κορυφαίους ακαδημαϊκούς. Οι ΗΠΑ δεν έχουν τέτοια διαδικασία σε κανέναν τομέα διακυβέρνησης αυτή τη στιγμή. Δεν βρισκόμαστε μόνο σε κυβέρνηση ενός ανθρώπου. Βρισκόμαστε σε κατάσταση πλήρους ανικανότητας.»
Το πετροδολάριο, η φυσική καταστροφή υποδομών και η πραγματική απειλή
Σε ερώτηση για το μέλλον του πετροδολαρίου, ο Σακς προσέφερε μια διόρθωση που θεώρησε σημαντική: «Σε ποιο νόμισμα τιμολογείται το πετρέλαιο δεν είναι στην πραγματικότητα το κύριο ζήτημα. Η αμερικανική οικονομία εξαρτάται από την παραγωγικότητα, τους εργαζόμενους, την τεχνολογία, τη φυσική παραγωγική βάση.»
Αυτό που πραγματικά απειλεί, εξήγησε, είναι «η βαθιά κρίση προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου — που κλιμακώνεται, γιατί δεν είναι μόνο ο αποκλεισμός πλοίων μέσω του Ορμούζ, αλλά η φυσική καταστροφή κοιτασμάτων, αγωγών και διυλιστηρίων». Ανέφερε συνομιλία με πολιτικό ηγέτη στο Πεκίνο, ο οποίος «ασχολούνταν με τη φυσική υποδομή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη χώρα του»: «Μου είπε: “Τζέφρι, πρέπει να ξέρεις πόσο δύσκολο είναι να χτίσεις αυτά τα διυλιστήρια και πόσο μακρά και επίπονη θα είναι η επισκευή τους.”»
«Πού είναι οι ενήλικες στην Ουάσιγκτον;»
Και οι δύο καθηγητές κατέληξαν σε ένα κάλεσμα που ξεπερνά τα πλαίσια ακαδημαϊκής ανάλυσης. Ο Σακς ρώτησε: «Πού είναι οι γερουσιαστές; Υπάρχουν ενήλικες στην Ουάσιγκτον; Υπάρχει ένας — εκτός από τον Ραντ Πολ, που νομίζω ότι όλοι πρέπει να σεβόμαστε απόλυτα — κάποιος γερουσιαστής στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα που παρακολουθεί αυτά και σκέφτεται ότι η κατάσταση της δημοκρατίας μας και του κόσμου βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού;»
Ο Μιρσχάιμερ συμφώνησε: «Οι Ρεπουμπλικάνοι τον φοβούνται.» Και ο Σακς πρόσθεσε: «Το Κογκρέσο, μια μικρή συμβουλή: διαβάστε το Σύνταγμα. Θυμηθείτε τον όρκο σας. Είστε υπεύθυνοι για αυτόν τον πόλεμο. Δεν μπορείτε να πλύνετε τα χέρια σας. Το Κογκρέσο έχει τη μοναδική εξουσία να κηρύσσει πόλεμο. Και δεν μπορούμε να ζούμε στην αυταπάτη αυτού του ανθρώπου.»
«Κάτι είναι σοβαρά στραβά — και ο χρόνος θα δείξει»
Η συζήτηση Σακς-Μιρσχάιμερ δεν αποτελεί τυπική ακαδημαϊκή ανάλυση. Είναι μια δημόσια προειδοποίηση — από δύο ανθρώπους με δεκαετίες εμπειρίας στη γεωπολιτική — ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν μοιάζει με κανέναν προηγούμενο, γιατί συνδυάζει τρία πρωτοφανή στοιχεία: μια στρατιωτική αποτυχία χωρίς στρατηγική εξόδου, μια οικονομική κρίση που απειλεί τον πλανήτη, και ενδεχομένως — όπως και οι δύο υποστήριξαν — έναν αρχηγό κράτους που έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα.
Ο Σακς κατέληξε: «Κάτι πάει σοβαρά στραβά αυτή τη στιγμή. Πολύ σοβαρά στραβά. Ο χρόνος θα δείξει. Αλλά παρακαλώ, κάποιος στην Ουάσιγκτον πρέπει να είναι ενήλικας.»
