25.2 C
Chania
Δευτέρα, 17 Αυγούστου, 2026

Βατερλώ: Έμεινε μόνος ο Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ – «Όχι» και από τον Στάρμερ για την αποστολή πολεμικών πλοίων

Ο Κιρ Στάρμερ αρνήθηκε τελικά να στείλει πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή για να προστατέψει τα τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ.

Αν και μέχρι χθες η Βρετανία ήταν η μόνη που έδειχνε θετική στις εκκλήσεις (που σήμερα έγιναν απειλές) του Τραμπ για αποστολή βοήθειας από άλλες χώρες, τελικά ο πρωθυπουργός στη μεταξύ τους συνομιλία αρνήθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο την αποστολή πολεμικών πλοίων.

Οι δύο ηγέτες συνομίλησαν τηλεφωνικά και, παρά το γεγονός ότι συμφώνησαν «στη σημασία της επαναλειτουργίας του στενού για να τερματιστεί η διαταραχή της παγκόσμιας ναυτιλίας, η οποία αυξάνει το κόστος παγκοσμίως», δεν έχουν κοινή προσέγγιση για τους τρόπους με τους οποίους θα αποκατασταθεί η τάξη στην περιοχή.

Ωστόσο, η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να προσφέρει drones ανίχνευσης ναρκών και αναχαίτισης πυραύλων στο πλαίσιο της διεθνούς προσπάθειας για την απελευθέρωση της ναυτιλίας στη διαδρομή.

Όλοι αντίθετοι

Ο Τραμπ βλέποντας πως οι Σύμμαχοι αρνούνται να ανταποκριθούν στο κάλεσμά του, έφτασε στο σημείο να θέσει ζήτημα… ΝΑΤΟ, ωστόσο δεν κατάφερε τίποτα. Από την πρώτη στιγμή Γαλλία και Γερμανία (και κατ΄επέκταση όλη η ΕΕ) απάντησαν αρνητικά, ενώ «όχι» είπε και η Ιαπωνία, αλλά και η Αυστραλία σήμερα.

Από την πρώτη ημέρα έχει απορρίψει αυτό το ενδεχόμενο και η Νότια Κορέα.

Το Lyme Bay κατευθύνεται προς την Κύπρο 

Εν το μεταξύ το βοηθητικό πλοίο του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού Lyme Bay απέπλευσε από το Γιβραλτάρ με προορισμό την Κύπρο. Είναι το δεύτερο πλοίο που στέλνει το Ηνωμένο Βασίλειο στην περιοχή μετά το αντιτορπιλικό Dragon, το οποίο αναμένεται να φτάσει τις επόμενες μέρες. Το Lyme Bay θα μπορούσε να ηγηθεί μιας επιχείρησης απομάκρυνσης πολιτών, σημειώνουν βρετανικά δημοσιεύματα. Παράλληλα διευκρινίζουν πως η κίνηση αυτή έγινε καθώς τα ισραηλινά τανκς προχωρούσαν βαθύτερα στο εσωτερικό του Λιβάνου και στην περιοχή βρίσκονται εγκλωβισμένοι χιλιάδες βρετανοί πολίτες.

Συνέντευξη τύπου του Βρετανού πρωθυπουργού

Στις 12:30 (ώρα Ελλάδας) ο Βρετανός πρωθυπουργός θα δώσει συνέντευξη Τύπου για να συζητήσει τα σχέδια της κυβέρνησης να στηρίξει τους ανθρώπους που έχουν πληγεί από τις αυξήσεις τιμών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν. Ο Στάρμερ αναμένεται να δεσμεύσει 50 εκατομμύρια λίρες για να στηρίξει τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο δεν καλύπτεται από το ανώτατο όριο τιμών ενέργειας και του οποίου οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, σημειώνουν βρετανικά δημοσιεύματα.

Δήμος Χανίων: Προειδοποίηση για κοπή κλαδιών που εμποδίζουν την κυκλοφορία

Άμεση προειδοποίηση προς ιδιοκτήτες ακινήτων στα Χανιά απευθύνει ο Δήμος Χανίων, ζητώντας την κοπή κλαδιών και δέντρων που εξέχουν από ιδιωτικά οικόπεδα και κτήματα και παρεμποδίζουν την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Καθαριότητας, Περιβάλλοντος και Πρασίνου του Δήμου Χανίων, οι ιδιοκτήτες, νομείς ή κάτοχοι ακινήτων καλούνται να προβούν άμεσα στην κοπή κλαδιών, θάμνων και δένδρων που λόγω μεγέθους ή κατάστασης εξέχουν από τις παρόδιες ιδιοκτησίες τους κατά μήκος του δημοτικού οδικού δικτύου.

Η ανακοίνωση επισημαίνει ότι τα εξέχοντα κλαδιά εμποδίζουν την ελεύθερη κίνηση οχημάτων επί των οδών, την ασφαλή κυκλοφορία των πεζών όπου υπάρχουν πεζοδρόμια, καθώς και τη διέλευση ειδικών οχημάτων όπως πυροσβεστικών.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των ιδιοκτητών, ο Δήμος Χανίων προειδοποιεί ότι θα προχωρήσει αυτεπάγγελτα στις απαιτούμενες εργασίες κοπής, χωρίς άλλη ειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση για τυχόν βλάβες. Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν μετά την πάροδο εύλογης προθεσμίας από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης, βάσει των διατάξεων του άρθρου 209 του Ποινικού Κώδικα.

Επιπλέον, ο Δήμος διευκρινίζει ότι η δαπάνη κοπής και απομάκρυνσης των κλαδιών δύναται να καταλογιστεί σε βάρος των ιδιοκτητών που δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωσή τους.

Η ανακοίνωση υπενθυμίζει στους πολίτες ότι η παρεμπόδιση της κυκλοφορίας οχημάτων από δέντρα εντός ιδιόκτητων οικοπέδων, των οποίων τα κλαδιά εισέρχονται στο εύρος των δρόμων και διαταράσσουν την ασφάλεια των συγκοινωνιών, αποτελεί ποινικό αδίκημα. Σύμφωνα με το άρθρο 290 του Ποινικού Κώδικα περί «Διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών», το αδίκημα τιμωρείται ακόμα και όταν τελείται από αμέλεια.

Τιμητική εκδήλωση για τη Ζαχαρένια Σημανδηράκη στα Χανιά

Την Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026 στις 18:00 θα πραγματοποιηθεί τιμητική εκδήλωση για τη Ζαχαρένια Σημανδηράκη με τίτλο «Ζαχαρένια Σημανδηράκη: μια ζωή προσφοράς», στο χώρο του «Κήπος Cafe» στα Χανιά.

Η εκδήλωση διοργανώνεται από την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, όπως ανακοίνωσε το Γραφείο Τύπου & Δημοσίων/Διεθνών Σχέσεων της υπηρεσίας.

 

Κλείνουν το ένα μετά το άλλο τα μικρομάγαζα της γειτονιάς

Παραδοσιακά καταστήματα, «σύμβολα» της ελληνικής γειτονιάς και αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των καταναλωτών για πολλές δεκαετίες, κατεβάζουν ρολά, ενώ εκείνα που έχουν απομείνει εκπέμπουν SOS για τη βιωσιμότητά τους.

Τα μισά περίπτερα έχουν εξαφανιστεί από τον χάρτη τα τελευταία 13 χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας NielsenIQ. Ταυτόχρονα, οι πωλήσεις του λεγόμενου «παραδοσιακού» καναλιού της αγοράς των ταχυκίνητων αγαθών (convenience stores και περίπτερα μαζί), σε αντίθεση με τα υπόλοιπα καταστήματα του κλάδου, συρρικνώνονται. Η πτώση το 2025 έφτασε το 2,7%, ενώ μόνο στα περίπτερα ανήλθε στο 5,5%.

Τη θέση τους στο «καλάθι» των καταναλωτών έχουν πάρει κυρίως τα σούπερ μάρκετ «γειτονιάς» που αναπτύσσονται ραγδαία τα τελευταία χρόνια.

Από τα 11.000 περίπτερα σε όλη την Ελλάδα το 2010, σήμερα υπολογίζεται πως έχουν μείνει περίπου 4.500-4.700, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μισθωτών Περιπτέρων, Θεόδωρο Μάλλιο. Στο διάστημα αυτό, ο κλάδος κλήθηκε να αντιμετωπίσει αρχικά την περίοδο της δεκαετούς οικονομικής κρίσης, στη συνέχεια το πλήγμα από τον περιορισμό των μετακινήσεων λόγω Covid-19 και αργότερα τον ανταγωνισμό από τα μικρά καταστήματα γειτονιάς. Η προσωπική, καθημερινή σχέση που αναπτύσσουν οι ιδιοκτήτες περιπτέρων με τους καταναλωτές δεν είναι πλέον αρκετή για να «κρατήσει» τους πελάτες.

Ζοφερή είναι η εικόνα και σε άλλον έναν κλάδο, διαχρονικά ταυτισμένο με τις καθημερινές αγορές των καταναλωτών σε επίπεδο γειτονιάς. Οι φούρνοι και τα ζαχαροπλαστεία που βρίσκονται αντιμέτωπα μεταξύ άλλων, με το αυξημένο κόστος ενέργειας, τις διαρκείς ανατιμήσεις των πρώτων υλών αλλά και την έλλειψη ενδιαφέροντος από τη νέα γενιά να μάθει την «τέχνη».

Τα κλειστά καταστήματα και τα δεκάδες ενοικιαστήρια στις γειτονιές σε ολόκληρη τη χώρα επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της Ενωσης Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής: μόνο τους τελευταίους 30 μήνες, περισσότερα από 3.000 αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια του κλάδου στην Ελλάδα έχουν βάλει λουκέτο.

Από την πλευρά της, η Συντεχνία Αρτοποιών Αθηνών, Προαστίων και Περιχώρων, έκανε λόγο για περισσότερα από 1.500 λουκέτα σε αρτοποιεία λόγω ενεργειακού κόστους. «Οσες επιχειρήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν, το κάνουν με εξαντλητικά ωράρια προσωπικής εργασίας και με ελάχιστο ή μηδενικό περιθώριο κέρδους», σημειώνει σε πρόσφατο υπόμνημά της.

Οταν, μάλιστα, ο επικεφαλής μίας από τις μεγαλύτερες αλυσίδες στην Ελλάδα, ο Παναγιώτης Μονεμβασιώτης της εταιρείας «Βενέτη», περιγράφει την εικόνα στον κλάδο λέγοντας ότι «σε πέντε χρόνια δεν θα υπάρχουμε», αποκαλύπτεται το πραγματικό μέγεθος της κρίσης, αντίστοιχα, για τις μικρότερες και σαφώς πιο ευάλωτες επιχειρήσεις.

efsyn.gr

«Πρεμιέρα» για τις φορολογικές δηλώσεις – Ποιοι κωδικοί μειώνουν το φόρο

Τους κωδικούς του εντύπου Ε1 της φορολογικής δήλωσης που αφορούν εισοδήματα, δαπάνες, τεκμήρια, ανείσπρακτα ενοίκια, προστατευόμενα τέκνα, φοιτητές, φιλοξενούμενους, ασφαλιστικές εισφορές και δωρεές, θα πρέπει να ελέγξουν διεξοδικά από σήμερα- ημέρα έναρξης της διαδικασίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων- μισθωτοί, συνταξιούχοι, επαγγελματίες και αγρότες, για να περιορίσουν το τελικό ποσό του φόρου που θα προκύψει από την εκκαθάριση ή να αποφύγουν πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Πριν προχωρήσουν στην οριστική υποβολή της δήλωσης, θα πρέπει να γνωρίζουν τους κρίσιμους κωδικούς που μειώνουν τον λογαριασμό της Εφορίας.

Προσοχή λοιπόν στα εξής:

Τεκμήρια διαβίωσης: Μειωμένα κατά 30% θα είναι τα τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες, αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής με αποτέλεσμα να περιορίζεται ή να εξουδετερώνεται ο φόρος για 480.000 φορολογούμενους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η κατάργηση του ελάχιστου τεκμηρίου των 3.000 ευρώ για τα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα.

Εξαρτώμενα τέκνα: Οι μισθωτοί θα πρέπει να αναγράψουν στον πίνακα 8 τον αριθμό και τα στοιχεία των εξαρτώμενων τέκνων όπως όνομα, επώνυμο, έτος γέννησης, η σχολή ή σχολείο, ΑΦΜ, ΑΔΤ στις περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί και ΑΜΚΑ προκειμένου να κερδίσουν την έκπτωση φόρου. Διευκρινίζεται ότι τα τέκνα θεωρούνται «εξαρτώμενα» εφόσον το ετήσιο πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημά τους δεν υπερέβη εντός του 2025 τα 3.000 ευρώ ή τα 6.000 ευρώ αν παρουσιάζουν αναπηρία 67% και άνω.

Τεκμαρτές δαπάνες ελεύθερων επαγγελματιών: Οι κωδικοί 045–046 ενεργοποιούνται για νέες μητέρες που ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα, οι οποίες εξαιρούνται από τα τεκμήρια για το έτος γέννησης του παιδιού τους και για τα δύο επόμενα έτη. Επίσης μειώνονται κατά 50% τα ποσά του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για αυτοαπασχολούμενους που έχουν έδρα και κύρια κατοικία σε οικισμούς 501–1.500 κατοίκων ή σε οικισμούς 501–1.700 κατοίκων σε παραμεθόριες περιοχές της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης. Μείωση 50% ισχύει και για αυτοαπασχολούμενους που εκμεταλλεύονται σχολικά κυλικεία.

Ηλεκτρονικές δαπάνες: Οι κωδικοί 049-050 με τα ποσά των αγορών για αγαθά και τη πληρωμή υπηρεσιών είναι προσυμπληρωμένοι από την ΑΑΔΕ με βάση στοιχεία που έχουν αποστείλει οι τράπεζες αλλά δεν είναι κλειδωμένοι, πράγμα που σημαίνει ότι  οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να προσθέσουν δαπάνες σε περίπτωση που η αξία τους δεν καλύπτει το όριο του 30% του φορολογητέου εισοδήματος υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν τα αναγκαία παραστατικά που να αποδεικνύουν τις έξτρα δαπάνες. Επισημαίνεται ότι οι δαπάνες για γιατρούς μετρούν διπλά για τη κάλυψη του ορίου και τα σχετικά ποσά  αναγράφονται διακριτά σε ειδικό πίνακα. Αν δεν καλύπτεται το όριο του 30% θα χρεωθούν με πέναλτι 22% επί του ελλείμματος των αποδείξεων. Κανένα κίνδυνο δεν διατρέχουν καθώς απαλλάσσονται από την υποχρέωση πραγματοποίησης δαπανών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής οι ακόλουθες κατηγορίες: όσοι έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος της ηλικίας τους, άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα, δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας που διαβιούν ή εργάζονται στην αλλοδαπή, ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, υπηρετούντες την υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία, φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους, δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, φορολογούμενοι που βρίσκονται σε κατάσταση μακροχρόνιας νοσηλείας πέραν των 6 μηνών, όσοι διαμένουν σε οίκο ευγηρίας και σε ψυχιατρικό κατάστημα,  φυλακισμένοι κ.α.

Για την απαλλαγή από τις ηλεκτρονικές δαπάνες οι παραπάνω φορολογούμενοι θα πρέπει να συμπληρώσουν τους κωδικούς 023-024

Ηλεκτρονικές αποδείξεις (e-αποδείξεις) από 20 επαγγέλματα: Μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις δηλώνονται οι δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, κομμωτήρια, γυμναστήρια κ.α για τις οποίες από το φορολογητέο εισόδημα αφαιρείται αναλογικά ποσό ίσο με το 30% των δαπανών. Όμως το αφαιρούμενο ποσό εισοδήματος δεν μπορεί να υπερβαίνει το συνολικό πραγματικό εισόδημα με ανώτατο ύψος τα 5.000 ευρώ ετησίως. Οι συγκεκριμένες δαπάνες αναγράφονται διακριτά σε σχετικό πίνακα και αφορούν αποκλειστικά τον φορολογούμενο καθώς το τυχόν πλεονάζον ποσό δεν μπορεί χρησιμοποιηθεί από τον άλλο σύζυγο ή μέλος συμφώνου συμβίωσης

Αναβάθμιση κτιρίων: Στους κωδικούς 627-628 αναγράφεται το συνολικό ποσό των δαπανών για αγαθά  υπηρεσίες που προορίζονται για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων. Οι δαπάνες μειώνουν ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος για κάθε φορολογικό έτος φόρου με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τις 16.000 ευρώ και εφόσον έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ή μέσω παρόχου υπηρεσιών πληρωμών.

Ασφαλιστικές εισφορές: Από το φορολογητέο εισόδημα αφαιρούνται οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από τον ίδιο το φορολογούμενο και δηλώνονται στους κωδικούς 351-352 (εξαγορά χρόνου ασφάλισης, ποσά υπέρ ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης κ.α.)

Φιλοδωρήματα: Τα φιλοδωρήματα έως του ποσού των 300 ευρώ μηνιαίως που λαμβάνουν μισθωτοί προαιρετικά από πελάτες της επιχείρησης και αναγράφονται στους κωδικούς 689-690 ή 691-692 ανάλογα με το εάν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση απαλλάσσονται από το φόρο εισοδήματος.

Άτομα με ειδικές ανάγκες: Όσοι έχουν αναπηρία 67% και άνω θα πρέπει να συμπληρώσουν τους κωδικούς 001-002, 005-006 και 009-010 προκειμένου να κερδίσουν αυτόματη μείωση του φόρου εισοδήματος κατά 200 ευρώ.

Δωρεές προς το Δημόσιο και κοινωφελή ιδρύματα: Στους κωδικούς 059-060 δηλώνονται οι χρηματικές  δωρεές προς το Δημόσιο, προς φορείς του Δημοσίου, προς ιερούς ναούς, ιερές μονές, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και λοιπούς μη δημοσίους φορείς που λειτουργούν για κοινωφελείς σκοπούς, εφόσον υπερβαίνουν στη διάρκεια του προηγούμενου έτους τα 100 ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος μειώνεται κατά το 10% του ποσού των δωρεών αλλά η έκπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% του φορολογητέου εισοδήματος. Τα ποσά για δωρεές προς κοινωφελή ιδρύματα συμπληρώνονται στους κωδικούς 063-064 και μειώνουν κατά 40% του ύψους τους το φόρο αλλά δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 40% του φορολογητέου εισοδήματος του δωρητή

Φοιτητές: Η φοιτητική κατοικία των τέκνων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης διαμονής δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τον γονέα ο οποίος βαρύνεται με το τεκμήριο ακόμη και στην περίπτωση που το μισθωτήριο συντάσσεται στο όνομα του τέκνου.

Φιλοξενούμενοι: Για να απαλλαγούν από το τεκμήριο κατοικίας οι φιλοξενούμενοι που δεν είναι εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας αλλά έχουν υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης θα πρέπει να δηλώσουν τον ΑΦΜ του φορολογούμενου που τους φιλοξενεί ο οποίος με τη σειρά του θα πρέπει να συμπληρώσει τους κωδικούς 007-008 με τον ΑΦΜ των φιλοξενούμενων, τους μήνες φιλοξενίας και τα τετραγωνικά μέτρα της κατοικίας. Για τα τέκνα που φιλοξενούνται στην κατοικία των γονέων το τεκμήριο επιβαρύνει τους γονείς

Ανείσπρακτα ενοίκια: Οι φορολογούμενοι, για να μη φορολογηθούν με συντελεστές 15% – 45% για εισοδήματα από ενοίκια που δεν εισέπραξαν το 2025, θα πρέπει, μέχρι την προθεσμία υποβολής της δήλωσης, να έχουν εκδώσει διαταγή πληρωμής ή διαταγή απόδοσης χρήσης μισθίου ή δικαστική απόφαση αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων ή να έχει ασκηθεί (κατατεθεί και κοινοποιηθεί) εναντίον του μισθωτή αγωγή αποβολής ή επιδίκασης μισθωμάτων.

Οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις  

Περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι -από το σύνολο των περίπου 7 εκατομμυρίων- θα βρουν τις δηλώσεις τους προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες και απομένει να ελέγξουν όλους τους κρίσιμους κωδικούς πριν την οριστική τους υποβολή. Σε διαφορετική περίπτωση οι δηλώσεις δύναται να αφεθούν για αυτόματη υποβολή και εκκαθάριση αμέσως μετά το Πάσχα, από την φορολογική αρχή.

Οι υπόχρεοι έχουν περιθώριο να υποβάλλουν τη δήλωσή τους έως και τις 15 Ιουλίου, ενώ η πληρωμή του πρόσθετου φόρου για όσους λάβουν χρεωστικά εκκαθαριστικά θα γίνει σε 8 μηνιαίες δόσεις αρχής γενομένης από το τέλος του ίδιου μήνα.

Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης προβλέπεται έκπτωση από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της δήλωσης. Ειδικότερα, για δηλώσεις που θα υποβληθούν έως τις 30 Απριλίου η έκπτωση ανέρχεται σε 4%, για δηλώσεις έως τις 15 Ιουνίου σε 3% και για δηλώσεις έως τις 15 Ιουλίου σε 2%.

Το τέλος του «μέσου εργαζόμενου»; Όταν το να είσαι αρκετά καλός στη δουλειά σου, δεν αρκεί

«Για ένα κομμάτι ψωμί δεν φτάνει μόνο η δουλειά» τραγουδούσαν οι Κατσιμιχαίοι, σε ανύποπτο χρόνο, πολύ πριν η τεχνητή νοημοσύνη εισβάλλει στην καθημερινότητά μας, εντός και εκτός γραφείου.

Για να κρατήσεις τη δουλειά σου, δεν φτάνει μόνο να είσαι αρκετά καλός σε ό,τι κάνεις, μας λένε σήμερα ειδικοί της αγοράς εργασίας.

Μέχρι τώρα η  πλειονότητα των ρεπορτάζ για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στους χώρους δουλειάς, ανέφεραν ότι κινδυνεύουν κυρίως οι εισαγωγικές υπαλληλικές θέσεις, σε επαγγέλματα τεχνολογίας, επικοινωνίας και μάρκετινγκ.

Oι προκλήσεις είναι μεγαλύτερες για τους νέους πτυχιούχους, που ξεκινάνε την καριέρα τους σε κλάδους όπως η ανάπτυξη λογισμικού και η εξυπηρέτηση πελατών. Όσο τα πιο απλά καθήκοντα αντικαθίστανται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τόσο μειώνονται οι νέες προσλήψεις σε «junior» θέσεις εργασίας.

Η σκάλα της καριέρας, χάνει σκαλοπάτια

O Economist το είχε κάνει και εικόνα. «Μήπως θα εξαφανιστούν οι πρώτες βαθμίδες στη σκάλα της καριέρας;», αναρωτιόταν σε σχετικό αφιέρωμα, που έδειχνε μια σκάλα να βυθίζεται.

Δύο είναι οι εναλλακτικές που προτείνονται συνήθως στους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Η μία είναι να γίνουν άσσοι στη χρήση εφαρμογών ΑΙ, που είναι οι πιο περιζήτητες δεξιότητες, μήπως πηδήξουν κατευθείαν στα μεσαία σκαλιά της εργασιακής κλίμακας, αφού τα κατώτερα εξαφανίζονται. Η άλλη εναλλακτική είναι να δοκιμάσουν επαγγέλματα που δεν είναι προς το παρόν τόσο εκτεθειμένα στη ρομποτοποίηση-αυτοματοποίηση, π.χ. στις κατασκευές. Εξού και η φιλολογία περί στροφής σε χειρωνακτικές δουλειές του «μπλε κολάρου», όπως ήταν κάποτε το χρώμα της φόρμας του ειδικευμένου εργάτη.

Οι παραπάνω προειδοποιήσεις είναι  ανησυχητικές για τους νέους, αλλά για όσους έχουν «τρουπώσει» σε μια δουλειά και βρίσκονται στα μισά της σκάλας, το καμπανάκι δεν χτυπάει (ακόμα) τόσο ηχηρά. Όμως αυτό αλλάζει ραγδαία.

Ροκανίζονται και οι μεσαίες θέσεις εργασίας

Εκεί που οι εργαζόμενοι της μεσαίας βαθμίδας προσπαθούσαν να αναστενάξουν με ανακούφιση, έρχεται το νέο χαστούκι. Τον δρόμο προς το ταμείο ανεργίας δείχνουν άλλη μια φορά οι μεγάλες επιχειρήσεις τεχνολογίας.

Οι πολυεθνικοί τεχνολογικοί γίγαντες, αλλάζουν τα συστήματα αξιολόγησης προσωπικού και δίνουν προτεραιότητα στους «εργαζόμενους υψηλής απόδοσης». Οι αξιόπιστοι και ευσυνείδητοι εργαζόμενοι, μένουν εκτεθειμένοι, επιμένει ο Τιμ Παραντίς, πρώην ρεπόρτερ του Associated Press και νυν ανταποκριτής σε θέματα για το «Μέλλον της Εργασίας» στο επιχειρηματικό περιοδικό Βusiness Insider

Τα δεύτερα ονόματα κινδυνεύουν

Το ΒΙ κάνει λόγο για τους «εργαζόμενους βήτα», σαν τις δεύτερες φωνές στα μπουζούκια ή τα δεύτερα ονόματα πριν βγει η φίρμα.

«Το να είσαι αρκετά καλός, δηλαδή ο παίκτης Β, είναι η πιο επικίνδυνη θέση», δηλώνει ο Τζεφ Χάιμαν, υπεύθυνος προσλήψεων εδώ και 30 χρόνια.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι κακοί εργαζόμενοι δεν μένουν για πολύ σε μια δουλειά, ενώ οι μεσαίου επιπέδου εργαζόμενοι μπορεί να έχουν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας.

«Είναι σαν υπνοβάτες. Περνούν τον χρόνο τους ρετουσάροντας το βιογραφικό τους στο  LinkedIn, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει και τσιμπολογά τη μια μετά την άλλη τις ειδικότητες στο εργασιακό τους προφίλ». Ο ειδικός αναφέρεται στα κουτάκια με  δεξιότητες που πρέπει να συμπληρώσεις στο Linkedin, για να εμπλουτίσεις το CV σου. Ο ίδιος προβλέπει ότι το 50% των μηχανικών της Big Tech θα απολυθούν.

Ο καιρός των ρετιρέ;

Το στρίμωγμα των εργαζόμενων της μεσαίας βαθμίδας είναι πιο εμφανές στον τομέα της τεχνολογίας. Η Dell ανανεώνει το πρόγραμμα αμοιβών πωλήσεων για να αυξήσει τις απολαβές για τους εργαζόμενους με τις υψηλότερες επιδόσεις και να μειώσει τις αμοιβές όσων δεν πιάνουν το 100% στην στοχοθεσία.

Η Meta του Ζούκερμπεργκ, σχεδιάζει να ανταμείψει τους εργαζόμενους με τις υψηλότερες επιδόσεις με μεγαλύτερες αμοιβές, ενώ η Amazon του Μπέζος δήλωσε ότι εξετάζει προσεκτικά τη συνεισφορά του κάθε εργαζόμενου.

Πέρυσι η Microsoft έδωσε στους διευθυντές της νέα βελτιωμένα εργαλεία για να τους βοηθήσει να επιταχύνουν την υψηλή απόδοση και να «αντιμετωπίσουν γρήγορα τη χαμηλή απόδοση», σύμφωνα με σχετικά ρεπορτάζ.

«Δεν μπορούν να είναι όλοι Ζούκερμπεργκ»

Η τακτική της επιβράβευσης των «αστέρων» κάθε επιχείρηση δεν είναι καινούργια. Απλώς τώρα γίνεται πιο ωμά και ξεκάθαρα. Στις ΗΠΑ, όπου  ρυθμός νέων προσλήψεων στις μεγάλες εταιρείες επιβραδύνεται στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και πάνω από μια δεκαετία, οι εργοδότες έχουν λιγότερα κίνητρα να επενδύσουν στην ανάπτυξη των μεσαίων στελεχών.

Αμέσως μετά την πανδημία, η νοοτροπία που επικρατούσε ήταν «όλοι έχουν δυνατότητες να εξελιχθούν». Η επανεκκίνηση της οικονομίας και η τάση της «μεγάλης παραίτησης», έφεραν ένα κύμα νέων προσλήψεων.

Τώρα τα πράγματα αλλάζουν. Οι εταιρείες είναι διατεθειμένες να πληρώσουν περισσότερα σε όσους «τους φέρνουν το χρήμα», όπως οι επαγγελματικές αθλητικές ομάδες ανταμείβουν τους κορυφαίους παίκτες τους. Στις πολύ μεγάλες επιχειρήσεις οι εργαζόμενοι-αστέρια είναι το 10% ως 20% του εργατικού δυναμικού. Άλλοι τόσοι χαρακτηρίζονται χαμηλής απόδοσης, ενώ η πλειοψηφία βρίσκεται στη μέση. «Είναι οι σταθεροί  και αξιόπιστοι υπάλληλοι,  όπως οι εργάτριες-μέλισσες στην κυψέλη», ο Άλαν Στάιν σύμβουλος καριέρας, με θητεία στην Google και το Facebook (νυν Meta). «Δεν μπορεί να είναι όλοι Ζούκερμπεργκ, χρειάζονται ανθρώπους που βγάζουν τη δουλειά».

Ο κίνδυνος του συνδρόμου του μεσαίου παιδιού

Ένας κίνδυνος για τους εργοδότες που εστιάζουν στην ανώτερη «κάστα» εργαζομένων είναι ότι η συμπεριφορά τους μπορεί να υποσκάψει το ηθικό της «ομάδας Β» – όπως επιμένει ο σύμβουλος να αποκαλεί τους μεσαίους εργαζόμενους. Kάτι που με τη σειρά του μπορεί να βλάψει το προφίλ της επιχείρησης και να στείλει αρνητικά μηνύματα σε υποψήφιους εργαζόμενους (ανάμεσά τους και τα κορυφαία ταλέντα) ότι η συγκεκριμένη εταιρεία δεν είναι «great place to work» – όπως λέει η διάσημη ταμπέλα πιστοποίησης «εξαιρετικού εργασιακού περιβάλλοντος».

Επίσης, όταν σε έναν εργασιακό χώρο κυριαρχεί ο φόβος και η ανασφάλεια, υπονομεύονται όλα όσα οι CEOs υποστηρίζουν ότι επιδιώκουν: η καινοτομία, δημιουργικότητα και συνεργασία.

Το πρόβλημα τίθεται και μαθηματικά: «Τι συμφέρει περισσότερο μια επιχείρηση: να βελτιώσει το 5% του εργατικού δυναμικού κατά 20% ή το 80% του εργατικού δυναμικού κατά 5%;», ρωτάει ο Ρίτσαρντ Σμιθ, καθηγητής στη σχολή διοίκησης επιχειρήσεων του πανεπιστήμιου Τζον Χόπκινς. Εννοείται ότι ο ίδιος προκρίνει το δεύτερο.

Ποια επαγγέλματα «στριμώχνουν» τους μεσαίους

Ο κίνδυνος του συνδρόμου του μεσαίου παιδιού εκτείνεται πέρα από τον τομέα της τεχνολογίας, σε επαγγελματικούς κλάδους όπως οι νομικές, ελεγκτικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, αλλά και οι μηχανικοί, που επίσης αλλάζουν εξαιτίας και της ΑΙ.

Kάποιες εταιρείες το ξανασκέφτονται πριν τιμωρήσουν τους εργαζόμενους με τις χαμηλότερες αποδόσεις. Πρόσφατα η Meta διέψευσε φήμες που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο και δήλωσε ότι και δήλωσε ότι δεν σχεδιάζει να απολύσει το 5% των εργαζομένων με τη χαμηλότερη απόδοση φέτος, όπως έκανε το 2025.

Πώς να κρατήσεις τη δουλειά σου

Οι σύμβουλοι διαχείρισης σταδιοδρομίας προτείνουν στους εργαζόμενους της μεσαίας κατηγορίας να «γίνουν αναντικατάστατοι» βελτιώνοντας ικανότητες που η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί ακόμα να τελειοποιήσει. Για παράδειγμα να εφαρμόζεις κριτική σκέψη για να λάβεις δύσκολες αποφάσεις, να χτίζεις προσωπικές σχέσεις με τους πελάτες  και να μπορείς να διαχειριστείς αμφιλεγόμενες καταστάσεις, με άλλα λόγια να ελίσσεσαι.

Μια άλλη επιλογή είναι να εξελίξεις τις γνώσεις στην τεχνητή νοημοσύνη σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορείς να πας στον διευθυντή σου και να ανακοινώσεις ότι έχεις δημιουργήσει έναν «ΑΙ agent», ένα ειδικό λογισμικό για την αυτοματοποίηση της εργασίας.

«Έτσι μπορεί να κερδίσεις λίγο χρόνο. Ωστόσο, μόλις η τεχνητή νοημοσύνη φτάσει σε ένα κομβικό σημείο όπου μπορεί να χειριστεί έναν επαρκή αριθμό εργασιών που κάνει ένας μέσος ή άνω του μέσου όρου εργαζόμενος, τότε ο παίκτης μεσαίας κατηγορίας έχει πρόβλημα», καταλήγει ο ειδικός.

Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ βομβάρδισε εγκαταστάσεις πετρελαίου, «οικοκτονία» λέει ο Αραγτσί

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί, κατήγγειλε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ προκαλούν ανυπολόγιστη καταστροφή στο φυσικό περιβάλλον του Ιράν, πως διαπράττουν «οικοκτονία», βομβαρδίζοντας εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στην Τεχεράνη.

«Οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στην Τεχεράνη παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και συνιστούν οικοκτονία», τόνισε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών μέσω X.

«Οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν μακροπρόθεσμη ζημιά στην υγεία τους», καθώς «η μόλυνση του εδάφους και του νερού στο υπέδαφος θα μπορούσαν να έχουν συνέπειες για γενιές», προειδοποίησε ο Αραγτσί.

topontiki.gr

Τσίπρας: Βλέπει γεωπολιτική αστάθεια λόγω Ιράν και επιμένει σε οριοθέτηση των σχέσεων με ΗΠΑ αντί για πολιτική «υποτέλειας»

Και από την Αλεξανδρούπολη την προσεχή Τετάρτη ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να κινηθεί σε υψηλούς τόνους τόσο για τον πόλεμο ΗΠΑ –  Ισραήλ στο Ιράν όσο και για τους συνολικούς χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης και τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Υπενθυμίζεται ότι από την αμέσως προηγούμενη ομιλία του στην Κοζάνη είχε αποκαλέσει τον πρωθυπουργό, τον οποίο αποκάλεσε «γελωτοποιό του βασιλιά», κατηγορώντας τον για στάση «υποτέλειας» στον Πρόεδρο Τραμπ.

Ο πρώην πρωθυπουργός, στην επικείμενη ομιλία του αναμένεται να στείλει εκ νέου μηνύματα για την ανάγκη οριοθέτησης των σχέσεων της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, πιέζοντας για την εγκατάλειψη της στρατηγικής του «δεδομένου συμμάχου» για την οποία έχει κατηγορήσει αναρίθμητες φορές τον Κ. Μητσοτάκη. Θέλουμε τις ΗΠΑ «συμμάχους ή προστάτες» είναι το δίλημμα που θα θέσει προεκτείνοντάς το ως εξής: «εθνική υποτέλεια ή πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική βασισμένη στο διεθνές δίκαιο και τα συμφέροντα της χώρας;». Προφανώς, η απάντηση του Αλέξη Τσίπρα είναι «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» και σχετικώς θα παραπέμψει στο κεφάλαιο 10 της «Ιθάκης» όπου αναπτύσσει την πρότασή του για μια «Νέα Εθνική Πυξίδα» αναφορικά με την εξωτερική πολιτική και την άμυνα της χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο ο Αλέξης Τσίπρας, σύμφωνα με συνεργάτες του, θα θέσει εκ νέου σαφείς κόκκινες γραμμές ως προς τις σχέσεις με τις ΗΠΑ από την Αλεξανδρούπολη. Και θα σκιαγραφήσει μια αντιπολεμική γραμμή για την εξωτερική πολιτική με γνώμονα τη ρεαλιστική προσέγγιση, εκτιμώντας ότι αυτή μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των κρατών – μελών της ΕΕ ιδιαίτερα με τις απειλές κατά της Κύπρου από το Ιράν. Παράλληλα θα στείλει σαφές μήνυμα κατά του πολέμου και υπέρ της εκπόνησης μίας εξωτερικής πολιτικής πραγματικά πολυδιάστατης και βασισμένης στο διεθνές δίκαιο.

Προειδοποίηση για νέα αισχροκέρδεια στην ενέργεια

Όπως έχει διαφανεί ήδη και από τις επεξεργασίες του Ινστιτούτου για την ενέργεια (πρόσφατα δόθηκαν στη δημοσιότητα οι «7 προτάσεις για ενεργειακή δημοκρατία») έμφαση θα δώσει ο Αλέξης Τσίπρας και στην αλυσιδωτή έκρηξη τιμών που αναμένεται να πυροδοτηθεί στην χώρα μας με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν.

Προ ημερών ο πρώην πρωθυπουργός κατηγόρησε ευθέως την κυβέρνηση για αποκαλώντας «ημίμετρα» τις κυβερνητικές εξαγγελίες κι αυτό διότι θεσπίζουν «πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα πρατήρια καυσίμων όχι όμως στα διυλιστήρια που θα μπορούν να ορίζουν τη τιμή εκκίνησης στην όλη αλυσίδα κατά βούληση». Και όπως σε κάθε πληθωριστική κρίση, εκτιμά ο Αλέξης Τσίπρας, «έτσι και τώρα τα δημόσια έσοδα θα αυξηθούν από τον σταθερά υψηλό ΦΠΑ».

Έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου λέγοντας πως «ήδη η αύξηση εσόδων από τις αυξήσεις στα καύσιμα αγγίζει το 30%». Και «που αναμένεται να καταλήξουν;» αυτά τα έσοδα, θέτει το ρητορικό ερώτημα το οποίο απαντά ως εξής:

«Είναι σχεδόν βέβαιο ότι για άλλη μια φορά μέρος αυτών των εσόδων θα διατεθεί σε επιδοτήσεις που θα πριμοδοτήσουν όμως κυρίως τους παραγωγούς ενέργειας και όχι τους καταναλωτές. Και έτσι ο νέος πόλεμος θα είναι ακόμα ένα πρόσχημα για ακόμα μεγαλύτερη αισχροκέρδεια και ενίσχυση των καρτέλ. Αισχροκέρδεια που δεν περίμενε βέβαια μόνο τους πολέμους. Γιατί το ίδιο συμβαίνει εδώ και καιρό και με την ενεργειακή μετάβαση. Μια μετάβαση η οποία από ευκαιρία για πράσινη ενέργεια και απαγκίστρωση από τα καρτέλ, έγινε ακριβώς το αντίθετο, δημιούργησε μια Ενεργειακή Ολιγαρχία».

Τέλος, για τον Αλέξη Τσίπρα η παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Αλεξανδρούπολη έχει, σύμφωνα με τους συνεργάτες του, και ένα σημαντικό συμβολισμό. Είναι ακριτικός νομός  σε μια δύσκολη γεωπολιτική περίοδο όπου τον ιδιαίτερο γεωπολιτικό της χαρακτήρα ανέδειξε ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα από την αναβάθμιση του λιμανιού αλλά και την κατασκευή της πλωτής μονάδας επαναεριοποίησης (FSRU) υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). O πρώην πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι το έργο αυτό αναβάθμισε τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη και ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας αλλά και συνολικά της ΝΑ Ευρώπης.

Για το ιστορικό και το πολιτικό αποτύπωμα του βιβλίου θα συζητήσουν οι: Νατάσα Λοΐζου, σύμβουλος και ερευνήτρια στη Διεθνή Ασφάλεια και στις Στρατηγικές Καινοτομίας, Φώτης Μαλτέζος, Αντιπρόεδρος Οικονομικού Επιμελητηρίου Θράκης, Κατερίνα Μπέρδου, δικηγόρος, Χάρης Τζήμητρας, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Όσλο για την Ειρήνη, Χρήστος Χριστοδούλου, Επίτιμος  Αρχηγός ΓΕΕΘΑ. Την ευθύνη του συντονισμού και της παρουσίασης έχει η δημοσιογράφος Γεωργία Σαδανά. Μετά τη συζήτηση στο πάνελ θα ακολουθήσει η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει γύρω στις 19:00.

topontiki.gr

Ανάλυση Euractiv: Πώς ο πόλεμος στο Ιράν αποκάλυψε τα όρια της ισχύος των ΗΠΑ

Ο πόλεμος με το Ιράν έφερε στο φως ένα γνωστό παράδοξο της αμερικανικής ισχύος: οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να χτυπήσουν στόχους με εξαιρετική ακρίβεια, να προβάλλουν τη δύναμή τους σε πολλαπλά μέτωπα και να διατηρήσουν τη στρατιωτική υπεροχή τους έναντι σχεδόν οποιουδήποτε αντιπάλου. Ωστόσο, η μετατροπή αυτής της ισχύος σε σταθερά πολιτικά αποτελέσματα έχει καταστεί πολύ πιο δύσκολη.

Όπως σημειώνει σε ανάλυσή του στο Euractiv ο Κρις Κρεμμύδας-Κόρτνι, το 2002, κατά την περίοδο που προηγήθηκε του πολέμου στο Ιράκ, ο Ιμάνουελ Βαλλερστάιν προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρισκόταν μπροστά σε μια επιλογή: είτε να διαχειριστούν την παρακμή τους είτε να την επιταχύνουν. Εκείνη την εποχή, ο ισχυρισμός ακουγόταν υπερβολικός. Η Ουάσιγκτον είχε μόλις επιδείξει συντριπτική στρατιωτική δύναμη στο Αφγανιστάν, η τεχνολογική κυριαρχία της Σίλικον Βάλεϊ φαινόταν αδιαμφισβήτητη και η Κίνα παρέμενε χρόνια μακριά από την οικονομική ισοτιμία.

Η αμερικανική υπεροχή φαινόταν ως ένα σταθερό χαρακτηριστικό του διεθνούς συστήματος. Ο πυρήνας του επιχειρήματος του Βαλλερστάιν φαίνεται πλέον πολύ πιο εφαρμόσιμος. Οι ΗΠΑ παραμένουν ο ισχυρότερος στρατιωτικός παράγοντας στον κόσμο και το τεχνολογικό τους οικοσύστημα συνεχίζει να παράγει εξαιρετικά επίπεδα καινοτομίας. Το δολάριο παραμένει η ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ωστόσο, η δύναμη δεν μετριέται μόνο με βάση τις δυνατότητες, αλλά και με βάση την ικανότητα να διαμορφώνει αποτελέσματα, να δημιουργεί συμμαχίες και να διατηρεί τη νομιμότητα.

Η Ουάσιγκτον έχει αποδείξει την ικανότητά της να χτυπά με ακρίβεια ιρανικούς στόχους και να κυριαρχεί σε πολλαπλά πεδία. Ωστόσο, το ευρύτερο στρατηγικό περιβάλλον έχει καταστεί πιο δύσκολο να ελεγχθεί. Οι διαταραχές στη ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ έχουν ταράξει τις αγορές ενέργειας, ενώ η περιφερειακή κλιμάκωση ενέχει τον κίνδυνο να εμπλέξει επιπλέον παράγοντες στη σύγκρουση. Ακόμη και σύμμαχοι που μοιράζονται τις ανησυχίες για τη συμπεριφορά του Ιράν στην περιοχή αμφισβητούν τη στρατηγική της εκστρατείας.

Σταδιακή υποχώρηση

Η ενεργειακή ανεξαρτησία παρέχει πλέον στις Ηνωμένες Πολιτείες μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών. Αμβλύνει τον οικονομικό κλονισμό που κάποτε συνόδευε τις συγκρούσεις στον Κόλπο και παρέχει πλεονέκτημα έναντι κρατών που εξαρτώνται από τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Ωστόσο, δεν επιλύει το βαθύτερο πρόβλημα της διατήρησης της νομιμότητας σε ένα πιο διάχυτο διεθνές σύστημα. Η στρατιωτική δύναμη που υποστηρίζεται από τον ενεργειακό πλούτο είναι τρομερή, αλλά όχι παντοδύναμη. Δεν μπορεί να εγγυηθεί την ικανότητα να διαμορφώνει πολιτικά αποτελέσματα σε έναν κόσμο όπου η εξουσία δεν συγκεντρώνεται πλέον σε μία μόνο πρωτεύουσα.

Το αποτέλεσμα είναι μια στρατιωτική υπεροχή που δεν καταφέρνει να παράγει τα επιθυμητά στρατηγικά αποτελέσματα. Ο Βαλλερστάιν προειδοποίησε για αυτή τη δυναμική το 2002. Οι ηγεμονικές δυνάμεις σπάνια καταρρέουν από τη μια μέρα στην άλλη, καθώς η εξουσία διαβρώνεται πριν από την ικανότητα. Η ικανότητα να επιβάλλει κανείς αποτελέσματα υποχωρεί σταδιακά μπροστά στην ανάγκη να τα επιβάλει. Σε τέτοιες στιγμές, η στρατιωτική δράση αποτελεί ορατή επίδειξη δύναμης και καθησυχάζει το εγχώριο κοινό. Ωστόσο, κάθε παρέμβαση εξαντλεί πολιτικό κεφάλαιο. Οι σύμμαχοι γίνονται επιφυλακτικοί, τα ουδέτερα κράτη υιοθετούν αμφίρροπη στάση και οι αντίπαλες δυνάμεις εκμεταλλεύονται την αναταραχή.

Αυτό το μοτίβο έχει γίνει γνωστό κατά τη διάρκεια του τελευταίου μισού αιώνα. Ο πόλεμος του Βιετνάμ ανέδειξε τα όρια της συντριπτικής στρατιωτικής δύναμης απέναντι σε αποφασιστική αντίσταση. Ο πόλεμος του Ιράκ κατέδειξε τη δυσκολία μετατροπής της νίκης στο πεδίο της μάχης σε σταθερή διακυβέρνηση. Το Αφγανιστάν και η Λιβύη έδειξαν πώς ακόμη και οι πιο ικανές ένοπλες δυνάμεις στον κόσμο δυσκολεύονται να επιβάλουν διαρκή αποτελέσματα. Η σύγκρουση με το Ιράν κινδυνεύει να προστεθεί σε αυτόν τον κατάλογο.

Διάχυτο σύστημα

Τίποτα από όλα αυτά δεν σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να εξαφανιστούν ως μεγάλη δύναμη, καθώς διατηρούν τεράστια πλεονεκτήματα στην τεχνολογία, την παραγωγή ενέργειας, τη δημογραφική ανθεκτικότητα και, πάνω απ’ όλα, τη συμμαχία του ΝΑΤΟ που τις αγκυροβολεί στον δημοκρατικό κόσμο. Αυτά τα πλεονεκτήματα θα συνεχίσουν να διαμορφώνουν τη διεθνή πολιτική για δεκαετίες.

Αυτό που έχει αλλάξει είναι η ίδια η διεθνής τάξη. Η περίοδος μετά τον Ψυχρό Πόλεμο δημιούργησε μονοπολικότητα, όταν οι ΗΠΑ φαινόταν ικανές να καθορίζουν τους κανόνες του συστήματος σχεδόν μονομερώς. Αυτή η εποχή έληξε πριν από χρόνια. Η Κίνα έχει αναδειχθεί ως συστημικός ανταγωνιστής και οι μεσαίες δυνάμεις έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στην εξωτερική και οικονομική πολιτική τους. Οι περιφερειακές συγκρούσεις εξελίσσονται πλέον εκτός του ελέγχου οποιουδήποτε μεμονωμένου παγκόσμιου παράγοντα.

Ο κόσμος δεν επιστρέφει ούτε στη διπολικότητα του Ψυχρού Πολέμου ούτε σε μια σταθερή πολυπολική τάξη. Αντίθετα, αναδύεται ένα διάχυτο σύστημα στο οποίο η εξουσία είναι ευρέως κατανεμημένη, αλλά ασκείται άνισα. Για κάθε ηγετικό κράτος, η πρόκληση δεν είναι πλέον η κυριαρχία, αλλά το πώς να πλοηγηθεί σε αυτό το νέο τοπίο. Διότι κανένα κράτος δεν μπορεί να το κάνει αυτό μόνο του.

Αναπάντητο ερώτημα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν σταθεροποιητικό ρόλο. Διατηρούν συμμαχίες που κανένας αντίπαλος δεν μπορεί να συναγωνιστεί, ερευνητικά ιδρύματα παγκόσμιας εμβέλειας και δυναμικές αγορές. Ακόμη και παρά την εσωτερική πόλωση, η πολιτική κουλτούρα της εξακολουθεί να προβάλλει ιδανικά ελευθερίας, δικαιωμάτων και πολιτικής συμμετοχής. Αυτά τα πλεονεκτήματα έχουν μεγαλύτερη σημασία όταν ενισχύουν τη νομιμότητα παρά τον εξαναγκασμό.

Το ερώτημα που έθεσε ο Βαλλεστάιν πριν από 24 χρόνια παραμένει αναπάντητο: Μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν σε έναν κόσμο στον οποίο παραμένουν ισχυρές αλλά δεν είναι πλέον μοναδικές; Η απάντηση θα καθορίσει αν αυτή η νέα παγκόσμια τάξη θα εξελιχθεί με σχετική σταθερότητα ή με συνεχή αναταραχή. Η ιστορία δείχνει ότι η παρακμή δεν είναι η πιο επικίνδυνη φάση στη ζωή μιας μεγάλης δύναμης. Ο κίνδυνος προκύπτει όταν οι ηγέτες αρνούνται να την αναγνωρίσουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν ακόμα να σπάσουν αυτό το μοτίβο, αλλά μόνο αν θεωρήσουν συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ όχι ως περιορισμούς της αμερικανικής δύναμης, αλλά ως θεμέλιο της.

Προειδοποίηση Τραμπ προς συμμάχους για τα Στενά του Ορμούζ: «Θα είναι πολύ κακό το μέλλον του ΝΑΤΟ αν δεν βοηθήσουν»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να έχει «πολύ κακό» μέλλον αν τα κράτη μέλη του δεν συμβάλουν στην επαναλειτουργία και την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, που παραμένουν σχεδόν πλήρως κλειστά.

Την ίδια ώρα, αποκάλυψε ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη επικοινωνήσει με διάφορες χώρες ζητώντας βοήθεια για την προστασία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, σημειώνοντας ότι ορισμένες ανταποκρίθηκαν θετικά, ενώ άλλες προτιμούν να μην εμπλακούν.

Απαισιοδοξία στις ΗΠΑ για την έκβαση του πολέμου

Ο πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου (επί Τζορτζ Μπους του νεότερου) για θέματα ενέργειας, Μπομπ ΜακΝάλι, δηλώνει ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει πολιτική λύση αν το Στενό του Ορμούζ παραμείνει κλειστό:

«Δεν υπάρχουν πολιτικές λύσεις για ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ. Τα κυβερνητικά μέτρα, όπως η συνοδεία των πλοίων, η αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου ή οι μειώσεις στους φόρους επί των καυσίμων, παρουσιάζουν οριακά κέρδη… συμβολικά… είναι δευτερεύοντα.

Πρέπει να αποκατασταθεί η ροή στο Στένο του Ορμούζ. Ακόμη και η λήξη του πολέμου μπορεί να μην βοηθήσει τόνισε: ‘’Δεν υπάρχει εγγύηση’’».