Data Center στις ΗΠΑ: Προειδοποιήσεις για επερχόμενη υπερπροσφορά και «φούσκα» 10,3 τρισ. δολαρίων

Ημερομηνία:

Η σημερινή έλλειψη υποδομών για την υποστήριξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) αποδεικνύεται προσωρινή, καθώς η αγορά εισέρχεται σε έναν γνώριμο κύκλο κερδοσκοπικής υπερεπένδυσης που απειλεί να οδηγήσει σε απότομη διόρθωση με ευρύτερες μακροοικονομικές συνέπειες.

Σε ανάλυσή του ο Μαρκ ΜακΚάρθι επισημαίνει ότι η κατασκευή κέντρων δεδομένων (data centers) Τεχνητής Νοημοσύνης —με επίκεντρο περιοχές όπως η κομητεία Λάουντουν στη Βιρτζίνια, η οποία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό τέτοιων εγκαταστάσεων παγκοσμίως και θεωρείται η ψηφιακή πρωτεύουσα των ΗΠΑ— αναμένεται να υπερβεί τη μελλοντική ζήτηση, επαναλαμβάνοντας το ιστορικό μοτίβο των σιδηροδρόμων και των τηλεπικοινωνιακών δικτύων του διαδικτύου.

Καθώς το αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης δεν διαθέτει τα εργαλεία για να αποτρέψει την επερχόμενη συρρίκνωση και την πτώση των χρηματιστηριακών αξιών, οι ρυθμιστικές αρχές και το επόμενο Κογκρέσο καλούνται να εστιάσουν στην προστασία των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας, στη θέσπιση κανόνων ασφαλείας και αστικής ευθύνης, καθώς και στον περιορισμό της παραπληροφόρησης από τα μοντέλα ΤΝ.

Η εκρηκτική ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, οι επενδύσεις-μαμούθ και οι αντιδράσεις

Στον πυρήνα της φυσικής υποδομής των κέντρων δεδομένων βρίσκονται τα μικροτσίπ —και ιδίως τα τσιπ μνήμης— τα οποία καταγράφουν ελλείψεις και αυξημένες τιμές, παρότι οι μεγάλοι πάροχοι υπολογιστικού νέφους, όπως η Amazon, η Google και η Microsoft, έχουν εξασφαλίσει σταθερή τροφοδοσία από εταιρείες όπως η Nvidia και αναπτύσσουν παράλληλα δικούς τους επεξεργαστές. Συνυπολογίζοντας το κόστος γης, σχεδιασμού, κατασκευής, ενέργειας, ψύξης και δικτύωσης, οι τρεις αυτοί τεχνολογικοί κολοσσοί μαζί με τη Meta αναμένεται να διαθέσουν περίπου 750 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες μόνο εντός του τρέχοντος έτους, σχεδόν στο σύνολό τους για υποδομές ΤΝ. Παράλληλα, ανεξάρτητοι πάροχοι «neocloud», όπως η CoreWeave, κατασκευάζουν εξειδικευμένες εγκαταστάσεις τις οποίες εκμισθώνουν σε εταιρείες υπολογιστικού νέφους ή απευθείας σε εταιρείες ανάπτυξης ΤΝ, έχοντας ως βασικούς πελάτες τη Microsoft, την OpenAI και τη Meta.

Την ίδια στιγμή, κορυφαίες εταιρείες του κλάδου επιδίδονται σε αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση υπολογιστικής ισχύος. Σύμφωνα με το επίσημο ενημερωτικό δελτίο (S1) για την αρχική δημόσια προσφορά της, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 26 Οκτωβρίου, η Anthropic προβλέπει δαπάνες τουλάχιστον 518 δισεκατομμυρίων δολαρίων την επόμενη δεκαετία σε συνεργασία με έξι εταίρους —μεταξύ των οποίων η Google, η Microsoft και η Amazon— ποσό που ξεπερνά τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια εάν συνυπολογιστούν οι συμφωνίες προμήθειας τσιπ με εταιρείες όπως η Broadcom. Παρ’ όλα αυτά, η υφιστάμενη χωρητικότητα υπολείπεται των άμεσων αναγκών: όπως σημείωσε ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal Άσα Φιτς, «έρχεται στενότητα στα κέντρα δεδομένων», ενώ ανάλυση της Morgan Stanley εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση θα ανέλθει σε περίπου 56 γιγαβάτ το επόμενο έτος έναντι 51 γιγαβάτ νέων εγκαταστάσεων που θα τεθούν σε λειτουργία, διευρυνόμενη το 2028 στα 86 γιγαβάτ ζήτησης έναντι μόλις 68 γιγαβάτ διαθέσιμης ισχύος.

Η επέκταση των υποδομών συναντά πάντως τοπικές αντιδράσεις, καθώς το Τέξας και η Νέα Υόρκη ανέστειλαν την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων ΤΝ, η Πενσυλβάνια και το Όρεγκον επέβαλαν νέους περιορισμούς, ενώ το Heatmap καταγράφει ακυρώσεις έργων ύψους 260 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσα στο 2026. Μέρος αυτής της επιβράδυνσης λειτουργεί εξυγιαντικά, καθώς αυστηρότερες απαιτήσεις των εταιρειών κοινής ωφέλειας απομακρύνουν από τις λίστες αναμονής τα λεγόμενα «κέντρα-φαντάσματα» — περιπτώσεις όπου εταιρείες υπέβαλλαν πολλαπλά αιτήματα ηλεκτροδότησης σε διαφορετικούς παρόχους για ισχύ που ενδεχομένως δεν χρειάζονταν.

Παρά τα μορατόριουμ, η εταιρεία αναλύσεων Semianalysis εκτιμά ότι η χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων θα διπλασιαστεί το 2027 σε σύγκριση με το 2026, ωθούμενη από την εκρηκτική αύξηση της χρήσης υπηρεσιών ΤΝ: οι καταναλωτικές δαπάνες για ΤΝ υπερτριπλασιάστηκαν φέτος φθάνοντας τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια, τα εξαμηνιαία έσοδα της Anthropic έως τις 30 Ιουνίου εκτινάχθηκαν στα 16,3 δισεκατομμύρια δολάρια από 1,1 δισεκατομμύριο έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ η παγκόσμια ημερήσια επεξεργασία ανέρχεται σε περίπου 438,6 τρισεκατομμύρια μονάδες δεδομένων (tokens).

Ενδεικτικά, η Google επεξεργαζόταν 9,7 τρισεκατομμύρια tokens τον Μάιο του 2024 και ξεπέρασε τα 3,2 τετράκις εκατομμύρια τον Μάιο του 2026, η πλατφόρμα OpenRouter δεκαπλασίασε τον ετήσιο ρυθμό της από 10 σε πάνω από 100 τρισεκατομμύρια tokens στα μέσα του 2025, και η Goldman Sachs προβλέπει αύξηση της ζήτησης κατά 24 έως 70 φορές έως το 2030, φθάνοντας τα 120 τετράκις εκατομμύρια tokens μηνιαίως λόγω των αυτόνομων πρακτόρων ΤΝ και των μοντέλων συλλογιστικής.

Η υπερεπέκταση των 10,3 τρισ. δολαρίων, το «δίλημμα του φυλακισμένου» και τα πρώτα ρήγματα στις αγορές

Παρά τη ραγδαία άνοδο της χρήσης, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι διαμορφώνεται μια κερδοσκοπική φούσκα, καθώς θα κατασκευαστούν περισσότερα κέντρα δεδομένων από όσα μπορεί να απορροφήσει η μελλοντική ζήτηση. Έκθεση του Ινστιτούτου Brookings τον Σεπτέμβριο υπολογίζει ότι οι επενδύσεις στην ΤΝ θα ανέλθουν συνολικά σε 10,3 τρισεκατομμύρια δολάρια την περίοδο 2025-2032 —ποσό που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 3,63% του αμερικανικού ΑΕΠ ετησίως, ξεπερνώντας αναλογικά τις ιστορικές επενδυτικές εκρήξεις στα κανάλια, τους σιδηροδρόμους, τον εξηλεκτρισμό, τους αυτοκινητοδρόμους και τις τηλεπικοινωνίες— προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο συστημικός χρηματοοικονομικός κίνδυνος αποκρύπτεται σε «αδιαφανείς χρηματοδοτήσεις εκτός ισολογισμού μέσω κοινοπραξιών, ιδιωτικής πίστης, τιτλοποιήσεων, εταιρειών ειδικού σκοπού, δεσμεύσεων μίσθωσης, εγγυήσεων δανείων και άλλων δομών». Αντίστοιχα, η Gartner προβλέπει ότι επενδύσεις υποδομών ΤΝ ύψους 3,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ενδέχεται να υποστούν απομείωση έως το 2030, καθώς ο κλάδος θα δαπανήσει 7 τρισεκατομμύρια δολάρια αλλά θα αποκομίσει έσοδα που δεν θα υπερβαίνουν τα 3,6 τρισεκατομμύρια δολάρια, οδηγώντας το 80% των ανεξάρτητων εταιρειών neocloud σε παύση της αυτόνομης λειτουργίας τους.

Τον προβληματισμό των μεγάλων επιχειρήσεων ως προς την πραγματική απόδοση αυτών των δαπανών αποτύπωσε ο επενδυτής Ρέι Ντάλιο, εξηγώντας γιατί εκτιμά ότι η αγορά βρίσκεται «σχεδόν βέβαια» σε μια φούσκα Τεχνητής Νοημοσύνης:

«Νομίζω ότι ολόκληρος ο εταιρικός κόσμος της Αμερικής κοιτάζει τους λογαριασμούς του από την Anthropic και την OpenAI και λέει: “Εντάξει, πρέπει να σκεφτούμε πώς θα διασφαλίσουμε ότι θα αποκομίσουμε παραγωγικότητα από αυτό”».

Ακόμη πιο απαισιόδοξος εμφανίζεται ο επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων Apollo, Τόρστεν Σλοκ, παρατηρώντας ότι τα περιθώρια κέρδους στον δείκτη S&P 500 εκτός του τεχνολογικού κλάδου παραμένουν στάσιμα χωρίς ενδείξεις αύξησης της παραγωγικότητας, γεγονός που ωθεί τις παραδοσιακές αμερικανικές επιχειρήσεις να υποχωρούν και να αντιμετωπίζουν τις δαπάνες για tokens «όχι ως πηγή ανάπτυξης, αλλά ως κέντρο κόστους που βαραίνει τα περιθώρια κέρδους». Τα πρώτα ρήγματα είναι ήδη ορατά στις αγορές: η μετοχή της CoreWeave υποχώρησε κατά 17% μέσα σε μία εβδομάδα, συμπαρασύροντας ανταγωνιστές όπως η Nebius και η Iren, ενώ τα ομόλογα της CoreWeave και άλλων έργων κέντρων δεδομένων υποχώρησαν σε επίπεδα δυσπραγίας, κάτω από τα 80 σεντς ανά δολάριο. Πίσω από τη συσσώρευση χρέους βρίσκεται η απόκλιση ανάμεσα στην υπολογιστική ισχύ που δηλώνουν ότι χρειάζονται οι εταιρείες ΤΝ και σε εκείνη που τελικά θα χρησιμοποιήσουν, καθώς, όπως επισημαίνει ο επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων Πολ Κεντρόσκι, ένα «δίλημμα του φυλακισμένου» αναγκάζει κάθε εταιρεία να παραγγέλνει χωρητικότητα ικανή να καλύψει μόνη της ολόκληρη την αγορά ώστε να μη μείνει πίσω από τον ανταγωνισμό, όπως ακριβώς συνέβη με τις παράλληλες σιδηροδρομικές γραμμές του 19ου αιώνα.

Οι μακροοικονομικές παρενέργειες και η ατζέντα παρέμβασης για το επόμενο Κογκρέσο

Ακόμη και ανεξάρτητα από τον κίνδυνο κατάρρευσης, η σημερινή κλίμακα επενδύσεων στην ΤΝ δημιουργεί στρεβλώσεις στην αμερικανική οικονομία, καθώς λειτουργεί πληθωριστικά και δημιουργεί λιγότερες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με αντίστοιχες επενδύσεις σε παραδοσιακούς κλάδους. Επιπλέον, η συγκέντρωση σχεδόν ολόκληρης της επενδυτικής ανάπτυξης των ΗΠΑ σε έναν μόνο κλάδο —τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα— απειλεί να εκτοπίσει αναγκαία κεφάλαια από την παραδοσιακή μεταποίηση και τις κατασκευές, καθώς και από άλλους κρίσιμους τομείς, όπως η ενσώματη ΤΝ και η ρομποτική, τα ηλεκτρικά οχήματα, οι καθαρές μορφές ενέργειας (αιολική και ηλιακή), η κβαντική τεχνολογία, η βιοτεχνολογία, η αεροδιαστημική και οι προηγμένες τηλεπικοινωνίες.

Παρότι το αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο δεν διαθέτει πολιτικά εργαλεία για να αποτρέψει τους επενδυτές από κινήσεις που οδηγούν σε ύφεση ή να ανακατευθύνει εγκαίρως τα κεφάλαια, η βεβαιότητα της αυτοδιόρθωσης της αγοράς δεν δικαιολογεί την αδράνεια της πολιτείας. Όπως είχε διατυπώσει χαρακτηριστικά ο οικονομολόγος Χερμπ Στάιν, «αν κάτι δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα, θα σταματήσει».

Ωστόσο, το επόμενο Κογκρέσο και οι αρμόδιες αρχές μπορούν και οφείλουν να παρέμβουν σε τέσσερα κρίσιμα πεδία: στην προστασία των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να μην επιβαρυνθούν το κόστος τροφοδοσίας των κέντρων δεδομένων ούτε τον λογαριασμό για ανενεργά δίκτυα μεταφοράς και διανομής μετά τη συρρίκνωση της ζήτησης, στην προώθηση ρυθμίσεων ασφαλείας έναντι επικίνδυνων πειραμάτων ΤΝ, στη διεξαγωγή ακροάσεων για την αστική ευθύνη των δημιουργών και παρόχων μοντέλων ΤΝ με παράλληλη θέσπιση συστήματος ασφάλισης για την αποζημίωση των θυμάτων, καθώς και στον περιορισμό της αναξιοπιστίας και παραπληροφόρησης των μοντέλων, ιδίως σε ευαίσθητους τομείς όπως η παροχή πληροφοριών δημόσιας υγείας.

techpolicy.press

Γίνε συνδρομητής! Στήριξε την προσπάθειά μας!

Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.

Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα.

  1. Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.

Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Οικολογική Κίνηση Κοζάνης για Data Centers: Εύκολες οι κριτικές, δύσκολες οι λύσεις

Την ανάγκη να επικρατήσει επιστημονική τεκμηρίωση και αντικειμενικότητα στη...

Οι μοναχοί στη Μονή Κουδουμά τάισαν τους μετανάστες με μακαρόνια – Ανθρωπιά και από τις γυναίκες του Άι Γιάννη

Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη Στη Μονή Κουδουμά, στην απομονωμένη ακτογραμμή των...