Οικολογική Κίνηση Κοζάνης για Data Centers: Εύκολες οι κριτικές, δύσκολες οι λύσεις

Ημερομηνία:

Την ανάγκη να επικρατήσει επιστημονική τεκμηρίωση και αντικειμενικότητα στη συζήτηση γύρω από την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων (Data Centers) προτάσσει η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης, δηλώνοντας ότι θα διαμορφώσει την τελική της θέση μόλις κατατεθεί η σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Με παρέμβασή της στις 16 Νοεμβρίου 2026 υπό τον τίτλο «Data Centers: Εύκολες οι κριτικές, δύσκολες οι λύσεις», η οργάνωση ζητά την άμεση εκπόνηση Ειδικού Χωροταξικού πλαισίου και ασκεί δριμεία κριτική σε όσους επικαλούνται επιλεκτικά την κατανάλωση νερού των ψηφιακών υποδομών, τη στιγμή που διεκδικούν την επαναλειτουργία λιγνιτικών μονάδων. Παράλληλα, προειδοποιεί κατά της αξιολόγησης των έργων με οικονομικά ανταλλάγματα και εκφράζει έντονο σκεπτικισμό για τη διαχείριση των αντισταθμιστικών ωφελειών, επικαλούμενη το προηγούμενο του Τοπικού Πόρου και της Δίκαιης Μετάβασης.

Η εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης και το αίτημα για Ειδικό Χωροταξικό

Αφετηρία της τοποθέτησης της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης αποτελεί η ραγδαία διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην οικονομία και την εκπαίδευση. Όπως επισημαίνεται, το 64% των εργαζομένων, το 41% των επιχειρήσεων —σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)— καθώς και το σύνολο των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία ΤΝ, την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση «σπεύδει ασθμαίνουσα» να ολοκληρώσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της. Σε διεθνές επίπεδο, καταγράφεται η αντίθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, όπου προωθείται η ανεξέλεγκτη γιγάντωση των υποδομών με 612 Data Centers μόνο στο Τέξας, και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιχειρεί, μαζί με την Ελλάδα, να θέσει κανόνες, όρια και ελέγχους με αργούς ρυθμούς, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στο περιβάλλον και στα δίκτυα και να θεσπιστούν αντισταθμιστικά οφέλη.

Εστιάζοντας στην εγχώρια πολιτική αντιπαράθεση και στην απουσία συγκεκριμένου σχεδιασμού για την κατανομή των υποδομών στη χώρα, η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης καλεί τα κόμματα και την Αυτοδιοίκηση να εγκαταλείψουν τα συνθήματα:

«Ακούμε σε όλη τη χώρα πολλά ΟΧΙ που συντηρούν το τοπικιστικό σλόγκαν “μακριά από την αυλή μου”, αλλά κανένα ΝΑΙ. Ας μας πουν λοιπόν τα κόμματα, που ξιφούλκησαν εξαρχής κατά των Data Centers, σε ποιες περιοχές προτείνουν να εγκατασταθούν. Είναι άμεση ανάγκη να γίνει Ειδικό Χωροταξικό για τα Data Centers και να ορισθούν περιοχές προτεραιότητας και αποκλεισμού, ώστε να αποφευχθούν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Υπάρχει ήδη μια πρόσφατη μελέτη της PwC. Τι προτείνουν λοιπόν τα κόμματα και η Αυτοδιοίκηση για όλα αυτά και κυρίως για το χωροταξικό; Φτάνουν τα συνθήματα. Θέλουμε νούμερα και επιστημονική τεκμηρίωση».

Στο ίδιο πλαίσιο, η οργάνωση τονίζει ότι πρέπει να πρυτανεύσει η αντικειμενικότητα, αποφεύγοντας τόσο την άκριτη αποδοχή των επενδύσεων όσο και τη δογματική απόρριψή τους με κριτήριο τη στάση απέναντι στην κυβέρνηση, πρακτικές που, όπως σημειώνει, έχουν οδηγήσει στο παρελθόν σε ιστορικά λάθη και χαμένες ευκαιρίες.

«Δύο μέτρα και δύο σταθμά» στο νερό: Η σύγκριση με τη ΔΕΗ και τον λιγνίτη

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περιβαλλοντική διάσταση και ειδικότερα στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, όπου η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης εντοπίζει φαινόμενα επιλεκτικής ευαισθησίας. Υπενθυμίζει ότι η ίδια υπήρξε από τους ελάχιστους φορείς που αντέδρασαν διαχρονικά στην εξάντληση των υδάτων της περιοχής από τη ΔΕΗ, καταθέτοντας τρεις ερωτήσεις στην Ευρωβουλή, δύο αναφορές, προσφυγές στον Συνήγορο του Πολίτη και πλήθος δημοσιευμάτων.

Αναφερόμενη στις αντιδράσεις που έχουν προκληθεί για το υδατικό αποτύπωμα μιας μονάδας 300 MW, η οργάνωση αντιπαραβάλλει τα μεγέθη της λιγνιτικής περιόδου και τη σιωπή που επικρατούσε τότε:

«Το Data Center των 300 MW θέλει 0,21 εκατ. κ.μ. ανά έτος. Και για το νούμερο αυτό έχει ξεσηκωθεί το σύμπαν, κυρίως από τους οπαδούς των λιγνιτικών μονάδων. Πού ήταν οι περισσότεροι από αυτούς, κυρίως οι “παλιοί”, όταν η ΔΕΗ έπαιρνε 72 εκατ. κ.μ. ανά έτος από τον Αλιάκμονα, όταν είχε καταστρέψει την υδροφορία στη Σαριγκιόλ και τις πηγές της Κοζάνης, όταν είχε αφαιμάξει τη Βεγορίτιδα αντλώντας 20 εκατ. κ.μ. ανά έτος μέχρι το 1997, κατεβάζοντας μαζί με τις αγροτικές γεωτρήσεις τη στάθμη της λίμνης κατά 35 μέτρα; Σιγή ιχθύος».

Διευκρινίζοντας ότι η κατανάλωση των 0,21 εκατ. κυβικών μέτρων ετησίως δεν θεωρείται αμελητέα, η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης υπογραμμίζει ότι η αξιοπιστία του δημόσιου διαλόγου πλήττεται όταν, στην προσπάθεια επιστροφής στον λιγνίτη, παραβλέπεται το περιβαλλοντικό παρελθόν των λιγνιτικών μονάδων, η λειτουργία των οποίων απαιτεί πολλαπλάσιες ποσότητες νερού.

Η αξιολόγηση της ΜΠΕ και ο σκεπτικισμός για τα αντισταθμιστικά οφέλη

Αναφορικά με τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οργάνωση στηλιτεύει τη λογική των οικονομικών ανταλλαγμάτων, υπενθυμίζοντας ότι στο παρελθόν η Αυτοδιοίκηση ενέκρινε αβασάνιστα τις ΜΠΕ της ΔΕΗ με γνώμονα τις θέσεις εργασίας και το πολιτικό όφελος —με φωτεινές εξαιρέσεις, όπως η απόρριψη της ΜΠΕ του Ορυχείου Μαυροπηγής και Αχλάδας. Αποτέλεσμα αυτής της στάσης, όπως αναφέρεται, ήταν η περιοχή να υποστεί τόσο περιβαλλοντική υποβάθμιση όσο και οικονομική απώλεια, καθώς δεν διεκδίκησε πόρους από τα μεταλλευτικά δικαιώματα ούτε από τη φορολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) μέχρι το 2018.

Καθορίζοντας το πλαίσιο με το οποίο πρέπει να εξεταστεί η επένδυση στην περιοχή, η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης απορρίπτει κάθε έννοια συμψηφισμού μεταξύ θέσεων απασχόλησης και οικολογικού κόστους:

«Η ΜΠΕ λοιπόν για το Data Center δεν πρέπει να κριθεί με οικονομίστικα κριτήρια και αντιπαροχές. Δεν μπορεί, παραδείγματος χάριν, να πούμε ΟΧΙ στο Data Center των 300 MW, αλλά ΝΑΙ σε εκείνο των 1.000 MW, επειδή το δεύτερο θα δώσει περισσότερες θέσεις εργασίας, παραβλέποντας έτσι τις σαφώς μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Κοντολογίς η μάχη για τη ΜΠΕ πρέπει να δοθεί χωρίς συμψηφισμούς και σε όλα τα περιβαλλοντικά και ενεργειακά μέτωπα: κατανάλωση νερού και ενέργειας από ΑΠΕ, επιπτώσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, ανάκτηση θερμότητας για άλλες χρήσεις, οικολογικές προδιαγραφές εγκαταστάσεων και υλικών, οχλήσεις θορύβου».

Εξίσου επιφυλακτική εμφανίζεται η οργάνωση και στο ζήτημα των αντισταθμιστικών ωφελειών, οι οποίες υπολογίζονται μεταξύ 6 και 20 εκατ. ευρώ ετησίως. Όπως σημειώνει, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι η πλειοδοσία υποσχέσεων —ακόμη και για δωρεάν ρεύμα— αλλά η τελική διάθεση των κονδυλίων, εκφράζοντας την πρόβλεψη ότι ενδέχεται να επαναληφθούν φαινόμενα διασπάθισης, ανάλογα με εκείνα που παρατηρήθηκαν στον Τοπικό Πόρο και στη Δίκαιη Μετάβαση.

Η παρέμβαση της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης αναδεικνύει τη σύνθετη εξίσωση που αντιμετωπίζει η Δυτική Μακεδονία στη μεταλιγνιτική εποχή, όπου η προσέλκυση μεγάλων ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών συναντά τη δυσπιστία μιας κοινωνίας με βαριά περιβαλλοντική κληρονομιά. Υπογραμμίζοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες «ημι-ενημέρωσης» δεν είναι δυνατή η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, η οργάνωση θέτει την κατάθεση μιας άρτιας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ως απαραίτητη προϋπόθεση για έναν ουσιαστικό, νηφάλιο και συμπεριληπτικό δημόσιο διάλογο.

Γίνε συνδρομητής! Στήριξε την προσπάθειά μας!

Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.

Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα.

  1. Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.

Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Οι μοναχοί στη Μονή Κουδουμά τάισαν τους μετανάστες με μακαρόνια – Ανθρωπιά και από τις γυναίκες του Άι Γιάννη

Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη Στη Μονή Κουδουμά, στην απομονωμένη ακτογραμμή των...