Μεγάλη νίκη για τις συλλογικότητες και όλους τους φορείς που συσπειρώθηκαν γύρω από τα ιστορικά κτίρια στον λόφο Καστέλλι, στα Χανιά, και υπερασπίστηκαν την εξέχουσα σημασία τους και τον δημόσιο χαρακτήρα τους είναι η απόφαση του Πολυτεχνείου Κρήτης να μην ανανεώσει τη σύμβαση με τη μονοπρόσωπη εταιρεία Belvedere ΕΠΕ.
Το ιδιωτικό συμφωνητικό, που είχαν υπογράψει το 2017 η Εταιρεία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πολυτεχνείου Κρήτης και η Belvedere, προέβλεπε την εκμετάλλευση του συγκροτήματος των εμβληματικών κτηρίων και τη μετατροπή τους σε πολυτελή ξενοδοχειακή μονάδα για 25 χρόνια, ενάντια στο ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο που ορίζει ότι η χρήση τους αφορά αποκλειστικά εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Σύσσωμη η κοινωνία των Χανίων, η «Πρωτοβουλία Πολιτών Ενάντια στην Ξενοδοχοποίηση των Μνημείων στον Λόφο Καστέλλι» που συγκροτήθηκε και συγκέντρωσε χιλιάδες υπογραφές, η Περιφέρεια, ο δήμος, επιστημονικές ομάδες αρχαιολόγων, μηχανικών, επιμελητήρια, σύλλογοι κ.ά. τάχθηκαν από την αρχή ενάντια στο σχέδιο ξενοδοχοποίησης της περιοχής με τη σπουδαία ιστορική, αρχαιολογική και πολιτιστική σημασία. Τα τρία ιστορικά ακίνητα της 5ης Μεραρχίας, των φυλακών και των στρατώνων, χτισμένα στη θέση που επί αιώνες βρισκόταν το διοικητικό κέντρο της πόλης, δεν θυσιάζονται, όπως όλα δείχνουν, στις ορέξεις των ιδιωτικών συμφερόντων.
Για την απόφαση του Πολυτεχνείου Κρήτης σημαντικό ρόλο έπαιξε η νέα διοίκηση που προέκυψε από τις πρόσφατες εκλογές, οι κινήσεις των πολιτών αλλά και η αδυναμία εκτέλεσης των εργασιών που προβλημάτιζε έντονα την εταιρεία. Οι εκπρόσωποί της, σύμφωνα με πληροφορίες μας, φαίνεται να άσκησαν ισχυρές πιέσεις ζητώντας την υποστήριξη της Εταιρείας Αξιοποίησης του Πολυτεχνείου υπό την απειλή «ή μας στηρίξτε μας ή μας αποζημιώνετε και φύγουμε». Η σύμβαση εκμίσθωσης των κτιρίων λήγει στις αρχές Αυγούστου και οι εκπρόσωποι της Belvedere ζήτησαν η νέα σύμβαση να μην ανανεωθεί μόνο για μια 3ετία (όπως έχει συμβεί τρεις φορές μέχρι σήμερα) αλλά να έχει μεγαλύτερη διάρκεια. Τελικά οι εκπρόσωποι του Πολυτεχνείου Κρήτης έλαβαν την απόφαση να λυθεί η συνεργασία ακολουθώντας τη βούληση μεγάλου μέρους της κοινωνίας.
Θυμίζουμε ότι τον Φεβρουάριο 2026, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Γιώργος Διδασκάλου (ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του λόγω της φερόμενης εμπλοκής του στο σκάνδαλο με το κύκλωμα της Πολεοδομίας) σε συνεννόηση, προφανώς, με την πολιτική του προϊσταμένη Λίνα Μενδώνη επιχείρησε παράνομα να εισαγάγει το θέμα της αλλαγής χρήσης των τριών κτιρίων στην ημερήσια διάταξη του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων. Η εισαγωγή του θέματος στο ΚΣΝΜ έγινε εσπευσμένα με τους ενδιαφερόμενους για παράσταση να ειδοποιούνται τελευταία στιγμή, αλλά τελικά να καταφέρνουν να συντονιστούν για να υπερασπιστούν τη σπουδαιότητα του λόφου. Το θέμα αποσύρθηκε τελικά από τη συνεδρίαση του ΚΣΝΜ σηματοδοτώντας μια νίκη για τους χιλιάδες πολίτες, τον Δήμο Χανίων, τις συλλογικότητες, την κατάληψη Rosa Nera στο κτίριο της 5ης Μεραρχίας, τους φορείς κ.λπ.
«Η συσπείρωση και η σύμπνοια του χανιώτικου κόσμου για το δίκαιο αυτό αίτημα οδήγησε και τους αρμόδιους φορείς να συνδράμουν αποφασιστικά και εν τέλει αποτελεσματικά. Ας είναι ο ομόψυχος αγώνας της πόλης των Χανίων παράδειγμα και για άλλες νικηφόρες μάχες πάνω σε θέματα που ταλανίζουν τον τόπο μας» δήλωσε στην «Εφ.Συν.» η αρχαιολόγος Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, πρώην γ.γ. του ΥΠΠΟ, διευθύντρια των Συστηματικών Ανασκαφών στον λόφο Καστέλλι και μέλος της Πρωτοβουλίας Ενάντια στην Ξενοδοχοποίηση.
«Τα Χανιά, περήφανα για την πολιτιστική κληρονομιά τους, όπως έχει προβληθεί τα τελευταία χρόνια με την ίδρυση και λειτουργία του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου, την ανάδειξη των βυζαντινών και μεσαιωνικών οχυρώσεων και την ένταξη του μινωικού ανακτορικού κέντρου της Κυδωνίας στην UNESCO, τώρα πανηγυρίζουν για τη ματαίωση της μετατροπής σε ξενοδοχειακή μονάδα του εμβληματικού συγκροτήματος του Πολυτεχνείου Κρήτης και ιστορικού μνημείου στην κορυφή του λόφου του Καστελλιού» γράφει η ίδια σε σχετική ανακοίνωση.
Θυμίζουμε ότι η Μαρία Βλαζάκη μαζί με τις συνεργάτιδες και τους συνεργάτες της στη συστηματική ανασκαφή που διενεργείται στην παλιά πόλη των Χανίων, στον λόφο Καστέλλι, έχουν φέρει στο φως εξαιρετικά κατάλοιπα της αρχαίας Κυδωνίας που καταδεικνύουν συνεχή κατοίκηση για πάνω από 5.000 χρόνια και σπουδαία ευρήματα όπως τα ίχνη τελετουργικής ανθρωποθυσίας νεαρής γυναίκας αλλά και το μοναδικό, ως προς τη διακόσμηση, πήλινο «Σφράγισμα του Δεσπότη». Η παράσταση είναι μοναδική στη μινωική τέχνη, ανήκει στην Υστερομινωική Β περίοδο και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων.
Η νέα διοίκηση του Πολυτεχνείου το επόμενο διάστημα θα κληθεί να πάρει τις αποφάσεις της για τη χρήση των ιστορικών κτιρίων για εκπαιδευτικούς και κοινωφελείς σκοπούς που θα διασφαλίζουν το δημόσιο χαρακτήρα τους.



