Οι γιατροί πανηγυρίζουν τα «πρωτοφανή» αποτελέσματα δοκιμών μιας θεραπείας για τον καρκίνο, η οποία κατάφερε να εξαλείψει όγκους σε ορισμένους ασθενείς που είχαν αποδειχθεί ανθεκτικοί σε άλλες θεραπείες.
Η ένεση, η οποία ονομάζεται αμιβανταμάμπη (amivantamab) και αναπτύχθηκε από την Johnson & Johnson, δοκιμάστηκε σε μια κλινική δοκιμή 11 εθνών, στην οποία χορηγήθηκε σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είτε είχε εξαπλωθεί είτε είχε υποτροπιάσει μετά την αποτυχία άλλων θεραπειών.
Οι όγκοι συρρικνώθηκαν σε περισσότερους από το ένα τρίτο των ασθενών, με αξιοσημείωτες αλλαγές να καταγράφονται μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη χορήγησή της. Σε 15 ασθενείς, οι γιατροί ανέφεραν ότι η ένεση είχε εξαλείψει πλήρως τους όγκους τους.
«Πρόκειται για πρωτοφανώς ισχυρές ανταποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει γίνει ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία», δήλωσε στον The Guardian ο Κέβιν Χάρινγκτον (Kevin Harrington), καθηγητής βιολογικών θεραπειών καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (Institute of Cancer Research) στο Λονδίνο. «Πρόκειται για μια ομάδα ασθενών για τους οποίους οι θεραπευτικές επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, επομένως το να βλέπουμε αυτό το επίπεδο οφέλους είναι πολύ εντυπωσιακό».
Τα αποτελέσματα της δοκιμής θα παρουσιαστούν την Κυριακή κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνάντησης της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (American Society of Clinical Oncology) στο Σικάγο.
Σύμφωνα με τον Χάρινγκτον, το φάρμακο «έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο».
Η δοκιμή περιέλαβε 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, ο οποίος είναι η έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου. Σε 43 ασθενείς, οι όγκοι είτε συρρικνώθηκαν είτε εξαφανίστηκαν εντελώς. Από αυτή την ομάδα, 28 είδαν τους όγκους τους να συρρικνώνονται και 15 είχαν πλήρη εξαφάνιση των όγκων τους.
Εκτός από τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, το φάρμακο φέρεται να είχε παρόμοια αποτελέσματα σε ασθενείς με ορισμένους τύπους καρκίνου του πνεύμονα.
Η αμιβανταμάμπη λειτουργεί στοχεύοντας μια πρωτεΐνη που βοηθά τους όγκους να αναπτυχθούν και μπλοκάροντας ένα μονοπάτι που χρησιμοποιούν τα καρκινικά κύτταρα για να αντιστέκονται στη θεραπεία. Επιπλέον, κατευθύνει το ανοσοποιητικό σύστημα προς τον όγκο, ενεργοποιώντας τις φυσικές άμυνες του οργανισμού για να βοηθήσουν στη θεραπεία.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο έζησαν για διάμεσο διάστημα 12,5 μηνών μετά την έναρξη της θεραπείας, παρά το γεγονός ότι είχαν καρκίνο με κακή πρόγνωση αφού οι προηγούμενες θεραπείες είχαν σταματήσει να λειτουργούν.
Ο Καρλ Γουόλς (Carl Walsh), 56 ετών, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο της γλώσσας τον Μάιο του 2024 και εντάχθηκε στη δοκιμή τον Ιούλιο του 2025, δήλωσε στον The Guardian ότι είναι «πολύ ευχαριστημένος με την πρόοδο» από τότε που άρχισε να χρησιμοποιεί το φάρμακο.
«Τώρα νιώθω ικανός να ζήσω μια φυσιολογική ζωή. Πριν ξεκινήσω τη δοκιμή, δυσκολευόμουν να μιλήσω σωστά και έβρισκα το φαγητό δύσκολο εξαιτίας του πρηξίματος και του πόνου», δήλωσε στην εφημερίδα.
Πώς λειτουργεί
Λειτουργεί μπλοκάροντας δύο βασικά σήματα: τον EGFR (Υποδοχέας Επιδερμικού Αυξητικού Παράγοντα), μια πρωτεΐνη που βοηθά τους όγκους να αναπτυχθούν, και το MET, ένα ξεχωριστό μονοπάτι που τα καρκινικά κύτταρα συχνά χρησιμοποιούν για να διαφύγουν από τη θεραπεία. Έχει επίσης μια τρίτη ευεργετική δράση, βοηθώντας στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να επιτεθεί στον όγκο.
Αντίθετα με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες, η αμιβανταμάμπη (amivantamab) χορηγείται ως μια μικρή ένεση κάτω από το δέρμα (υποδορίως) και όχι μέσω ενδοφλέβιου ορού, καθιστώντας τη θεραπεία ταχύτερη και πιο εύκολη για τους ασθενείς, και σημαντικά απλούστερη στη χορήγηση σε εξωτερικά ιατρεία.
Οι περισσότερες παρενέργειες της θεραπείας, η οποία χορηγείται μία φορά κάθε τρεις εβδομάδες, ήταν ήπιες έως μέτριες, και λιγότεροι από έναν στους 10 ασθενείς διέκοψαν τη θεραπεία λόγω των παρενεργειών.
Εάν τα οφέλη που παρατηρήθηκαν σε αυτή τη μελέτη επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες δοκιμές, όπως η εν εξελίξει δοκιμή φάσης ΙΙΙ OrigAMI‑5, ελπίζεται ότι η θεραπεία θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη κάθε χρόνο, και δεκάδες χιλιάδες παγκοσμίως.
«Ένα εντυπωσιακό επίπεδο οφέλους»
Ο καθηγητής Κέβιν Χάρινγκτον (Kevin Harrington), Καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (ICR) του Λονδίνου και Συμβουλεύων Ογκολόγος στο Royal Marsden NHS Foundation Trust, δήλωσε:
«Πρόκειται για πρωτοφανώς ισχυρές ανταποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει γίνει ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Αυτή είναι μια ομάδα ασθενών για τους οποίους οι θεραπευτικές επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, επομένως το να βλέπουμε αυτό το επίπεδο οφέλους είναι πολύ εντυπωσιακό.
Τα αποτελέσματα παρέχουν πολύ ισχυρά υποστηρικτικά στοιχεία για την ανάπτυξη της αμιβανταμάμπης ενδεχομένως νωρίτερα σε περιπτώσεις υποτροπιάζοντος ή μεταστατικού καρκίνου κεφαλής και τραχήλου και βοήθησαν στη θεμελίωση της έναρξης μιας δοκιμής έγκρισης φάσης ΙΙΙ, της OrigAMI-5. Αυτή η θεραπεία έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο.»
Ο καθηγητής Κρίστιαν Χέλιν (Kristian Helin), Διευθύνων Σύμβουλος του Ινστιτούτου Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου, δήλωσε:
«Αυτή η μελέτη αποδεικνύει πώς η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσω αυστηρής αντικαρκινικής έρευνας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο, ακόμη και για ασθενείς με πολύ περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές. Η επίτευξη αυτού του επιπέδου ανταπόκρισης του όγκου και των ενθαρρυντικών αποτελεσμάτων επιβίωσης σε μια τόσο δύσκολη στη θεραπεία ομάδα αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός.
Στο ICR, είμαστε δεσμευμένοι να μετουσιώνουμε τις ανακαλύψεις σε θεραπείες που μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά στις ζωές των ασθενών, και είμαστε περήφανοι που βλέπουμε αυτό το έργο να βοηθά στην προώθηση του επόμενου σταδίου της κλινικής ανάπτυξης.»
Το φάρμακο δοκιμάζεται τώρα σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στην ικανότητά του να καταπολεμά τον καρκίνο του πνεύμονα, αλλά χρησιμοποιείται επίσης για τη θεραπεία του καρκίνου του παχέος εντέρου (ορθοκολικού), του εγκεφάλου και του γαστρικού καρκίνου.



