«Θα ήθελα να πω ότι είναι ιδιαίτερη χαρά μου, φίλες και φίλοι, που βρίσκομαι σήμερα εδώ ανάμεσά σας. Ευχαριστώ τους διοργανωτές για την πρόσκληση. Είναι δικαιωμένη κάθε προσπάθεια ύπαρξης υγιούς διαλόγου, τον οποίο έχει απόλυτη ανάγκη η χώρα μας, σε μια εποχή που τον χρειάζεται περισσότερο από ποτέ. Σήμερα, δυστυχώς, φοβάμαι ότι η επικοινωνιοκρατία έχει αντικαταστήσει την αληθινή πολιτική, εις βάρος του ορθού λόγου. Η σοβαρή πολιτική εδράζεται σε γνώσεις και θέσεις, όχι σε εφήμερες εικόνες, ούτε σε πληρωμένα τρολ του διαδικτύου, ούτε σε φτηνούς εντυπωσιασμούς.

Βρισκόμαστε εδώ λοιπόν στην Κρήτη· στην Κρήτη που κυριαρχεί το τελευταίο διάστημα στην πολιτική επικαιρότητα. Γινόμαστε μάρτυρες καθημερινών και, δυστυχώς, ανεξέλεγκτων καραβιών χιλιάδων παράνομων μεταναστών, και βέβαια αντιμετωπίζουμε το μεγάλο πρόβλημα των δομών φιλοξενίας. Την ίδια στιγμή, βρίσκονται στο προσκήνιο τα συνεχή, τραγικά δυστυχήματα στους δρόμους εν αναμονή της ολοκλήρωσης του ΒΟΑΚ, αλλά και η τεράστια ερήμωση των χωριών σε ολόκληρη την κρητική ύπαιθρο και ειδικά στα Σφακιά.»

«Είδαμε επίσης την πρόσφατη αποχώρηση του αμερικανικού κολοσσού της ExxonMobil από τις έρευνες στα θαλάσσια οικόπεδα νότια του νησιού, καθώς και την αναστολή των σχετικών διεργασιών. Θα μου πείτε ότι θα έπρεπε να είχαν ήδη γίνει σαφείς σχεδιασμοί για το απαραίτητο εργατικό και επιστημονικό προσωπικό που όφειλε να ασχοληθεί με τις εξορύξεις. Επιπλέον, από όσο γνωρίζω, το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι είναι το μόνο μεγάλο αεροδρόμιο το οποίο δεν έχει προβλεφθεί να συνδεθεί με μέσα σταθερής τροχιάς (σιδηρόδρομο) για την ομαλή εξυπηρέτηση των εκατομμυρίων ταξιδιωτών που πρόκειται να το χρησιμοποιήσουν.

Προφανώς υπάρχουν και θετικά έργα που γίνονται, δεν είναι όλα μαύρα —αυτό έλειπε. Ωστόσο, η γενική εικόνα που αποκομίζω είναι ότι η Κρήτη κινδυνεύει να χάσει τον ιδιαίτερο τρόπο οικονομίας και παραδοσιακής ζωής που διατηρούσε μέχρι τώρα. Κινδυνεύει, δηλαδή, να μεταμορφωθεί σε έναν υπερφορτωμένο τόπο άναρχου, μαζικού τουρισμού, χωρίς να διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές φέρουσας ικανότητας. Αυτό θα σημάνει την αποδυνάμωση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της Κρήτης και την αλλοίωση της ταυτότητας του νησιού. Εγώ, αυτό το μέλλον δεν το θέλω.»

Το Δημογραφικό Πρόβλημα και η Εγκατάλειψη της Υπαίθρου

«Φίλες και φίλοι, ο συνδυασμός της δημογραφικής κρίσης, που αποτελεί το κορυφαίο πρόβλημα στον τόπο μας, με την πλήρη εγκατάλειψη της επαρχίας είναι καταστροφικός. Κοντεύω να κλείσω 50 χρόνια από τότε που εκλέχθηκα για πρώτη φορά βουλευτής στην επαρχία. Αυτός ο συνδυασμός του δημογραφικού προβλήματος με την ερήμωση της υπαίθρου συμβαίνει, δυστυχώς, σε ολόκληρη την Ελλάδα. Οι νέοι άνθρωποι βλέπουν ότι στερούνται δυνατοτήτων και ίσων ευκαιριών στην περιφέρεια, και γι’ αυτό επιλέγουν να φύγουν.

Βλέπουν επίσης ότι τα χρήματα από τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν διαχέονται δίκαια στην κοινωνία. Δεν ακουμπάνε τους μικρομεσαίους, αλλά καταλήγουν σε ελάχιστους ισχυρούς. Αυτό αποτελεί ένα βαθύ τραύμα για τη μεσαία τάξη. Όλα αυτά τα φωνάζω εδώ και χρόνια και δεν βλέπω το πολιτικό σύστημα πραγματικά να στέκεται να κάνει κάτι ουσιαστικό. Η κυβέρνηση έπρεπε ήδη να έχει κόψει τα πεταμένα λεφτά και να τα κατευθύνει στοχευμένα στο δημογραφικό και στην ενίσχυση της επαρχίας.

Και μην πείτε ότι δεν υπάρχουν χαμένοι πόροι από τις απευθείας αναθέσεις, την κατανομή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, τις κάθε λογής χορηγίες μέχρι την υπερκοστολόγηση των έργων. Παντού παρατηρούμε αδιαφάνεια και σπατάλες. Και το πιο επικίνδυνο είναι, ξέρετε, να το δεχτούμε όλοι αυτό σαν κάτι φυσιολογικό ή σαν μια αναμενόμενη νέα κανονικότητα. Κρούω λοιπόν τον κώδωνα του κινδύνου και προτείνω δύο άμεσα οικονομικά μέτρα εφαρμογής:

• Μείωση των φορολογικών συντελεστών για τους μικρομεσαίους.

• Πλήρης κατάργηση της προκαταβολής φόρου.

Αυτά πρέπει να γίνουν άμεσα, προκειμένου η μεσαία τάξη να πάρει μια πρώτη, ουσιαστική ανάσα.»

Ο Τوυρκικός Αναθεωρητισμός και η Γαλάζια Πατρίδα

«Είμαι όμως εδώ για να στείλω και ένα δεύτερο, εξαιρετικά κρίσιμο μήνυμα. Για πρώτη φορά μετά τη Μεταπολίτευση, βλέπουμε σήμερα ένα φαινόμενο πρωτόγνωρο: την πλήρη εξάπλωση του τουρκικού αναθεωρητισμού, ο οποίος ξεδιπλώνεται πλέον απροκάλυπτα παντού. Στην Θράκη μας εξαγοράζονται συστηματικά χιλιάδες στρέμματα γης από τουρκικά συμφέροντα, μέσω διαφόρων μεθοδεύσεων.

Και πάνω απ’ όλα, εδώ στην Κρήτη και στο Αιγαίο, η Ελλάδα αμφισβητείται ανοιχτά στα ανατολικά, στα βόρεια και προς τον νότο με το παράνομο δόγμα της ‘Γαλάζιας Πατρίδας’, διεκδικώντας ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή μας. Δεν μπορούμε να παραμένουμε αδρανείς όταν η Τουρκία, προσέξτε, εκτελεί βήμα-βήμα τον γεωπολιτικό της σχεδιασμό. Ποιο πολιτικό κόμμα —δεξιό, αριστερό ή κεντρώο— μπορεί να διαφωνήσει ότι επιβάλλεται να κινηθούμε προληπτικά, πριν και όχι μετά από τις καινούργιες τουρκικές παρανομίες και προκλήσεις;

Πρότεινα, και το επαναφέρω και σήμερα, να ζητήσουμε την έκτακτη σύγκληση Συνόδου Κορυφής στην Ευρώπη με αποκλειστικό θέμα τις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις. Η Ελλάδα, όπως και η Κύπρος, αποτελούν ευρωπαϊκά εδάφη, και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι δυνατόν να δείχνει σε όλα σχεδόν τα ζητήματα ότι είναι άβουλη και ανήμπορη.

Η Ευρώπη οφείλει να καταλάβει ότι η Ελλάδα πρέπει άμεσα να ξεκαθαρίσει τον δικό της γεωπολιτικό ορίζοντα, ο οποίος ταυτόχρονα αποτελεί και ορίζοντα της ίδιας της Ευρώπης. Κι αν με ρωτάτε πώς ξεκαθαρίζεται αυτός ο ορίζοντας, θα απαντήσω με έναν μόνο τρόπο: να γίνει σαφές ότι η Τουρκία θα έχει βαρύ κόστος εάν δεν συμμορφωθεί με τη διεθνή νομιμότητα. Και στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ, δηλαδή, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να μπλοκάρουμε συμφωνίες και να απαιτήσουμε ίδια μέτρα και ίδια σταθμά στη διεθνή παλαίστρα. Αν κινηθούμε κατόπιν εορτής, ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας καλοστημένης παγίδας από την πλευρά της Άγκυρας.»

Η Στρατηγική Παγίδα στο ΝΑΤΟ

«Ακούστε, η Τουρκία σχεδιάζει τον πλήρη έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου. Ένα τεράστιο πλεονέκτημα για εκείνη θα ήταν να δεχτεί το ΝΑΤΟ τη δημιουργία δύο νέων στρατηγείων που επιθυμεί η Άγκυρα να γίνουν στην Κωνσταντινούπολη και στα Άδανα. Τυχόν τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε ότι η Τουρκία παίρνει στα χέρια της, με τη σφραγίδα του ΝΑΤΟ, τον επιχειρησιακό έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου.

Ο Ερντογάν χτυπάει από δύο πλευρές: από τη μία με το παράνομο νομοσχέδιο περί ‘Γαλάζιας Πατρίδας’ εις βάρος των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, και από την άλλη μέσω των δομών του ΝΑΤΟ. Όμως, προσέξτε: στο ΝΑΤΟ απαιτείται ομοφωνία. Τίποτα δεν θα εμπόδιζε την Τουρκία να αναβάλει προσωρινά την ψήφιση του εσωτερικού της νόμου για τη ‘Γαλάζια Πατρίδα’ και, φορώντας τον μανδύα του ‘καλού παιδιού’, να απαιτήσει και τη δική μας έγκριση για τα δύο ανατολικά στρατηγεία.

Αν εμείς, στο πλαίσιο της υποτιθέμενης φιλίας μας, υπογράψουμε, εκείνη αργότερα θα επανέλθει στους γνωστούς παραλογισμούς της, έτοιμη να επαναφέρει τις διεκδικήσεις της. Γι’ αυτό φωνάζω: τώρα πρέπει να κινηθούμε, πριν είναι αργά. Έχουμε εναλλακτικές:

• Προληπτικό Βέτο: Να δηλώσουμε ρητά ότι η Ελλάδα θα θέσει βέτο για τα δύο τουρκικά στρατηγεία, αν δεν ακυρωθούν οριστικά και με διεθνώς δεσμευτικό τρόπο τα επεκτατικά σχέδια της Τουρκίας.

• Αντιπρόταση στο ΝΑΤΟ: Η Ελλάδα να αντιπροτείνει τη δημιουργία ενός νέου επιχειρησιακού κέντρου της Συμμαχίας στην Κρήτη ή την Κάρπαθο.

• Εθνική Νομοθέτηση: Η ελληνική Βουλή οφείλει να νομοθετήσει εξαρχής το δικό μας εθνικό στρατηγικό πλαίσιο.»

Οι Ψευδαισθήσεις των «Ήρεμων Νερών»

«Η επιθετικότητα της Τουρκίας πλήττει άμεσα την οικονομία μας και την προοπτική εκμετάλλευσης των πλουτοπαραγωγικών πηγών της περιοχής. Αν η Ελλάδα στερηθεί τους πόρους που της ανήκουν βάσει του Διεθνούς Δικαίου, η οικονομική μας πρόοδος θα επηρεαστεί αρνητικά. Επίσης, η Ευρώπη θα πρέπει να ξέρει ότι αν ο προκλητικός Ράμα στην Αλβανία συνεχίσει να μην σέβεται τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας, η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να μπλοκάρει την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας παντού. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό της να είναι ο χρήσιμος και δεδομένος ‘ηλίθιος’ της περιοχής.

Θα μου πείτε, πώς θα τα κάνει αυτά μια κυβέρνηση με την τρέχουσα πολιτική του Υπουργείου Εξωτερικών; Είδαμε έναν Υπουργό Εξωτερικών ο οποίος πρόσφατα δήλωσε ουσιαστικά ότι δεν επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 μίλια στο Αιγαίο επειδή κάτι τέτοιο θα προκαλούσε ένταση. Αυτό δείχνει έλλειψη σοβαρότητας. Πώς μπορεί να αντιδράσει μια κυβέρνηση των λεγόμενων ‘ήρεμων νερών’, όταν όλοι βλέπουμε ότι τα νερά αυτά είναι συνεχώς ταραγμένα; Πώς μπορεί να αντιδράσει η ηγεσία που, αφού υπέγραψε πανηγυρικά διακηρύξεις φιλίας με την Τουρκία, ανέχεται τώρα την Άγκυρα να τις καταπατά καθημερινά; Είναι όλα αυτά σοβαρή πολιτική;

Αυτή την ψευδαίσθηση ότι όλα πάνε καλά δημιουργεί διεθνώς η κυβέρνηση, μιλώντας για ‘ήρεμα νερά’. Όχι επειδή η Τουρκία σταμάτησε να μας προκαλεί, αλλά επειδή εμείς επιλέγουμε να μην αντιδρούμε. Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει την ελληνική ΑΟΖ, το δόγμα της ‘Γαλάζιας Πατρίδας’ θεσμοθετήθηκε από την Άγκυρα και διδάσκεται ήδη στα σχολεία της στα μικρά παιδιά, ενώ είδαμε πρόσφατα και την παρενόχληση κατά την πόντιση του υποβρύχιου καλωδίου στην Κάσο. Γιατί έγιναν όλα αυτά; Γιατί απλούστατα η ελληνική κυβέρνηση άλλαξε το δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής, αντικαθιστώντας τη σταθερότητα των θέσεών μας με τον κατευνασμό.»

Η Σύγκριση με το Παρελθόν και η Κρίση Εκπροσώπησης

«Αλήθεια, σας θυμίζει κάτι αυτό; Το ίδιο ακριβώς επιχείρημα επιστρατεύτηκε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το 2018-2019, όταν υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών. Τότε απεμπολήσαμε τις εθνικές θέσεις όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων, αναγνωρίζοντας ‘μακεδονική’ εθνότητα και γλώσσα, δίνοντας μόνοι μας ένα όνομα το οποίο αποτελεί το όχημα του σκοπιανού αλυτρωτισμού.

Σε τι διαφέρει ουσιαστικά η εξωτερική πολιτική του τότε με τη σημερινή; Θα το πω ευθέως: Μοιάζουν, διότι έχουν την ίδια επικοινωνιακή αντίληψη περί πολιτικής, όπου τα πάντα θυσιάζονται στον εντυπωσιασμό και στη διαχείριση της προσωπικής εικόνας των ηγετών.

Ο κύριος Τσίπρας διέγραψε στελέχη και διέλυσε το κόμμα του σε πέντε κομμάτια, ελπίζοντας να επιστρέψει αργότερα στο προσκήνιο. Ο κύριος Μητσοτάκης περιθωριοποίησε τη βάση της Νέας Δημοκρατίας και στράφηκε εναντίον δύο πρώην προέδρων και πρωθυπουργών, για να εμφανίζεται ως ο απόλυτος ηγεμόνας. Δεν ενδιαφέρονται για την ουσία της πολιτικής, αλλά για το πολιτικό μάρκετινγκ. Οι σημερινοί τους σύμβουλοι ήταν οι παλιοί ιδεολογικοί τους αντίπαλοι. Δεν στέκονται σε ιδεολογίες.

Η μεγάλη Κεντροδεξιά παράταξη έχει μείνει ανεκπρόσωπη στο όνομα ενός ιδεολογικά ακαθόριστου ‘Κέντρου’. Το σημερινό μεταλλαγμένο κυβερνητικό κόμμα ομνεί περισσότερο σε ξένες παρακαταθήκες παρά στις δικές μας αρχές. Μόλις προχθές είδαμε πρώην στελέχη από το ‘Ποτάμι’ να καταλαμβάνουν κυβερνητικές θέσεις.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τη Νέα Δημοκρατία να υποχωρεί πλέον στην περιοχή του 25%. Η μαζική φυγή των πολιτών από την πολιτική —καθώς μεταξύ των τελευταίων αναμετρήσεων χάθηκαν περίπου 2 εκατομμύρια ψηφοφόροι— αποτελεί μια θανάσιμη αρρώστια για τη δημοκρατία μας. Υπάρχει ένα τεράστιο κενό εκπροσώπησης, και αυτό το κενό δεν προμηνύει τίποτα καλό για το μέλλον.»

Η μαζική φυγή των πολιτών από την πολιτική είναι για μένα μια θανάσιμη αρρώστια για την πολιτεία μας και για τη δημοκρατία. Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχει ένα τεράστιο, προφανές κενό· η απογοήτευση των ψηφοφόρων δεν μειώνεται, μεγαλώνει. Η κοινωνία απομακρύνεται και η πολιτική ασκείται πλέον επιφανειακά, μόνο για τις εντυπώσεις.

Αυτό το κενό εκπροσώπησης δεν προμηνύει τίποτα καλό για το μέλλον. Είναι μια καμπάνα για το πολιτικό μας σύστημα —μια καμπάνα όμως που βαράει, την ώρα που η κυβέρνηση σφυρίζει αδιάφορα μπροστά σε αυτά τα φαινόμενα.

Θέλω να σημειώσω κάτι ιδιαίτερα εξοργιστικό: βλέπουμε διευθυντές δημοσκοπικών εταιρειών να νουθετούν πολιτικούς και κόμματα, να δίνουν γραμμή. Μα, οι πολιτικοί και τα κόμματα δεν διορίζονται από εταιρείες, εκλέγονται από την κοινωνία! Ακόμη κι έτσι, οι δημοσκοπήσεις φέρνουν πλέον τη Νέα Δημοκρατία κοντά στο 25%. Κι ενώ η παράταξη μεταλλάσσεται και αιμορραγεί κοινωνικά, κάποιοι στο Μαξίμου φαντασιώνονται ποσοστά άνω του 37% και αρνούνται να δουν την πραγματικότητα. Το κόμμα στερείται κοινωνικής γείωσης, κι όμως ο κύριος Μητσοτάκης συνεχίζει με αλαζονικό ύφος.

Η Ιδεολογική Μετάλλαξη και η Στοχοποίηση των Ιστορικών Στελεχών

Το κενό εκπροσώπησης έχει σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά. Η μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη έχει μείνει ανεκπροσώπητη για χάρη ενός ιδεολογικά ακαθόριστου «Κέντρου». Το σημερινό, μεταλλαγμένο κόμμα ομνεί περισσότερο σε ξένες παρακαταθήκες παρά στις δικές μας αρχές. Μόλις προχθές, ένα πρώην στέλεχος του «Ποταμιού» ανέλαβε κυβερνητική θέση —τη στιγμή που το Ποτάμι έχει διαλυθεί και οι άνθρωποί του έχουν μετακομίσει στη Νέα Δημοκρατία.

Και την ίδια ώρα, το κυβερνητικό σύστημα με χαρακτηρίζει ως «ακραίο». Με έπαιρναν κάποτε τηλέφωνο από τη Νέα Δημοκρατία να σιωπήσω. Ακούω το κυβερνητικό μπλοκ να δηλώνει ότι είναι καλό να μην υπάρχουν έτσι «χαρακτηρισμένοι» στην παράταξη. Αυτό είναι μνημείο ηλιθιότητας! Μια άλλη υπουργός του κυρίου Μητσοτάκη, για να δικαιολογήσει τα πανάκριβα ενοίκια που πληρώνει ο κόσμος, δήλωσε κυνικά ότι «το τζάμπα πέθανε». Ένας άλλος, μέχρι πρόσφατα κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, μαζί με αρθρογράφους του συστήματος, αποκαλούν εδώ καιρό εμένα και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή «γεροντάκια». Αυτά δεν είναι απλώς γελοία, είναι ύβρις προς την ιστορία της παράταξης.

Πρέπει επιτέλους να απαντήσουμε: σε ποιον τελικά ανήκει η Νέα Δημοκρατία; Σε όσους την υπηρέτησαν ως ιστορικό χρέος ή σε αυτούς που τη μεταχειρίζονται ως εκλογική εταιρεία; Έχω 55 χρόνια κοινωνικής και πολιτικής διαδρομής και δεν υποχώρησα ποτέ μπροστά στο προσωπικό ή πολιτικό κόστος. Οι αγώνες για την πατρίδα δεν έχουν ημερομηνία λήξης· θα υπηρετείς την πατρίδα και θα την υπερασπίζεσαι μέχρι τέλους.

Η «Άλλη Ελλάδα» και τα Ιστορικά Διδάγματα

Δεν θα βρισκόμουν σήμερα εδώ, μπροστά στους άνδρες και τις γυναίκες της Κρήτης, αν δεν πίστευα ακλόνητα ότι υπάρχει μια «Άλλη Ελλάδα». Μια Ελλάδα που δεν ακούγεται στα συστημικά μέσα, αποτελούμενη από πατριώτες και δημοκράτες όλων των πολιτικών χώρων που κουράστηκαν από αυτό το απέραντο επικοινωνιακό φρενοκομείο. Αυτοί οι πολίτες αποτελούν την πλειοψηφία.

Υπάρχει η Ελλάδα που παράγει, που δημιουργεί, που ξυπνάει κάθε πρωί στην περιφέρεια για να κρατήσει όρθια τα χωράφια και τα μαγαζιά της. Είναι η Ελλάδα της εντιμότητας, που δεν ζητάει προνόμια ούτε εφήμερα επιδόματα, αλλά απαιτεί:

• Αξιοκρατία και διαφάνεια.

• Ασφάλεια και φύλαξη των συνόρων.

• Ανταγωνιστικότητα, παραγωγή και εθνική αξιοπρέπεια.

Πριν από 118 χρόνια, το 1908, ο Κωστής Παλαμάς, βιώνοντας μια ανάλογη περίοδο εθνικής παρακμής, έγραψε τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου», καλώντας την πολιτική να αλλάξει ριζικά και να κλείσει μέσα στην καρδιά της το χρέος προς την πατρίδα. Και πράγματι, έναν χρόνο μετά, το 1909, η Ελλάδα αναγεννήθηκε με το Κίνημα στο Γουδί και την έλευση του Ελευθερίου Βενιζέλου. Το ίδιο συνέβη μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο με τον Αλέξανδρο Παπάγο, το ίδιο και το 1974 με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο η ελπίδα πάντα επιστρέφει. Η πολιτική, όπως και η Ιστορία, δεν ανέχεται το κενό.

Η Εύθραυστη Οικονομία και η Στρέβλωση του Ταμείου Ανάκαμψης

Προχωρώντας στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης, ας μιλήσουμε για την οικονομία. Προβάλλεται διεθνώς μια εικόνα δημοσιονομικής επιτυχίας, επειδή η Ελλάδα βγήκε από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος της Ένωσης μετά από χρόνια. Ωστόσο, με μια πιο προσεκτική ματιά, τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι τα πράγματα είναι εξαιρετικά εύθραυστα, καθώς οι ρυθμοί ανάπτυξης προβλέπεται να επιβραδυνθούν. Παράλληλα, αφήσαμε ανεκμετάλλευτη μια ιστορική αναπτυξιακή ευκαιρία: το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το τεράστιο πρόβλημα είναι ότι οι πόροι του Ταμείου δεν διαχέονται στο σύνολο της οικονομίας. Αν εξετάσουμε τον επιχειρηματικό ιστό, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν πάνω από το 90% με 95%. Κι όμως, τα χρήματα κατευθύνθηκαν σε ελάχιστους ομίλους. Αυτό στην οικονομική θεωρία ονομάζεται «κλειστό ολιγοπώλιο» και δεν τιμά την κατάσταση.

Πώς γίνεται ο Έλληνας εργαζόμενος να καταγράφει τις περισσότερες ώρες εργασίας στην Ευρώπη, αλλά η χώρα να έχει τόσο χαμηλή παραγωγικότητα και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα να βρίσκεται στην τελευταία θέση μαζί με τη Βουλγαρία; Τι θα γίνει όταν στερέψουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια; Θα ζούμε μόνιμα με τον πληθωρισμό; Ο μόνος τρόπος αναπλήρωσης του ελλείμματος είναι η παραγωγή μεγάλου εύρους που θα αφορά τους πολλούς και όχι η φυγή των κερδών στο εξωτερικό.

Το Εκρηκτικό Μείγμα της Ακρίβειας, της Ενέργειας και της Στέγασης

Η ακρίβεια και ο πληθωρισμός στα είδη βασικής κατανάλωσης, στα τρόφιμα και στη στέγαση γονατίζουν την κοινωνία και ιδιαίτερα τους νέους. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ελλάδα είναι τρεις φορές υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρώπης. Η δική μου λογική είναι ξεκάθαρη: αν μειώσεις δραστικά τον ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, η μείωση θα φανεί άμεσα στην τσέπη του καταναλωτή, θα αυξηθεί η κατανάλωση και τελικά το κράτος θα εισπράξει περισσότερα έσοδα λόγω της αυξημένης κινητικότητας.

Πάρτε για παράδειγμα τα λιπάσματα: η αμμωνία είχε 10 ευρώ το σακί και σήμερα έχει φτάσει στα ύψη. Πώς θα ανταπεξέλθει ο αγρότης στην καλλιέργεια με τις τιμές των φαρμάκων και των εφοδίων; Το 2012-2015, χωρίς τις σημερινές διεθνείς κρίσεις, η τιμή του πετρελαίου ήταν στα 100-105 δολάρια, αλλά στο πρατήριο η τιμή των καυσίμων ήταν 30% χαμηλότερη από τη σημερινή. Ο μόνος τρόπος είναι η μείωση του ειδικού φόρου στα καύσιμα, όπως ακριβώς έπραξαν η Ισπανία και η Ιταλία.

Στο δε ηλεκτρικό ρεύμα, το μεγάλο πρόβλημα είναι το Χρηματιστήριο Ενέργειας. Η τιμολόγηση κλείνει πάντα με βάση την ακριβότερη πηγή. Στην Ελλάδα, το 45% της ενέργειας προέρχεται από ΑΠΕ και το 20% από το φυσικό αέριο, όμως η τελική τιμή συμπαρασύρεται από το πανάκριβο φυσικό αέριο, επιτρέποντας ένα ασταμάτητο ράλι κερδοσκοπίας.

Στα ακίνητα, οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτιναχθεί λόγω της βραχυχρόνιας μίσθωσης (Airbnb), των funds που εξαγόρασαν τα κόκκινα δάνεια και της επιδοτούμενης στέγασης μεταναστών. Το χειρότερο όμως είναι η μακροπρόθεσμη ερήμωση της υπαίθρου· όταν οι πάντες αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα χωριά για τις μεγάλες πόλεις, η επαρχία σβήνει και οι περιουσίες απαξιώνονται.

Η Ελλάδα στο Νέο Πολυπολικό Διεθνές Σύστημα

Πορευόμαστε σε μια περίοδο υψηλών εντάσεων και μεγάλων ανακατατάξεων στο διεθνές σύστημα ισχύος. Όλες οι παραδοσιακές σταθερές αμφισβητούνται ή ανατρέπονται. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσαρμόζουν την εξωτερική τους πολιτική με απρόβλεπτο τρόπο, επεκτείνοντας την τεχνολογική τους κυριαρχία.

Η Ρωσία και η Ευρώπη αναζητούν, με διαφορετικούς τρόπους, τον νέο τους ρόλο στον κόσμο, ενώ νέες περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Ινδία (με πληθυσμό 1,4 δισεκατομμύρια), αποκτούν αυξημένο γεωπολιτικό βάρος. Μέσα σε αυτό το ρευστό και ενδεχομένως απρόβλεπτο περιβάλλον, όπου ανταγωνιστικά αναπτυξιακά σχέδια φιλοδοξούν να ενώσουν την Ασία με την Ευρώπη, η Ελλάδα οφείλει να επανακαθορίσει τη στρατηγική της θέση προστατεύοντας τα εθνικά της συμφέροντα.

Όλες οι γνωστές παραδοσιακές σταθερές πλέον αμφισβητούνται ή ανατρέπονται. Τις Ηνωμένες Πολιτείες τις παρακολουθούμε όλοι, αλλά προσαρμόζουν την πολιτική τους με τρόπο που συχνά δεν μπορούμε να προβλέψουμε, την ώρα που η τεχνολογική τους κυριαρχία επεκτείνει διαρκώς την παγκόσμια επιρροή τους. Η Ρωσία και η Ευρώπη, με διαφορετικούς τρόπους, αναζητούν τον νέο τους ρόλο στον κόσμο, ενώ νέες περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Ινδία, αποκτούν διαρκώς αυξημένο ειδικό βάρος.

Μέσα σε αυτό το ταραγμένο και ενδεχομένως απρόβλεπτο περιβάλλον, όπου ανταγωνιστικά αναπτυξιακά σχέδια φιλοδοξούν να ενώσουν την Ασία με την Ευρώπη, ποια είναι η θέση που έχει ή πρέπει να επιδιώξει να έχει η Ελλάδα;

Θα πω, πρώτα απ’ όλα, ότι ό,τι γίνεται αυτή τη στιγμή στον κόσμο πρέπει να το κοιτάξουμε μέσα από το πρίσμα της ευρωπαϊκής μας στρατηγικής. Δεν είναι περίεργο αν αναφέρω ονόματα που γνώριζα καλά ως πρώην Υπουργός Εξωτερικών. Σήμερα οι χώρες της Ευρώπης έχουν διπλασιαστεί και πλέον είμαστε 27 κράτη-μέλη.

Οι Δύο Παγκόσμιοι Γεωπολιτικοί Διάδρομοι

Για να αντιμετωπιστούν όλα αυτά τα προβλήματα και να διασφαλιστεί η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, οφείλουμε να παρακολουθούμε στενά δύο βασικούς δρόμους:

• Ο Δυτικός Διάδρομος (IMEC): Είναι αυτός που προωθούν κυρίως οι Αμερικανοί και συνδέει τη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ, την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη.

• Ο Κινεζικός Διάδρομος (Belt and Road): Ο δρόμος που λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον πρώτο, με την Κίνα να επιδιώκει τον δικό της οικονομικό έλεγχο.

Σε αυτά τα δύο διαφορετικά γεωπολιτικά σχέδια, τεράστιο ρόλο παίζει η Ινδία —μια αναδυόμενη υπερδύναμη 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, που κατέχει πλέον κορυφαία θέση στο διεθνές προσκήνιο. Η Ελλάδα οφείλει να βρει τη δική της καθαρή θέση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Η Στρατηγική της Αμερικής και το Μακροπρόθεσμο Σχέδιο της Τουρκίας

Η Αμερική αυτή τη στιγμή, υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ, προσπαθεί να ελέγξει δύο βασικά μέτωπα. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα. Το δεύτερο είναι η προσπάθεια περιορισμού των περιφερειακών της αντιπάλων, με κύριο στόχο το Ιράν.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία κινείται πάντα με βάση μια μακροπρόθεσμη στρατηγική· σχεδιάζει, περιμένει και η πολιτική της έχει συνέχεια. Αυτή είναι η τεράστια διαφορά μας. Όταν μιλάμε για εθνικά θέματα, η δική μας πλευρά οφείλει να εκπέμπει ένα ενιαίο και ξεκάθαρο μήνυμα. Δεν μπορεί να δείχνουμε αδράνεια όταν οι Τούρκοι στήνουν το δικό τους «πάρτι» αμφισβητήσεων στο Αιγαίο, χωρίς καμία ουσιαστική αντίδραση από εμάς.

Το Βραχυπρόθεσμο «Σήμερα» έναντι του «Αύριο» του 2046

Θα μου πείτε: είναι προτιμότερο το βραχυπρόθεσμο μοντέλο όπου λειτουργεί η δημοκρατία, από το μακροπρόθεσμο σχέδιο μιας απολυταρχίας; Ασφαλώς και η δημοκρατία είναι ανώτερη, αυτήν θα ψήφιζα πάντα.

Όμως, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι η Τουρκία, επειδή ακριβώς είναι μια ιδιότυπη, μη δημοκρατική χώρα, καταστρώνει σχέδια σε βάθος δεκαετιών. Την ίδια ώρα, εμείς στην Ελλάδα κοιτάμε στενά και επικοινωνιακά μόνο το «αύριο το βράδυ». Αν κοιτάξεις την πατρίδα μας μακροπρόθεσμα, με το βλέμμα στο μέλλον, αν δεις πού θα βρίσκεται η δημογραφική και στρατηγική εξέλιξη της Ελλάδας τον Ιούνιο του 2046 —όπως κοιτάζεις το μέλλον του παιδιού σου— τότε οφείλεις να δεις τα προβλήματα από μια εντελώς άλλη γωνία.

Η Αποχώρηση της ExxonMobil και η Εκχώρηση Δικαιωμάτων

Δημοσιογράφος: Πρόσφατα ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός ExxonMobil αποφάσισε να αποχωρήσει από το θαλασσοτεμάχιο δυτικά της Κρήτης και να επιστρέψει τα δικαιώματα ερευνών στο Ελληνικό Δημόσιο. Έχει αυτή η κίνηση γεωπολιτική διάσταση; Αποτελεί παράγοντα ανησυχίας για πιθανές αστάθμητες εξελίξεις στις θαλάσσιες ζώνες νότια της Κρήτης;

Απάντηση: Από το 2011 μέχρι το 2014, επί της διακυβέρνησής μας, ξεκινήσαμε με συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο να οριοθετούμε θαλασσοτεμάχια και βγάλαμε διεθνείς διαγωνισμούς για την αξιοποίηση του πλούτου μας. Στη συνέχεια, η επιστροφή του Τραμπ έφερε την κολοτούμπα του “drill, baby, drill”. Όμως οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες δεν σχεδιάζουν το μέλλον με βάση τα εθνικά συμφέροντα των χωρών, αλλά με βάση τα δικά τους κέρδη.

Είδαμε να διαμορφώνεται ένα πολιτικό σκηνικό και μια σύμβαση που άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας δυνητικής εκχώρησης κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, επιτρέποντας να αμφισβητείται αν ένα κομμάτι της δικής μας ΑΟΖ είναι ελληνικό ή όχι. Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα που δεν θέλω να αναπτύξω περισσότερο αυτή τη στιγμή, αλλά εύχομαι να μπορέσουμε να βγάλουμε μπροστά αυτόνομα τον δικό μας πλουτοπαραγωγικό χώρο, γιατί αυτό είναι το πραγματικά σημαντικό για την οικονομία μας.

Η Απάντηση στις Κυβερνητικές Επιθέσεις και το Μπάχαλο της Ακρίβειας

Δημοσιογράφος: Σχετικά με την κριτική στάση που κρατάτε έναντι του Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησης, είχαμε ως τώρα από κυβερνητικά στελέχη το αφήγημα των προσωπικών κινήτρων —το διαβόητο «γινάτι»— και ότι κάνετε κινήσεις μόνο και μόνο για να κόψετε την αυτοδυναμία του. Πρόσφατα προστέθηκε και το αφήγημα περί «ακροδεξιάς». Πώς τα αξιολογείτε αυτά;

Απάντηση: Σε όλα αυτά που μου καταλογίζουν, υπάρχει παραλογισμός, υποκρισία και απίστευτη αλαζονεία. Οι ισχυρισμοί τους βγάζουν γέλιο. Εγώ μεγάλωσα μέσα σε ένα περιβάλλον που μου προσέφερε βαθιά γνώση της ιστορίας και των αγώνων του ελληνικού έθνους. Ο παππούς μου, ο Αλέξανδρος Ζάννας, υπήρξε ο πρώτος Υπουργός Αεροπορίας του Ελευθερίου Βενιζέλου. Αυτοί που εκτοξεύουν τέτοιες κατηγορίες έχουν οι ίδιοι πρόβλημα.

Κουνάνε το δάχτυλο σε έναν άνθρωπο που κράτησε όρθια τη Νέα Δημοκρατία και έδωσε μάχη για να μείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη και στο ευρώ, τη στιγμή που οι ίδιοι στηρίζουν πολιτικές που αλλοιώνουν την ταυτότητα της παράταξης. Με διέγραψαν επειδή είπα τα πράγματα με το όνομά τους για τα εθνικά θέματα.

Μου λένε ότι θέλω να πλήξω την αυτοδυναμία της κυβέρνησης. Μα, εγώ ευθύνομαι για την ακρίβεια; Εγώ ευθύνομαι για το ολιγοπώλιο στην αγορά, για την ανασφάλεια των πολιτών, για την εγκατάλειψη των αγροτών και για την αλαζονεία της εξουσίας; Αυτά τα κυβερνητικά λάθη είναι που ανάγκασαν 1,3 εκατομμύρια νεοδημοκράτες να γυρίσουν την πλάτη στο κόμμα μεταξύ των εθνικών και των ευρωεκλογών. Εκεί βρίσκεται η αποκλειστική ευθύνη. Η παραδοσιακή Νέα Δημοκρατία έχει μείνει ανεκπρόσωπη.

Το Ενδεχόμενο Ίδρυσης Νέου Κόμματος

Δημοσιογράφος: Κλείνοντας, επειδή είναι το ζήτημα που καίει την πολιτική επικαιρότητα εδώ και καιρό: πρόκειται να προχωρήσετε στην ίδρυση νέου κόμματος και αν θα σας δούμε στις επόμενες εκλογές;

Απάντηση: Έχω πάρει και παίρνω τεράστια δύναμη ακούγοντας τις αγωνίες του κόσμου και των πολιτών σε ολόκληρη τη χώρα. Και αυτή τη δύναμη σκοπεύω να την αξιοποιήσω για το καλό της πατρίδας.