Ο βανδαλισμός με γκράφιτι στο ιστορικό Ενετικό λατομείο στην Παχιά Άμμο του Σταυρού Χανίων επαναφέρει στο προσκήνιο τα οξυμένα προβλήματα προστασίας της πολιτιστικής και περιβαλλοντικής κληρονομιάς της περιοχής.

Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Σταυρού, μέσα από επίσημη παρέμβασή της, καταγγέλλει τη διαχρονική έλλειψη προστασίας από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τις επιπτώσεις από την κατασκευή αντλιοστασίου λυμάτων και τα προσκόμματα στην ασφαλή πρόσβαση των λουομένων στην παραλία. Το περιστατικό αποτυπώνει την πίεση που δέχεται η περιοχή, η οποία βρίσκεται στο μεταίχμιο των υποδομών μεγάλης κλίμακας και των ανεξέλεγκτων εκδηλώσεων του υπερτουρισμού.

Η διαχρονική ανάγκη αρχαιολογικής προστασίας και ο πρόσφατος βανδαλισμός

Το Ενετικό λατομείο στην Παχιά Άμμο, ένας χώρος που προστατεύεται συστηματικά από τις τοπικές συλλογικότητες, αποτέλεσε πρόσφατα στόχο βανδαλισμού με τη δημιουργία γκράφιτι επάνω στα ιστορικά του πετρώματα. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τους κατοίκους, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης απουσίας επίσημης μέριμνας για τη σήμανση και τη θωράκιση του μνημείου.

Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Σταυρού επισημαίνει ότι έχει στραφεί επανειλημμένα προς την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, υποβάλλοντας σχετικά αιτήματα τόσο γραπτώς όσο και τηλεφωνικώς εδώ και πολλά χρόνια. Παρά τις διαρκείς οχλήσεις, οι απαντήσεις των αρμοδίων περιορίζονται σε υποσχέσεις για επικείμενη αυτοψία και λήψη μέτρων, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής πρακτικό αποτέλεσμα στο πεδίο.

Περιβαλλοντικές αιχμές και η πίεση του υπερτουρισμού

Η Παχιά Άμμος αποτελεί ένα ευαίσθητο οικοσύστημα που φιλοξενεί προστατευόμενα είδη, όπως τη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica). Οι κάτοικοι συνδέουν την οπτική και πολιτισμική υποβάθμιση του λατομείου με μια γενικότερη απαξίωση της περιοχής, η οποία δοκιμάζεται από την κατασκευή δημόσιων υποδομών αλλά και από τη συμπεριφορά μερίδας επισκεπτών.

Στο κείμενο της παρέμβασής τους, τα μέλη της Πρωτοβουλίας εκφράζουν την έντονη απογοήτευσή τους για την παρούσα κατάσταση, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:

«Είναι πραγματικά λυπηρό και απογοητευτικό μια τόσο όμορφη περιοχή, με σπάνια βιοποικιλότητα , caretta caretta, Ποσειδωνία , να βιάζεται περιβαλλοντικά τόσο από μια αρρωστημένη εμμονή κατασκευής φαραωνικου αντλιοστασίου λυμάτων και την κακη εκτέλεση του έργου όσο και από την προβληματική ψυχοπαθεια του υπέρ τουρισμού που εκδηλώνει το θυμικο του με τον πιο άσχημο τρόπο επάνω στις πολιτιστικές αξίες της Κρητικής γης .»

Το ζήτημα της πρόσβασης στην παραλία και οι διοικητικές διαφωνίες

Μια επιπλέον διάσταση που αναδεικνύει η Πρωτοβουλία αφορά το δικαίωμα της ασφαλούς πρόσβασης των πολιτών στην ακτή από την πάροδο Ηπείρου. Για το ζήτημα αυτό υπήρξε απευθείας διαβούλευση με τον αρμόδιο προϊστάμενο της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ), ο οποίος ανταποκρίθηκε θετικά και άμεσα στις υποδείξεις των κατοίκων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι υπηρεσίες της ΔΕΥΑΧ προχώρησαν στη μεταφορά της εισόδου στο εσωτερικό του αντλιοστασίου με την τοποθέτηση προστατευτικών μεταλλικών κιγκλιδωμάτων, ενώ τοποθετήθηκε ειδική γέφυρα (tender) προκειμένου να καλυφθεί η ανοιχτή τάφρος, η οποία εκτείνεται σε μήκος σχεδόν 180 μέτρων. Ωστόσο, παρά την τεχνική αυτή διευθέτηση, το πρόβλημα της διέλευσης παραμένει άλυτο.

Οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι ο Δήμος Χανίων και η ανάδοχος εταιρεία του έργου, παρά τη συνεχιζόμενη αλληλογραφία, εξακολουθούν να αγνοούν τα αιτήματά τους και αρνούνται να επιτρέψουν την ασφαλή πρόσβαση των λουομένων προς την παραλία.