Η σπάνια συνέντευξη του Ν. Καζαντζάκη: “Ο ήρωάς μου δεν είναι στοχαστής, δεν είναι άγιος. Είναι αγωνιστής… Υποφέρουμε ακόμα κάτω από τους υποκριτικούς ζυγούς των μεγάλων δυνάμεων” | Βίντεο

Ημερομηνία:

Ο μεγάλος Κρητικός συγγραφέας μιλά στη Γαλλική Ραδιοφωνία για την Ελλάδα, τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, τον μυστικισμό και τον αγώνα για την ελευθερία. Μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που αποκαλύπτει την ψυχή του έργου του.


Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 6 Μαΐου 1955 στο Παρίσι, η συνέντευξη του Νίκου Καζαντζάκη στον Pierre Sipriot για τη Γαλλική Ραδιοφωνία αποτελεί ένα σπάνιο ντοκουμέντο. Ο κορυφαίος Έλληνας συγγραφέας καταθέτει με απαράμιλλο πάθος τις σκέψεις του για την Ελλάδα, την ελευθερία, τη λογοτεχνία, τη γλώσσα, την εσωτερική πάλη του ανθρώπου και τον ρόλο του συγγραφέα.

Ο Νίκος Καζαντζάκης ξεκινά με μια διαχρονική διαπίστωση:

«Η Ελλάδα ήταν πάντοτε το παιχνίδι των μεγάλων δυνάμεων. Υποφέραμε πολύ κάτω από τον βάρβαρο ζυγό των Τούρκων και υποφέρουμε ακόμα κάτω από τους υποκριτικούς ζυγούς των μεγάλων δυνάμεων». Η Ελλάδα ως μαρτυρικός λαός, λέει, έχει μια έμφυτη αίσθηση της ελευθερίας, όχι μόνο της δικής της, αλλά και κάθε λαού.

Χαρακτηριστική είναι η αφήγησή του για έναν βοσκό στην Κρήτη, που όταν άκουσε για την απειλή του Χίτλερ στη Νορβηγία, ρώτησε: «Πώς πάει η Νορβηγία, παιδί μου;» και όταν άκουσε πως «πάει καλύτερα», απάντησε: «Δόξα τω Θεώ! Δεν χρειάζομαι τίποτα αφού η Νορβηγία πάει καλύτερα». Ένας άνθρωπος που ίσως δεν ήξερε καν τι είναι η Νορβηγία, αλλά ήξερε τι σημαίνει ελευθερία.

«Το ελληνικό θαύμα δεν λέγεται ομορφιά. Λέγεται ελευθερία»

Ο Καζαντζάκης τονίζει ότι κάθε λαός έχει μια αποστολή: «Στον Έλληνα δόθηκε η αποστολή να μεταμορφώσει τη σκλαβιά σε ελευθερία». Αναφέρει ότι οι ήρωες του έργου του, όπως ο Καπετάν Μιχάλης, δεν αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο: «Ξέρουν, ή καλύτερα νιώθουν, ότι η ζωή δεν είναι το υπέρτατο αγαθό. Η ελευθερία είναι».

Δεν διστάζει να μιλήσει για τις επιθέσεις που δέχτηκε: «Όταν έγραφα ποίηση, δεν με πείραζαν. Αλλά όταν άρχισα να γράφω μυθιστορήματα που μπορούσε να τα διαβάσει ο λαός, τότε ήρθαν οι διώξεις». Κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποιεί «κρητικές λέξεις», αλλά όπως λέει, δεν χρησιμοποίησε αποκλειστικά κρητικές εκφράσεις παρά μόνο όπου δεν έβρισκε άλλες ισοδύναμες.

Ο αγώνας της γλώσσας και η προσωπική του αποστολή

Με συγκινητική ακρίβεια περιγράφει το γλωσσικό πρόβλημα της Ελλάδας και το καθήκον του συγγραφέα: «Ο Έλληνας συγγραφέας είναι υποχρεωμένος να μαζεύει το υλικό του από τα χείλη του λαού. Έκανα πολυετείς ταξιδιωτικές έρευνες για να γράψω το δικό μου λεξικό».

Για τον ίδιο, «ο συγγραφέας δεν είναι διακοσμητής της εποχής του, αλλά αγωνιστής». Βλέπει το έργο του όχι ως αισθητική αναζήτηση αλλά ως μάχη για τη σωτηρία της ψυχής του ανθρώπου: «Η λογοτεχνία δεν είναι τσίρκο. Ο συγγραφέας σήμερα είναι σεισμογράφος. Η αποστολή του είναι να χτυπάει το καμπανάκι του κινδύνου».

Ο ήρωας, ο Άγιος, ο Χριστός

Ο Καζαντζάκης δεν πιστεύει στην «αισθητική» λογοτεχνία: «Ο ήρωάς μου δεν είναι στοχαστής, δεν είναι άγιος. Είναι αγωνιστής. Η μάχη μεταξύ καλού και κακού γίνεται μέσα του, σε κάθε στιγμή κινδυνεύει να πέσει αλλά ξανασηκώνεται».

Συγκλονιστική είναι η περιγραφή του για τον Χριστό ως πρότυπο ήρωα: «Όταν είδα τον Χριστό ως τον νικητή της βαρύτητας, έγινα ο γραμματέας αυτής της μάχης». Και για τον Άγιο Φραγκίσκο, τον χαρακτηρίζει ως «τον στρατηγό που οδηγεί τους ανθρώπους στη νίκη κατά της ύλης».

Το χρέος του συγγραφέα και η ελπίδα

«Ο συγγραφέας είναι ο αγρυπνιστής του λαού. Δεν έχει το δικαίωμα να κοιμάται». Η αποστολή του είναι να δημιουργεί ήρωες που δείχνουν το δρόμο της λύτρωσης, όχι σαν μυθικά πρότυπα, αλλά σαν αυθεντικούς ανθρώπους με σάρκα και οστά.

Η Ελλάδα, λέει, «έχει ανάγκη από ήρωες, γιατί είναι λαός που υποφέρει». Και κλείνει με την ελπίδα, *«μια σπίθα παραφροσύνης», όπως τη λέει: «Αυτή η παραφροσύνη την ονομάζω ελπίδα».

Το ηχητικό από εδώ: http://www.historical-museum.gr/webapps/kazantzakis-pages/en/life/talkforgreece.php

Όλη η συνέντευξη μεταφρασμένη:

 

Το ξέρουμε…

Το να βλέπεις αυτά τα μηνύματα είναι κουραστικό. Και να είσαι σίγουρος πως ούτε κι εμείς χαιρόμαστε να τα γράφουμε.

Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς· αφορά την επιβίωση μιας ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Κρήτη.

  1. Η δική σου στήριξη είναι πολύτιμη, γιατί μας επιτρέπει να κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις, κρατώντας παράλληλα τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους — ακόμη και σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν.
  2. Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται και η αναγνωσιμότητα από μόνη της δεν αρκεί για να κρατήσει ζωντανό ένα μέσο.

Αν πιστεύεις κι εσύ ότι η ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, δώσε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Γίνε συνδρομητής

Σας ευχαριστούμε θερμά.

Ακολουθήστε το agonaskritis.gr στο Google News, στο facebook και στο twitter και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις - Γίνετε συνδρομητές!

Αγώνας της Κρήτηςhttp://bit.ly/agonaskritis
Ο “Αγώνας της Κρήτης” εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου του 1981. Είναι η έκφραση μιας πολύχρονης αγωνιστικότητας. Έμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερός στη διακήρυξή του για έγκυρη – έγκαιρη ενημέρωση χωρίς παρωπίδες. Υπηρετεί και προβάλλει, με ευρύτητα αντίληψης, αξίες και οράματα για μία καλύτερη κοινωνία. Η βασική αρχή είναι η κριτική στην εξουσία όποια κι αν είναι αυτή, ιδιαίτερα στα σημεία που παρεκτρέπεται από τα υποσχημένα, που μπερδεύεται με τη διαφθορά, που διαφθείρεται και διαφθείρει. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η εφημερίδα έμεινε μακριά από συσχετισμούς και διαπλοκές, μακριά από μεθοδεύσεις και ίντριγκες.

Τελευταία Νέα

Περισσότερα σαν αυτό
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.: Θα υποστηρίξει τους κατοίκους του Βαρυπέτρου κατά της ίδρυσης data center

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεσμεύεται να υποστηρίξει θεσμικά τους κατοίκους του Βαρυπέτρου κατά της ίδρυσης data center, μετά τις αποκαλύψεις της δημοτικής παράταξης «Όνειρο είναι τα Χανιά».

Συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στις 25 Νοεμβρίου με εννέα θέματα στην ημερήσια διάταξη

Συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων στις 25 Νοεμβρίου 2026. Εννέα θέματα στην ημερήσια διάταξη με έμφαση σε παραχωρήσεις αθλητικών εγκαταστάσεων και αστικές παρεμβάσεις.

Πέντε νέοι νοσηλευτές ανέλαβαν καθήκοντα στο Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος»

Πέντε νέοι νοσηλευτές ανέλαβαν καθήκοντα στο Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος», στο πλαίσιο της πρόσληψης 25 επικουρικών. Ενίσχυση του νοσηλευτικού προσωπικού στα Χανιά.