Στο επίκεντρο έντονου θεσμικού και πολιτικού ελέγχου βρίσκεται η λειτουργία του στενού επιτελείου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έπειτα από στοιχεία που έφερε στη δημοσιότητα ο εκδότης της εφημερίδας «Documento», Κώστας Βαξεβάνης, αναφορικά με το διοικητικό καθεστώς και τα ακαδημαϊκά προσόντα του διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού, Μιχάλη Μπεκίρη.
Σύμφωνα με δημόσια ανάρτηση του δημοσιογράφου, η έρευνα της εφημερίδας κατέγραψε την απουσία επίσημης πράξης διορισμού του κ. Μπεκίρη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) για τη συγκεκριμένη επιτελική θέση στο Μέγαρο Μαξίμου, την ίδια στιγμή που ο ίδιος ο συνεργάτης του πρωθυπουργού φέρεται να δήλωσε ότι ασκεί τα καθήκοντά του ως «εθελοντής» εκτός κρατικών δομών.
Η αποκάλυψη αυτή ανακινεί κρίσιμα ερωτήματα γύρω από τη διαφάνεια, τη νομιμότητα και τον έλεγχο περιουσιακής κατάστασης (πόθεν έσχες) προσώπων που διαχειρίζονται κρατικές υποθέσεις, ενώ αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της εγκυρότητας του πανεπιστημιακού τίτλου σπουδών που περιλαμβάνεται στο επίσημο βιογραφικό του.
Η έρευνα για τον τίτλο σπουδών και η απουσία δημοσίευσης στο ΦΕΚ
Η υπόθεση εκκίνησε από καταγγελίες που περιήλθαν στη διάθεση της εφημερίδας «Documento», σύμφωνα με τις οποίες ο κ. Μπεκίρης —παρότι αναφέρεται δημόσια ως πτυχιούχος Κοινωνικών Επιστημών από ίδρυμα της Γαλλίας— φέρεται στην πραγματικότητα να μην διαθέτει τον εν λόγω τίτλο σπουδών. Αναφερόμενος στα πρώτα βήματα της δημοσιογραφικής έρευνας, ο Κώστας Βαξεβάνης παραλλήλισε την υπόθεση με προηγούμενα περιστατικά του κυβερνητικού χώρου:
«Πριν μερικές μέρες έφτασαν στο Documento καταγγελίες ότι ο Μιχάλης Μπεκίρης, διευθυντής του γραφείου του πρωθυπουργού Kyriakos Mitsotakis, παρότι εμφανίζεται ως πτυχιούχος Κοινωνικών Επιστημών με πτυχίο από τη Γαλλία, στην πραγματικότητα δεν έχει πτυχίο. Είναι δηλαδή μια περίπτωση Μακάριου Λαζαρίδη. Για να διαπιστώσουμε αρχικώς αν ισχύει, αναζητήσαμε τον διορισμό του σε αυτή την υπεύθυνη κυβερνητική θέση, ώστε να δούμε με ποια ακαδημαϊκά προσόντα εμφανίζεται στο ΦΕΚ. Η έρευνα δεν είχε αποτέλεσμα. Δεν υπήρχε διορισμός σε ΦΕΚ γι’ αυτή την τόσο σοβαρή θέση».
Το κενό αυτό οδήγησε τη δημοσιογραφική ομάδα στο ερώτημα εάν η έλλειψη τυπικού διορισμού επιλέχθηκε ακριβώς για να παρακαμφθεί η υποχρέωση προσκόμισης και θεσμικής επικύρωσης του πανεπιστημιακού διπλώματος.
Η επίκληση του «εθελοντισμού» και το ζήτημα της θεσμικής λογοδοσίας
Στο πλαίσιο της έρευνας, η εφημερίδα απευθύνθηκε ευθέως στον κ. Μπεκίρη, ζητώντας στοιχεία τόσο για την πράξη τοποθέτησής του όσο και για την ακαδημαϊκή του διαδρομή. Σύμφωνα με τον κ. Βαξεβάνη, η απάντηση που δόθηκε δημιούργησε νέα δεδομένα:
«Απευθυνθήκαμε στον κύριο Μπεκίρη και ζητήσαμε τον διορισμό του και το πτυχίο του. Και ω του θαύματος, ο σύμβουλος του πρωθυπουργού απάντησε πως είναι εθελοντής σε αυτή τη θέση δίπλα στον Μητσοτάκη η οποία δεν έχει σχέση με τις κυβερνητικές δομές. Ο κύριος Μπεκίρης δεν μας απάντησε για το αν έχει πτυχίο όπως λέει το βιογραφικό του στη Βουλή και από ποιο Πανεπιστήμιο της Γαλλίας».
Σχολιάζοντας την επίκληση της ιδιότητας του «εθελοντή» για έναν αξιωματούχο που στελεχώνει την κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας, ο εκδότης του «Documento» άσκησε έντονη κριτική στους όρους άσκησης των καθηκόντων του:
«Δηλαδή ο διευθυντής του πρωθυπουργού κατέχει την πολύ σοβαρή θεσμική θέση χωρίς διορισμό και δεν ελέγχεται για το πόθεν έσχες του, ούτε δίνει αναφορά για τον δημόσιο ρόλο του. Είναι ένας εθελοντής. Όπως αυτοί που σώζουν γατάκια και αδέσποτα σκυλιά. Τέτοιος όρος όμως δεν υπάρχει. Δεν βαφτίζεται δηλαδή κάποιος εθελοντής, μπαινοβγαίνει στο Μέγαρο Μαξίμου, συμμετέχει σε συσκέψεις με απόρρητες πληροφορίες και κάνει επαφές με θεσμικά όργανα στο όνομα του πρωθυπουργού».
Το νομικό πλαίσιο των συμβούλων και οι αποκαλύψεις για την Πάτρα
Εξετάζοντας τη θεσμική διάσταση της θέσης, ο κ. Βαξεβάνης υπογράμμισε ότι η ελληνική νομοθεσία δεν αναγνωρίζει άτυπους «εθελοντές» στο πλευρό υπουργών ή του πρωθυπουργού. Όπως σημείωσε, οποιοσδήποτε συνεργάτης αναλαμβάνει δημόσιο συμβουλευτικό ρόλο —είτε αμείβεται είτε όχι— υποχρεούται να διορίζεται επίσημα ώστε να υπάγεται στους νόμους και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους:
«Ένας σύμβουλος υπουργού ή πρωθυπουργού, είτε είναι έμμισθος είτε άμισθος, διορίζεται. Και ελέγχεται από το νόμο. Δεν είναι εθελοντής. Τέτοιο διορισμό για παράδειγμα άμισθης συμβούλου έχει η Άννα Παναγιωταρέα στο Υπουργείο Πολιτισμού».
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο δημοσιογράφος συνέδεσε την παρούσα καταγγελία με προηγούμενη έρευνα της εφημερίδας σχετικά με την περιουσιακή κατάσταση του κ. Μπεκίρη, υπενθυμίζοντας τα ερωτήματα που είχαν διατυπωθεί την περασμένη εβδομάδα αναφορικά με την αγορά ακινήτου στην Πάτρα σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη της εκτιμώμενης αξίας («όπως αποκαλύψαμε την προηγούμενη βδομάδα αγόρασε και σπίτι στην Πάτρα σε μισή τιμή»).
Η υπόθεση του καθεστώτος λειτουργίας του διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού αγγίζει θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης και της διαφάνειας στον πυρήνα της κυβερνητικής εξουσίας. Όταν κορυφαία στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου εκπροσωπούν τον πρωθυπουργό και συμμετέχουν στη διαχείριση κρίσιμων κρατικών πληροφοριών χωρίς σαφή διοικητική νομιμοποίηση μέσω ΦΕΚ, η ανάγκη για επίσημες απαντήσεις και έλεγχο των τυπικών προσόντων καθίσταται άμεση επιταγή λογοδοσίας απέναντι στους πολίτες.



