Η Κίνα έδωσε εντολή στις εταιρείες της χώρας να μην συμμορφωθούν με τις αμερικανικές κυρώσεις σε πέντε εγχώρια διυλιστήρια που συνδέονται με το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, εφαρμόζοντας ένα μέτρο παρεμπόδισης (blocking measure) που εισήχθη το 2021 και είχε ως στόχο την προστασία των εταιρειών της από ξένους νόμους που θεωρεί αδικαιολόγητους.

Τα διυλιστήρια —συμπεριλαμβανομένης της Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co., στην οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις τον περασμένο μήνα, και αρκετών άλλων ιδιωτικών μονάδων επεξεργασίας— αντιμετώπιζαν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύσεις συναλλαγών.

Τα αμερικανικά μέτρα περιορίζουν παράνομα το φυσιολογικό εμπόριο με τρίτες χώρες και παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες, ανέφερε το υπουργείο Εμπορίου της χώρας σε ανακοίνωσή του το Σάββατο. Σε μια σπάνια κίνηση, εξέδωσε διάταγμα που απαγορεύει την αναγνώριση, την επιβολή και τη συμμόρφωση με τις κυρώσεις που στοχεύουν τις πέντε εταιρείες.

«Η κινεζική κυβέρνηση αντιτίθεται σταθερά στις μονομερείς κυρώσεις που στερούνται έγκρισης από τα Ηνωμένα Έθνη και βάσης στο διεθνές δίκαιο», ανέφερε το υπουργείο.

Οι κυρώσεις και η απάντηση του Πεκίνου έρχονται μόλις λίγες εβδομάδες πριν από μια αναμενόμενη και πολυαναμενόμενη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ. Ενώ το μέτρο παρεμπόδισης δεν είναι πιθανό να εκτροχιάσει τη σύνοδο κορυφής, η αντίδραση της Ουάσινγκτον σε αυτό θα δείξει εάν το ζήτημα θα κλιμακωθεί, σύμφωνα με αναλυτές του Eurasia Group.

«Τα διυλιστήρια συνεργάζονται κυρίως με κινεζικές τράπεζες στις οποίες δεν έχουν επιβληθεί ακόμη απευθείας κυρώσεις», έγραψαν σε σημείωμά τους οι αναλυτές υπό τον Ντόμινικ Τσίου. «Εάν οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις δευτερογενείς κυρώσεις σε αυτά τα ιδρύματα ή σε μεγάλες κρατικές οντότητες, το Πεκίνο πιθανότατα θα απαντούσε με πιο δυναμικά αντίμετρα».

Η Κίνα είναι εδώ και καιρό ο μεγαλύτερος αγοραστής των αποστολών πετρελαίου της Τεχεράνης, πολλές από τις οποίες φτάνουν έμμεσα και μέσω ιδιωτικών διυλιστηρίων, και στη συνέχεια μετατρέπονται σε βενζίνη, ντίζελ και άλλα πετρελαιοειδή. Τα κινεζικά τελωνειακά δεδομένα δεν αντικατοπτρίζουν αυτό το εμπόριο, καθώς η τελευταία επίσημη αποστολή καταγράφηκε πριν από αρκετά χρόνια.

Πριν από τη Hengli, και ενώ ήταν επιφυλακτική για τις οικονομικές και διπλωματικές επιπτώσεις, οι προσπάθειες της Ουάσινγκτον να διακόψει τα πετρελαϊκά έσοδα της Τεχεράνης είχαν στοχοποιήσει μικρότερες κινεζικές εταιρείες και εγκαταστάσεις. Η Hengli, αντίθετα, είναι αντιπροσωπευτική των πιο σύγχρονων ιδιωτικών διυλιστηρίων της Κίνας, με ένα τεράστιο συγκρότημα επεξεργασίας πετρελαίου και χημικών στη βορειοανατολική επαρχία Λιαονίνγκ.

Ενώ η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει μια στρατιά μικρών ανεξάρτητων παικτών —τους αρχικούς λεγόμενους «teapots» (μικρά ανεξάρτητα διυλιστήρια)— οι μεγαλύτερες οντότητες είναι πλέον γιγαντιαίες επιχειρήσεις. Συνολικά, ο ιδιωτικός τομέας αντιπροσωπεύει έως και το ένα τρίτο της ικανότητας διύλισης, σε μια χώρα όπου η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί αδιαμφισβήτητη προτεραιότητα.

Η δικαστική διαταγή «επιτρέπει στα διυλιστήρια να ζητήσουν αποζημίωση στα κινεζικά δικαστήρια από οντότητες που συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων εγχώριων παραγόντων —όπως τράπεζες, επενδυτές και πελάτες της εφοδιαστικής αλυσίδας που διέκοψαν τις συναλλαγές— καθώς και ξένων εταιρειών με παρουσία στην Κίνα», δήλωσαν οι αναλυτές της Eurasia, προσθέτοντας ότι η κίνηση σηματοδοτεί πως το Πεκίνο υιοθετεί μια πιο δυναμική προσέγγιση στην αντιμετώπιση των κυρώσεων.

«Ενεργοποιώντας τα μέτρα παρεμπόδισης για πρώτη φορά από την υιοθέτηση του κανόνα το 2021, η Κίνα επιδεικνύει χαμηλότερο όριο για την αξιοποίηση της νομικής και ρυθμιστικής εργαλειοθήκης της προκειμένου να αντιμετωπίσει τις αμερικανικές κυρώσεις», ανέφεραν.