Μια νέα εστία αντιπαράθεσης ανάμεσα στον πολεοδομικό σχεδιασμό και την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς αναδύεται στο κέντρο των Χανίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται το κτήριο του πρώην ΙΚΑ, στη συμβολή των οδών Νεάρχου, Σφακιανάκη, Σολωμού και Τζανακάκη, το οποίο η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης ζητά πλέον επίσημα να χαρακτηριστεί ως νεότερο μνημείο.

Η κίνηση αυτή προκαλεί σημαντικά προσκόμματα στον προγραμματισμό του Δήμου Χανίων, ο οποίος είχε ήδη δρομολογήσει την κατεδάφιση του ακινήτου προκειμένου να ανεγείρει νέο κτήριο για τη στέγαση των τεχνικών του υπηρεσιών.

Η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων κατέθεσε σχετική πρόταση προς τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού, τεκμηριώνοντας την ανάγκη προστασίας του κτηρίου. Παράλληλα, με έγγραφό της προς την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Χανίων, ζητά την άμεση αναστολή οποιασδήποτε άδειας κατεδάφισης ή οικοδομικής επέμβασης μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης από το Υπουργείο.

Το κτήριο, ιδιοκτησίας του ΕΦΚΑ, παραχωρήθηκε στον Δήμο Χανίων με τη λογική της μακροχρόνιας μίσθωσης. Η συμφωνία προέβλεπε μηνιαίο μίσθωμα ύψους 6.000 ευρώ, το οποίο ωστόσο θα άρχιζε να καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της κατεδάφισης και της ανέγερσης του νέου κτηρίου, και αφού παρερχόταν μια περίοδος χάριτος 17 έως 19 ετών.

Ο στρατηγικός στόχος της δημοτικής αρχής ήταν η συγκέντρωση των τεχνικών υπηρεσιών σε ένα σύγχρονο, ιδιόκτητο χώρο, απαλλάσσοντας τον δήμο από άλλα ενοίκια. Η παρέμβαση όμως της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων ανατρέπει τα οικονομικά και χρονοδιαγράμματα της σύμβασης, θέτοντας το ερώτημα αν το κτήριο μπορεί τελικά να αξιοποιηθεί χωρίς να κατεδαφιστεί.

Στον φάκελο τεκμηρίωσης που συνοδεύει το αίτημα προς το Υπουργείο Πολιτισμού, η Υπηρεσία υποστηρίζει ότι το κυρίως κτήριο του πρώην ΙΚΑ αποτελεί αξιόλογο δείγμα της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής. Επιπλέον, το ακίνητο βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της πόλης των Χανίων και στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του χαρακτηρισμένου συγκροτήματος του Στρατοπέδου Τζομπανάκη (Ιταλικός Στρατώνας).

Αντίθετα, ένα δεύτερο, μεταγενέστερο ισόγειο κτήριο εντός του οικοπέδου κρίνεται ως στερούμενο αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Η υπόθεση είχε παραπεμφθεί στο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Κρήτης ήδη από τον Οκτώβριο του 2024, όταν ο Δήμος κατέθεσε το αίτημα κατεδάφισης. Η εξέταση αναβλήθηκε τότε ακριβώς για να δοθεί χρόνος στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων να εισηγηθεί επί του χαρακτηρισμού.

Η απόφαση που θα λάβει το Υπουργείο Πολιτισμού θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του συγκεκριμένου ακινήτου, αλλά και την ευρύτερη εικόνα της οδού Τζανακάκη. Εάν το κτήριο χαρακτηριστεί μνημείο, ο Δήμος Χανίων θα κληθεί να αναπροσαρμόσει πλήρως τα σχέδιά του, εξετάζοντας πιθανώς την αποκατάσταση και επανάχρηση του υφιστάμενου κελύφους αντί για την κατεδάφιση.