Εναντίον της πολιτικής του Ισραήλ από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, καταγγέλλοντας τη γενοκτονία, μίλησε ο διάσημος ουγγρο-καναδός γιατρός, επιζών του Ολοκαυτώματος και συγγραφέας, Γκάμπορ Μάτε, εβραϊκής καταγωγής.

Παράλληλα, προσωπικές ιστορίες τραύματος, κακοποίησης, εθισμού, δύσκολων οικογενειακών σχέσεων και γονεϊκών αγωνιών ξεδιπλώθηκαν στην ομιλία του.

Ο διάσημος ομιλητής μίλησε για δύο ώρες για το άγχος που μετατρέπεται σε ασθένεια, για τα παιδικά τραύματα που συνοδεύουν τους ανθρώπους σε όλη τους τη ζωή, για την αποσύνδεση από την αυθεντικότητα και τις ανάγκες μας, ενώ δεν παρέλειψε να καταγγείλει τη γενοκτονία στη Γάζα.

Για το τραύμα, τη σύνδεση και τη Γάζα

Η έναρξη της βραδιάς έγινε με ένα ηχητικό απόσπασμα από το «Κονσέρτο για Βιολοντσέλο» του Έντουαρντ Έλγκαρ και ο Γκάμπορ Μάτε μίλησε για την ιστορία της Ζακλίν Ντι Πρε, διάσημης μουσικού, που έκανε γνωστό το έργο στο ευρύ κοινό. Η σολίστρια έπασχε από σκλήρυνση κατά πλάκας και ως το τέλος της ζωής της ένιωθε ότι δεν μπορούσε ποτέ να είναι ο εαυτός της.

«Η συμπεριφορά και τα συναισθηματικά σχήματα που οδηγούν στις ασθένειες εντυπώνονται νωρίς στη ζωή. Όταν οι άνθρωποι καταστέλλουν τον εαυτό τους, τα συναισθήματά τους, για να γίνουν αποδεκτοί, και αυτό το συνεχίσουν, αυτό ζημιώνει το ανοσοποιητικό τους. Εκεί είναι η απαρχή της ασθένειας.

Όταν βλέπουμε ότι δημιουργούνται αυτοάνοσα, σχεδόν χωρίς εξαίρεση είναι άνθρωποι οι οποίοι απασχολούνται με τις ανάγκες των άλλων, δεν εκφράζουν το θυμό τους, προσπαθούν να είναι καλοί, πιστεύουν ότι είναι υπεύθυνοι για τα αισθήματα των άλλων, δεν θέλουν να απογοητεύσουν κανένα», περιέγραψε ο Γκάμπορ Μάτε. «Αυτά τα σχήματα μπορούν να αναστραφούν.

Έχω πολλά παραδείγματα ανθρώπων με αυτοάνοσα, όπως σκλήρυνση κατά πλάκας, που είναι αναστρέψιμα. Δεν υπόσχομαι μαγικές λύσεις και θεραπείες αλλά το έχω δει πολλές φορές», συμπλήρωσε.

Μίλησε για την ανάγκη της σύνδεσης μεταξύ των ανθρώπων, λέγοντας ότι «η σύνδεση είναι απολύτως ουσιώδης για τη ζωή. Δεν θα υπήρχαμε χωρίς αυτή. Και είναι μαζί μας όλη μας τη ζωή. Όλη μας τη ζωή θέλουμε να είμαστε συνδεδεμένοι, να φροντίζουμε, να μας φροντίζουν, να πάρουμε αυτό που χρειαζόμαστε». Συνέχισε, όμως, αναδεικνύοντας και μια ακόμα σημαντική ανάγκη: της αυθεντικότητας. «Η αυθεντικότητα, να είμαστε συνδεδεμένοι με τον εαυτό μας, δεν είναι πολυτέλεια, είναι μια ουσιώδης ανάγκη».

Γεννημένος στη Βουδαπέστη από εβραϊκή οικογένεια, ο Μάτε κατήγγειλε ότι «αυτό που κάνει το Ισραήλ στη Γάζα είναι γενοκτονία. Και θα σας πω ότι είναι πολύ χειρότερο από το Άουσβιτς. Δεν εννοώ ότι η εμπειρία είναι χειρότερη. Τίποτα δεν είναι σαν το Άουσβιτς, που ήταν φρικιαστικό. Ο λόγος που είναι χειρότερο είναι γιατί αυτή τη στιγμή το βλέπουμε να συμβαίνει. Οι Γερμανοί έκαναν ό,τι μπορούσαν για να το κρύψουν. Αυτό εδώ συμβαίνει και το βλέπουμε στο TikTok, στο YouTube, στο Facebook, στο Instagram. Και ο κόσμος απλώς το παρακολουθεί». Συμπλήρωσε εν μέσω θερμών χειροκροτημάτων ότι «τίποτα στη ζωή μου δεν με έχει καταρρακώσει τόσο πολύ. Και το κάνουν στο όνομά μου. Το κάνουν επειδή έχουν το δικαίωμα, λένε, να το κάνουν λόγω αυτών που μας συνέβησαν. Ποτέ ξανά είναι το σωστό».

Η παρουσία του δρ Γκάμπορ Μάτε στη Στέγη πλαισιώθηκε από την προβολή του ντοκιμαντέρ «The Wisdom of Trauma», όπου παρουσιάζονται προσωπικές ιστορίες φυλακισμένων, τοξικομανών και ανθρώπων με ψυχικές ασθένειες. Επίσης, χθες το πρωί πραγματοποιήθηκε εργαστήριο με τη συμμετοχή του για τη σχέση τραύματος, ασθενειών και ίασης.

«Αυτό που κάνει το Ισραήλ είναι χειρότερο από το Άουσβιτς»

«Έχω πάει στην Παλαιστίνη αρκετές φορές. Τελευταία ήταν το 2022· δούλεψα με διαφορετικές ομάδες. Και συνειδητοποίησα, όταν βρέθηκα με γυναίκες τραυματισμένες ψυχικά από βασανιστήρια σε φυλακές των Ισραηλινών, ότι αυτά τα κάνουν στους Παλαιστίνιους χρόνια τώρα.

Οι βιασμοί και τα βασανιστήρια των Παλαιστινίων γίνονται τουλάχιστον από το 1948. Αυτό είναι καταγεγραμμένο όχι μόνο από τους Παλαιστίνιους αλλά και από διαφορετικές πηγές, αν και θα αρκούσε και μόνο η μαρτυρία τους.

Δεν καταλαβαίνω γιατί επικαλούμαστε την εβραϊκή εμπειρία, όσον αφορά το Ολοκαύτωμα, και όχι τους Παλαιστίνιους όταν υποστηρίζουν όλα αυτά που τους συνέβησαν. Πάντα όμως απαιτούμε η εμπειρία των Παλαιστινίων να επικυρωθεί από κάποιον άλλον.

Όταν εργαζόμουν, λοιπόν, το 2022 με αυτές τις γυναίκες τις βασανισμένες σε ισραηλινές φυλακές, που υπέφεραν από μετατραυματικό στρες, είδα πράγματα που δεν περιγράφονται. Το Ισραήλ κρατά δεκάδες χιλιάδες ή χιλιάδες Παλαιστίνιους στη φυλακή, χωρίς να τους παραχωρεί το δικαίωμα της δίκης και πολλές φορές χωρίς καν να έχει αποδεικτικά στοιχεία εναντίον τους, και ενώ είναι γνωστό πως βάσει του διεθνούς δικαίου έχουν δικαίωμα στην αντίσταση, ειδικά απέναντι σε ένα κράτος στρατιωτικής κατοχής.

Αλλά ούτε αυτό τους αναγνωρίζεται, αντιθέτως βασανίζονται, βιάζονται και κακοποιούνται. Παιδιά λιμοκτονούν σε ισραηλινές φυλακές και οι εφημερίδες σας δεν το αναφέρουν καν. Η κυβέρνησή σας δεν το λέει. Το ναυτικό σας δεν προστατεύει τη νηοπομπή. Κανείς δεν το κάνει. Έπειτα έχουμε τη Γενοκτονία. Και όταν λέω “Γενοκτονία”, το λέω έχοντας πλήρη επίγνωση. Υπάρχουν τουλάχιστον 10 Εβραίοι Ισραηλινοί μελετητές του Ολοκαυτώματος που έχουν πει ότι αυτό που έκανε και κάνει το Ισραήλ στη Γάζα είναι γενοκτονία, χειρότερο από το Άουσβιτς. Όταν λέω ότι είναι χειρότερο από το Άουσβιτς, δεν εννοώ ότι η εμπειρία είναι χειρότερη, γιατί δεν υπάρχει τίποτα σαν το Άουσβιτς. Εννοώ ότι αυτήν τη φορά το βλέπουμε να συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας.

Δεν μπορούμε, επομένως, να αναρωτιόμαστε πώς γίνεται ο κόσμος να επέτρεψε τη γενοκτονία των Εβραίων, των ομοφυλοφίλων και των Ρομά –ξέρετε τι συνέβη εδώ στην Ελλάδα, στη Θεσσαλονίκη και αλλού– και να επιτρέπουμε να συμβαίνει αυτό μπροστά στα μάτια μας. Οι Γερμανοί έκαναν τα πάντα για να το κρύψουν, ενώ τώρα το βλέπουμε ακόμα και στο YouTube και το TikTok, απροκάλυπτα.

Είναι ό,τι χειρότερο έχω δει σε όλη μου τη ζωή. Και μπορώ να πω και κάτι ακόμα, ίσως το ξέρετε, ίσως όχι. Όταν παιδιά τραυματίζονται στη Γάζα και πρέπει να ακρωτηριαστούν τα άκρα τους, αυτό γίνεται χωρίς αναισθησία, επειδή δεν υπάρχει αναισθησία διαθέσιμη. Φανταστείτε να έχετε ένα κόψιμο στο χέρι και να ράβουν το τραύμα χωρίς αναισθησία. Δεν μιλάμε για πληγές και βελόνες, μιλάμε για πριόνια που κόβουν το άκρο σου και δεν σου επιτρέπεται να έχεις αναισθησία αν είσαι παιδί.

Αυτό συμβαίνει στη Γάζα και δεν το λέει κανείς. Ούτε η δική μου, ούτε η δική σας κυβέρνηση, ούτε ο Τύπος το αναφέρει, και είναι σχεδόν ασύλληπτο. Θα μπορούσα να μιλάω για ώρες γι’ αυτό το θέμα γιατί τίποτα στη ζωή μου δεν με έχει πληγώσει τόσο πολύ. Περισσότερο από όλα με πληγώνει ότι το κάνουν στο όνομά μου, επειδή αυτό μας συνέβη κάποτε. Αυτό που ξέρω είναι ότι διαπράττουμε ένα τεράστιο αμάρτημα που γίνεται ακόμα χειρότερο επειδή το βλέπουμε να συμβαίνει αλλά δεν παρεμβαίνουμε. Δεν έχω να προσθέσω τίποτε άλλο»