Η Κασπία Θάλασσα, η μεγαλύτερη κλειστή υδάτινη λεκάνη του πλανήτη, εξελίσσεται σε ένα ακόμη πεδίο έντασης στον πόλεμο που μαίνεται μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη στρατηγική συνεργασία της Μόσχας με την Τεχεράνη.

Οι εξελίξεις προσλαμβάνουν ιδιαίτερη δυναμική και αποκαλύπτουν ζωτικά συμφέροντα.

Ναυμαχία

Η Ουκρανία ανακοίνωσε το Σαββατοκύριακο ότι πραγματοποίησε επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον δύο ρωσικών πλοίων στην Κασπία Θάλασσα, τα οποία, σύμφωνα με το Κίεβο, μετέφεραν στρατιωτικό υλικό προερχόμενο από το Ιράν.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανέφερε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ ότι μεταξύ των στόχων βρισκόταν και ένα ρωσικό πολεμικό σκάφος, το οποίο οι ουκρανικές υπηρεσίες ασφαλείας ταυτοποίησαν ως πυραυλάκατο.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη υποστήριξε ότι από την επίθεση επλήγη εμπορικό πλοίο με φορτίο σιδήρου, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ένας ναυτικός και να τραυματιστούν ακόμη τρία μέλη του πληρώματος.

Δορυφορική εικόνα της NASA

Σύμφωνα με τις ιρανικές Αρχές, το πλοίο εκτελούσε δρομολόγιο από το ρωσικό λιμάνι του Αστραχάν προς το λιμάνι Ανζαλί, στη βόρεια ακτή του Ιράν.

Ο περιφερειάρχης της επαρχίας Γκιλάν, Χαντί Χαγκ-Σενάς, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή ως έναν ασφαλή και αξιόπιστο εμπορικό διάδρομο μεταξύ των δύο χωρών.

Η ένταση κλιμακώνεται

Το περιστατικό προκάλεσε νέα διπλωματική ένταση ανάμεσα σε Τεχεράνη και Κίεβο. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, προειδοποίησε ότι «ο επικίνδυνος τυχοδιωκτισμός της Ουκρανίας δεν θα μείνει αναπάντητος», ενώ το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον επιτετραμμένο της Ουκρανίας στην Τεχεράνη για εξηγήσεις σχετικά με την επίθεση.

Πολεμικά πλοία του Ιράν και του Αζερμπαϊτζάν σε κοινές ναυτικές ασκήσεις στην Κασπία τον Νοέμβριο του 2024.

Γιατί η Κασπία Θάλασσα είναι τόσο σημαντική

Πέντε χώρες – η Ρωσία, το Ιράν, το Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν και το Τουρκμενιστάν –  βρέχονται από την Κασπία Θάλασσα η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική σημασία.

Οι περιορισμοί που αντιμετωπίζει το Ιράν στις νότιες θαλάσσιες οδούς, εξαιτίας των διεθνών κυρώσεων και των πιέσεων στη θαλάσσια κυκλοφορία στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν, έχουν αναδείξει την Κασπία σε εναλλακτικό εμπορικό διάδρομο για τις συναλλαγές με τη Ρωσία, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία.

Μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής διακινούνται σιτηρά, χάλυβας και άλλα εμπορεύματα, ενώ από την περιοχή διέρχονται και ενεργειακές ροές που συνδέουν την Κασπία με τη Μαύρη Θάλασσα.

Ο στρατιωτικός άξονας Μόσχας – Τεχεράνης

Σύμφωνα με το CNN, πέρα από την εμπορική της σημασία, η Κασπία Θάλασσα έχει εξελιχθεί σε βασικό δίαυλο της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Ιράν.

Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι  οι πρώτες αποστολές ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Shahed προς τη Ρωσία πραγματοποιήθηκαν μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού, πριν η Μόσχα ξεκινήσει τη δική της παραγωγή των drones στο ρωσικό έδαφος.

Ρωσικά πολεμικά πλοία στην Κασπία, εκτοξεύουν πυραύλους κατά στόχων στη Συρία, το 2015

Παράλληλα, αμερικανικές υπηρεσίες έχουν κατά το παρελθόν υποστηρίξει ότι η Ρωσία χρησιμοποίησε εμπορικά πλοία στην Κασπία για τη μεταφορά ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς, ισχυρισμούς που η Τεχεράνη έχει απορρίψει κατηγορηματικά.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια γραμμή έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο στόχαστρο της Ουκρανίας. Πέρυσι, το φορτηγό πλοίο Port Olya-4 καταστράφηκε, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, μετέφερε εξαρτήματα για drones Shahed και άλλα ιρανικά πυρομαχικά.

Οι ρωσικοί δορυφόροι

Οι τελευταίες επιθέσεις καταδεικνύουν ότι το Κίεβο επιχειρεί να πλήξει όχι μόνο στρατιωτικούς στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας, αλλά και τις γραμμές ανεφοδιασμού που στηρίζουν τη ρωσική πολεμική μηχανή.

Παράλληλα, η Ουκρανία επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο που, σύμφωνα με τη δική της εκτίμηση, διαδραματίζει το Ιράν στην υποστήριξη της Ρωσίας, αντίστοιχα με τη Βόρεια Κορέα.

Η χρονική συγκυρία των επιθέσεων δεν θεωρείται τυχαία, καθώς συμπίπτει με την προγραμματισμένη επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ζελένσκι μάλιστα είχε πριν μερικές μέρες υποστηρίξει ότι η Ρωσία διαβίβασε στο Ιράν δορυφορικά δεδομένα, τα οποία φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν σε επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στη Μέση Ανατολή, γεγονός που αναδεικνύει τη στενή στρατηγική συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης και τη διασύνδεση των συγκρούσεων σε διαφορετικά μέτωπα.

tanea.gr