Σε τροχιά γενικευμένης κοινωνικής αναταραχής και βαθιάς πολιτικής πόλωσης εισέρχεται η Ισπανία, καθώς δεκάδες χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν τους δρόμους των μεγαλύτερων αστικών κέντρων της χώρας απαιτώντας άμεσες ρυθμιστικές παρεμβάσεις για τη συγκράτηση του κόστους στέγασης.

Αφορμή για το πανεθνικό ξέσπασμα στάθηκε η απόρριψη των κατεπειγόντων κυβερνητικών διαταγμάτων από τα κόμματα της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς στο κοινοβούλιο, την ώρα που η λαϊκή αγανάκτηση για τις εξώσεις —με καταλύτη την πρόσφατη βίαιη αποπομπή μίας 87χρονης γυναίκας από την οικία της στη Μαδρίτη— είχε ήδη λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.

Στην ισπανική πρωτεύουσα, όπου διαδήλωσαν περίπου 70.000 πολίτες σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, η νύχτα του Σαββάτου σημαδεύτηκε από ένταση στην κεντρική πλατεία Πουέρτα δελ Σολ, με την αστυνομία να κάνει χρήση πλαστικών σφαιρών και να συλλαμβάνει τρία μέλη ακροδεξιάς ομάδας που επιχείρησαν να επιτεθούν στους συγκεντρωμένους.

Την ίδια στιγμή, επεισόδια και ρίψη δακρυγόνων σημειώθηκαν στη Βαλένθια, ενώ ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε την αντιπολίτευση ότι «θα κριθεί συντομότερα απ’ ό,τι νομίζει», με τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν ότι ο επικεφαλής της κυβέρνησης εξετάζει ακόμη και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τον Νοέμβριο.

Η καταψήφιση των μέτρων στη Βουλή και η έξωση της 87χρονης

Το κοινοβουλευτικό ρήγμα επισφραγίστηκε την Παρασκευή, όταν τα κόμματα της συντηρητικής και ακροδεξιάς αντιπολίτευσης καταψήφισαν τα έκτακτα μέτρα που είχε εισηγηθεί η κυβέρνηση συνασπισμού για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Το πρώτο από τα κυβερνητικά διατάγματα απορρίφθηκε με οριακή πλειοψηφία (172 ψήφοι υπέρ έναντι 178 κατά), εξέλιξη που οδήγησε αμέσως τους διαδηλωτές σε πορεία προς την πλατεία Πουέρτα δελ Σολ υπό το σύνθημα «Γενική απεργία!», προτού καταψηφιστεί και το δεύτερο νομοθετικό κείμενο.

Τα απορριφθέντα διατάγματα είχαν καταρτιστεί υπό την πίεση της κοινής γνώμης μετά την έξωση της 87χρονης στη Μαδρίτη, γεγονός που είχε πυροδοτήσει μαζικές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Από την πλευρά του, το ακροδεξιό κόμμα Vox επικύρωσε την αρνητική του ψήφο, αντιπροτείνοντας ως εναλλακτική στρατηγική την κατασκευή νέων οικιστικών μονάδων και την απέλαση μεταναστών.

Κατά την πρωινή συζήτηση στην Ολομέλεια, η υπουργός Στέγασης, Ισαμπέλ Ροντρίγκεθ (Isabel Rodríguez), απηύθυνε έκκληση προς όλες τις κοινοβουλευτικές πτέρυγες να στηρίξουν τις πρωτοβουλίες, τονίζοντας το βάρος της πολιτικής ευθύνης:

«Με αυτή την ψήφο αποφασίζουμε αν δεν θέλουμε άλλη μία έξωση ή αν είμαστε διατεθειμένοι να βρεθούμε αντιμέτωποι με την επόμενη».

«Με την κοινωνική πλειοψηφία ή με τους κερδοσκόπους»: Η σύγκρουση Σάντσεθ και το ενδεχόμενο πρόωρων καλπών

Ενόψει της διαφαινόμενης εμπλοκής, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είχε καταστήσει σαφές ότι η διαδικασία θα προχωρούσε κανονικά, επιλέγοντας την ανοιχτή πολιτική αντιπαράθεση με τη συντηρητική πτέρυγα. Μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Ισπανός πρωθυπουργός έθεσε το διακύβευμα σε οξύ τόνο:

«Είστε με την κοινωνική πλειοψηφία ή με τους κερδοσκόπους;»

Ο κ. Σάντσεθ συμπλήρωσε ότι η ψηφοφορία θα αποκάλυπτε «το πραγματικό πρόσωπο» των δεξιών κομμάτων, προειδοποιώντας ότι «θα κριθούν συντομότερα απ’ ό,τι νομίζουν». Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ισπανικού Τύπου, η κυβερνητική ηγεσία εξετάζει το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες τον Νοέμβριο μετά το νομοθετικό ναυάγιο, παρακολουθώντας προσεκτικά τη μαζικότητα των διαδηλώσεων του Σαββάτου προτού λάβει τις οριστικές της αποφάσεις.

Ένταση στην Πουέρτα δελ Σολ: Πλαστικές σφαίρες, συλλήψεις ακροδεξιών και κάλεσμα για γενική απεργία

Η λαϊκή αντίδραση στην απόρριψη των διαταγμάτων εκδηλώθηκε άμεσα στους δρόμους. Στη Μαδρίτη, περίπου 70.000 άτομα έλαβαν μέρος στην πορεία διαμαρτυρίας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ισπανικής κυβέρνησης, με πλήθος διαδηλωτών να στήνει σκηνές και να διανυκτερεύει στην πλατεία Πουέρτα δελ Σολ.

Η κατάσταση οξύνθηκε αργά το βράδυ του Σαββάτου, όταν μέλη ακροδεξιάς οργάνωσης —ορισμένα εκ των οποίων προέβησαν σε ναζιστικούς χαιρετισμούς— επιχείρησαν να προσεγγίσουν και να επιτεθούν στους κατασκηνωμένους διαδηλωτές. Οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν κάνοντας χρήση πλαστικών σφαιρών και προχώρησαν στη σύλληψη τριών ακροδεξιών ακτιβιστών.

Την ίδια ώρα, τα συνδικάτα βάσης προσανατολίζονται σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεων. Η Βαλέρια Ράκου (Valeria Racu), εκπρόσωπος του Συνδικάτου Ενοικιαστών (Sindicato de Inquilinas), δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Μαδρίτη ότι, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα εργατικά σωματεία, επίκειται προκήρυξη γενικής απεργίας.

Αποτυπώνοντας την οργή των πολιτών, ο 26χρονος διαδηλωτής Νάντο δε Ανγκούλο (Nando de Angulo) σημείωσε:

«Είναι ντροπή. Απλώς αποδεικνύει ότι είμαστε εμείς, ο λαός, που πρέπει να προσαρμοστούμε στα πολιτικά κόμματα, και όχι οι πολιτικοί σε αυτό που θέλει ο κόσμος, και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί έτσι».

Συγκρούσεις στη Βαλένθια, ειρηνικές πορείες σε 50 πόλεις και ματαίωση στη Βαρκελώνη

Πέρα από τη Μαδρίτη, σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν στη Βαλένθια, όπου οι δυνάμεις επιβολής της τάξης έκαναν χρήση δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών για να διαλύσουν συγκεντρωμένους. Περίπου 30 διαδηλωτές εισήλθαν στις εγκαταστάσεις της «Πόλης των Τεχνών και των Επιστημών», εμβληματικού πολιτιστικού συγκροτήματος της πόλης, προτού απομακρυνθούν από την αστυνομία.

Στον αντίποδα των συγκρούσεων, κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν με απόλυτα ειρηνικό τρόπο σε περίπου 50 ισπανικές πόλεις, αποτυπώνοντας το γεωγραφικό εύρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Στην Καταλονία, οι διαδηλώσεις που είχαν προγραμματιστεί στη Βαρκελώνη και στη γειτονική πόλη Οσπιταλέτ δε Λιοβρεγάτ αναβλήθηκαν λόγω σφοδρών βροχοπτώσεων.