Στο επίκεντρο της ετήσιας πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης στη Θεσσαλονίκη, η ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκου Ανδρουλάκη, στο συνεδριακό κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης», επιχείρησε να διαμορφώσει μια διακριτή γραμμή απέναντι στο κυβερνητικό αφήγημα, παρουσιάζοντας μια εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Ο κ. Ανδρουλάκης, τοποθετούμενος στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, περιέγραψε τη σημερινή συγκυρία ως «το τελευταίο μίλι της Νέας Δημοκρατίας», απορρίπτοντας τα πολωτικά διλήμματα σταθερότητας και παρουσιάζοντας ένα σχέδιο επτά εμβληματικών νομοθετικών τομών για τους πρώτους έξι μήνες μιας προοδευτικής διακυβέρνησης.

Στον πυρήνα της παρέμβασής του βρέθηκε η αντιμετώπιση του δημογραφικού μαρασμού, η προστασία της στέγης και του εισοδήματος, η διευθέτηση του διογκούμενου ιδιωτικού χρέους και η μετάβαση σε ένα ανθεκτικό, παραγωγικό πρότυπο εθνικής προστιθέμενης αξίας.

Το πολιτικό σκηνικό στο Βελλίδειο και το διακύβευμα της εναλλαγής

Η παρουσία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ στο βήμα της ΔΕΘ συνοδεύτηκε από μια ευθεία αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η διακυβέρνηση τα τελευταία χρόνια, θέτοντας ως πρωταρχικό ερώτημα όχι μόνο το ποιο πρόσωπο βρίσκεται στην εξουσία, αλλά το ποιες κοινωνικές δυνάμεις εκπροσωπούνται από τις δημόσιες πολιτικές:

«Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία μιας χώρας που οι αποφάσεις δεν μπορούν να περιμένουν. Στιγμές που δεν αρκεί να διορθώσεις λίγο την πορεία. Στιγμές που πρέπει να αποφασίσεις ποια κατεύθυνση θα ακολουθήσεις. Και πιστεύω βαθιά ότι για την Ελλάδα αυτή η στιγμή είναι τώρα. Τώρα είναι η ώρα των μεγάλων και σημαντικών αποφάσεων. Αποφάσεων όχι μόνο για το ποιος θα κυβερνήσει τον τόπο. Αλλά κυρίως για το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα. Με ποιες προτεραιότητες. Με ποιους κανόνες. Και, τελικά, για ποιους. Για αυτούς που πάντα βρίσκουν μια πόρτα ανοιχτή, μια διευκόλυνση, μια απευθείας ανάθεση, μια προνομιακή μεταχείριση από το σημερινό σύστημα εξουσίας; Ή για τον πολίτη που αγωνίζεται καθημερινά και αγωνιά για το μέλλον του ίδιου και της οικογένειάς του; Για εμάς, για το ΠΑΣΟΚ η επιλογή είναι σαφής: Οφείλουμε να αφουγκραστούμε το μήνυμα της κοινωνίας: “κάτι πρέπει να αλλάξει”. Και πρέπει να αλλάξει τώρα».

Αναλύοντας το πολιτικό περιβάλλον, ο κ. Ανδρουλάκης απέκρουσε τη ρητορική της κυβέρνησης περί αποσταθεροποίησης σε περίπτωση εκλογικής ήττας της, κάνοντας λόγο για τεχνητή καλλιέργεια ανασφάλειας:

«Και σαν να μην αρκούσαν όλα αυτά, τώρα η κυβέρνηση επιστρατεύει και τον φόβο. Έφτασαν στο σημείο να πουν ότι αν φύγουν από το Μαξίμου, θα γίνει “ντου από τους απέναντι”. Από το “Μητσοτάκης ή χάος”, έφτασαν στην απόλυτη φαιδρότητα να μας πουν το δίλημμα: “Μητσοτάκης ή Ερντογάν”. Λίγη ντροπή, κύριοι της Νέας Δημοκρατίας. Δεν μπορείτε να παρουσιάζετε τη δημοκρατική εναλλαγή ως εθνική απειλή».

Σύμφωνα με την κριτική της Χαριλάου Τρικούπη, η χώρα απώλεσε μια σπάνια ιστορική ευκαιρία τα χρόνια που ακολούθησαν την έξοδο από τα προγράμματα προσαρμογής.

Η διάθεση ευρωπαϊκών κεφαλαίων ύψους 80 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ δεν μεταφράστηκε σε ενίσχυση των δημόσιων υποδομών ούτε σε δομική βελτίωση της οικονομίας:

«Η χώρα δεν έκανε το άλμα που είχε ανάγκη. Η χώρα δεν έγινε πιο ανθεκτική απέναντι στις νέες προκλήσεις. Η οικονομία δεν έγινε πιο δυναμική και παραγωγική. Η κοινωνία δεν έγινε πιο δίκαιη. Και κυρίως, όχι μόνο δεν κλείσαμε το χάσμα από τις προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες, αλλά σήμερα μας προσπερνούν ακόμα και χώρες που πριν από λίγα χρόνια βρίσκονταν πολύ πίσω από εμάς».

Καταλήγοντας στην εισαγωγική του τοποθέτηση, υπογράμμισε ότι «όταν οι άλλοι προχωρούν γρηγορότερα, η στασιμότητα δεν σημαίνει ότι μένεις στην ίδια θέση. Σημαίνει ότι υποχωρείς».

Η ακτινογραφία της κοινωνικής ασφυξίας: Οι αριθμοί πίσω από τη στασιμότητα

Προκειμένου να τεκμηριώσει την ανάγκη αλλαγής πορείας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ παρέθεσε μια σειρά από κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες, υποστηρίζοντας ότι η απόκλιση από τα ευρωπαϊκά πρότυπα αποτυπώνεται πλέον άμεσα στην καθημερινότητα της πλειονότητας των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέφερε:

• Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

• Το κόστος στέγασης απορροφά δυσανάλογο μέρος των οικογενειακών προϋπολογισμών, με το μέσο ελληνικό νοικοκυριό να δαπανά 36 ευρώ από κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος για ενοίκιο και λειτουργικά έξοδα κατοικίας.

• Το ιδιωτικό χρέος παραμένει μια ανοιχτή πληγή για την οικονομική σταθερότητα, καθώς σχεδόν έξι στα δέκα ευρώ οφειλών παραμένουν αρρύθμιστα.

• Στο πεδίο της εκπαίδευσης, καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις, με σχεδόν τους μισούς μαθητές να ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχουν εμπεδώσει βασικές γνώσεις και δεξιότητες.

Ο κ. Ανδρουλάκης συνέδεσε τους μακροοικονομικούς αυτούς αριθμούς με τα απτά βιώματα των πολιτών:

«Όλα αυτά δεν είναι απλώς ποσοστά και αριθμοί. Είναι βιώματα του ελληνικού λαού. Ο εργαζόμενος βλέπει το μισθό του να εξαφανίζεται στο σούπερ μάρκετ και στο ενοίκιο. Ο συνταξιούχος μετρά αν θα πληρώσει πρώτα το ρεύμα ή τα φάρμακά του. Ο νέος των 30 και των 35 ετών εργάζεται, αλλά εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να μένει με τους γονείς του γιατί τα ενοίκια έχουν γίνει απλησίαστα. Ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας κουβαλά ένα αρρύθμιστο χρέος στην πλάτη του και ακούει συγχρόνως ότι όλα πάνε καλά στην οικονομία».

Στηλιτεύοντας την κυβερνητική διαχείριση, κατήγγειλε την επιλογή προσωρινών επιδοματικών μέτρων έναντι δομικών μεταρρυθμίσεων: «Μένουμε θεατές στη ραγδαία αύξηση του κόστους στέγασης και, όταν πια το πρόβλημα έχει γιγαντωθεί, επιστρέφουμε ένα ενοίκιο ως προσωρινό βοήθημα. Αφήνουμε τα ολιγοπώλια ανεξέλεγκτα και, ύστερα, με ένα pass επιστρέφουμε στον καταναλωτή ένα πολύ μικρό μέρος από όσα του έχει ήδη πάρει η ακρίβεια. Τελικά, επιδοτούμε μια πανάκριβη και ανασφαλή ζωή».

Η εθνική υπαρξιακή κρίση: Το δημογραφικό και το σχέδιο «GenRent»

Ως τη σοβαρότερη απειλή για το μέλλον της χώρας, ο Νίκος Ανδρουλάκης ανέδειξε τη ραγδαία πληθυσμιακή γήρανση και τη συρρίκνωση των παραγωγικών ηλικιών. Σκιαγραφώντας την κατάσταση, παρουσίασε δεδομένα που αποτυπώνουν την αποψίλωση της περιφέρειας:

• Καταγράφηκαν σχεδόν 285.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις μέσα σε χρονικό διάστημα πέντε ετών.

• Το μαθητικό δυναμικό μειώθηκε κατά 21.000 μαθητές την τελευταία τριετία.

• Περίπου 100 νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία διέκοψαν τη λειτουργία τους τα τελευταία τρία χρόνια.

Απέναντι σε αυτό το φαινόμενο, ο επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι απαιτείται αλλαγή φιλοσοφίας:

«Για εμάς, η δημογραφική πολιτική δεν είναι μια ακόμη επιδοματική πολιτική. Είναι μια εθνική πολιτική. Αφορά τη στέγη, το εισόδημα, τις κοινωνικές υπηρεσίες αλλά και την περιφερειακή ανάπτυξη. Κάθε νομοσχέδιο και κάθε σημαντική απόφαση του κράτους θα αξιολογείται και ως προς το πώς επηρεάζει τους νέους, την οικογένεια και την ελληνική περιφέρεια».

Η αιχμή του δόρατος της στεγαστικής πρότασης του κινήματος είναι το σχέδιο «GenRent», το οποίο στοχεύει στη δημιουργία ενός αποθέματος 40.000 προσιτών κοινωνικών κατοικιών. Το πρόγραμμα βασίζεται στην καταγραφή και ανακαίνιση κτιρίων του δημοσίου τομέα, παρέχοντας προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, οικονομικά ευάλωτους πολίτες, καθώς και σε δημόσιους λειτουργούς —όπως γιατρούς και εκπαιδευτικούς— που αδυνατούν να βρουν στέγη σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.

Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει:

1. Παροχή φορολογικών κινήτρων προς τους ιδιοκτήτες για το άνοιγμα κλειστών διαμερισμάτων και τη διάθεσή τους σε μακροχρόνιες μισθώσεις.

2. Επιβολή αυστηρών ρυθμιστικών περιορισμών στη βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb) σε αστικές ζώνες όπου η πίεση στις τιμές έχει υπερβεί τα όρια αντοχής των κατοίκων.

3. Θέσπιση δεσμευτικού πλαφόν στις ετήσιες αυξήσεις των ενοικίων σε περιοχές με τεκμηριωμένη στεγαστική στενότητα.

Οικογένεια και κοινωνική προστασία: Από τον μηδενισμό του ΦΠΑ στο Ειδικό Ταμείο Υπερκερδών

Η δεύτερη παράμετρος της δημογραφικής στρατηγικής επικεντρώνεται στην άμεση οικονομική και λειτουργική ελάφρυνση των οικογενειών με παιδιά. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεσμεύτηκε για τη θέσπιση καθολικής και δωρεάν βρεφικής και προσχολικής αγωγής, με διεύρυνση του δικτύου των ολοήμερων δημόσιων βρεφονηπιακών σταθμών, ώστε να διασφαλίζεται η εναρμόνιση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Στο πεδίο των φορολογικών και εισοδηματικών ενισχύσεων εξαγγέλθηκαν:

• Ο πλήρης μηδενισμός του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στα βασικά βρεφικά είδη πρώτης ανάγκης.

• Η καταβολή μηνιαίας οικονομικής ενίσχυσης 200 ευρώ, βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, για την κάλυψη πιστοποιημένων δαπανών ανατροφής κάθε παιδιού ηλικίας έως τριών ετών.

• Η αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας με ειδική μέριμνα για οικογένειες με δύο παιδιά.

• Η μείωση κατά 75% στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ για τα πρώτα 100 τετραγωνικά μέτρα κατοικίας πολύτεκνων οικογενειών.

• Η σταδιακή πλήρης εξίσωση των δικαιωμάτων, των θεσμικών προβλέψεων και των παροχών των τριτέκνων με εκείνες των πολυτέκνων.

• Η ενίσχυση των δημόσιων δομών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και η πλήρης κάλυψη του κόστους των απαιτούμενων φαρμάκων για τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας.

Για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων αυτών, ανακοινώθηκε η ίδρυση ενός Ειδικού Ταμείου για το Δημογραφικό, το οποίο θα τροφοδοτείται απευθείας από τα έσοδα της έκτακτης φορολόγησης των υπερκερδών στα εγχώρια ολιγοπώλια.

Συνδέοντας τη δημογραφική ανάταξη με την περιφερειακή σύγκλιση, ο κ. Ανδρουλάκης εξήγγειλε δώδεκα περιφερειακά αναπτυξιακά σχέδια με κοινωνικά κίνητρα μετεγκατάστασης νέων στην ύπαιθρο, καταλήγοντας σε ειδικά μέτρα στήριξης της τοπικής οικονομικής ζωής: «Κρατάμε ζωντανά τα χωριά μας δίνοντας ειδικά κίνητρα και απαλλαγές σε κάθε καφενείο και κάθε παντοπωλείο σε μικρούς απομακρυσμένους οικισμούς».

Το μέτωπο του ιδιωτικού χρέους: Η αναβίωση του Νόμου Κατσέλη και το φρένο στα funds

Στο οικονομικό σκέλος της παρέμβασής του, ο Νίκος Ανδρουλάκης προσδιόρισε το ιδιωτικό χρέος ως μία «νάρκη στα θεμέλια της κοινωνίας», η οποία όχι μόνο υπονομεύει την κοινωνική συνοχή, αλλά καθηλώνει τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας σε μια παρατεταμένη αδράνεια. Αναλύοντας την τέταρτη προγραμματική τομή του ΠΑΣΟΚ, ο πρόεδρος του κινήματος ανέδειξε ένα θεμελιώδες μακροοικονομικό παράδοξο της ελληνικής πραγματικότητας: ενώ οι επίσημοι δείκτες καταγράφουν μεγέθυνση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των πολιτών και των επιχειρήσεων διογκώνονται αντί να αποκλιμακώνονται, με σχεδόν το 60% του συνόλου να παραμένει εκτός οποιασδήποτε βιώσιμης ρύθμισης.

Απέναντι σε αυτό το αδιέξοδο, η Χαριλάου Τρικούπη προτάσσει την ανάγκη μιας δίκαιης διάκρισης ανάμεσα στον στρατηγικό κακοπληρωτή και στον πραγματικά αδύναμο οφειλέτη, ασκώντας δριμεία κριτική στην οριζόντια αντιμετώπιση που επιβλήθηκε τα τελευταία χρόνια:

«Χρειάζονται πραγματικές δυνατότητες ρύθμισης και μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία αξιοπρέπειας για όσους αποδεδειγμένα παλεύουν και το έχουν ανάγκη. Γιατί άλλο ο στρατηγικός κακοπληρωτής και άλλο ο πολίτης που θέλει να πληρώσει, αλλά δεν μπορεί με τους σημερινούς όρους. Άλλο είναι η επιχειρηματική αφερεγγυότητα και άλλο μια βιώσιμη μικρομεσαία επιχείρηση που πνίγεται από παλιές οφειλές. Μια δίκαιη πολιτεία, ένα δίκαιο κράτος, με τις δικές του αρχές και αξίες οφείλει να ξεχωρίζει τις δύο περιπτώσεις και να μην επιτρέπει μαζί με τα ξερά να καίει και τα χλωρά, όπως εδώ και επτά χρόνια. Το σχέδιό μας είναι έτοιμο, σε κάθε λεπτομέρεια».

Κεντρικός πυλώνας της κυβερνητικής πρότασης του ΠΑΣΟΚ είναι η επαναθεσμοθέτηση της καθολικής προστασίας της πρώτης κατοικίας για τα αδύναμα και μεσαία στρώματα, μέσω ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου που θα πατάει στις βασικές αρχές και στη φιλοσοφία του ιστορικού νόμου 3869/2010 (γνωστού ως «νόμου Κατσέλη»).

Ταυτόχρονα, ο κ. Ανδρουλάκης εξήγγειλε την επιβολή αυστηρών κανόνων διαφάνειας και θεσμικού ελέγχου στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των επενδυτικών κεφαλαίων (distress funds), τα οποία, όπως κατήγγειλε, «εκβιάζουν και κρατούν σε ομηρία χιλιάδες Έλληνες». Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύτηκε για την κατοχύρωση του δικαιώματος του συνεργάσιμου δανειολήπτη να έχει προτεραιότητα στην εξαγορά του δανείου του με σαφείς, δίκαιους και διαφανείς όρους, προτού αυτό καταλήξει σε μαζικά πακέτα εκποίησης.

Ρυθμίσεις αναπνοής: 120 δόσεις, Ελβετικό Φράγκο και κατάργηση καταχρηστικών χρεώσεων

Η εξειδίκευση των παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος επεκτείνεται σε μια σειρά από διοικητικές και νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες στοχεύουν στην άμεση απεμπλοκή των φυσικών προσώπων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων από τις πιέσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των κρατικών μηχανισμών είσπραξης.

Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η ριζική μεταρρύθμιση του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε ότι η συμμετοχή των τραπεζών και των πιστωτών στη διαδικασία θα καταστεί υποχρεωτική από προαιρετική που είναι σήμερα, αίροντας τη δυνατότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να απορρίπτουν αναιτιολόγητα βιώσιμες προτάσεις αναδιάρθρωσης.

Σε ό,τι αφορά τις οφειλές προς το Δημόσιο, το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

• Τη θέσπιση μιας νέας, βιώσιμης ρύθμισης 120 δόσεων για χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία, η οποία θα συνοδεύεται από γενναίο κούρεμα των συσσωρευμένων τόκων και των προσαυξήσεων για όσους τηρούν το πλάνο αποπληρωμής.

• Την οριστική νομοθετική επίλυση του χρόνιου δράματος των δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο, μέσω μιας δίκαιης κατανομής του συναλλαγματικού κινδύνου μεταξύ τραπεζών και δανειοληπτών, ώστε να διασωθούν χιλιάδες νοικοκυριά που είδαν τις οφειλές τους να εκτινάσσονται παρά τις πολυετείς πληρωμές.

• Τη θεσμοθέτηση αυστηρών κανόνων στις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και την κατοχύρωση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού για τις μικρές επιχειρήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται η ελάχιστη αναγκαία ρευστότητα για τη λειτουργία τους.

• Την άμεση κατάργηση των καταχρηστικών τραπεζικών χρεώσεων και προμηθειών στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, στις πληρωμές λογαριασμών και στις απλές τραπεζικές πράξεις, οι οποίες επιβαρύνουν καθημερινά και αδικαιολόγητα τους πολίτες.

Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για την εργασία: 13ος μισθός, κατάργηση 13ώρου και 4ήμερη απασχόληση

Περνώντας στην τρίτη μεγάλη τομή του προγράμματός του, ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε ένα νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» για τον κόσμο της μισθωτής εργασίας, συνδέοντας άμεσα την αύξηση της παραγωγικότητας με τη βελτίωση των αμοιβών και τη μείωση του εργάσιμου χρόνου. «Ο πλούτος που δημιουργούμε αποκτά αξία όταν ο μισθός γίνεται καλύτερος, όταν υπάρχει ασφάλεια και προοπτική», υπογράμμισε, αντιπαραβάλλοντας τη δική του πρόταση με την πολιτική της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων.

Στο επίκεντρο των εξαγγελιών του για τον δημόσιο τομέα βρέθηκε η δέσμευση για σταδιακή επαναφορά του 13ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, σε συνδυασμό με την πλήρη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, ένα μέτρο που στοχεύει στην εξουδετέρωση της λεγόμενης «κρυφής φορολόγησης» που προκαλεί ο πληθωρισμός στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.

Για τον ιδιωτικό τομέα, ο κ. Ανδρουλάκης δεσμεύτηκε για την πλήρη αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής των συλλογικών διαπραγματεύσεων:

• Επαναφορά της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και ανάθεση του αποκλειστικού προσδιορισμού του κατώτατου μισθού στους κοινωνικούς εταίρους, τερματίζοντας τον κυβερνητικό καθορισμό μέσω υπουργικών αποφάσεων.

• Επαναφορά της καθολικής ισχύος και της επεκτασιμότητας των κλαδικών συμβάσεων, καθώς και της πλήρους μετενέργειας των όρων τους μετά τη λήξη τους.

• Πλήρης αποκατάσταση του δικαιώματος μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία (ΟΜΕΔ), ως κρίσιμου εργαλείου διαπραγματευτικής ισχύος και προστασίας των εργαζομένων απέναντι στην εργοδοτική αδιαλλαξία.

• Παροχή στοχευμένων φορολογικών και ασφαλιστικών κινήτρων για τη σύναψη επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας που κατοχυρώνουν αυξημένα θεσμικά και μισθολογικά δικαιώματα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οργάνωση του χρόνου εργασίας. Ο επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε την άμεση κατάργηση των ρυθμίσεων για τη θέσπιση του 13ώρου ημερήσιας απασχόλησης, χαρακτηρίζοντάς το ως αναχρονιστικό μέτρο που υπονομεύει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Αντ’ αυτού, εξήγγειλε την πιλοτική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας με πλήρεις αποδοχές σε μεγάλες επιχειρήσεις και σε θέσεις έντασης διανοίας, με τη συνδρομή ειδικών φορολογικών κινήτρων:

«Η αύξηση της παραγωγικότητας πρέπει να φτάνει και στον εργαζόμενο. Στον μισθό του, στις συνθήκες εργασίας του, στον χρόνο που διαθέτει για τον ίδιο και την οικογένειά του. Έτσι οικοδομούμε μια δίκαιη κοινωνία».

Παράλληλα, ο κ. Ανδρουλάκης άνοιξε τον δημόσιο διάλογο για τον μετασχηματισμό της εργασίας υπό την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να ενσωματώσει έγκαιρα την ευρωπαϊκή εμπειρία για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων απέναντι στην ψηφιακή επισφάλεια.

Το σχέδιο των 17 παρεμβάσεων για τους συνταξιούχους: Αποκατάσταση της αξιοπρέπειας

Η αναφορά στους απόμαχους της εργασίας αποτέλεσε διακριτό κεφάλαιο της ομιλίας του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση για εμπαιγμό απέναντι σε μια κοινωνική ομάδα που υπέστη τις βαρύτερες συνέπειες των μνημονιακών περικοπών. Παρουσιάζοντας ένα συνεκτικό πακέτο δεκαεπτά παρεμβάσεων, υποστήριξε ότι η αποκατάσταση των απωλειών αποτελεί ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ηθικής υποχρέωσης της πολιτείας.

Οι βασικοί άξονες του σχεδίου για το συνταξιοδοτικό περιλαμβάνουν:

1. 13η Σύνταξη: Σταδιακή επαναφορά της 13ης σύνταξης στη βάση ενός αυστηρά κοστολογημένου και δημοσιονομικά βιώσιμου σχεδίου, το οποίο θα δίνει προτεραιότητα στα χαμηλότερα εισοδήματα.

2. Νέο ΕΚΑΣ: Θεσμοθέτηση ενός νέου Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων για τη στοχευμένη ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας.

3. Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ): Αναμόρφωση της κλίμακας της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων με μεσοσταθμική μείωση των επιβαρύνσεων κατά 20%, ώστε να εξαλειφθούν οι στρεβλώσεις που στερούν τις πραγματικές αυξήσεις.

4. Επικουρικές συντάξεις: Άμεσο ξεπάγωμα των επικουρικών συντάξεων και σταδιακή καταβολή των οφειλόμενων αναπροσαρμογών.

5. Ποσοστά αναπλήρωσης: Σταδιακή αναθεώρηση και αύξηση των συντελεστών αναπλήρωσης για τα πολλά έτη ασφάλισης, προκειμένου να αποκατασταθεί η ανταποδοτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

6. Αναλογική σύνταξη: Θέσπιση αναλογικής ανταποδοτικής σύνταξης για τους ασφαλισμένους που δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν το ελάχιστο όριο των 15 ετών (4.500 ημερών) ασφάλισης, ώστε να μην χάνονται οι εισφορές δεκαετιών.

Κλείνοντας τη συγκεκριμένη ενότητα, ο κ. Ανδρουλάκης τόνισε ότι «με αυτές τις πολιτικές επιλογές, δίνουμε δύναμη στον εργαζόμενο και αξιοπρέπεια στον συνταξιούχο», επαναλαμβάνοντας ότι το πρόγραμμα του κόμματος απαντά στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας με μέτρα ρεαλιστικά, άμεσα εφαρμόσιμα και απαλλαγμένα από εξαρτήσεις.

«Η Ελλάδα δεν πωλείται»: Το τέλος της Golden Visa και το νέο υπόδειγμα χωροταξίας και υποδομών

Η μεταβολή της επενδυτικής στρατηγικής της χώρας αποτέλεσε ένα από τα πλέον αιχμηρά σημεία της παρέμβασης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος επιχείρησε να διαχωρίσει ριζικά την έννοια της παραγωγικής ανάπτυξης από την κερδοσκοπική εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας. Στρέφοντας τα βέλη του κατά του ισχύοντος πλαισίου προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων, ο Νίκος Ανδρουλάκης εξήγγειλε τον άμεσο τερματισμό του προγράμματος Golden Visa για επενδύσεις σε ακίνητα, καταγγέλλοντας ότι η συγκεκριμένη πρακτική στερεί από τη νέα γενιά τη δυνατότητα απόκτησης στέγης και μετατρέπει τους πολίτες σε ενοικιαστές στον ίδιο τους τον τόπο.

Διατυπώνοντας με σαφήνεια το πολιτικό και οικονομικό στίγμα του κόμματος, υπογράμμισε:

«Και τέλος, αλλάζουμε την πολιτική προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων. Βάζουμε τέλος στη Golden Visa. Τέλος στον αφελληνισμό της εθνικής περιουσίας. Δεν θα κάνουμε τους Έλληνες νοικάρηδες στον τόπο τους. Συνδέουμε τις άδειες διαμονής μόνο με πραγματικές παραγωγικές επενδύσεις και όχι επενδύσεις σε real estate. Αυστηροποιούμε το πλαίσιο ελέγχου απόκτησης ακινήτων σε όλη την παραμεθόριο της χώρας. Ανάπτυξη για εμάς δεν είναι το ξεπούλημα των ακινήτων. Και ειδικά σε ευαίσθητες περιοχές. Για το ΠΑΣΟΚ ανάπτυξη είναι η παραγωγή, η ανθεκτικότητα. Ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι το “Η Ελλάδα δεν πωλείται”. Η Ελλάδα δεν πωλείται σε κανέναν».

Στον αντίποδα, η Χαριλάου Τρικούπη προτάσσει ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Υποδομών, με κεντρικό άξονα τη ριζική αναμόρφωση του σιδηροδρομικού δικτύου. Ο σιδηρόδρομος, όπως τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, οφείλει να αναδειχθεί στο φθηνότερο, ασφαλέστερο και πιο οικολογικό μέσο μεταφοράς της χώρας, λειτουργώντας ως θεμέλιος λίθος της παραγωγικής ανασυγκρότησης. Το σχέδιο περιλαμβάνει την πλήρη εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων ασφάλειας, επαρκές και πιστοποιημένο προσωπικό, συνεχή συντήρηση και ουσιαστική εποπτεία, διασφαλίζοντας την αξιόπιστη σύνδεση Αθήνας – Θεσσαλονίκης, καθώς και την απευθείας σιδηροδρομική διασύνδεση των μεγάλων λιμανιών, των βιομηχανικών ζωνών και των εμπορευματικών κέντρων της επικράτειας. Στο ίδιο πλαίσιο, ειδική αναφορά έγινε στη θαλάσσια οικονομία και στην ποντοπόρο ναυτιλία, με στόχο να αποτελέσουν μοχλό εγχώριας δραστηριότητας μέσω της αναγέννησης των ελληνικών ναυπηγείων, της παραγωγής ναυτιλιακού εξοπλισμού και της αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών και logistics.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε ευθέως την οικονομική δραστηριότητα με τον ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό και την προστασία του περιβάλλοντος, τονίζοντας ότι «ανάπτυξη χωρίς χωροταξικό σχέδιο δεν είναι ανάπτυξη, είναι αυθαιρεσία». Δεσμεύτηκε για την άμεση ολοκλήρωση των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων για τον Τουρισμό, τη Βιομηχανία, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον πρωτογενή τομέα, ξεκαθαρίζοντας:

«Ο αιγιαλός δεν θα επιτρέψουμε να γίνει οικόπεδο. Η παραλία δεν θα επιτρέψουμε να γίνει εμπόρευμα. Το φυσικό τοπίο δεν είναι αναλώσιμο. Αυτά δεν ανήκουν μόνο σε εμάς, ανήκουν στους Έλληνες του μέλλοντος».

Ταυτόχρονα, εισήγαγε την παράμετρο της κλιματικής ασφάλειας ως υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης: κάθε μεγάλη επένδυση, νέα χωροθέτηση και έργο υποδομής θα ελέγχεται προκαταρκτικά ως προς τον βαθμό ευαλωτότητας απέναντι σε κινδύνους πλημμύρας, πυρκαγιάς, σεισμού και ακραίων φυσικών φαινομένων.

Παραγωγική ανασυγκρότηση και φορολογική ανάσα: Η στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας

Η δεύτερη μεγάλη τομή που παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης εστιάζει στην αλλαγή του αναπτυξιακού υποδείγματος, με σκοπό τη δημιουργία εθνικής προστιθέμενης αξίας και τη δίκαιη κατανομή του παραγόμενου πλούτου. Η πρόταση της αξιωματικής αντιπολίτευσης εκκινεί από έναν νέο Αναπτυξιακό Νόμο και τη ριζική αναδιάρθρωση των δημόσιων χρηματοδοτικών εργαλείων, μέσα από τη συγκρότηση ενός ισχυρού Ομίλου Αναπτυξιακής Τράπεζας με δύο πυλώνες:

1. Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα: Αναβαθμίζεται σε μόνιμο βραχίονα άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής, υπερβαίνοντας τον ρόλο του απλού διαχειριστή κοινοτικών κονδυλίων.

2. Ταμείο Εθνικού Πλούτου: Μετατρέπει το υφιστάμενο Υπερταμείο —το οποίο κατά την κριτική του κ. Ανδρουλάκη άλλαξε απλώς επιγραφή υπό τη σημερινή κυβέρνηση— από μηχανισμό επιτήρησης και δέσμευσης της δημόσιας περιουσίας σε στρατηγικό αναπτυξιακό μοχλό. Το Ταμείο θα αξιοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους, δημόσια ακίνητα, μελλοντικά έσοδα από εξορύξεις και πρόσθετα κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές.

Στο φορολογικό πεδίο, εξαγγέλθηκε η θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις σε πάγιο εξοπλισμό, ψηφιακές τεχνολογίες και ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας. Ο κ. Ανδρουλάκης στηλίτευσε τη σημερινή φορολογική αρχιτεκτονική, η οποία, όπως ανέφερε, ευνοεί τη διανομή μερισμάτων δισεκατομμυρίων με συντελεστή μόλις 5% που συχνά διαφεύγουν στο εξωτερικό, προτάσσοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την επανεπένδυση των κερδών στην εγχώρια παραγωγή.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διάσωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, με ένα πακέτο άμεσων φορολογικών ελαφρύνσεων:

• Πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.

• Σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου στο 50% εντός της κυβερνητικής τετραετίας.

• Κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης των αυτοαπασχολουμένων, στη βάση της αρχής ότι «φορολογούνται τα πραγματικά εισοδήματα και όχι τα επαγγέλματα».

• Αύξηση του ορίου απαλλαγής από τον ΦΠΑ στις 20.000 ευρώ για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

• Θέσπιση ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού, για να θωρακιστεί η αναγκαία λειτουργική ρευστότητα κάθε βιώσιμης οικονομικής μονάδας.

Στο σκέλος της μεταποίησης και της καινοτομίας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι δεν νοείται ανθεκτική οικονομία χωρίς ισχυρή βιομηχανική βάση, προτείνοντας σύγχρονες βιομηχανικές περιοχές με χαμηλό κόστος εγκατάστασης, ενεργειακές υποδομές και πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Τεχνόπολη Θεσσαλονίκης, εξήρε τη δυναμική των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων, δεσμευόμενος για τη δημιουργία θερμοκοιτίδων καινοτομίας που θα λειτουργήσουν ως πόλοι έλξης και επαναπατρισμού των Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού.

Πρωτογενής τομέας και κτηνοτροφία: Από την κρίση των ζωονόσων στην αγροτική ασφάλεια

Ο πρωτογενής τομέας αποτέλεσε διακριτό σημείο της κριτικής του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι άφησε εκατοντάδες χιλιάδες παραγωγούς σε κατάσταση πλήρους αβεβαιότητας. Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ εδράζεται στην αρχή της διατήρησης της προστιθέμενης αξίας της ελληνικής γης εντός της χώρας, μέσω της σύνδεσης της αγροτικής παραγωγής με τη μεταποίηση, την τυποποίηση και το συντονισμένο εξαγωγικό μάρκετινγκ.

Ως παράδειγμα αυτής της στρατηγικής, περιέγραψε τη δημιουργία εξειδικευμένων θεματικών επιχειρηματικών πάρκων —όπως για το ελαιόλαδο στη Μεσσηνία, στην Κρήτη ή στη Λέσβο— τα οποία θα συνενώνουν στον ίδιο χώρο ελαιουργεία, μονάδες τυποποίησης, πιστοποιημένα εργαστήρια ποιοτικού ελέγχου, ερευνητικά κέντρα και υπηρεσίες εξαγωγών, ενισχύοντας καθοριστικά την ανταγωνιστικότητα του τελικού προϊόντος.

Για την ενθάρρυνση της εισόδου νέων ανθρώπων στην παραγωγή, εξαγγέλθηκε η ίδρυση Εθνικής Τράπεζας Αγροτικής Γης, η οποία θα καταγράψει και θα ενεργοποιήσει αναξιοποίητες και εγκαταλελειμμένες εκτάσεις, επαναφέροντας τη δωρεάν παραχώρηση δημόσιας γης σε νέους αγρότες.

Στο άμεσο πεδίο στήριξης του αγροτικού εισοδήματος, οι δεσμεύσεις περιλαμβάνουν:

• Αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία.

• Ριζική αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ο οποίος παραμένει απαρχαιωμένος επί επτά χρόνια, ώστε να καλύπτει τις σύγχρονες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

• Εθνικό σχέδιο διαχείρισης υδάτινων πόρων, με έμφαση στην κατασκευή μικρών φραγμάτων και σύγχρονων αρδευτικών δικτύων σε όλη την επικράτεια.

• Θεσμοθέτηση του ακατάσχετου των αγροτικών ενισχύσεων και αποζημιώσεων.

• Συγκρότηση ενός αξιόπιστου οργανισμού πληρωμών αγροτικών ενισχύσεων στα ευρωπαϊκά πρότυπα, με αυστηρούς ελέγχους και διαφάνεια, στον απόηχο των αποκαλύψεων για τα προβλήματα στη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ και της απόπειρας μεταφοράς αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ.

Ιδιαίτερα δραματική υπήρξε η περιγραφή της κατάστασης στην ελληνική κτηνοτροφία, η οποία, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, απειλείται με αφανισμό. Επικαλούμενος τη θανάτωση περισσότερων από 600.000 ζώων λόγω των εξάρσεων ζωονόσων και των κυβερνητικών χειρισμών, παρουσίασε ένα σχέδιο έκτακτης παρέμβασης: άμεση ίδρυση δημόσιων κέντρων αναπαραγωγής με προτεραιότητα στη διάσωση των αυτόχθονων ελληνικών φυλών, στοχευμένοι τοπικοί εμβολιασμοί στις ζώνες έξαρσης και κρατική χρηματοδότηση για την ανασύσταση του απολεσθέντος ζωικού κεφαλαίου.

Ακρίβεια στην πηγή, ενεργειακός οδικός χάρτης και οι επτά τομές της προοδευτικής διακυβέρνησης

Ανοίγοντας το κεφάλαιο της καθημερινότητας, ο Νίκος Ανδρουλάκης τοποθέτησε την ακρίβεια στην κορυφή των κοινωνικών προβλημάτων, απορρίπτοντας εκ νέου τη λογική των επιδομάτων (pass) και καταγγέλλοντας ότι το κράτος καρπώνεται υπερέσοδα μέσω των έμμεσων φόρων για να επιστρέψει ψίχουλα στους πολίτες. Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ εδράζεται στην αντιμετώπιση του φαινομένου απευθείας στην πηγή του, μέσα από μια ριζική θεσμική μεταρρύθμιση: τη δημιουργία μιας νέας, πανίσχυρης ενιαίας Επιτροπής Ανταγωνισμού και Αγοράς, στα πρότυπα των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών, στελεχωμένης με σύγχρονα ελεγκτικά εργαλεία και εξειδικευμένο προσωπικό.

Η νέα αρχή θα έχει διπλή αποστολή —την προστασία του ανταγωνισμού και την προάσπιση του καταναλωτή— επιβάλλοντας αυστηρές κυρώσεις σε καρτέλ, πρακτικές κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης και παραπλανητικές διαφημίσεις. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται:

• Η θεσμοθέτηση του Συνηγόρου Μικρομεσαίου Προμηθευτή και Εμπόρου, για την αποτροπή εκβιαστικών πρακτικών από τα μεγάλα δίκτυα λιανικής.

• Η μεταφορά του ελέγχου του ανταγωνισμού στις τηλεπικοινωνίες αποκλειστικά στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, αίροντας τον παραλογισμό ο ίδιος φορέας να ρυθμίζει και να ελέγχει τον κλάδο, γεγονός που συντηρεί τις εξαιρετικά υψηλές τιμές στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη ΕΕ.

• Η ίδρυση Μονάδας Χαρτογράφησης της Αγοράς, η οποία θα παρακολουθεί ψηφιακά κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας μέσω του Παρατηρητηρίου Τιμών, εντοπίζοντας πού ακριβώς γεννάται η αισχροκέρδεια.

• Η ενίσχυση των ελέγχων στις ενδοομιλικές τιμολογήσεις των πολυεθνικών ομίλων.

• Η ενεργοποίηση μόνιμου μηχανισμού έκτακτης φορολόγησης των υπερκερδών στα ολιγοπώλια, κατόπιν τεκμηριωμένης εισήγησης των ανεξάρτητων αρχών, με τα έσοδα να κατευθύνονται απευθείας στο Ταμείο Δημογραφικού και στο κοινωνικό κράτος.

• Η στοχευμένη, προσωρινή μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα.

Στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας, ο κ. Ανδρουλάκης δεσμεύτηκε για μετρήσιμα αποτελέσματα: μείωση της συνολικής τελικής τιμής της κιλοβατώρας για τα νοικοκυριά κατά 20% εντός του 2027 και κατά 30% έως το τέλος της κυβερνητικής τετραετίας.

Ο οδικός χάρτης για την επίτευξη του στόχου περιλαμβάνει:

1. Διευκόλυνση της μετάβασης των καταναλωτών από τα ευάλωτα κυμαινόμενα σε φθηνά, σταθερά τιμολόγια.

2. Προώθηση μακροχρόνιων συμβολαίων ενέργειας (PPAs), ώστε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να διασφαλίζουν προβλέψιμο κόστος ανεξάρτητα από τις διεθνείς διακυμάνσεις.

3. Επιτάχυνση των επενδύσεων στα ηλεκτρικά δίκτυα, στις διασυνδέσεις και κυρίως στις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας. Επικρίνοντας την κυβέρνηση, σημείωσε ότι από τα 1.380 MW αποθήκευσης που είχαν υποσχεθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχει υλοποιηθεί μόλις το 50%, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών και οικονομικό στραγγαλισμό των μικρών παραγωγών ΑΠΕ.

4. Προτεραιότητα στην εγκατάσταση ενεργειακών κοινοτήτων δήμων, αγροτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με εγγυημένο ηλεκτρικό χώρο σύνδεσης στο δίκτυο.

5. Θέσπιση ενός νέου προγράμματος «Εξοικονομώ», με κοινωνικά κριτήρια προτεραιότητας για τα ευάλωτα νοικοκυριά.

6. Εγγύηση ανώτατης τιμής στο αγροτικό ρεύμα και σταθερό ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, παράλληλα με ουσιαστική στήριξη στο κόστος του πετρελαίου θέρμανσης, ιδίως για τη Βόρεια Ελλάδα.

Συνοψίζοντας την προγραμματική του πρόταση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ διατράνωσε ότι το κόμμα του είναι έτοιμο να αναλάβει την ευθύνη διακυβέρνησης, δεσμευόμενος για την ψήφιση επτά κομβικών νομοθετικών παρεμβάσεων εντός των πρώτων έξι μηνών:

1. Αντιμετώπιση της ακρίβειας και επιβολή αυστηρών κανόνων στην αγορά.

2. Νέο παραγωγικό πρότυπο με πραγματική εγχώρια προστιθέμενη αξία.

3. Καλύτεροι μισθοί, κατοχύρωση εργασιακών δικαιωμάτων και αξιοπρεπείς συντάξεις.

4. Δίκαιη λύση για το ιδιωτικό χρέος και προστασία της πρώτης κατοικίας.

5. Προσιτή στέγη, ολοκληρωμένη δημογραφική πολιτική και στήριξη της οικογένειας.

6. Αναγέννηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και της Δημόσιας Παιδείας.

7. Οικοδόμηση ενός κράτους αξιοκρατίας, διαφάνειας και θεσμικής λογοδοσίας.