Του Άβραχαμ Σπράραγκεν (Avraham Spraragen), Συντονιστή Πολιτικής και Έρευνας του jstreet.org

«Νετανιάχου: Σε μια δική του κατηγορία» έγραφαν οι διαφημιστικές πινακίδες του κόμματος Λικούντ που κρέμονταν πάνω από τον αυτοκινητόδρομο του Τελ Αβίβ, απεικονίζοντας τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να κάνει χειραψία με τρεις παγκόσμιους αυταρχικούς ηγέτες: τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ινδό Πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι.

Ο Νετανιάχου δεν βρίσκεται σε μια «δική του κατηγορία», αλλά στην ίδια κατηγορία με ακροδεξιούς υπερεθνικιστές παγκοσμίως. Τον περασμένο μήνα, ο Υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ (Gideon Sa’ar) στρατολόγησε νέα μέλη στην παράταξη του Νετανιάχου, επισημοποιώντας τη διπλωματική επαφή με μια τριάδα ακροδεξιών κομμάτων στη Γαλλία, την Ισπανία και τη Σουηδία.

Στις 12 Μαρτίου, αναφέρθηκε ότι εκπρόσωποι αυτών των κομμάτων έχουν προσκληθεί από τον Νετανιάχου να παραστούν σε συνέδριο αργότερα αυτόν τον μήνα στην Ιερουσαλήμ – και μάλιστα με θέμα την καταπολέμηση του αντισημιτισμού.

Ως πρωθυπουργός μιας χώρας που υπερηφανεύεται για τη φιλελεύθερη δημοκρατία της, ο Νετανιάχου επιμένει διπλά στην ευθυγράμμιση με ανελεύθερους, αντιδημοκρατικούς παγκόσμιους ηγέτες που έχουν μακρά ιστορία εμπλοκής στον αντισημιτισμό ή διευκόλυνσής του.

Ο ηγέτης του εβραϊκού κράτους έχει ενθαρρύνει και δικαιολογήσει αυτούς τους κακόβουλους παράγοντες, λόγω της κοινής τους δέσμευσης σε έναν δεξιό φιλοϊσραηλισμό, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης στον ισραηλινό εδαφικό μαξιμαλισμό, της εναντίωσης στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και της ατιμωρησίας για τα εγκλήματα της κατοχής.

Στο εσωτερικό, ο Νετανιάχου έχει αποφύγει την ευθύνη για τα δικά του εγκλήματα χρησιμοποιώντας τις ίδιες ανελεύθερες πρακτικές με τους ομολόγους του της παγκόσμιας ακροδεξιάς. Σφυρηλατώντας αυτές τις συμμαχίες, ο Νετανιάχου εγκαταλείπει τις εβραϊκές και φιλελεύθερες δημοκρατικές αξίες του Ισραήλ, τροφοδοτώντας ένα παγκόσμιο κίνημα που θέτει σε κίνδυνο τον εβραϊσμό της διασποράς και άλλους στόχους ακροδεξιών διώξεων.

Από πού ξεκίνησε: Η αυταρχική συγγένεια του Νετανιάχου με τον Βίκτορ Όρμπαν

Ο Νετανιάχου έχει αναπτύξει έναν ιδιαίτερα ισχυρό δεσμό με το κόμμα Fidesz στην Ουγγαρία, υπό την ηγεσία του Βίκτορ Όρμπαν (Viktor Orbán). Ο Υπουργός Άμυνας της Ουγγαρίας παρατήρησε κάποτε ότι ο Νετανιάχου και ο Ούγγρος ισχυρός άνδρας «ανήκουν στην ίδια πολιτική οικογένεια».

Πιο πρόσφατα, απευθύνθηκε πρόσκληση στο Fidesz από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να συμμετάσχει στη Διεθνή Διάσκεψη για την Καταπολέμηση του Αντισημιτισμού, που έχει προγραμματιστεί για τις 26-27 Μαρτίου στην Ιερουσαλήμ. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι ο Όρμπαν έχει προωθήσει τη θεωρία της «Μεγάλης Αντικατάστασης», έχει χρησιμοποιήσει απεικονίσεις ραδιούργων Εβραίων «παγκοσμιοποιητών» και έχει διεξαγάγει αντισημιτικές εκστρατείες συκοφάντησης κατά του Ούγγρου Εβραίου φιλάνθρωπου και επιζώντος του Ολοκαυτώματος Τζορτζ Σόρος (George Soros).

Ο Όρμπαν έχει επανειλημμένα παρουσιάσει τον Σόρος ως «μαριονετίστα» πίσω από πολυάριθμες συνωμοσίες, ανακαλώντας ένα μακροχρόνιο αντισημιτικό μοτίβο. Υπό τη διακυβέρνησή του, το Κέντρο Μνήμης και Τεκμηρίωσης του Ολοκαυτώματος στη Βουδαπέστη έχει εξωραΐσει το ιστορικό της ουγγρικής συμμετοχής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και ορισμένες εβραϊκές κοινότητες έχουν απογυμνωθεί από το επίσημο καθεστώς τους.

Το 2022, ο Όρμπαν καταδικάστηκε από τη Διεθνή Επιτροπή του Άουσβιτς επειδή επέκρινε τη φυλετική ανάμειξη με «μη Ευρωπαίους», ενώ προηγουμένως είχε πλέξει το εγκώμιο του Μίκλος Χόρτι (Miklós Horthy) – του Ούγγρου ηγέτη που συνεργάστηκε με τη ναζιστική Γερμανία και θέσπισε αντιεβραϊκή νομοθεσία. Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έσπευσε να υπερασπιστεί τον Όρμπαν, αγκαλιάζοντάς τον ως «πραγματικό φίλο του Ισραήλ».

Επισημοποίηση πρόσθετων δεσμών με την ακροδεξιά

Ο Υπουργός Εξωτερικών Σάαρ φέρεται να αξιολόγησε την ακροδεξιά τριάδα στη Γαλλία (Εθνική Συσπείρωση), την Ισπανία (Vox) και τη Σουηδία (Σουηδοί Δημοκράτες) με βάση τρία κριτήρια – τον αντισημιτισμό, την άρνηση του Ολοκαυτώματος και το Ισραήλ. «Ορισμένα από αυτά τα κόμματα έχουν κακές ρίζες», αναγνώρισε, «αλλά εξετάζουμε τις πράξεις τους στην πράξη σήμερα».

Μια άλλη πηγή του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών εξήγησε περαιτέρω ότι «δεν συμφωνούμε με ολόκληρη την πλατφόρμα αυτών των κομμάτων ούτε με κάθε δήλωση των ηγετών τους, αλλά πιστεύουμε ότι μπορούμε να έχουμε διάλογο μαζί τους».

Ο Σάαρ έδωσε οδηγίες στο υπουργείο του να επισημοποιήσει τη διπλωματική επαφή με την παραπάνω τριάδα, επιλέγοντας παράλληλα να διατηρήσει την επίσημη πολιτική του Ισραήλ περί μη επαφής με τα ακροδεξιά κόμματα στη Γερμανία (Εναλλακτική για τη Γερμανία) και την Αυστρία (Κόμμα Ελευθερίας) – προς το παρόν. Αυτή η εμπλοκή ξεπλένει το μίσος κατά των Εβραίων και άλλες μορφές μισαλλοδοξίας της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, θυσιάζοντας τελικά τη μάχη κατά του παγκόσμιου αντισημιτισμού για χάρη της προώθησης του δεξιού φιλοϊσραηλισμού του Νετανιάχου.

Το κόμμα Λικούντ ενίσχυσε περαιτέρω τους δεσμούς του με την ευρωπαϊκή ακροδεξιά εντασσόμενο στο Patriots.eu ως μέλος-παρατηρητής.

Το Patriots.eu είναι μια συμμαχία ακροδεξιών κομμάτων, συμπεριλαμβανομένης της Εθνικής Συσπείρωσης της Γαλλίας και του Vox της Ισπανίας, η οποία εκπροσωπείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τους «Πατριώτες για την Ευρώπη» (Patriots for Europe).

Τον Φεβρουάριο του 2025, το Λικούντ έγινε το πρώτο κόμμα εκτός ΕΕ που εντάχθηκε επίσημα στην ακροδεξιά συμμαχία, δίνοντας έτσι στον αναδυόμενο ευρωπαϊκό αυταρχισμό αυτό που ένα μέλος του Κόμματος Ελευθερίας αποκάλεσε «πιστοποιητικό κοσέρ από το Ισραήλ».

Η ακροδεξιά τριάδα σε Γαλλία, Ισπανία και Σουηδία

Το κόμμα Εθνική Συσπείρωση (RN) στη Γαλλία, παλαιότερα γνωστό ως Εθνικό Μέτωπο, μποϊκοτάρεται από το Συμβούλιο των Γαλλικών Εβραϊκών Ιδρυμάτων. Το Μέτωπο ιδρύθηκε από τον πατέρα της Μαρίν Λεπέν, Ζαν-Μαρί, έναν διαβόητο αντισημίτη και αρνητή του Ολοκαυτώματος, μαζί με πρώην ναζί και συνεργάτες του καθεστώτος του Βισύ. Αν και η Μαρίν επεδίωξε να αποστασιοποιηθεί από τον εκλιπόντα πατέρα της, το RN εξακολουθεί να προωθεί μια ριζοσπαστική αντιμουσουλμανική ατζέντα, διατηρώντας παράλληλα μια «φιλοϊσραηλινή» στάση προς ικανοποίηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Πέρυσι, ο Αμιχάι Σικλί (Amichai Chikli), στον οποίο ο Νετανιάχου ειρωνικά ανέθεσε την ηγεσία του Υπουργείου Υποθέσεων Διασποράς και Καταπολέμησης του Αντισημιτισμού, έσπασε το προηγούμενο του Ισραήλ περί άρνησης επαφής με το RN· υποστήριξε δημόσια τη Μαρίν Λεπέν για τη γαλλική προεδρία, αποκαλώντας την ακροδεξιά ηγέτιδα «εξαιρετική» επιλογή και ισχυριζόμενος ότι ο Νετανιάχου έχει «την ίδια άποψη».

Επίσης πέρυσι, ο Σικλί μίλησε σε συνέδριο της ακροδεξιάς που διοργάνωσε το κόμμα Vox στη Μαδρίτη· παρέκαμψε τη μακρά ιστορία αντισημιτισμού του κόμματος και το επαίνεσε επειδή «συντάσσεται με το Ισραήλ». Το ιστορικό του Vox στο μίσος κατά των Εβραίων περιλαμβάνει την αποδοχή νεοναζί, ακόμη και τον ορισμό ενός αρνητή του Ολοκαυτώματος ως υποψηφίου του κόμματος στις ισπανικές εθνικές εκλογές του 2019.

Όπως και οι Γάλλοι και Ισπανοί ομόλογοί τους, οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες (SD), πρώην σύμμαχος της Κου Κλουξ Κλαν (KKK) των οποίων οι ιδρυτές περιλαμβάνουν μέλος των Waffen-SS, έχουν επιδοθεί σε διάφορες μορφές αντισημιτισμού – από τη χρήση ναζιστικής στολής μέχρι την προσβολή της Άννας Φρανκ. Παρ’ όλα αυτά, το SD ισχυρίζεται ότι «θέλει να είναι φίλος με το Ισραήλ», και ο Υπουργός Εξωτερικών του Νετανιάχου μόλις καλωσόρισε επίσημα τη φιλία τους.

Το ακροδεξιό δίδυμο σε Γερμανία και Αυστρία

Μετά τον σοκαριστικό διπλασιασμό του ποσοστού της στις ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας τον περασμένο μήνα, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) είναι πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα στην Μπούντεσταγκ. Το Κεντρικό Συμβούλιο των Εβραίων στη Γερμανία έχει καταγγείλει την AfD για αχαλίνωτο αντισημιτισμό, άρνηση του Ολοκαυτώματος και νεοναζιστική δραστηριότητα. Ηγετικά στελέχη της AfD έχουν αναρτήσει αντισημιτικό περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης· υιοθέτησαν το ναζιστικό σύνθημα «όλα για τη Γερμανία»· συμμετείχαν μαζί με νεοναζί σε συνάντηση σχεδιασμού για μαζικές απελάσεις «μη αφομοιωμένων» Γερμανών· τάχθηκαν υπέρ της αποκατάστασης του ναζιστικού λαϊκιστικού/φυλετικού εθνικισμού (völkisch)· άφησαν να εννοηθεί ότι τα ναζιστικά SS «δεν ήταν όλοι εγκληματίες»· και θρήνησαν για τη γερμανική ενοχή σχετικά με το Ολοκαύτωμα.

Παρ’ όλα αυτά, η AfD συνεχίζει να θεωρείται από τον Νετανιάχου ως «πιθανός σύμμαχος» (παρά την επίσημη απαγόρευση της κυβέρνησής του), επειδή μοιράζονται αντιμουσουλμανικές και φαινομενικά «φιλοϊσραηλινές» ατζέντες. Ο Γιαΐρ Νετανιάχου (Yair Netanyahu), ο πρωτότοκος γιος του Ισραηλινού πρωθυπουργού, εμφανίστηκε μάλιστα σε προεκλογική διαφήμιση της AfD που ζητούσε την επιστροφή μιας «χριστιανικής» Ευρώπης.

Το Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ), σύμμαχος της AfD, είναι άλλο ένα ακροδεξιό κόμμα στην Ευρώπη με το οποίο έχει φλερτάρει ο Νετανιάχου, παρά την πολιτική μη συνεργασίας της αυστριακής εβραϊκής κοινότητας και υποτίθεται της ίδιας της ισραηλινής κυβέρνησης. Το FPÖ ιδρύθηκε από έναν πρώην ταξίαρχο των ναζιστικών SS και ο σημερινός του ηγέτης, Χέρμπερτ Κικλ (Herbert Kickl), στοχεύει να γίνει ο Volkskanzler της Αυστρίας, ο ναζιστικός όρος για τον «λαϊκό καγκελάριο» που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τον Αδόλφο Χίτλερ.

Αναδυόμενος αυταρχισμός και αναθεωρητισμός του Ολοκαυτώματος

Ο Νετανιάχου έχει επίσης ενθαρρύνει και δικαιολογήσει αντισημίτες εκτός Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων αυτών εδώ στο σπίτι μας. Αφού ο σύμβουλος του Τραμπ, Έλον Μασκ, ένθερμος υποστηρικτής της Εναλλακτικής για τη Γερμανία, έκανε αυτό που φάνηκε να είναι ο ναζιστικός χαιρετισμός «Heil Hitler» σε εκδήλωση ορκωμοσίας τον Ιανουάριο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έσπευσε αμέσως να τον υπερασπιστεί και τον αποκάλεσε «μεγάλο φίλο του Ισραήλ». Σε απάντηση προς έναν χρήστη του X που κατηγόρησε τους Εβραίους ότι μισούν τους λευκούς, ο Μασκ έγραψε «είπες την πραγματική αλήθεια» και αμέσως προσκλήθηκε από τον Νετανιάχου να επισκεφθεί το Ισραήλ προκειμένου να καθαρίσει την εικόνα του.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει επίσης καυχηθεί για τις φιλίες του στη Νότια Αμερική με προσωπικότητες όπως ο «φιλοϊσραηλινός» πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαΐρ Μπολσονάρο (Jair Bolsonaro), ο οποίος διώκεται ποινικά για συνωμοσία ακροδεξιού πραξικοπήματος και είναι ιδιαίτερα αγαπητός στο κόμμα Λικούντ. Με τη σειρά του, αυτό το φαινόμενο έχει συμβάλει στην αναζωπύρωση του υπερεθνικισμού, στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και στον αυξανόμενο ανελευθερισμό παγκοσμίως.

Όλοι αυτοί οι παγκόσμιοι ακροδεξιοί δρώντες έχουν εφαρμόσει αυταρχικές τακτικές και έχουν προωθήσει αντιμεταναστευτικές πολιτικές, ιδίως κατά της μουσουλμανικής μετανάστευσης, διευκολύνοντας έτσι τη δημοκρατική διάβρωση στις αντίστοιχες χώρες τους. Έχουν επίσης έναν κοινό σύμμαχο στο πρόσωπο του πρωθυπουργού του Ισραήλ, ο οποίος παρέχει κάλυψη για τον αυταρχισμό τους και τον αναθεωρητισμό του Ολοκαυτώματος. Σε αντάλλαγμα, ο Νετανιάχου μπορεί να βασίζεται στην υπεράσπιση του ιδίου και των πολιτικών του στην παγκόσμια σκηνή.

Οι φιλίες του Νετανιάχου δεν είναι μόνο αντίθετες προς τις ιδρυτικές αρχές του εβραϊκού κράτους, αλλά θέτουν επίσης σε κίνδυνο τους Εβραίους της διασποράς και άλλες μειονότητες που απειλούνται από την ακροδεξιά. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βασίζεται σε αυτές τις φιλίες για να προωθήσει την ατζέντα του περί προσάρτησης της Δυτικής Όχθης, μόνιμης κατοχής και πλήρους εξάλειψης των Παλαιστινίων. Ο αμερικανικός εβραϊσμός οφείλει να απορρίψει τις παγκόσμιες ακροδεξιές συμμαχίες του Νετανιάχου, να προστατεύσει τις ευάλωτες κοινότητες –συμπεριλαμβανομένων των Παλαιστινίων– και να υπερασπιστεί τις φιλελεύθερες δημοκρατικές αξίες πάνω στις οποίες ιδρύθηκε το Κράτος του Ισραήλ.