Των Ναόμι Κλάιν (Naomi Klein) και Άστρα Τέιλορ (Astra Taylor)
Το κίνημα για τις εταιρικές πόλεις-κράτη δεν μπορεί να πιστέψει την καλοτυχία του. Επί χρόνια προωθεί την ακραία ιδέα ότι οι πλούσιοι, εχθρικοί προς τους φόρους άνθρωποι θα έπρεπε να τα μαζέψουν και να δημιουργήσουν τα δικά τους φέουδα υψηλής τεχνολογίας, είτε πρόκειται για νέα κράτη σε τεχνητά νησιά σε διεθνή ύδατα («seasteading») είτε για φιλοεπιχειρηματικές «πόλεις της ελευθερίας» (“freedom cities”) όπως η Próspera —μια εξιδανικευμένη περιφραγμένη κοινότητα συνδυασμένη με ένα ιατρικό σπα (med-spa) τύπου Άγριας Δύσης σε ένα νησί της Ονδούρας.
Ωστόσο, παρά την υποστήριξη από μεγαλοεπενδυτές επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capitalists) όπως ο Πίτερ Θιλ (Peter Thiel) και ο Μαρκ Αντρέεσεν (Marc Andreessen), τα ακραία ελευθεριακά (libertarian) όνειρά τους συνέχιζαν να βαλτώνουν: αποδεικνύεται ότι οι περισσότεροι πλούσιοι που σέβονται τον εαυτό τους δεν θέλουν στην πραγματικότητα να ζουν σε πλωτές πλατφόρμες πετρελαίου, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει χαμηλότερους φόρους, και ενώ η Próspera μπορεί να είναι ωραία για διακοπές και μερικές σωματικές «αναβαθμίσεις», το εξωεδαφικό της καθεστώς αμφισβητείται επί του παρόντος στα δικαστήρια.
Τώρα, εντελώς ξαφνικά, αυτό το άλλοτε περιθωριακό δίκτυο εταιρικών αποσχιστών βρίσκεται να χτυπά ανοιχτές πόρτες ακριβώς στο επίκεντρο της παγκόσμιας εξουσίας.
Το πρώτο σημάδι ότι η τύχη τους άλλαζε ήρθε το 2023, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, ευρισκόμενος σε προεκλογική εκστρατεία, φαινομενικά από το πουθενά, υποσχέθηκε να διεξαγάγει έναν διαγωνισμό που θα οδηγούσε στη δημιουργία δέκα «πόλεων της ελευθερίας» σε ομοσπονδιακές εκτάσεις. Αυτή η δοκιμαστική πρόταση (trial balloon) μετά βίας καταγράφηκε εκείνη την εποχή, χαμένη στον καθημερινό κατακλυσμό εξωφρενικών ισχυρισμών. Από τότε που ανέλαβε καθήκοντα η νέα κυβέρνηση, ωστόσο, οι επίδοξοι ιδρυτές κρατών επιδίδονται σε έναν καταιγισμό παρασκηνιακών πιέσεων (lobbying blitz), αποφασισμένοι να μετατρέψουν την υπόσχεση του Τραμπ σε πραγματικότητα.
«Η ενέργεια στην Ουάσινγκτον (DC) είναι απολύτως ηλεκτρισμένη», δήλωσε πρόσφατα με ενθουσιασμό ο Τρέι Γκοφ (Trey Goff), προσωπάρχης της Próspera, μετά από ένα ταξίδι στο Καπιτώλιο. Η νομοθεσία που ανοίγει τον δρόμο για μια σειρά από εταιρικές πόλεις-κράτη αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, ισχυρίζεται ο ίδιος.
Εμπνευσμένες από μια διαστρεβλωμένη ανάγνωση του πολιτικού φιλοσόφου Άλμπερτ Χίρσμαν (Albert Hirschman), προσωπικότητες όπως ο Γκοφ, ο Θιλ και ο επενδυτής και συγγραφέας Μπαλάτζι Σρινιβασάν (Balaji Srinivasan) υπερασπίζονται αυτό που αποκαλούν «έξοδο» (“exit”) —την αρχή ότι όσοι διαθέτουν τα μέσα έχουν το δικαίωμα να απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις της ιδιότητας του πολίτη, ιδιαίτερα από τους φόρους και τις επαχθείς ρυθμίσεις. Αναδιαμορφώνοντας και επαναπροσδιορίζοντας τις παλιές φιλοδοξίες και τα προνόμια των αυτοκρατοριών, ονειρεύονται τον κατακερματισμό των κυβερνήσεων και τον διαμελισμό του κόσμου σε υπερκαπιταλιστικά, απαλλαγμένα από δημοκρατία καταφύγια υπό τον αποκλειστικό έλεγχο των υπερβολικά πλουσίων, προστατευόμενα από ιδιωτικούς μισθοφόρους, εξυπηρετούμενα από ρομπότ τεχνητής νοημοσύνης και χρηματοδοτούμενα από κρυπτονομίσματα.
Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι είναι αντιφατικό για τον Τραμπ, ο οποίος εξελέγη με μια πατριωτική πλατφόρμα «Πρώτα η Αμερική» (“America First”), να δίνει αξιοπιστία σε αυτό το όραμα κυρίαρχων εδαφών που κυβερνώνται από δισεκατομμυριούχους θεούς-βασιλιάδες. Πολλά έχουν ειπωθεί για τους έντονους διαδικτυακούς καβγάδες (flame wars) μεταξύ του φερέφωνου του MAGA Στιβ Μπάνον (Steve Bannon), ενός περήφανου εθνικιστή και λαϊκιστή, και των συμμάχων του Τραμπ δισεκατομμυριούχων στους οποίους έχει επιτεθεί ως «τεχνοφεουδάρχες» που «δεν δίνουν δεκάρα τσακιστή για το ανθρώπινο ον» —πόσω μάλλον για το έθνος-κράτος. Συγκρούσεις εντός του ιδιόμορφου, προχείρως συναρμολογημένου συνασπισμού του Τραμπ ασφαλώς υπάρχουν, φτάνοντας πιο πρόσφατα σε σημείο βρασμού για τους δασμούς. Ωστόσο, τα βαθύτερα οράματα μπορεί να μην είναι τόσο ασύμβατα όσο φαίνονται αρχικά.
Η ομάδα των υπό ίδρυση κρατών (startup countries) προβλέπει ξεκάθαρα ένα μέλλον που χαρακτηρίζεται από κλυδωνισμούς, σπάνη και κατάρρευση. Οι ιδιωτικοί τους τομείς υψηλής τεχνολογίας είναι ουσιαστικά οχυρωμένες κάψουλες διαφυγής, σχεδιασμένες για τους λίγους και εκλεκτούς ώστε να επωφεληθούν από κάθε δυνατή πολυτέλεια και ευκαιρία για ανθρώπινη βελτιστοποίηση, δίνοντας σε αυτούς και στα παιδιά τους ένα πλεονέκτημα σε ένα ολοένα και πιο βάρβαρο μέλλον. Για να το θέσουμε ωμά, οι ισχυρότεροι άνθρωποι στον κόσμο προετοιμάζονται για το τέλος του κόσμου —ένα τέλος που οι ίδιοι επιταχύνουν με φρενήρεις ρυθμούς.
Αυτό δεν απέχει πολύ από το πιο μαζικό όραμα των οχυρωμένων εθνών που έχει κυριεύσει τη σκληρή δεξιά παγκοσμίως, από την Ιταλία μέχρι το Ισραήλ, την Αυστραλία μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες: σε μια εποχή αδιάκοπου κινδύνου, ανοιχτά σουπρεμασιστικά κινήματα σε αυτές τις χώρες τοποθετούν τα σχετικά πλούσια κράτη τους ως ένοπλα καταφύγια (bunkers). Αυτά τα καταφύγια είναι βάναυσα στην αποφασιστικότητά τους να εκδιώξουν και να φυλακίσουν ανεπιθύμητους ανθρώπους (ακόμα κι αν αυτό απαιτεί επ’ αόριστον εγκλεισμό σε εξωεδαφικές ποινικές αποικίες, από τη Νήσο Μάνους μέχρι τον Κόλπο του Γκουαντάναμο) και εξίσου αδίστακτα στην προθυμία τους να διεκδικήσουν βίαια τη γη και τους πόρους (νερό, ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά) που θεωρούν απαραίτητους για να αντέξουν τους επερχόμενους κλυδωνισμούς.
Είναι ενδιαφέρον ότι, σε μια εποχή που οι προηγουμένως κοσμικές ελίτ της Σίλικον Βάλεϊ ξαφνικά βρίσκουν τον Ιησού, αξίζει να σημειωθεί ότι και τα δύο αυτά οράματα —το εταιρικό κράτος προνομιακής πρόσβασης (priority-pass) και το μαζικό έθνος-καταφύγιο— μοιράζονται πολλά κοινά με τη χριστιανική φονταμενταλιστική ερμηνεία της βιβλικής Αρπαγής (Rapture), όταν οι πιστοί υποτίθεται ότι θα ανυψωθούν σε μια χρυσή πόλη στον ουρανό, ενώ οι καταραμένοι θα αφεθούν να υπομείνουν μια αποκαλυπτική τελική μάχη εδώ κάτω στη Γη.
Αν θέλουμε να σταθούμε στο ύψος αυτής της κρίσιμης στιγμής στην ιστορία, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα ότι δεν έχουμε απέναντί μας αντιπάλους που έχουμε ξαναδεί. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τον φασισμό των εσχάτων χρόνων.
Αναλογιζόμενος την παιδική του ηλικία υπό τον Μουσολίνι, ο μυθιστοριογράφος και φιλόσοφος Ουμπέρτο Έκο παρατήρησε σε ένα διάσημο δοκίμιό του ότι ο φασισμός έχει συνήθως ένα «σύμπλεγμα Αρμαγεδδώνα» —μια εμμονή με τη συντριβή των εχθρών σε μια μεγάλη τελική μάχη. Όμως ο ευρωπαϊκός φασισμός της δεκαετίας του 1930 και του 1940 είχε επίσης έναν ορίζοντα: ένα όραμα για μια μελλοντική χρυσή εποχή μετά το λουτρό αίματος, η οποία, για την εσωτερική του ομάδα, θα ήταν ειρηνική, ποιμενική και εξαγνισμένη. Όχι σήμερα.
Έχοντας επίγνωση της εποχής μας με τους γνήσιους υπαρξιακούς κινδύνους —από την κλιματική κατάρρευση έως τον πυρηνικό πόλεμο, την εκτοξευόμενη ανισότητα και την ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη— αλλά όντας οικονομικά και ιδεολογικά δεσμευμένα στην επιδείνωση αυτών των απειλών, τα σύγχρονα ακροδεξιά κινήματα στερούνται οποιουδήποτε αξιόπιστου οράματος για ένα ελπιδοφόρο μέλλον. Στον μέσο ψηφοφόρο προσφέρονται μόνο επανεκτελέσεις (remixes) ενός περασμένου παρελθόντος, παράλληλα με τις σαδιστικές απολαύσεις της κυριαρχίας πάνω σε ένα ολοένα διευρυνόμενο σύνολο απανθρωποποιημένων «άλλων».
Και έτσι έχουμε την αφοσίωση της κυβέρνησης Τραμπ στην κυκλοφορία μιας σταθερής ροής πραγματικής και παραγόμενης από τεχνητή νοημοσύνη προπαγάνδας, σχεδιασμένης αποκλειστικά για αυτούς τους πορνογραφικούς σκοπούς: πλάνα με αλυσοδεμένους μετανάστες να επιβιβάζονται σε πτήσεις απέλασης υπό τους ήχους του κροταλίσματος αλυσίδων και του κλειδώματος χειροπεδών, τα οποία ο επίσημος λογαριασμός του Λευκού Οίκου στο X χαρακτήρισε ως «ASMR» (μια αναφορά σε ήχους σχεδιασμένους να ηρεμούν το νευρικό σύστημα)· τον ίδιο λογαριασμό να κοινοποιεί την είδηση της κράτησης του Μαχμούντ Χαλίλ (Mahmoud Khalil), ενός μόνιμου κατοίκου των ΗΠΑ που ήταν ενεργός στον φιλοπαλαιστινιακό καταυλισμό του Πανεπιστημίου Κολούμπια, με τα χαιρέκακα λόγια: «ΣΑΛΟΜ, ΜΑΧΜΟΥΝΤ»· ή οποιονδήποτε αριθμό φωτογραφικών ευκαιριών (photo ops) τύπου «σαδιστικού σικ» της Υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ (Kristi Noem) (καβάλα σε ένα άλογο στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού, μπροστά από ένα ασφυκτικά γεμάτο κελί φυλακής στο Ελ Σαλβαδόρ, κρατώντας ένα πολυβόλο ενώ συλλαμβάνει μετανάστες στην Αριζόνα…).
Η κυρίαρχη ιδεολογία της ακροδεξιάς στην εποχή μας των κλιμακούμενων καταστροφών έχει μετατραπεί σε έναν τερατώδη, σουπρεμασιστικό επιβιωτισμό (survivalism).
Είναι τρομακτική στην κακότητά της, ναι. Ανοίγει όμως επίσης ισχυρές δυνατότητες αντίστασης. Το να ποντάρεις ενάντια στο μέλλον σε τέτοια κλίμακα —το να βασίζεσαι στο καταφύγιό σου— σημαίνει ότι προδίδεις, στο πιο βασικό επίπεδο, τα καθήκοντά μας ο ένας απέναντι στον άλλον, απέναντι στα παιδιά που αγαπάμε και απέναντι σε κάθε άλλη μορφή ζωής με την οποία μοιραζόμαστε ένα πλανητικό σπίτι. Αυτό είναι ένα σύστημα πεποιθήσεων που είναι γενοκτονικό στον πυρήνα του και προδοτικό απέναντι στο θαύμα και την ομορφιά αυτού του κόσμου. Είμαστε πεπεισμένες ότι όσο περισσότερο οι άνθρωποι κατανοούν τον βαθμό στον οποίο η δεξιά έχει υποκύψει στο σύμπλεγμα του Αρμαγεδδώνα, τόσο περισσότερο θα είναι πρόθυμοι να αντισταθούν, συνειδητοποιώντας ότι απολύτως τα πάντα διακυβεύονται τώρα.
Οι αντίπαλοί μας γνωρίζουν πολύ καλά ότι εισερχόμαστε σε μια εποχή έκτακτης ανάγκης, αλλά απάντησαν υιοθετώντας θανατηφόρες πλην όμως ιδιοτελείς αυταπάτες. Έχοντας πιστέψει σε διάφορες φαντασιώσεις απαρτχάιντ για οχυρωμένη ασφάλεια μέσα σε καταφύγια, επιλέγουν να αφήσουν τη Γη να καεί. Το καθήκον μας είναι να οικοδομήσουμε ένα ευρύ και βαθύ κίνημα, τόσο πνευματικό όσο και πολιτικό, αρκετά ισχυρό ώστε να σταματήσει αυτούς τους αλλοπρόσαλλους προδότες —ένα κίνημα ριζωμένο σε μια ακλόνητη δέσμευση του ενός απέναντι στον άλλον, πέρα από τις πολλές διαφορές και τους διαχωρισμούς μας, και απέναντι σε αυτόν τον θαυματουργό, μοναδικό πλανήτη.
Όχι πολύ καιρό πριν, ήταν κυρίως οι θρησκευτικοί φονταμενταλιστές που υποδέχονταν τα σημάδια της αποκάλυψης με χαρούμενο ενθουσιασμό για την πολυαναμενόμενη Αρπαγή. Ο Τραμπ έχει αναθέσει κρίσιμα αξιώματα σε ανθρώπους που ασπάζονται αυτή τη φλογερή ορθοδοξία, συμπεριλαμβανομένων αρκετών Χριστιανών Σιωνιστών που βλέπουν τη χρήση εξοντωτικής βίας από το Ισραήλ για την επέκταση του εδαφικού του αποτυπώματος όχι ως παράνομες φρικαλεότητες, αλλά ως ευοίωνα στοιχεία ότι οι Άγιοι Τόποι πλησιάζουν στις συνθήκες υπό τις οποίες θα επιστρέψει ο Μεσσίας και οι πιστοί θα λάβουν το ουράνιο βασίλειό τους.
Ο Μάικ Χάκαμπι (Mike Huckabee), ο πρόσφατα επικυρωμένος πρέσβης του Τραμπ στο Ισραήλ, έχει ισχυρούς δεσμούς με τον Χριστιανικό Σιωνισμό, όπως και ο Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth), ο Υπουργός Άμυνας του. Η Νόεμ και ο Ράσελ Βόουτ (Russell Vought), ο αρχιτέκτονας του Project 2025 που τώρα ηγείται του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, είναι και οι δύο ένθερμοι υποστηρικτές του χριστιανικού εθνικισμού. Ακόμη και ο Θιλ, ο οποίος είναι ομοφυλόφιλος και περιβόητος για τον τρόπο ζωής του με τα πάρτι, ακούστηκε πρόσφατα να προβληματίζεται για την έλευση του Αντίχριστου (σπόιλερ: πιστεύει ότι είναι η Γκρέτα Τούνμπεργκ· περισσότερα για αυτό σύντομα).
Αλλά δεν χρειάζεται να είσαι βιβλικός κυριολεκτιστής (literalist), ή ακόμα και θρησκευόμενος, για να είσαι φασίστας των εσχάτων χρόνων. Σήμερα, πολλοί ισχυροί κοσμικοί άνθρωποι έχουν αγκαλιάσει ένα όραμα για το μέλλον που ακολουθεί ένα σχεδόν πανομοιότυπο σενάριο: ένα σενάριο στο οποίο ο κόσμος όπως τον ξέρουμε καταρρέει υπό το βάρος του και λίγοι εκλεκτοί επιβιώνουν και ευημερούν σε διάφορα είδη κιβωτών, καταφυγίων και περιφραγμένων «πόλεων της ελευθερίας». Σε μια μελέτη του 2019 με τίτλο Left Behind: Future Fetishists, Prepping and the Abandonment of Earth («Αφημένοι πίσω: Φετιχιστές του μέλλοντος, προετοιμασία επιβίωσης και η εγκατάλειψη της Γης»), οι ερευνήτριες επικοινωνίας Σάρα Τ. Ρόμπερτς (Sarah T. Roberts) και Μελ Χόγκαν (Mél Hogan) περιέγραψαν τη λαχτάρα για μια κοσμική Αρπαγή: «Στο επιταχυντικό φαντασιακό, το μέλλον δεν αφορά τη μείωση της βλάβης, τα όρια ή την αποκατάσταση· αντίθετα, είναι μια πολιτική που οδηγεί προς ένα τελικό στάδιο (endgame)».
Ο Έλον Μασκ, ο οποίος αύξησε δραματικά την περιουσία του δίπλα στον Θιλ στην PayPal, ενσαρκώνει αυτό το ενδορρηκτικό ήθος. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που κοιτάζει ψηλά τα θαύματα του νυχτερινού ουρανού και προφανώς βλέπει μόνο ευκαιρίες να γεμίσει αυτό το μελανό άγνωστο με τα δικά του διαστημικά σκουπίδια. Αν και καλλιέργησε τη φήμη του προειδοποιώντας για τους κινδύνους της κλιματικής κρίσης και της τεχνητής νοημοσύνης, αυτός και οι υποτακτικοί του στο λεγόμενο «Τμήμα Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας» (Department of Government Efficiency – DOGE) περνούν τώρα τις μέρες τους κλιμακώνοντας αυτούς ακριβώς τους κινδύνους (και πολλούς άλλους), περικόπτοντας όχι μόνο περιβαλλοντικούς κανονισμούς αλλά ολόκληρες ρυθμιστικές υπηρεσίες, με τον προφανή τελικό στόχο να αντικαταστήσουν τους ομοσπονδιακούς εργαζόμενους με chatbots.
Ποιος χρειάζεται ένα λειτουργικό έθνος-κράτος όταν το διάστημα —που τώρα φέρεται να είναι η μοναδική εμμονή του Μασκ— γνέφει προσκλητικά; Για τον Μασκ, ο Άρης έχει γίνει μια κοσμική κιβωτός, την οποία ισχυρίζεται ότι αποτελεί το κλειδί για την επιβίωση του ανθρώπινου πολιτισμού, ίσως μέσω μεταφορτωμένων συνειδήσεων σε μια γενική τεχνητή νοημοσύνη. Ο Κιμ Στάνλεϊ Ρόμπινσον (Kim Stanley Robinson), ο συγγραφέας της τριλογίας επιστημονικής φαντασίας για τον Άρη (Mars Trilogy) που φαίνεται ότι ενέπνευσε εν μέρει τον Μασκ, είναι ωμός σχετικά με τους κινδύνους των φαντασιώσεων του δισεκατομμυριούχου για τον αποικισμό του Άρη: είναι, λέει, «απλώς ένας ηθικός κίνδυνος (moral hazard) που δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να καταστρέψουμε τη Γη και να παραμείνουμε εντάξει. Δεν είναι καθόλου αλήθεια».
Όπως ακριβώς οι θρησκευόμενοι των εσχάτων χρόνων που λαχταρούν να ξεφύγουν από τη σωματική σφαίρα, η επιδίωξη του Μασκ να γίνει η ανθρωπότητα «πολυπλανητική» καθίσταται δυνατή από την ανικανότητά του να εκτιμήσει το πολυειδικό μεγαλείο του μοναδικού μας σπιτιού. Προφανώς αδιάφορος για τον απέραντο πλούτο που τον περιβάλλει ή για τη διασφάλιση ότι η Γη μπορεί να συνεχίσει να σφύζει από ποικιλομορφία, αντιθέτως επιστρατεύει την τεράστια περιουσία του για να επιφέρει ένα μέλλον που θα έβλεπε μια χούφτα ανθρώπων και ρομπότ να πασχίζουν να επιβιώσουν σε δύο άγονες σφαίρες (μια ριζικά εξαντλημένη Γη και έναν γεωπλασμένο Άρη).
Πράγματι, σε μια παράξενη τροπή της ιστορίας της Παλαιάς Διαθήκης, ο Μασκ και οι άλλοι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας, έχοντας ιδιοποιηθεί θεϊκές δυνάμεις, δεν αρκούνται μόνο στο να χτίζουν τις κιβωτούς: φαίνεται να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν για να προκαλέσουν τον κατακλυσμό. Οι σημερινοί δεξιοί ηγέτες και οι πλούσιοι σύμμαχοί τους δεν εκμεταλλεύονται απλώς τις καταστροφές, κατά το πρότυπο του δόγματος του σοκ και του καπιταλισμού της καταστροφής, αλλά ταυτόχρονα τις προκαλούν και προετοιμάζονται για αυτές.
Τι γίνεται όμως με τη βάση του MAGA; Δεν είναι όλοι αρκετά πιστοί ώστε να πιστεύουν ειλικρινά στην Αρπαγή, και σίγουρα οι περισσότεροι δεν έχουν τα μετρητά για να αγοράσουν μια θέση σε μια «πόλη της ελευθερίας», πόσω μάλλον σε ένα διαστημόπλοιο. Μη φοβάστε: ο φασισμός των εσχάτων χρόνων προσφέρει την υπόσχεση πολύ πιο προσιτών κιβωτών και καταφυγίων, τα οποία βρίσκονται άνετα στα μέτρα των στρατιωτών κατώτερου επιπέδου.
Ακούστε το καθημερινό podcast του Στιβ Μπάνον —το οποίο αυτοδιαφημίζεται ως το κορυφαίο μέσο ενημέρωσης του Maga— και θα βομβαρδιστείτε με ένα μοναδικό μήνυμα: ο κόσμος οδεύει προς την κόλαση, οι άπιστοι παραβιάζουν τα οδοφράγματα, και μια τελική μάχη έρχεται. Να είστε προετοιμασμένοι. Το μήνυμα των επιβιωτιστών (preppers) γίνεται ιδιαίτερα έντονο όταν ο Μπάνον περνάει στο να διαλαλεί τα προϊόντα των διαφημιζομένων του. Αγοράστε Birch Gold, λέει ο Μπάνον στο κοινό του, επειδή η υπερχρεωμένη οικονομία των ΗΠΑ πρόκειται να καταρρεύσει και δεν μπορείτε να εμπιστευτείτε τις τράπεζες. Εφοδιαστείτε με έτοιμα γεύματα από το My Patriot Supply. Ακονίστε τη σκοποβολή σας χρησιμοποιώντας ένα οικιακό σύστημα με καθοδήγηση λέιζερ. Το τελευταίο πράγμα που θα θέλατε να κάνετε είναι να εξαρτάστε από την κυβέρνηση κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής, υπενθυμίζει στους ακροατές (αυτό που μένει ανείπωτο: ειδικά τώρα που τα αγόρια του Doge ξεπουλάνε την κυβέρνηση για ανταλλακτικά).
Ο Μπάνον δεν προτρέπει μόνο το κοινό του να φτιάξει τα δικά του καταφύγια, φυσικά. Προωθεί επίσης ένα όραμα των Ηνωμένων Πολιτειών ως καταφύγιο από μόνο του, στο οποίο οι πράκτορες της ICE παραμονεύουν στους δρόμους, στους χώρους εργασίας και στα πανεπιστήμια, εξαφανίζοντας όσους θεωρούνται εχθροί της πολιτικής και των συμφερόντων των ΗΠΑ. Το έθνος-καταφύγιο βρίσκεται στην καρδιά της ατζέντας του Maga και του φασισμού των εσχάτων χρόνων. Μέσα στη λογική του, το πρώτο καθήκον είναι να σκληρύνουν τα εθνικά σύνορα και να εξαλειφθούν όλοι οι εχθροί, εσωτερικοί και εξωτερικοί. Αυτό το άσχημο έργο βρίσκεται πλέον σε πλήρη εξέλιξη, με την κυβέρνηση Τραμπ, έχοντας το ελεύθερο από το Ανώτατο Δικαστήριο, να επικαλείται τον Νόμο περί Αλλοδαπών Εχθρών (Alien Enemies Act) για να απελάσει εκατοντάδες μετανάστες από τη Βενεζουέλα στο Cecot, τη διαβόητη πλέον μεγαλοφυλακή στο Ελ Σαλβαδόρ. Η εγκατάσταση, η οποία ξυρίζει τα κεφάλια των κρατουμένων και στοιβάζει έως και 100 άτομα σε ένα μόνο κελί, γεμάτο με γυμνές κουκέτες, λειτουργεί υπό το καθεστώς της καταστροφικής για τις πολιτικές ελευθερίες «κατάστασης εξαίρεσης» που κηρύχθηκε για πρώτη φορά πριν από τρία και πλέον χρόνια από τον λάτρη των κρυπτονομισμάτων, Χριστιανό Σιωνιστή πρωθυπουργό [πρόεδρο] της χώρας, Ναγίμπ Μπουκέλε (Nayib Bukele).
Ο Μπουκέλε προσφέρθηκε να παράσχει το ίδιο σύστημα παροχής υπηρεσιών έναντι αμοιβής (fee-for-service) για πολίτες των ΗΠΑ τους οποίους η κυβέρνηση θα ήθελε να ρίξει σε μια δικαστική μαύρη τρύπα. «Το λατρεύω αυτό», δήλωσε πρόσφατα ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε για την πρόταση. Δεν είναι να απορεί κανείς: το Cecot είναι το αρρωστημένο, αν και λογικό, φυσικό επακόλουθο της φαντασίωσης της «πόλης της ελευθερίας» — μια ζώνη όπου όλα πωλούνται και οι δικονομικές εγγυήσεις (due process) δεν ισχύουν. Πρέπει να περιμένουμε πολύ περισσότερο τέτοιο σαδισμό. Σε μια ανατριχιαστικά ειλικρινή δήλωση, ο ασκών χρέη διευθυντή της ICE, Τοντ Λάιονς (Todd Lyons), δήλωσε στην Έκθεση Συνοριακής Ασφάλειας του 2025 (2025 Border Security Expo) ότι ήθελε να δει μια πιο «επιχειρηματικά» προσανατολισμένη προσέγγιση σε αυτές τις απελάσεις, «όπως το [Amazon] Prime, αλλά με ανθρώπινα όντα».
Εάν η αστυνόμευση των ορίων του έθνους-καταφυγίου είναι το υπ’ αριθμόν ένα καθήκον του φασισμού των εσχάτων χρόνων, εξίσου σημαντικό είναι το υπ’ αριθμόν δύο: η κυβέρνηση των ΗΠΑ να διεκδικήσει όποιους πόρους μπορεί να χρειαστούν οι προστατευόμενοι πολίτες της για να αντέξουν τις δύσκολες στιγμές που έρχονται. Ίσως είναι η διώρυγα του Παναμά. Ή οι ναυτιλιακές διαδρομές της Γροιλανδίας που λιώνουν γρήγορα. Ή τα κρίσιμα ορυκτά της Ουκρανίας. Ή το γλυκό νερό του Καναδά. Θα πρέπει να το σκεφτόμαστε αυτό λιγότερο ως παλιομοδίτικο ιμπεριαλισμό και περισσότερο ως υπερμεγέθη επιβιωτισμό (super-sized prepping), στο επίπεδο του εθνικού κράτους. Πάει το παλιό αποικιοκρατικό φύλλο συκής της εξάπλωσης της δημοκρατίας ή του λόγου του Θεού — όταν ο Τραμπ σαρώνει άπληστα την υφήλιο, αποθηκεύει προμήθειες για την κατάρρευση του πολιτισμού.
Αυτή η νοοτροπία καταφυγίου εξηγεί επίσης τις αμφιλεγόμενες εξορμήσεις του Τζ. Ντ. Βανς στην καθολική θεολογία. Ο αντιπρόεδρος, ο οποίος οφείλει την πολιτική του καριέρα σε σημαντικό βαθμό στη γενναιοδωρία του κορυφαίου πρέπερ Θιλ, εξήγησε στο Fox News ότι, σύμφωνα με τη μεσαιωνική χριστιανική έννοια του ordo amoris (που μεταφράζεται τόσο ως «τάξη της αγάπης» όσο και ως «τάξη της ευσπλαχνίας»), η αγάπη δεν οφείλεται σε όσους βρίσκονται έξω από το καταφύγιο: «Αγαπάς την οικογένειά σου, και έπειτα αγαπάς τον γείτονά σου, και έπειτα αγαπάς την κοινότητά σου, και έπειτα αγαπάς τους συμπολίτες σου στη δική σου χώρα. Και μετά από αυτό, μπορείς να εστιάσεις και να δώσεις προτεραιότητα στον υπόλοιπο κόσμο». (Ή και όχι, όπως θα υποδείκνυε η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.) Με άλλα λόγια, δεν χρωστάμε τίποτα σε κανέναν έξω από το καταφύγιό μας.
Παρόλο που βασίζεται σε διαχρονικές δεξιές τάσεις —η δικαιολόγηση των γεμάτων μίσος αποκλεισμών δεν είναι καθόλου νέα κάτω από τον εθνοεθνικιστικό ήλιο— απλώς δεν έχουμε αντιμετωπίσει ξανά μια τόσο ισχυρή αποκαλυπτική τάση στην κυβέρνηση. Η έπαρση περί του «τέλους της ιστορίας» της μεταψυχροπολεμικής εποχής αντικαθίσταται ραγδαία από την πεποίθηση ότι βρισκόμαστε στο πραγματικό τέλος των χρόνων. Το DOGE μπορεί να περιβάλλεται με τη σημαία της οικονομικής «αποτελεσματικότητας», και οι υφιστάμενοι του Μασκ μπορεί να ξυπνούν μνήμες των νεαρών, εκπαιδευμένων στις ΗΠΑ «Chicago Boys» που σχεδίασαν τη θεραπεία οικονομικού σοκ για το δικτατορικό καθεστώς του Αουγκούστο Πινοσέτ, αλλά αυτό δεν είναι απλώς ο παλιός γάμος του νεοφιλελευθερισμού με τον νεοσυντηρητισμό. Είναι ένα νέο, χρηματολατρικό χιλιαστικό αμάλγαμα που λέει ότι πρέπει να συντρίψουμε τη γραφειοκρατία και να αντικαταστήσουμε τους ανθρώπους με chatbots προκειμένου να περικόψουμε «τη σπατάλη, την απάτη και την κατάχρηση» — και, επίσης, επειδή η γραφειοκρατία είναι το μέρος όπου κρύβονται οι δαίμονες που αντιστέκονται στον Τραμπ. Εδώ είναι που οι αδελφοί της τεχνολογίας (tech bros) συγχωνεύονται με τους TheoBros, μια πραγματική ομάδα υπερ-πατριαρχικών χριστιανών σουπρεμασιστών με δεσμούς με τον Χέγκσεθ και άλλους στην κυβέρνηση Τραμπ.
Όπως κάνει πάντα ο φασισμός, το σημερινό σύμπλεγμα του Αρμαγεδδώνα διαπερνά τις ταξικές γραμμές, συνδέοντας τους δισεκατομμυριούχους με τη βάση του Maga. Χάρη σε δεκαετίες εντεινόμενων οικονομικών πιέσεων, παράλληλα με αδιάκοπα και επιδέξια μηνύματα που στρέφουν τους εργαζόμενους τον έναν εναντίον του άλλου, πάρα πολλοί άνθρωποι αισθάνονται εύλογα ανίκανοι να προστατευτούν από την αποσύνθεση που τους περιβάλλει (όσους μήνες έτοιμων γευμάτων κι αν αγοράσουν). Αλλά υπάρχουν συναισθηματικές αποζημιώσεις που προσφέρονται: μπορείτε να επευφημείτε το τέλος των θετικών δράσεων (affirmative action) και του DEI, να δοξάζετε τις μαζικές απελάσεις, να απολαμβάνετε την άρνηση της φροντίδας επιβεβαίωσης φύλου σε τρανς άτομα, να δαιμονοποιείτε εκπαιδευτικούς και εργαζόμενους στον τομέα της υγείας που νομίζουν ότι ξέρουν καλύτερα από εσάς, και να χειροκροτείτε την κατάργηση των οικονομικών και περιβαλλοντικών ρυθμίσεων ως έναν τρόπο για να «την πείτε στους φιλελεύθερους» (own the libs). Ο φασισμός των εσχάτων χρόνων είναι μια σκοτεινά γιορτινή μοιρολατρία — ένα τελευταίο καταφύγιο για όσους βρίσκουν ευκολότερο να πανηγυρίζουν την καταστροφή παρά να φανταστούν τη ζωή χωρίς ανωτερότητα/κυριαρχία.
Είναι επίσης ένας αυτοτροφοδοτούμενος καθοδικός φαύλος κύκλος: οι μανιώδεις επιθέσεις του Τραμπ σε κάθε δομή σχεδιασμένη να προστατεύει το κοινό από ασθένειες, επικίνδυνα τρόφιμα και καταστροφές —ακόμα και να ενημερώνει το κοινό όταν καταστροφές κατευθύνονται προς το μέρος του— ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ του επιβιωτισμού (prepperism) τόσο στα υψηλά όσο και στα χαμηλά στρώματα, δημιουργώντας ταυτόχρονα μυριάδες νέες ευκαιρίες για ιδιωτικοποίηση και κερδοσκοπία από τους ολιγάρχες που τροφοδοτούν αυτή την αστραπιαία διάλυση του κοινωνικού και ρυθμιστικού κράτους.
Στην αυγή της πρώτης θητείας του Τραμπ, το New Yorker ερεύνησε ένα φαινόμενο που περιέγραψε ως «προετοιμασία της ημέρας της κρίσης (doomsday prep) για τους υπερπλούσιους». Τότε, ήταν ήδη σαφές ότι στη Σίλικον Βάλεϊ και στη Γουόλ Στριτ, οι πιο σοβαροί επιβιωτιστές υψηλού επιπέδου αντιστάθμιζαν τον κίνδυνο απέναντι στην κλιματική διαταραχή και την κοινωνική κατάρρευση αγοράζοντας χώρο σε ειδικά κατασκευασμένα υπόγεια καταφύγια και χτίζοντας σπίτια διαφυγής σε υψηλό έδαφος σε μέρη όπως η Χαβάη (όπου ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ υποβάθμισε τον υπόγειο χώρο του των 5.000 τετραγωνικών ποδιών ως ένα «μικρό καταφύγιο») και η Νέα Ζηλανδία (όπου ο Θιλ αγόρασε σχεδόν 500 έικρ αλλά είδε το σχέδιό του να χτίσει ένα πολυτελές συγκρότημα επιβίωσης να απορρίπτεται από τις τοπικές αρχές το 2022 ως κακόγουστο θέαμα).
Αυτός ο χιλιασμός συνδέεται με μια σειρά από άλλες διανοητικές μόδες της Σίλικον Βάλεϊ, όλες βασισμένες σε μια πίστη με αποχρώσεις εσχάτων χρόνων ότι ο πλανήτης μας οδεύει προς έναν κατακλυσμό και είναι ώρα να γίνουν κάποιες δύσκολες επιλογές σχετικά με το ποια τμήματα της ανθρωπότητας μπορούν να σωθούν. Ο μεταανθρωπισμός (transhumanism) είναι μια τέτοια ιδεολογία, που περιλαμβάνει τα πάντα, από μικρές «βελτιώσεις» ανθρώπου-μηχανής μέχρι την επιδίωξη μεταφόρτωσης της ανθρώπινης νοημοσύνης σε μια ακόμη απατηλή γενική τεχνητή νοημοσύνη. Υπάρχει επίσης ο αποτελεσματικός αλτρουισμός (effective altruism) και ο μακροπροθεσμισμός (longtermism), τα οποία αμφότερα παρακάμπτουν τις αναδιανεμητικές προσεγγίσεις για τη βοήθεια όσων έχουν ανάγκη στο εδώ και τώρα υπέρ μιας προσέγγισης κόστους-οφέλους για την επίτευξη του μέγιστου καλού μακροπρόθεσμα.
Αν και μπορεί να φαίνονται αβλαβείς με την πρώτη ματιά, αυτές οι ιδέες είναι διαποτισμένες από επικίνδυνες φυλετικές, μισαναπηρικές (ableist) και έμφυλες προκαταλήψεις σχετικά με το ποια τμήματα της ανθρωπότητας αξίζει να βελτιωθούν και να σωθούν — και ποια θα μπορούσαν να θυσιαστούν για το υποτιθέμενο καλό του συνόλου. Μοιράζονται επίσης μια έντονη έλλειψη ενδιαφέροντος για την επείγουσα αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της κατάρρευσης — έναν υπεύθυνο και ορθολογικό στόχο τον οποίο μια αυξανόμενη ομάδα προσωπικοτήτων πλέον αποφεύγει ενεργά. Αντί για τον αποτελεσματικό αλτρουισμό, ο τακτικός θαμώνας του Μαρ-α-Λάγκο Αντρέεσεν και άλλοι έχουν ασπαστεί τον «αποτελεσματικό επιταχυντισμό» (effective accelerationism), ή τη «σκόπιμη προώθηση της τεχνολογικής ανάπτυξης» χωρίς προστατευτικά κιγκλιδώματα.
Εν τω μεταξύ, ακόμα πιο σκοτεινές φιλοσοφίες βρίσκουν ευρύτερο ακροατήριο, όπως τα νεοαντιδραστικά υπέρ της μοναρχίας παραληρήματα του προγραμματιστή Κέρτις Γιάρβιν (Curtis Yarvin) (άλλο ένα από τα πνευματικά σημεία αναφοράς του Θιλ), ή η εμμονή του κινήματος υπέρ των γεννήσεων («pro-natalism») με τη δραματική αύξηση του αριθμού των «δυτικών» μωρών (μια εμμονή του Μασκ), καθώς και το όραμα του γκουρού της «εξόδου» Σρινιβασάν για ένα «τεχνο-σιωνιστικό» Σαν Φρανσίσκο όπου οι πιστοί των εταιρειών και η αστυνομία ενώνουν τις δυνάμεις τους για να εκκαθαρίσουν πολιτικά την πόλη από τους φιλελεύθερους, ώστε να ανοίξουν τον δρόμο για το δικτυωμένο κράτος απαρτχάιντ τους.
Όπως έχουν γράψει οι μελετητές της τεχνητής νοημοσύνης Τίμνιτ Γκέμπρου (Timnit Gebru) και Εμίλ Π. Τόρες (Émile P Torres), παρόλο που οι μέθοδοι μπορεί να είναι νέες, αυτό το «πακέτο» ιδεολογικών τάσεων «είναι άμεσοι απόγονοι της ευγονικής του πρώτου κύματος», η οποία είδε επίσης ένα μικρό υποσύνολο της ανθρωπότητας να παίρνει αποφάσεις σχετικά με το ποια τμήματα του συνόλου άξιζε να συνεχίσουν και ποια έπρεπε να καταργηθούν σταδιακά, να εκκαθαριστούν ή να τερματιστούν. Μέχρι πρόσφατα, λίγοι έδιναν προσοχή. Όπως και η Próspera, όπου τα μέλη μπορούν ήδη να πειραματιστούν με συγχωνεύσεις ανθρώπου-μηχανής, όπως το να εμφυτεύσουν τα κλειδιά της Tesla στα χέρια τους, αυτές οι πνευματικές μόδες φαίνονταν να είναι οι περιθωριακές εμμονές μερικών ερασιτεχνών της περιοχής του Bay Area με χρήματα και απερισκεψία για ξόδεμα. Όχι πια.
Τρεις πρόσφατες υλικές εξελίξεις επιτάχυναν την αποκαλυπτική ελκυστικότητα του φασισμού των εσχάτων χρόνων. Η πρώτη είναι η κλιματική κρίση. Ενώ ορισμένες εξέχουσες προσωπικότητες μπορεί να εξακολουθούν να αρνούνται δημόσια ή να ελαχιστοποιούν την απειλή, οι παγκόσμιες ελίτ, των οποίων τα παραθαλάσσια ακίνητα και τα κέντρα δεδομένων είναι εξαιρετικά ευάλωτα στην άνοδο της θερμοκρασίας και της στάθμης της θάλασσας, γνωρίζουν πολύ καλά τους διακλαδούμενους κινδύνους ενός διαρκώς θερμαινόμενου κόσμου. Η δεύτερη είναι η Covid-19: τα επιδημιολογικά μοντέλα είχαν προβλέψει εδώ και καιρό την πιθανότητα μιας πανδημίας που θα κατέστρεφε τον παγκοσμίως δικτυωμένο κόσμο μας· η πραγματική άφιξη μιας τέτοιας εκλήφθηκε από πολλούς ισχυρούς ανθρώπους ως σημάδι ότι έχουμε φτάσει επίσημα σε αυτό που οι στρατιωτικοί αναλυτές των ΗΠΑ προέβλεπαν ως «την Εποχή των Συνεπειών» (Age of Consequences). Τέλος οι προβλέψεις, συμβαίνει τώρα. Ο τρίτος παράγοντας είναι η ταχεία πρόοδος και υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, ενός συνόλου τεχνολογιών που συνδέονται εδώ και καιρό με τρόμους επιστημονικής φαντασίας για μηχανές που στρέφονται εναντίον των κατασκευαστών τους με ανελέητη αποτελεσματικότητα —φόβοι που εκφράζονται πιο έντονα από τους ίδιους τους ανθρώπους που αναπτύσσουν αυτές τις τεχνολογίες. Όλες αυτές οι υπαρξιακές κρίσεις επικαλύπτονται από κλιμακούμενες εντάσεις μεταξύ πυρηνικά οπλισμένων δυνάμεων.
Τίποτα από αυτά δεν πρέπει να απορριφθεί ως παράνοια. Πολλοί από εμάς νιώθουν την επικείμενη κατάρρευση τόσο έντονα που αντιμετωπίζουμε την κατάσταση ψυχαγωγώντας τους εαυτούς μας με διάφορες εκδοχές ζωής σε ένα μετα-αποκαλυπτικό καταφύγιο, παρακολουθώντας το Silo της Apple ή το Paradise του Hulu. Όπως μας υπενθυμίζει ο Βρετανός αναλυτής και εκδότης Ρίτσαρντ Σέιμουρ (Richard Seymour) στο πρόσφατο βιβλίο του, Disaster Nationalism: «Η αποκάλυψη δεν είναι μια απλή φαντασίωση. Ζούμε μέσα σε αυτήν, άλλωστε, από φονικούς ιούς μέχρι τη διάβρωση του εδάφους, από την οικονομική κρίση μέχρι το γεωπολιτικό χάος».
Το οικονομικό σχέδιο του Trump 2.0 είναι ένα τέρας του Φρανκενστάιν των βιομηχανιών που τροφοδοτούν όλες αυτές τις απειλές — ορυκτά καύσιμα, όπλα και αδηφάγα για πόρους κρυπτονομίσματα και τεχνητή νοημοσύνη. Όλοι όσοι εμπλέκονται σε αυτούς τους τομείς γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει τρόπος να οικοδομηθεί ο τεχνητός κατοπτρικός κόσμος που η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται να κατασκευάσει χωρίς να θυσιαστεί αυτός ο κόσμος — αυτές οι τεχνολογίες καταναλώνουν πάρα πολλή ενέργεια, πάρα πολλά κρίσιμα ορυκτά και πάρα πολύ νερό για να συνυπάρξουν οι δύο κόσμοι σε οποιοδήποτε είδος ισορροπίας. Αυτόν τον μήνα, το πρώην στέλεχος της Google Έρικ Σμιτ (Eric Schmidt) το παραδέχτηκε ανοιχτά, λέγοντας στο Κογκρέσο ότι οι «βαθιές» ενεργειακές ανάγκες της τεχνητής νοημοσύνης προβλέπεται να τριπλασιαστούν τα επόμενα χρόνια, με μεγάλο μέρος αυτής να προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, επειδή η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία αρκετά γρήγορα. Αυτό το επίπεδο κατανάλωσης που αποτεφρώνει τον πλανήτη είναι απαραίτητο, εξήγησε, για να επιτραπεί μια νοημοσύνη «ανώτερη» από την ανθρωπότητα, ένας ψηφιακός θεός που αναδύεται από τις στάχτες του εγκαταλελειμμένου κόσμου μας.
Και ανησυχούν — απλώς όχι για τις πραγματικές απειλές που εξαπολύουν. Αυτό που κρατά άγρυπνους τους ηγέτες αυτών των διαπλεκόμενων βιομηχανιών τη νύχτα είναι η προοπτική ενός πολιτισμικού αφυπνιστικού καλέσματος — σοβαρών, διεθνώς συντονισμένων κυβερνητικών προσπαθειών για τη χαλιναγώγηση των ανεξέλεγκτων τομέων τους πριν να είναι πολύ αργά. Από την οπτική των διαρκώς διευρυνόμενων κερδών τους, η αποκάλυψη δεν είναι η κατάρρευση· είναι η ρύθμιση.
Το γεγονός ότι τα κέρδη τους βασίζονται στην πλανητική καταστροφή βοηθά να εξηγηθεί γιατί ο λόγος περί ευεργεσίας μεταξύ των ισχυρών δίνει τη θέση του σε ανοιχτές εκφράσεις περιφρόνησης για την ιδέα ότι χρωστάμε οτιδήποτε ο ένας στον άλλον λόγω της κοινής μας ανθρώπινης φύσης. Η Σίλικον Βάλεϊ τελείωσε με τον αλτρουισμό, αποτελεσματικό ή μη. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta λαχταρά μια κουλτούρα που εξυμνεί την «επιθετικότητα». Ο Άλεξ Καρπ (Alex Karp), επιχειρηματικός εταίρος του Θιλ στην εταιρεία επιτήρησης Palantir Technologies, επιπλήττει την «ηττοπαθή» «αυτομαστίγωση» όσων αμφισβητούν την αμερικανική υπεροχή και τα οφέλη των αυτόνομων οπλικών συστημάτων (και, συνειρμικά, τα επικερδή στρατιωτικά συμβόλαια που δημιούργησαν την τεράστια περιουσία του Καρπ). Ο Μασκ ενημερώνει τον Τζο Ρόγκαν (Joe Rogan) ότι η ενσυναίσθηση είναι «η θεμελιώδης αδυναμία του δυτικού πολιτισμού» και ξεσπά, αφού απέτυχε να εξαγοράσει τις εκλογές για το ανώτατο δικαστήριο στο Ουισκόνσιν: «Φαίνεται όλο και περισσότερο ότι η ανθρωπότητα είναι ένας βιολογικός φορτωτής εκκίνησης (bootloader) για την ψηφιακή υπερνοημοσύνη». Δηλαδή εμείς οι άνθρωποι δεν είμαστε τίποτα παραπάνω από πρώτη ύλη για το Grok, την υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης που κατέχει. (Μας είπε πράγματι ότι ήταν «dark Maga» — και δεν είναι ο μόνος.)
Στην άνυδρη και υπό κλιματική πίεση Ισπανία, μία από τις ομάδες που ζητούν μορατόριουμ στα νέα κέντρα δεδομένων ονομάζεται Tu Nube Seca Mi Río — ισπανικά για το «Το σύννεφό σου στεγνώνει το ποτάμι μου». Το όνομα είναι ταιριαστό, και όχι μόνο για την Ισπανία.
Μια ανείπωτα ζοφερή επιλογή γίνεται μπροστά στα μάτια μας και χωρίς τη συγκατάθεσή μας: μηχανές έναντι ανθρώπων, άψυχα έναντι έμψυχων, κέρδη πάνω απ’ όλα. Με εκπληκτική ταχύτητα, οι μεγαλομανείς των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας ανακάλεσαν αθόρυβα τις δεσμεύσεις τους για καθαρές μηδενικές εκπομπές (net-zero) και παρατάχθηκαν στο πλευρό του Τραμπ, αποφασισμένοι να θυσιάσουν τους πραγματικούς και πολύτιμους πόρους και τη δημιουργικότητα αυτού του κόσμου στον βωμό μιας βαμπιρικής, εικονικής σφαίρας. Αυτή είναι η τελευταία μεγάλη ληστεία, και ετοιμάζονται να ξεπεράσουν τις καταιγίδες που οι ίδιοι καλούν — και θα προσπαθήσουν να δυσφημίσουν και να καταστρέψουν όποιον βρεθεί στον δρόμο τους.
Σκεφτείτε την πρόσφατη ευρωπαϊκή παραμονή του Βανς, όπου ο αντιπρόεδρος κατακεραύνωσε τους παγκόσμιους ηγέτες επειδή «αγωνιούσαν για την ασφάλεια» σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη που καταστρέφει θέσεις εργασίας, ενώ απαιτούσε ο ναζιστικός και φασιστικός λόγος να παραμείνει απεριόριστος στο διαδίκτυο. Σε κάποιο σημείο έκανε έναν αποκαλυπτικό παρεμπίπτοντα σχολιασμό, περιμένοντας ένα γέλιο που δεν ήρθε ποτέ: «Εάν η αμερικανική δημοκρατία μπορεί να επιβιώσει από 10 χρόνια κατσάδας της Γκρέτα Τούνμπεργκ, εσείς μπορείτε να επιβιώσετε από μερικούς μήνες του Έλον Μασκ».
Το σχόλιό του απηχούσε εκείνα του εξίσου χωρίς χιούμορ πάτρονά του, Θιλ. Σε πρόσφατες συνεντεύξεις που επικεντρώθηκαν στα θεολογικά θεμέλια της ακροδεξιάς πολιτικής του, ο χριστιανός δισεκατομμυριούχος έχει επανειλημμένα συγκρίνει την ακούραστη νεαρή ακτιβίστρια για το κλίμα με τον αντίχριστο — μια μορφή για την οποία προειδοποιεί ότι προφητεύτηκε πως θα ερχόταν φέροντας ένα παραπλανητικό μήνυμα «ειρήνης και ασφάλειας». «Αν η Γκρέτα πείσει όλους στον πλανήτη να οδηγήσουν ποδήλατο, ίσως αυτός είναι ένας τρόπος επίλυσης της κλιματικής αλλαγής, αλλά έχει κατά κάποιο τρόπο αυτό το χαρακτηριστικό του να πέφτεις από το τηγάνι στη φωτιά», δήλωσε ο Θιλ.
Γιατί η Τούνμπεργκ, γιατί τώρα; Εν μέρει, είναι σαφώς ο αποκαλυπτικός φόβος ότι η ρύθμιση κατατρώει τα υπερκέρδη τους: σύμφωνα με τον Θιλ, η βασισμένη στην επιστήμη δράση για το κλίμα που απαιτεί η Τούνμπεργκ και άλλοι θα μπορούσε να επιβληθεί μόνο από ένα «ολοκληρωτικό κράτος», το οποίο ισχυρίζεται ότι είναι πιο τρομερή απειλή από την κλιματική κατάρρευση (το πιο οδυνηρό, οι φόροι υπό τέτοιες συνθήκες θα ήταν «αρκετά υψηλοί»). Μπορεί επίσης να υπάρχει κάτι άλλο σχετικά με την Τούνμπεργκ που τους τρομάζει: η ακλόνητη δέσμευσή της σε αυτόν τον πλανήτη και στις πολλές μορφές ζωής που τον αποκαλούν σπίτι τους — όχι σε προσομοιώσεις αυτού του κόσμου που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη, ούτε σε μια ιεραρχία εκείνων που αξίζουν τη ζωή και εκείνων που δεν την αξίζουν, ούτε σε οποιαδήποτε από τις διάφορες εξωπλανητικές φαντασιώσεις διαφυγής που πουλούν οι φασίστες των εσχάτων χρόνων.
Εκείνη είναι δεσμευμένη να μείνει, ενώ οι φασίστες των εσχάτων χρόνων, τουλάχιστον στη φαντασία τους, έχουν ήδη εγκαταλείψει αυτή τη σφαίρα, βολεμένοι στα πολυτελή καταφύγιά τους ή έχοντας υπερβεί στον ψηφιακό αιθέρα, ή στον Άρη.
Λίγο μετά την επανεκλογή του Τραμπ, μία από εμάς είχε την ευκαιρία να πάρει συνέντευξη από την Ανόνι (Anohni), μία από τους λίγους μουσικούς που έχουν επιχειρήσει να δημιουργήσουν τέχνη που αγκαλιάζει την ενόρμηση του θανάτου η οποία έχει κυριεύσει τον κόσμο μας. Όταν ρωτήθηκε για το τι συνδέει την προθυμία ισχυρών ανθρώπων να αφήσουν τον πλανήτη να καεί και την τάση να αρνούνται τη σωματική αυτονομία στις γυναίκες και στα τρανς άτομα όπως η ίδια, απάντησε αντλώντας από την ιρλανδική καθολική ανατροφή της: είναι «ένας πολύ παλιός μύθος τον οποίο αναπαράγουμε και ενσαρκώνουμε. Αυτή είναι η κορύφωση της Αρπαγής τους. Αυτή είναι η απόδρασή τους από τον ηδονικό κύκλο της δημιουργίας. Αυτή είναι η απόδρασή τους από τη Μητέρα».
Πώς θα σπάσουμε αυτόν τον αποκαλυπτικό πυρετό; Πρώτον, βοηθάμε ο ένας τον άλλον να αντιμετωπίσει το βάθος της διαστροφής που έχει κυριεύσει τη σκληρή δεξιά σε όλες τις χώρες μας. Για να προχωρήσουμε με συγκέντρωση, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε αυτό το απλό γεγονός: βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια ιδεολογία που έχει παραιτηθεί όχι μόνο από την υπόθεση και την υπόσχεση της φιλελεύθερης δημοκρατίας αλλά και από τη βιωσιμότητα του κοινού μας κόσμου — από την ομορφιά του, από τους ανθρώπους του, από τα παιδιά μας, από άλλα είδη. Οι δυνάμεις που αντιμετωπίζουμε έχουν συμφιλιωθεί με τον μαζικό θάνατο. Είναι προδοτικές απέναντι σε αυτόν τον κόσμο και στους ανθρώπινους και μη ανθρώπινους κατοίκους του.
Δεύτερον, αντιπαραβάλλουμε στις αποκαλυπτικές τους αφηγήσεις μια πολύ καλύτερη ιστορία για το πώς να επιβιώσουμε από τις δύσκολες στιγμές που έρχονται χωρίς να αφήσουμε κανέναν πίσω. Μια ιστορία ικανή να αποστραγγίσει τον φασισμό των εσχάτων χρόνων από τη γοτθική του δύναμη και να αφυπνίσει ένα κίνημα έτοιμο να διακινδυνεύσει τα πάντα για τη συλλογική μας επιβίωση. Μια ιστορία όχι των εσχάτων χρόνων, αλλά καλύτερων χρόνων· όχι διαχωρισμού και ανωτερότητας, αλλά αλληλεξάρτησης και του ανήκειν· όχι διαφυγής, αλλά παραμονής και πίστης στην ταραγμένη γήινη πραγματικότητα στην οποία είμαστε μπλεγμένοι και δεμένοι.
Αυτό το βασικό συναίσθημα, φυσικά, δεν είναι νέο. Είναι κεντρικό στις κοσμολογίες των αυτοχθόνων, και βρίσκεται στην καρδιά του ανιμισμού. Αν πάει κανείς αρκετά πίσω, κάθε πολιτισμός και πίστη έχει τη δική της παράδοση σεβασμού της ιερότητας του «εδώ», και όχι αναζήτησης της Σιών σε μια απατηλή, διαρκώς μακρινή γη της επαγγελίας. Στην ανατολική Ευρώπη, πριν από τις φασιστικές και σταλινικές εξοντώσεις, το εβραϊκό σοσιαλιστικό Εργατικό Μπουντ (Labor Bund) οργανώθηκε γύρω από την έννοια των γίντις Doikayt, ή «ενταυθότητα» (“hereness”). Η Μόλι Κράμπαπλ (Molly Crabapple), η οποία έχει γράψει ένα επερχόμενο βιβλίο για αυτή την παραμελημένη ιστορία, ορίζει το Doikayt ως το δικαίωμα να «αγωνίζεσαι για την ελευθερία και την ασφάλεια στους τόπους όπου ζούσες, αψηφώντας όλους όσοι σε ήθελαν νεκρό» — και αντί να εξαναγκαστείς να καταφύγεις για ασφάλεια στην Παλαιστίνη ή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ίσως αυτό που χρειάζεται είναι μια σύγχρονη καθολίκευση αυτής της έννοιας: μια δέσμευση στο δικαίωμα στην «ενταυθότητα» αυτού του συγκεκριμένου πάσχοντος πλανήτη, σε αυτά τα εύθραυστα σώματα, στο δικαίωμα να ζούμε με αξιοπρέπεια οπουδήποτε στον πλανήτη κι αν βρισκόμαστε, ακόμη και όταν οι αναπόφευκτοι κλυδωνισμοί μάς αναγκάζουν να μετακινηθούμε. Η «ενταυθότητα» μπορεί να είναι φορητή, απαλλαγμένη από τον εθνικισμό, ριζωμένη στην αλληλεγγύη, με σεβασμό στα δικαιώματα των αυτοχθόνων και χωρίς σύνορα.
Αυτό το μέλλον θα απαιτούσε τη δική του αποκάλυψη, το δικό του τέλος του κόσμου και φανέρωση, αν και πολύ διαφορετικού είδους. Επειδή, όπως έχει παρατηρήσει η μελετήτρια της αστυνόμευσης Ρόμπιν Μέιναρντ (Robyn Maynard): «Προκειμένου να καταστεί δυνατή η γήινη πλανητική επιβίωση, ορισμένες εκδοχές αυτού του κόσμου πρέπει να τελειώσουν».
Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο επιλογής, όχι σχετικά με το αν αντιμετωπίζουμε αποκάλυψη, αλλά τι μορφή θα πάρει. Οι ακτιβίστριες αδελφές Έντριεν Μαρί (Adrienne Maree) και Ότομ Μπράουν (Autumn Brown) αναφέρθηκαν σε αυτό πρόσφατα στο podcast τους με το εύστοχο όνομα, How to Survive the End of the World. Αυτή τη στιγμή, όταν ο φασισμός των εσχάτων χρόνων διεξάγει πόλεμο σε κάθε μέτωπο, οι νέες συμμαχίες είναι απαραίτητες. Αλλά αντί να ρωτάμε: «Μοιραζόμαστε όλοι την ίδια κοσμοθεωρία;» η Έντριεν μας προτρέπει να ρωτήσουμε: «Χτυπάει η καρδιά σου και σκοπεύεις να ζήσεις; Τότε έλα από δω και θα βρούμε τα υπόλοιπα στην άλλη πλευρά».
Για να έχουμε ελπίδα να πολεμήσουμε τους φασίστες των εσχάτων χρόνων, με τους ολοένα στενότερους και ασφυκτικούς ομόκεντρους κύκλους της «ιεραρχημένης αγάπης» τους, θα χρειαστεί να οικοδομήσουμε ένα απείθαρχο κίνημα με ανοιχτή καρδιά από πιστούς που αγαπούν τη Γη: πιστούς σε αυτόν τον πλανήτη, στους ανθρώπους του, στα πλάσματά του και στην πιθανότητα ενός βιώσιμου μέλλοντος για όλους μας. Πιστούς στο εδώ. Ή, για να παραθέσουμε ξανά την Ανόνι, αυτή τη φορά αναφερόμενη στη θεά στην οποία εναποθέτει τώρα την πίστη της: «Σταμάτησες να σκεφτείς ότι αυτή μπορεί να ήταν η καλύτερη ιδέα της;»
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
