Η Βαρκελώνη βομβαρδίστηκε με περισσότερα από 100.000 εναέρια πυρομαχικά —λογοτεχνικού είδους. Ένα ελικόπτερο έριξε σελιδοδείκτες με καταλανικά και ισπανικά ποιήματα με θέμα την ελευθερία πάνω από τη Γοτθική Συνοικία της πόλης, για τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την ισπανική δημοκρατία.
Τα ποιήματα, γραμμένα από 50 Καταλανούς και 50 Χιλιανούς ποιητές, ρίχτηκαν στο πλαίσιο μιας καλλιτεχνικής περφόρμανς από τη χιλιανή κολεκτίβα Casagrande. Η κολεκτίβα έχει οργανώσει παρόμοιους «βομβαρδισμούς ποίησης» σε εννέα άλλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένου του Λονδίνου, του Βερολίνου και της Γκερνίκα (Gernika).
Τα ποιήματα, τυπωμένα σε σελιδοδείκτες και με θέμα την ελευθερία, έπεσαν σιγά-σιγά πάνω από δρόμους που κάποτε είχαν καταστραφεί από τους βομβαρδισμούς του Εμφυλίου Πολέμου.
Η Βαρκελώνη υπέστη 1.903 βομβαρδιστικές επιθέσεις από το 1937 έως το 1939 κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Οι επιθέσεις στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 2.700 ανθρώπους και τραυμάτισαν περίπου 7.000.
«Ο πολιτισμός, η θεραπεία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μπορούν να ανθίσουν εκεί όπου ο πόλεμος άφησε κάποτε βαθιές ιστορικές πληγές».
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε μόλις λίγες μέρες μετά από μια πρόσφατη ποιμαντική επίσκεψη στην Ισπανία, όπου το κοινό προτράπηκε να σηκώσει τα μάτια του και να δει τον κόσμο με συμπόνια. Για πολλούς κατοίκους, η ποιητική βροχή λειτούργησε ως μια ισχυρή οπτική υπενθύμιση του πόσο μακριά έχει φτάσει το έθνος.
Καθώς τα βίντεο της εκδήλωσης στις 20 Ιουνίου αναρτήθηκαν στο Instagram, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο εξήραν την πρωτοβουλία. «Οι άνθρωποι μπορούν να είναι τόσο γλυκοί μερικές φορές», έγραφε ένα σχόλιο. Άλλοι εξέφρασαν την ελπίδα ότι μια παρόμοια εκδήλωση θα γινόταν κάποια μέρα και στην Παλαιστίνη.
«Η βροχή ποιημάτων πρέπει να είναι ο αγαπημένος μου καιρός», ανέφερε ένα σχόλιο.
Η εκδήλωση αποτέλεσε απόδειξη της ενωτικής και θεραπευτικής δύναμης της τέχνης και της ομορφιάς. Στην ποιήτρια και συγγραφέα Λένα Τουφάχα (Lena Tuffaha), ωστόσο, δεν άρεσε το όνομα της εκδήλωσης.
«Θα μπορούσαμε να είχαμε επιλέξει το “βροχή ποιημάτων”; Ατυχής ονοματοδοσία για αυτή την εκδήλωση», έγραψε.
Ο πρώτος βομβαρδισμός ποίησης
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας τον Μάιο του 2025, σημειώνοντας 85 χρόνια από τον βομβαρδισμό της πόλης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ποιήματα από 50 Ολλανδούς και 50 Χιλιανούς ποιητές έπεσαν σαν βροχή στην πόλη, τυπωμένα τόσο στην πρωτότυπη γλώσσα όσο και σε ολλανδικές ή ισπανικές μεταφράσεις.
Ο πρώτος βομβαρδισμός ποίησης πραγματοποιήθηκε στο Σαντιάγο της Χιλής το 2001. Η πόλη βομβαρδίστηκε σφοδρά κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού πραξικοπήματος του 1973. Η κολεκτίβα Casagrande επέκτεινε αργότερα το εγχέρημα σε ένα ευρύτερο έργο, μεταφέροντάς το στο Ντουμπρόβνικ (2002), τη Βαρσοβία (2009) και το Βερολίνο (2010).
Ο «βομβαρδισμός» (bombing) εμφανίστηκε πρόσφατα ως καλλιτεχνική πρακτική, όπου οι καλλιτέχνες καταλαμβάνουν τον δημόσιο χώρο για να μεταδώσουν ένα μήνυμα.
«Η επιρροή της αντάρτικης τέχνης (guerrilla art) είναι σημαντική για την ερμηνεία του βομβαρδισμού, καθώς μοιράζονται την ίδια επείγουσα ανάγκη μετάδοσης ενός μηνύματος: το αντάρτικο μέσω της επικοινωνιακής αντιστροφής και ο βομβαρδισμός μέσω της επανάληψης», αναφέρει ένα πρόσφατο άρθρο των Ρακέλε Γκουζέλα (Rachele Gusella) και Αν Πέτερς (Ann Peeters) στο Audioliterary Poetry between Performance and Mediatization (2024).
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
