Σε μια κίνηση που κλιμακώνει κατακόρυφα την ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο ότι η Κούβα έχει συνδράμει με έως και 5.000 μαχητές στη ρωσική πολεμική προσπάθεια στην Ουκρανία. Σύμφωνα με επίσημη διαβίβαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Αβάνα δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή ανθρώπινου δυναμικού, αλλά προσφέρει σταθερά «διπλωματική και πολιτική υποστήριξη στη Μόσχα», γεγονός που ωθεί την Ουάσιγκτον να χαρακτηρίζει το κουβανικό καθεστώς άμεσο συνεργό στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας.

Η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι κατηγορίες για «ανοχή»

Η αποχαρακτηρισμένη έκθεση πέντε σελίδων, η οποία εστάλη σε κρίσιμες επιτροπές του Κογκρέσου στις 8 Απριλίου 2026, αναφέρει ότι αν και τα δημόσια στοιχεία δεν αποδεικνύουν πως η Αβάνα απέστειλε επίσημα το σύνολο των μαχητών, υπάρχουν «σημαντικές ενδείξεις ότι το καθεστώς γνώριζε, επέτρεψε ή διευκόλυνε επιλεκτικά τη ροή» των ατόμων αυτών προς το μέτωπο. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μιλώντας στο δίκτυο Axios, τόνισε ότι το κουβανικό καθεστώς απέτυχε να προστατεύσει τους πολίτες του από το να χρησιμοποιηθούν ως «πιόνια» στη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, οι Κουβανοί υπήκοοι αποτελούν πλέον μία από τις μεγαλύτερες αναγνωρίσιμες ομάδες ξένων μαχητών που υποστηρίζουν τις ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι εκτιμήσεις ποικίλλουν, ωστόσο οι περισσότερες πηγές ανοιχτής πληροφόρησης συγκλίνουν στο ότι μεταξύ 1.000 και 5.000 Κουβανών πολιτών βρίσκονται στην Ουκρανία σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή, με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών να εκτιμούν ότι αρκετές χιλιάδες από αυτούς είναι ανεπτυγμένοι απευθείας στην πρώτη γραμμή του μετώπου.

Η γεωπολιτική διάσταση και η πίεση προς την Αβάνα

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου ο Λευκός Οίκος έχει εντείνει την εκστρατεία πίεσης με στόχο την αλλαγή ηγεσίας στην Αβάνα, εφαρμόζοντας παράλληλα έναν αποτελεσματικό αποκλεισμό στις αποστολές πετρελαίου προς την κομμουνιστική χώρα. Η χρήση του ζητήματος των μαχητών ως διπλωματικό εργαλείο δεν είναι νέα, καθώς τον περασμένο Οκτώβριο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αξιοποίησε την παρουσία Κουβανών στην Ουκρανία για να χτίσει διεθνή αντίσταση κατά του ψηφίσματος του ΟΗΕ που ζητούσε την άρση του αμερικανικού εμπάργκο.

Σε εκείνη την προσπάθεια άσκησης πίεσης, το υπουργείο είχε ενημερώσει άλλες χώρες για την παρουσία έως και 5.000 μαχητών, επιδιώκοντας να καταδείξει την Κούβα ως ενεργό μέρος της παγκόσμιας αστάθειας. Πρόσφατα δημοσιεύματα των New York Times αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ εργάζεται μεθοδικά για την απομάκρυνση του Προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ από την εξουσία, εντάσσοντας την παρουσία των μαχητών στο ευρύτερο πλαίσιο της απονομιμοποίησης του καθεστώτος.

Η απάντηση της Κούβας και η προοπτική της σύγκρουσης

Η αντίδραση της Αβάνας υπήρξε άμεση και σε υψηλό επίπεδο. Ο Πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, μιλώντας στην εκπομπή «Meet the Press» του δικτύου NBC, εμφανίστηκε ανυποχώρητος απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις. «Θα υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας και, αν χρειαστεί να πεθάνουμε, θα πεθάνουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την πρόθεση του καθεστώτος να αντισταθεί στην κλιμακούμενη πολιορκία της Ουάσιγκτον.