Ομόφωνο ψήφισμα για την προστασία των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των πολιτών της Κρήτης εξέδωσε το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, κατά τη δια ζώσης συνεδρίασή του την Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026 στο Ηράκλειο, ζητώντας άμεση και οριστική λύση στο ιδιοκτησιακό ζήτημα του νησιού.

Το ψήφισμα, που υπογράφεται από τον Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου Ευάγγελο Ζάχαρη, τον Γραμματέα Δημήτριο Βρύσαλη και τα μέλη του σώματος, επικεντρώνεται στην ανάρτηση του Κτηματολογίου και των Δασικών Χαρτών, υποστηρίζοντας ότι η προστασία της ιδιοκτησίας αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα και όχι προνόμιο.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο ζητά από την Κυβέρνηση και τα συναρμόδια Υπουργεία την άμεση παύση κάθε αμφισβήτησης ιδιωτικών ακινήτων στην Κρήτη από το Ελληνικό Δημόσιο στις περιπτώσεις όπου δεν υφίσταται αποδεδειγμένος τίτλος κυριότητας υπέρ του Δημοσίου. Παράλληλα, ζητά την πλήρη εφαρμογή από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες συγκεκριμένων νομοθετικών διατάξεων, μεταξύ των οποίων το άρθρο 62 του Ν.998/1979, το άρθρο 37 του Ν.4280/2014, το άρθρο 10 του Ν.3208/2003, καθώς και της εγκυκλίου ΥΠΕΝ ΠΔ/115255/6217/2-12-2021 και της σχετικής νομολογίας του Αρείου Πάγου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έκδοση άμεσης και δεσμευτικής οδηγίας προς το Ελληνικό Κτηματολόγιο, τις Διευθύνσεις Δασών, τις Κτηματικές Υπηρεσίες και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ώστε να παύσουν να προβάλλουν αξιώσεις κυριότητας χωρίς συγκεκριμένους τίτλους του Δημοσίου. Το Συμβούλιο ζητά επίσης την ανάκληση ή επανεξέταση όλων των εκκρεμών δηλώσεων, ενστάσεων και διεκδικήσεων του Δημοσίου στην Κρήτη που δεν στηρίζονται σε νόμιμο τίτλο, καθώς και την κατάθεση στη Βουλή πλήρους απολογισμού για τον αριθμό των ακινήτων που έχουν δηλωθεί, τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις και τη νομική βάση κάθε κατηγορίας διεκδίκησης.

Το ψήφισμα ερωτά την Κυβέρνηση για ποιο λόγο οι αρμόδιες υπηρεσίες εξακολουθούν να ενεργούν κατά τρόπο που φαίνεται να αγνοεί ή να παρακάμπτει τις προαναφερόμενες νομοθετικές διατάξεις, τις εγκυκλίους και οδηγίες της Διοίκησης και τη νομολογία του Αρείου Πάγου, με αποτέλεσμα να στερούνται ή να κινδυνεύουν να στερηθούν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες την περιουσία τους.

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση οποιασδήποτε αμφισβήτησης κυριότητας, το Κράτος οφείλει να αποδείξει την κυριότητά του με συγκεκριμένους τίτλους. Το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης ζητά να δοθεί άμεση και οριστική λύση στο ιδιοκτησιακό ζήτημα της Κρήτης, διασφαλίζοντας τον σεβασμό της ιδιωτικής περιουσίας, την ασφάλεια δικαίου και την αναπτυξιακή προοπτική του νησιού.

Για την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου, το ψήφισμα ζητά την παράταση της προθεσμίας υποβολής ενστάσεων και αιτήσεων διόρθωσης από δύο μήνες σε δώδεκα μήνες, ώστε οι πολίτες να έχουν επαρκή και ουσιαστικό χρόνο για τον έλεγχο των κτηματολογικών στοιχείων, τη συγκέντρωση των αναγκαίων τίτλων και αποδεικτικών εγγράφων, τη λήψη τεχνικής και νομικής συνδρομής και την άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων τους. Ζητείται επίσης η αντίστοιχη προσαρμογή και παράταση του συνολικού χρονοδιαγράμματος της κτηματογράφησης, λαμβανομένου υπόψη ότι δεν προηγήθηκε στάδιο προανάρτησης.

Το Συμβούλιο ζητά την ειδική αντιμετώπιση των ιδιοκτησιακών ιδιαιτεροτήτων της Κρήτης, με σεβασμό στον Αστικό Κρητικό Κώδικα, το άρθρο 62 του Ν. 998/1979 και την πάγια νομολογία, καθώς και τη μη αποδοχή δηλώσεων κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου με μόνη αιτία τον δασικό χαρακτήρα της έκτασης, ιδίως στις περιοχές όπου δεν ισχύει υπέρ του Δημοσίου το τεκμήριο κυριότητας.

Αναφορικά με τις νομοθετικές ρυθμίσεις, το ψήφισμα προτείνει την τροποποίηση του άρθρου 10 του Ν. 3208/2003 ώστε το Δημόσιο να μην προβάλλει δικαιώματα κυριότητας σε περιοχές του άρθρου 62 του ν. 998/1979 για τις οποίες δεν διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας ή άλλα επαρκή στοιχεία απόδειξης της κυριότητάς του, ενώ οι διεκδικούντες την έκταση διαθέτουν τίτλους ιδιοκτησίας. Προτείνεται επίσης η προσθήκη παραγράφου στο άρθρο 338 ΚΠολΔ που να ορίζει ότι αγωγή ή αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου με αντικείμενο την αναγνώριση της κυριότητάς του σε εκτάσεις των περιοχών του άρθρου 62 εδ. β του Ν.998/1979 με μόνη επίκληση το δασικό τους χαρακτήρα είναι απαράδεκτη.

Το ψήφισμα προβλέπει ακόμη την καθιέρωση υποχρεωτικής διαμεσολάβησης σε διαφορές κυριότητας μεταξύ ιδιωτών και Ελληνικού Δημοσίου επί εκτάσεων αναρτημένων σε Δασικούς Χάρτες και Κτηματολόγιο, με το Δημόσιο να φέρει το βάρος απόδειξης της κυριότητάς του και σε περίπτωση έλλειψης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων να τεκμαίρεται ότι δεν διαθέτει δικαίωμα κυριότητας.

Ζητείται η αυτόματη διασύνδεση και ενημέρωση των κτηματολογικών εγγραφών με βάση τις αποφάσεις που εκδίδονται επί αντιρρήσεων κατά των δασικών χαρτών, χωρίς να μετακυλίεται στον πολίτη η υποχρέωση νέας αίτησης, πρόσθετης διαδικασίας ή οικονομικής επιβάρυνσης. Επίσης, ζητείται η λήψη ειδικών νομοθετικών μέτρων για την Κρήτη που θα λαμβάνουν υπόψη το ιστορικό, ιδιοκτησιακό και γαιοκτησιακό καθεστώς του νησιού.

Το ψήφισμα υπογραμμίζει ότι η διαδικασία της κτηματογράφησης αποτελεί έργο μείζονος σημασίας για την ασφάλεια των συναλλαγών, την προστασία της ιδιοκτησίας και την οργάνωση του χώρου, δεν μπορεί όμως να ολοκληρωθεί εις βάρος των πολιτών, χωρίς επαρκή χρόνο, χωρίς σαφείς εγγυήσεις, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα διόρθωσης των σφαλμάτων και χωρίς αξιοποίηση των ήδη υφιστάμενων διοικητικών δεδομένων.

Τέλος, το Περιφερειακό Συμβούλιο ζητά να μην χρησιμοποιηθούν οι δασικοί χάρτες και γενικότερα η δασική πολιτική ως εργαλείο ομηρίας των λαϊκών στρωμάτων, το κόστος των ενστάσεων και των διορθώσεων να επιβαρύνει το κράτος, και να στελεχωθούν οι υπηρεσίες ώστε να μην υπάρξουν καθυστερήσεις στις διαδικασίες.