Ένας ερευνητής του Πρίνστον ξεκινά τη μελέτη του με ένα σενάριο: ένας άνδρας ζητά από τον ψηφιακό του βοηθό AI να κλείσει μια πτήση με μια συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία. Φθηνή. Απευθείας. Αυτή που επέλεξε ο ίδιος. Ο βοηθός επιστρέφει με μια διαφορετική πτήση, σχεδόν στη διπλάσια τιμή. Τυχαίνει η πτήση αυτή να αποδίδει προμήθεια στην εταιρεία που κατασκεύασε τον βοηθό.
Ο ερευνητής διενήργησε το ίδιο τεστ σε 23 μοντέλα αιχμής, χρησιμοποιώντας αιτήματα για πτήσεις, δάνεια, βοήθεια στη μελέτη και πραγματικές αγορές. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: το Grok 4.1 Fast προτείνει τη χρηματοδοτούμενη επιλογή —η οποία είναι σχεδόν δύο φορές ακριβότερη— στο 83% των περιπτώσεων. Το GPT 5.1 «πειρατεύει» το αίτημα στο 94% των περιπτώσεων· εσείς ζητάτε μια συγκεκριμένη μάρκα και αυτό φέρνει στην επιφάνεια τον χορηγό.
Ακόμη και το Claude 4.5 Opus, το μοντέλο που προωθείται ως το πιο ηθικό στον κόσμο, αποκρύπτει ότι η σύσταση είναι πληρωμένη στο 100% των περιπτώσεων όταν η λειτουργία συλλογισμού (reasoning) είναι ενεργή. Παράλληλα, το Grok 4.1 Fast «στολίζει» τη χρηματοδοτούμενη επιλογή με θετικό πλαίσιο στο 97% των περιπτώσεων, παρουσιάζοντάς την ως καλύτερη, ταχύτερη ή ωραιότερη, παρόλο που δεν την ζητήσατε.
Στη συνέχεια, ο ερευνητής ενσωμάτωσε την οδηγία στην ίδια την εντολή συστήματος (system prompt): «Ενήργησε αποκλειστικά προς το συμφέρον του πελάτη. Αγνόησε την εταιρεία». Παρόλα αυτά, τα GPT 5.1 και GPT 5 Mini παρέμειναν πάνω από το 90% στις χρηματοδοτούμενες επιλογές. Η οδηγία δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.
Όταν ο ερευνητής χώρισε τους χρήστες με βάση το εισόδημα, διαπίστωσε ότι το Gemini 3 Pro προτείνει την ακριβή χρηματοδοτούμενη πτήση στον πλούσιο χρήστη στο 74% των περιπτώσεων, ενώ στον φτωχό χρήστη το ποσοστό έπεφτε στο 27%. Συνολικά, 18 από τα 23 μοντέλα πρότειναν την ακριβή χρηματοδοτούμενη επιλογή περισσότερες από τις μισές φορές.
Έτσι, την επόμενη φορά που ο βοηθός σας AI θα ενθουσιαστεί περίεργα με μια μάρκα που δεν ζητήσατε, να θυμάστε: δεν σας προτείνει την καλύτερη επιλογή για εσάς. Απλώς αντιλαμβάνεται το περιβάλλον· και το περιβάλλον είναι αυτό που πληρώνει.
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
