Φανέλες του Μέσι, σημαίες της Αργεντινής, ισπανικά τραγούδια. Περπατάς στο Τελ Αβίβ και νιώθεις σαν να βρίσκεσαι στο Μπουένος Άιρες. Κάθε δεύτερος άνθρωπος σου εξηγεί γιατί έκλεψαν το Παγκόσμιο Κύπελλο από την Αργεντινή το 1994, γιατί οι διαιτητές δεν τους μεταχειρίζονται ποτέ δίκαια, γιατί οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις του Προέδρου Χαβιέρ Μιλέι (Javier Milei) θα θεραπεύσουν τη χώρα, γιατί μισούν τη Βραζιλία, την Αγγλία, την Ουρουγουάη και την Πορτογαλία.
Και μετά λες κατά λάθος τη λέξη «Φόκλαντ» (Falklands) και μετανιώνεις που έπιασες συζήτηση με τον μόλις απολυμένο στρατιώτη που έχει ζήσει όλη του τη ζωή στο Γκιβατάιμ (Givatayim), αλλά λέει σε όλους ότι αναγεννήθηκε κάνοντας backpacking στην Ουσουάια (Ushuaia).
Βλέπεις χιλιάδες σαν κι αυτόν, ντυμένους στα γαλάζια και τα λευκά, να συγκεντρώνονται κοντά στο Πάρκο Τσαρλς Κλορ (Charles Clore Park) στην παραλιακή ζώνη μεταξύ Τελ Αβίβ και Γιάφας για να παρακολουθήσουν τους αγώνες, και αρχίζεις να αναρωτιέσαι. Βρίσκονται σε αμόκ· αναπηδούν και χορεύουν για 90 λεπτά, ξέρουν όλα τα τραγούδια απέξω, προσεύχονται για ένα τέταρτο αστέρι πάνω από το έμβλημα.
Σοβαρά τώρα, γιατί ακριβώς; Τι είναι αυτό που ωθεί τους Ισραηλινούς να ειδωλοποιούν μια χώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά; Τι κάνει κάθε δεύτερο Ισραηλινό να υποστηρίζει την Αργεντινή;
«El argentino nace donde quiere», λέει ο 25χρονος Ρόγι Αστάρ (Royi Ashtar): «Ένας Αργεντινός γεννιέται όπου θέλει». Λέει ότι είναι μια πολύ γνωστή φράση στην Αργεντινή, τη χώρα που ερωτεύτηκε ενώ ταξίδευε απ’ άκρη σε άκρη της. «Μέχρι που πήγα στην Αργεντινή, δεν είχα καμία σχέση με το ποδόσφαιρο», λέει. «Ξαφνικά νιώθεις ότι ανήκεις σε έναν τόπο, νιώθεις τη δύναμη του να μαθαίνεις τα τραγούδια, την ιστορία. Αυτή είναι η ομορφιά του – σε κάνει έναν από αυτούς. Είναι σαν να ασπάζεσαι τον Ιουδαϊσμό».
Ο Αστάρ «κολλήσε», και από εκείνο το ταξίδι, μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια, υποστηρίζει την εθνική ομάδα που «υιοθέτησε». Πολλοί είναι σαν κι αυτόν. Ορισμένοι ήρθαν για πρώτη φορά σε επαφή με την κουλτούρα της Αργεντινής μέσα από εφηβικές τηλενουβέλες όπως το «Chiquititas» ή το «Rebelde Way», έμαθαν τη γλώσσα από αυτές και αργότερα έκαναν το ταξίδι μετά τη στρατιωτική τους θητεία που τουλάχιστον πέρασε από το Μπουένος Άιρες.
Πέρα από την απορρόφηση της αργεντινής κουλτούρας από μικρή ηλικία, τα ταξίδια στη Νότια Αμερική ή την αναζήτηση μιας αυθεντικής ποδοσφαιρικής κουλτούρας, υπάρχουν μερικοί ακόμη λόγοι για τους οποίους οι Ισραηλινοί είναι τρελαμένοι με τον Λιονέλ Μέσι (Lionel Messi) και την παρέα του. Ένας από αυτούς είναι, φυσικά, ο ίδιος ο Μέσι. «Ξεκίνησε με το να ερωτευτώ τον Μέσι, την Μπαρτσελόνα», λέει ο Γκάλ Αμάτο (Gal Amato), ο οποίος μέχρι σήμερα παρακολουθεί πιστά τα παιχνίδια του Μέσι.
Μετά τη νίκη της Αργεντινής στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, η σύνδεση επεκτάθηκε από τον Μέσι σε ολόκληρη την εθνική ομάδα. «Ξεκινάει με τον Μέσι και μετά γίνεσαι φίλαθλος ολόκληρης της εθνικής ομάδας και θέλεις να γιορτάσεις με όλους», λέει ο Αμάτο. «Γίνεται άλλη μια ισραηλινή ομάδα, σαν να είσαι οπαδός της Μακάμπι Τελ Αβίβ. Είναι κάτι παραπάνω από μια ομάδα, είναι μια σύνδεση με την κουλτούρα, με αυτή τη χώρα. Κάποια στιγμή νιώθεις Αργεντινός, μέρος της ομάδας».
«Δεν κρύβω το γεγονός ότι είμαι οπαδός της Αργεντινής. Δεν έχουμε μεγαλύτερο ή καλύτερο φίλο.» — Μπενιαμίν Νετανιάχου
Ένας άλλος λόγος είναι ο δεσμός μεταξύ των δύο χωρών. Πολλοί λέγουν ότι οι Αργεντινοί υποδέχονται τους Ισραηλινούς με ανοιχτές αγκάλες, και στο Ισραήλ οι Αργεντινοί εκτιμώνται ιδιαίτερα – συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου Μιλέι, ο οποίος προσκλήθηκε μάλιστα να ανάψει μια δάδα την Ημέρα Ανεξαρτησίας του Ισραήλ.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε στο δημοφιλές –και λαϊκίστικο– podcast του Μπεν Μπεν Μπαρούχ (Ben Ben Baruch) ότι υποστηρίζει την Αργεντινή, και όχι λόγω του Μέσι: «Έχουν έναν πρόεδρο που είναι σούπερ σταρ… Ο Μιλέι είναι ένας σπουδαίος φίλος του Ισραήλ, και έφερε μια αρκετά αξιόλογη ομάδα».
Σε συνάντηση με τον Σιμόν Άξελ Βάνις (Shimon Axel Wahnish), πρέσβη της Αργεντινής στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου έλαβε επίσης μια φανέλα της ομάδας και μια μπάλα, και πρόσθεσε: «Δεν κρύβω το γεγονός ότι είμαι οπαδός της Αργεντινής. Οι περισσότεροι Ισραηλινοί είναι οπαδοί της Αργεντινής, επειδή ο Πρόεδρος Μιλέι έφερε επανάσταση στις σχέσεις της Αργεντινής μαζί μας. Δεν έχουμε μεγαλύτερο ή καλύτερο φίλο».
Ο Νετανιάχου δεν ήταν ο μόνος πολιτικός που προέβαλε τη σύνδεση μεταξύ των δύο χωρών. Ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ (Itamar Ben-Gvir) δημοσίευσε στο X στα ισπανικά πριν από τον ημιτελικό:
«Χρειάζεται πραγματικά να εξηγήσω γιατί προσεύχομαι με όλη μου την καρδιά να κερδίσει η Αργεντινή και να φτάσει στον τελικό;»
Ο Υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ (Gideon Sa’ar), εν τω μεταξύ, τρόλαρε τους Άγγλους: Μετά τον ημιτελικό, έγραψε ότι το ποδόσφαιρο «επιστρέφει σπίτι» – στην Αργεντινή.
Είναι δύσκολο να ισχυριστεί κανείς ότι η αναθέρμανση των σχέσεων είναι ο πραγματικός λόγος που οι Ισραηλινοί υποστηρίζουν την ομάδα του Λιονέλ Σκαλόνι (Lionel Scaloni), αλλά πολλοί φίλαθλοι λένε ότι η ανοιχτή αγκαλιά της Αργεντινής προς το Ισραήλ διευκολύνει την απόφαση για το ποιον θα υποστηρίξουν – ειδικά όταν αντιμετωπίζει την Ισπανία, μια χώρα που δυσκόλεψε τη ζωή των Ισραηλινών αθλητών κατά τη διάρκεια του πολέμου, και της οποίας ο μεγαλύτερος σταρ, ο Λαμίν Γιαμάλ (Lamine Yamal), ύψωσε την παλαιστινιακή σημαία κατά τη διάρκεια της παρέλασης τίτλου της Μπαρτσελόνα τον περασμένο Μάιο.
Αλλά για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μας βλέπουν οι Αργεντινοί, αξίζει να πάμε στην πηγή.
«Η Αργεντινή και το Ισραήλ μοιάζουν», λέει ο Ματίας Κοσακόφ (Matias Cosacow), ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ροσάριο, μετανάστευσε στο Ισραήλ πριν από πέντε χρόνια και σήμερα είναι συνιδιοκτήτης του El Barrio, ενός αργεντίνικου μπαρ στο Ραμάτ Γκαν (Ramat Gan), κοντά στο Τελ Αβίβ.
«Οι άνθρωποι μοιάζουν», λέει. «Η ενέργεια επίσης, η ζεστασιά. Αν συμβεί κάτι κακό εδώ, οι άνθρωποι είναι εκεί ο ένας για τον άλλον, και το ίδιο συμβαίνει και στην Αργεντινή. Αυτό ένιωσα όταν μετανάστευσα: σαν όλοι να ήθελαν να με βοηθήσουν».
Η Γιαμ Χόχμαν (Yam Hochman) έγινε σταρ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μέσα σε μια νύχτα, αφού το βίντεό της να πανηγυρίζει στο Πάρκο Τσαρλς Κλορ ξεπέρασε τις 100.000 προβολές. Η Χόχμαν μεγάλωσε σε ένα αργεντίνικο νοικοκυριό στο Κιμπούτς Χαζορέα (Kibbutz Hazorea), και η ίδια με τον γεννημένο στην Αργεντινή πατέρα της, Γιοχάι (Yochai), προσπαθούν να εξηγήσουν τη μανία που έχει καταλάβει το Ισραήλ.
«Η χαρά της Αργεντινής είναι μεταδοτική», λέει η Γιαμ. «Αλλά δεν μεταδίδεται στους Ελβετούς, μεταδίδεται σε εμάς, επειδή μας αρέσει να είμαστε χαρούμενοι, να γιορτάζουμε, και οι Ισραηλινοί δεν έχουν εγωισμό σε αυτό». Εννοεί ότι έχουμε συμβιβαστεί προ πολλού με το γεγονός ότι η εθνική ομάδα του Ισραήλ δεν θα αγωνιστεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο σύντομα, οπότε δεν έχουμε πρόβλημα να υιοθετήσουμε την ομάδα μιας άλλης χώρας.
Ο Γιοχάι συμφωνεί, αλλά λέει ότι δεν ήταν πάντα έτσι. «Στο Κιμπούτς Χαζορέα, όλοι μισούσαν την Αργεντινή. Όταν κέρδισαν το 1978, ήμουν εγώ εναντίον όλου του κιμπούτς. Το ίδιο συνέβη και το 1986. Όλοι υποστήριζαν τη Γερμανία». Τώρα, λέει, «ακόμα και οι ψηφοφόροι του Λικούντ (Likud) τους αγαπούν, λόγω του προέδρου». Αλλά προσφέρει μια δική του προφητεία καταστροφής: «Όταν ο Μέσι φύγει, θα είναι εντελώς διαφορετικά».
Και ίσως, απλώς ίσως, υπάρχει ένα βαθύτερο νήμα που συνδέει το Ισραήλ και την Αργεντινή: δύο χώρες που έχουν υποστεί καταστροφές τα τελευταία χρόνια. Η σοβαρή οικονομική κρίση της Αργεντινής έχει κοστίσει σε πολλούς τις δουλειές τους και έχει πετάξει ολόκληρες οικογένειες στον δρόμο, και οι μεταρρυθμίσεις του Μιλέι απαιτούν να σφίξουν τα δόντια για μερικά ακόμη χρόνια. Η κατάσταση του Ισραήλ δεν χρειάζεται εξηγήσεις.
«Το οφείλουμε στους εαυτούς μας. Θα γιορτάσουμε ακόμα πιο δυνατά από το προηγούμενο Παγκόσμιο Κύπελλο», λέει ο Λουίς Ντάσκαλ (Luis Dascal) από το Κιμπούτς Μεφαλσίμ (Kibbutz Mefalsim), κοντά στα σύνορα με τη Γάζα. Το κιμπούτς ιδρύθηκε από μετανάστες από την Αργεντινή. Με καταγωγή από το Ροσάριο, ο Ντάσκαλ είναι ένας από τους διοργανωτές των προβολών του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο κιμπούτς. «Το αξίζουμε αυτό, το αξίζουμε απόλυτα. Όλη η χώρα το αξίζει», τονίζει.
Αυτός θα είναι ο πρώτος τελικός Παγκοσμίου Κυπέλλου μετά την 7η Οκτωβρίου, και το κιμπούτς θα συγκεντρωθεί για να τον παρακολουθήσει μαζί. «Στήνουμε πάντα μια γιγαντοοθόνη, και για τον τελικό φέραμε μια ακόμα μεγαλύτερη», λέει ο Ντάσκαλ. «Στον προημιτελικό είχαμε ασάδο (asado) και ένα ξέφρενο πάρτι – ο τελικός θα είναι ακόμα καλύτερος, ακόμα πιο τρελός».
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
