Τα Ηνωμένα Έθνη ψήφισαν υπέρ της υιοθέτησης ενός ψηφίσματος προκειμένου ο κόσμος να καταργήσει επίσημα και σταδιακά τον παραδοσιακό χάρτη της υδρογείου του Μερκάτορ (Mercator) υπέρ ενός χάρτη που απεικονίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής.

Σε μια συνεδρίαση στην έδρα της στη Νέα Υόρκη, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ απέσυρε επίσημα την προβολή Μερκάτορ του 16ου αιώνα υπέρ μιας προβολής που βασίζεται στον πιο ακριβή σχεδιασμό Equal Earth του 2018.

Στη συνεδρίαση, 164 χώρες ψήφισαν υπέρ του ψηφίσματος. Μόνο οι ΗΠΑ ψήφισαν κατά, με τον εκπρόσωπό τους να δηλώνει ότι το ψήφισμα ήταν «περιττό». Υπήρξαν έξι αποχές.

Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν είναι εκτελεστά, επομένως οι χώρες και οι θεσμοί δεν θα υποχρεούνται να χρησιμοποιούν αποκλειστικά τη νέα προβολή ούτε θα τους απαγορεύεται να χρησιμοποιούν την παλιά. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αναμένεται να οδηγήσει σε επικαιροποίηση των σχολικών προγραμμάτων σπουδών και της καθημερινής τεχνολογίας, δεδομένης της ευρείας χρήσης της προβολής Μερκάτορ στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη διακυβέρνηση.

Το Τόγκο, το οποίο ηγήθηκε μιας εκστρατείας για το ψήφισμα εκ μέρους της Αφρικανικής Ένωσης, ανέφερε ότι το ψήφισμα «αναγνωρίζει και επιβεβαιώνει ότι οι δυσανάλογες χαρτογραφικές αναπαραστάσεις, ιδίως εκείνες που προκύπτουν από την προβολή Μερκάτορ, είχαν μακροχρόνιες γνωστικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές, γεωπολιτικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις, συμβάλλοντας σε μια δραστική μείωση του προσλαμβανόμενου μεγέθους της Αφρικής και άλλων περιοχών του κόσμου στη διεθνή συλλογική φαντασία».

Μιλώντας πριν από την έγκριση του ψηφίσματος, ο Ρομπέρ Ντουσέι (Robert Dussey), υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, δήλωσε: «Αυτή η συζήτηση δεν είναι μια πολιτική συζήτηση [αλλά] μια επιστημονική συζήτηση, επειδή υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις, επομένως όλοι πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα».

Η διάταξη Μερκάτορ εισήχθη από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορ (Gerardus Mercator) το 1569 για να βοηθήσει τους ναυτικούς στην πλοήγηση στις θάλασσες. Σχεδόν πέντε αιώνες αργότερα, παραμένει το παγκόσμιο πρότυπο.

Λόγω του τρόπου προβολής της, ωστόσο, οι περιοχές κοντά στον ισημερινό εμφανίζονται σημαντικά μικρότερες από ό,τι είναι, ενώ οι περιοχές σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη φαίνονται πολύ μεγαλύτερες. Για παράδειγμα, ο χάρτης δείχνει την Αφρική να έχει παρόμοιο μέγεθος με τη Γροιλανδία, αλλά η ήπειρος είναι 14 φορές μεγαλύτερη από το δανικό έδαφος.

«Θα μπορούσατε να χωρέσετε τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία, το Μεξικό και μεγάλο μέρος της Ευρώπης μέσα στην Αφρική και να περισσεύει ακόμη γη», αναφέρει μια αίτηση στο Change.org για την εκστρατεία #CorrectTheMap, η οποία έχει περισσότερες από 11.000 υπογραφές. Η Αφρικανική Ένωση ενέκρινε την εκστρατεία τον Αύγουστο του 2025 και στη συνέχεια ζήτησε από το Τόγκο να ηγηθεί της υιοθέτησής της.

Την Παρασκευή, πριν από την ψηφοφορία, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας μίλησε υπέρ του ψηφίσματος. «[Εμείς] θα εγκαταλείψουμε την προβολή Μερκάτορ υπέρ χαρτογραφικών αναπαραστάσεων προσαρμοσμένων σε συγκεκριμένες χρήσεις, πιο πιστών στα πραγματικά εμβαδά επιφανείας και σε συμφωνία με τις συστάσεις χαρτογράφων και επιστημόνων», δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό (Jean-Noël Barrot) κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι, σε μια κίνηση που θεωρείται μέρος της προσπάθειας της Γαλλίας να ενισχύσει την καλή θέληση μεταξύ των πρώην αποικιών της. Η Γαλλία θα χρησιμοποιεί τώρα την προβολή Eckert IV, η οποία είναι κοντά στην προβολή Equal Earth που συνιστάται στο ψήφισμα.

Ιστορικοί και γεωγράφοι υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι η προβολή Μερκάτορ έχει τις ρίζες της σε δυτικά στερεότυπα. Ακτιβιστές έχουν επαναλάβει αυτή τη θέση, με ορισμένους να επινοούν τον όρο «χαρτογραφική αποικιοκρατία».

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ο χάρτης έχει διαμορφώσει ανεπαίσθητα τη δυναμική της διεθνούς ισχύος, ελαχιστοποιώντας τη φυσική παρουσία του Παγκόσμιου Νότου και διογκώνοντας οπτικά τα έθνη του βόρειου ημισφαιρίου, ενώ συρρικνώνει τις περιοχές του ισημερινού. Αυτό λέγεται ότι έχει ενισχύσει συστημικές προκαταλήψεις στο διεθνές εμπόριο, στις αναπτυξιακές προτεραιότητες και στα εκπαιδευτικά πλαίσια.

Ένας από τους πιο εξέχοντες επικριτές της προβολής Μερκάτορ ήταν ο Άρνο Πέτερς (Arno Peters), Γερμανός ιστορικός, ο οποίος εγκαινίασε τον παγκόσμιο χάρτη Πέτερς βασισμένο στην προβολή Γκαλ–Πέτερς (Gall–Peters) το 1973. Έχει χρησιμοποιηθεί συχνά ως εναλλακτική λύση στον χάρτη Μερκάτορ.

Η εκστρατεία #CorrectTheMap του Τόγκο προώθησε τη χρήση του σχεδίου Equal Earth του 2018, το οποίο αναπτύχθηκε από μια διεθνή ομάδα χαρτογράφων. Οι υποστηρικτές λένε ότι θα βοηθήσει στην ανατροπή των αντιλήψεων για την Αφρική και στην αποαποικιοποίηση των παγκόσμιων προγραμμάτων σπουδών.

Ορισμένοι αναλυτές συμφωνούν. Ο Τζ. Τζ. Ίνοκ (JJ Enoch), ανώτερος συνεργάτης με έδρα το Λονδίνο στην JS Held, μια εταιρεία παροχής συμβουλών γεωπολιτικού κινδύνου, δήλωσε ότι η προβολή Μερκάτορ μείωνε οπτικά την πραγματική κλίμακα της Αφρικής. Συνέδεσε την εκστρατεία με την επιδίωξη των αφρικανικών εθνών για «μεγαλύτερη επιρροή στους παγκόσμιους θεσμούς και μεγαλύτερο έλεγχο στον τρόπο με τον οποίο εκπροσωπείται η ήπειρος».

The true size of Africa the U.S. refused to agree with. pic.twitter.com/3J20fDDg59

— African Maps (@MapsAfrican) September 4, 2026

Είπε: «Η υιοθέτηση ενός ισεμβαδικού χάρτη (equal-area map) … θα παρείχε μια πιο ακριβή βάση για την εκπαίδευση και την κατανόηση του κοινού, σηματοδοτώντας παράλληλα ότι η δημογραφική, οικονομική και γεωπολιτική σημασία της Αφρικής δεν θα πρέπει πλέον να εξετάζεται μέσα από κληρονομημένες και διαστρεβλωμένες συμβάσεις».

Η κυβέρνηση του Τόγκο σχεδιάζει μια εκδήλωση στη Λομέ, την πρωτεύουσα του Τόγκο, με την UNESCO, την Αφρικανική Ένωση και τεχνολογικές επωνυμίες όπως το Google Maps κατά το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους για να σχεδιάσει την εφαρμογή του ψηφίσματος.

Μιλώντας πριν από την ψηφοφορία, ο Ντουσέι δήλωσε: «Σε εκείνους που λένε γιατί τώρα, εγώ απαντώ: γιατί όχι; Όταν κοιτάμε τον παγκόσμιο χάρτη … είναι ώρα για εμάς να αλλάξουμε το αφήγημα».

Πρόσθεσε: «Είναι καιρός για εμάς στην Αφρική να αναλάβουμε την ευθύνη να αλλάξουμε αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε οι ίδιοι».