Στα δικαστικά γραφεία μεταφέρεται πλέον η πολύχρονη αγανάκτηση των κατοίκων της περιοχής του Κουμπελή στα Χανιά, καθώς οι έντονες και επαναλαμβανόμενες δυσοσμίες από τη λειτουργία της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων (Βιολογικού Καθαρισμού) συνεχίζουν να υποβαθμίζουν δραματικά την καθημερινότητά τους.

Μετά την εξάντληση κάθε χρονικού περιθωρίου και την παρέλευση ενός έτους πίστωσης χρόνου που είχε δοθεί για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, το διοικητικό συμβούλιο του Πολιτιστικού Εξωραϊστικού Συλλόγου Κουμπελή κατέθεσε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 επίσημο υπόμνημα προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων.

Επικαλούμενοι τη συνταγματική επιταγή για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, οι πολίτες ζητούν την κατεπείγουσα παρέμβαση των δικαστικών αρχών, διατάσσοντας προκαταρκτική εξέταση, αιφνιδιαστικές αυτοψίες και εξειδικευμένες μετρήσεις εκπομπών ρύπων.

Το χρονικό της αγανάκτησης και η ανεκπλήρωτη δέσμευση της ΔΕΥΑΧ

Η απόφαση για προσφυγή στη Δικαιοσύνη επισφραγίζει μία μακρά περίοδο άκαρπων επαφών και διαβουλεύσεων με τους συναρμόδιους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Όπως σημειώνεται στο υπόμνημα των κατοίκων (με ημερομηνία σύνταξης 6 Σεπτεμβρίου 2026), η τοπική κοινωνία αποδέχθηκε επί έναν ολόκληρο χρόνο την παροχή πίστωσης χρόνου, προσβλέποντας στην ολοκλήρωση των αναγκαίων τεχνικών παρεμβάσεων εκσυγχρονισμού του βιολογικού καθαρισμού.

Ωστόσο, η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη, παρά τις θεσμικές οχλήσεις που προηγήθηκαν προς τον Δήμο Χανίων, τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ), καθώς και τις Διευθύνσεις Περιβάλλοντος και Υγιεινής της Αντιπεριφέρειας Χανίων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη διάψευση των επίσημων χρονοδιαγραμμάτων:

«Χωρίς αποτέλεσμα ήταν οι πρόσφατες επισκέψεις μας στον Δήμο, τη ΔΕΥΑΧ, τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και τη Διεύθυνση Υγιεινής της Αντιπεριφέρειας Χανίων. Παρά τις δεσμεύσεις του Προέδρου της ΔΕΥΑΧ σε πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο, ότι οι δυσοσμίες θα μηδενιστούν από 30/6/2026, αυτές συνεχίζονται έντονα».

Συνταγματικές επιταγές και παραβίαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας

Στο νομικό σκέλος της καταγγελίας τους, οι κάτοικοι του Κουμπελή θέτουν το ζήτημα της μη συμμόρφωσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, επισημαίνοντας τις πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

Στο κείμενο του υπομνήματος τονίζεται ότι:

«Οι υπογράφοντες κάτοικοι της περιοχής Κουμπελή Χανίων εκθέτουμε ότι επί μακρόν χρονικό διάστημα υφιστάμεθα έντονη και επαναλαμβανόμενη δυσοσμία, η οποία επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής μας και δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Η κατάσταση αυτή ενδέχεται να συνιστά παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, εφόσον η εγκατάσταση δε λειτουργεί σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους ή δε λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα περιορισμού των οσμών».

Παράλληλα, γίνεται επίκληση του θεμελιώδους θεσμικού πλαισίου:

• Του άρθρου 24 του Συντάγματος, το οποίο προστατεύει ρητά το δικαίωμα των πολιτών σε ένα υγιές και βιώσιμο φυσικό περιβάλλον.

• Του άρθρου 21 του Συντάγματος, που ανάγει τη μέριμνα για την υγεία των πολιτών σε απαρέγκλιτη υποχρέωση της Πολιτείας.

• Των διατάξεων της εθνικής και ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, οι οποίες επιβάλλουν στους φορείς διαχείρισης εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων να προλαμβάνουν, να περιορίζουν δραστικά και να μηδενίζουν τις οσμηρές οχλήσεις προς τις γειτνιάζουσες οικιστικές ζώνες.

Η δέσμη αιτημάτων: Προκαταρκτική εξέταση, μετρήσεις ρύπων και έλεγχος ημερολογίων

Προκειμένου να διερευνηθεί σε βάθος η υπόθεση και να αποδοθούν τυχόν ευθύνες, ο Πολιτιστικός Εξωραϊστικός Σύλλογος Κουμπελή διατύπωσε συγκεκριμένη δέσμη αιτημάτων προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, ζητώντας:

1. Άμεση παραγγελία προκαταρκτικής εξέτασης για τη διακρίβωση τυχόν αξιόποινων πράξεων.

2. Έλεγχο πλήρους συμμόρφωσης της εγκατάστασης με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και την άδεια λειτουργίας της.

3. Εισαγγελική παραγγελία για αιφνιδιαστική αυτοψία στον χώρο του βιολογικού καθαρισμού κατά τις συγκεκριμένες ώρες εμφάνισης των οσμών.

4. Διενέργεια εξειδικευμένων μετρήσεων, με έμφαση στον προσδιορισμό συγκεντρώσεων υδροθείου ($H_2S$), αμμωνίας ($NH_3$) και πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC), καθώς και οσμομετρικών μετρήσεων όπου κρίνεται απαραίτητο.

5. Κατάσχεση και έλεγχο όλων των ημερολογίων λειτουργίας, των στοιχείων τακτικής συντήρησης, των εργαστηριακών αναλύσεων και των αρχείων βλαβών της εγκατάστασης.

6. Εξέταση ύπαρξης περιβαλλοντικής υποβάθμισης ή κινδύνου για τη δημόσια υγεία, με την παράλληλη κίνηση των νόμιμων διαδικασιών σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων.

Η δικαστική διερεύνηση ως μονόδρομος για τη δημόσια υγεία

Η προσφυγή των κατοίκων του Κουμπελή στην εισαγγελική αρχή αναδεικνύει το σημείο κορεσμού στο οποίο έχει περιέλθει η τοπική κοινωνία απέναντι σε ένα πρόβλημα που χρονίζει.

Όπως καταλήγουν οι εκπρόσωποι του συλλόγου, «επειδή οι δυσοσμίες συνεχίζονται, είναι επαναλαμβανόμενες και επηρεάζουν μεγάλο αριθμό κατοίκων, παρακαλούμε για την άμεση εισαγγελική σας παρέμβαση προς διασφάλιση της νομιμότητας, της δημόσιας υγείας και της προστασίας του περιβάλλοντος».

Η παρέμβαση της Δικαιοσύνης καθίσταται πλέον καθοριστική, όχι μόνο για την επαλήθευση των περιβαλλοντικών ορίων λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού, αλλά πρωτίστως για την αποκατάσταση των συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης σε μία επιβαρυμένη συνοικία των Χανίων.