Έντονο προβληματισμό και αλυσιδωτές αντιδράσεις προκαλεί η παραχώρηση 27 πωλητηρίων σε κορυφαίους αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και ιστορικά μνημεία της χώρας στην εταιρεία Space Hellas του επιχειρηματία Σπύρου Μανωλόπουλου, έναντι συνολικού μηνιαίου τιμήματος 50.600 ευρώ για το σύνολο των σημείων.

Στο επίκεντρο των επικρίσεων τίθενται τα ιδιαίτερα χαμηλά μισθώματα για εμβληματικά ακίνητα στην Κρήτη, όπως η ιστορική Ενετική Λότζια (Loggia) στο Ρέθυμνο και το πωλητήριο στην τουριστική οδό Χάληδων στην Παλαιά Πόλη των Χανίων.

Σε πόλεις όπου η στεγαστική πίεση έχει οδηγήσει το κόστος ενοικίασης ακόμη και μίας απλής γκαρσονιέρας σε επίπεδα που συχνά προσεγγίζουν ή και υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα ποσά, η εκμίσθωση μνημείων που ανακαινίστηκαν με δημόσιους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ δημιουργεί έντονα ερωτήματα γύρω από τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τα σημεία της Κρήτης: Η δυσαναλογία των μισθωμάτων με την τοπική αγορά ακινήτων

Η εικόνα που διαμορφώνεται στην Κρήτη αποτυπώνει ανάγλυφα την απόσταση ανάμεσα στα συμβατικά τιμήματα της αγοράς και στις τιμές παραχώρησης των ιστορικών ακινήτων. Στο Ρέθυμνο, η Ενετική Λότζια παραχωρήθηκε προς εκμετάλλευση έναντι μόλις 550 ευρώ τον μήνα. Το ποσό αυτό προκαλεί έντονες συγκρίσεις με την πραγματικότητα της πόλης όπου οι επαγγελματικοί χώροι κινούνται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση των Χανίων, όπου το πωλητήριο στην Παλαιά Πόλη, επί της οδού Χάληδων, εκμισθώθηκε έναντι 250 ευρώ τον μήνα.

Πρόκειται για έναν από τους πλέον πολυσύχναστους εμπορικούς δρόμους της πόλης, όπου το κόστος ενοικίασης οποιουδήποτε επαγγελματικού χώρου είναι πολύ υψηλό.

Στον ίδιο νομό, το πωλητήριο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων παραχωρήθηκε για 1.250 ευρώ τον μήνα, ενώ στον νομό Ηρακλείου, το πωλητήριο στον μείζονα αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού εκμισθώθηκε έναντι 7.650 ευρώ μηνιαίως, αποτελώντας το υψηλότερο τίμημα σε επίπεδο Κρήτης.

Ο ενιαίος διαγωνισμός του Αυγούστου και η ανάθεση στη Space Hellas

Η διαδικασία για την παραχώρηση των 27 πωλητηρίων ολοκληρώθηκε τον περασμένο Αύγουστο, όταν τα σημεία δημοπρατήθηκαν όλα μαζί ως ενιαίο πακέτο. Ανάδοχος αναδείχθηκε η εταιρεία Space Hellas, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των αμυντικών συστημάτων και των τεχνολογικών εφαρμογών, υπό την ηγεσία του Σπύρου Μανωλόπουλου, στον οποίο ανήκει επίσης και η εταιρεία Singular Logic.

Το συνολικό πακέτο των 50.600 ευρώ τον μήνα περιλαμβάνει μερικούς από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς προορισμούς της χώρας:

• Αττική: Αρχαιολογικός χώρος Ακρόπολης Αθηνών (17.000 ευρώ), Σούνιο (1.050 ευρώ), Αρχαία Αγορά (650 ευρώ), Ολυμπιείο (550 ευρώ), καθώς και τα δύο πωλητήρια εισόδου και εξόδου στον Κεραμεικό (από 255 ευρώ έκαστο).

• Πελοπόννησος και Στερεά Ελλάδα: Αρχαιολογικός χώρος και Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών (από 3.000 ευρώ έκαστο), Αρχαιολογικός χώρος και Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας (από 2.100 ευρώ έκαστο), Επίδαυρος (1.600 ευρώ), Μυκήνες (1.100 ευρώ), Παλαμήδι (400 ευρώ) και ανάκτορο Μυστρά (400 ευρώ).

• Νησιά και Βόρεια Ελλάδα: Μεσαιωνική Πόλη Ρόδου και Παλάτι Μεγάλου Μαγίστρου (από 1.250 ευρώ έκαστο), Ακρωτήρι Θήρας (1.150 ευρώ), Παλαιό Φρούριο Κέρκυρας (580 ευρώ), Τέμενος Ντεφτεντάρ στην Κω (310 ευρώ), Βασιλικοί Τάφοι Αιγών (1.350 ευρώ), Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγών (750 ευρώ), Λουτρά Παραδείσου Θεσσαλονίκης (450 ευρώ) και Βιοτεχνία Ελληνικών Μαντιλιών (350 ευρώ).

Χρηματοδοτήσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ζήτημα των επεμβάσεων στη Λότζια

Σοβαρές ενστάσεις διατυπώνονται και ως προς το γεγονός ότι η αξιοποίηση αυτών των χώρων έπεται εκτεταμένων οικοδομικών και αναστηλωτικών παρεμβάσεων που χρηματοδοτήθηκαν από το Δημόσιο. Η Λότζια στο Ρέθυμνο, όπως και η πλειονότητα των υπολοίπων 26 σημείων, ανακαινίστηκαν, κατασκευάστηκαν ή βρίσκονται υπό κατασκευή με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης ή το ΕΣΠΑ, αξιοποιώντας πόρους των φορολογουμένων.