Στα λιγοστά ανοίγματα που έκανε ο καιρός τις τελευταίες ημέρες έπρεπε να συναντήσω τον Ιωάννη Κρητικάκη για να μου αποκαλύψει τα μυστικά του. Πώς είναι δυνατόν με μία φωτογραφική μηχανή να φωτογραφίζει την Κρήτη και τη Χίο από τις κορυφές των βουνών της Αττικής;
Το ραντεβού δόθηκε στην κορυφή «Κερατοβούνι» του Πανείου Όρους, 649 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο Ιωάννης μόλις είχε τελειώσει τη βάρδιά του στην Αττική Οδό όπου εργάζεται ως οδηγός και πήγαινε στο δεύτερο σπίτι του… Στην κορυφή του Πανείου όρους για να… ξεκουραστεί και να αρμενίσει το Αιγαίο, μόνο όπως εκείνος ξέρει. Αυτοδίδακτος φωτογράφος, έχει τελειοποιήσει τις γνώσεις του σε επίπεδα που ξεφεύγουν από τα ελληνικά σύνορα αλλά και το νου των κοινών θνητών. Άλλωστε, το είδος της φωτογραφίας που έχει τελειοποιήσει είναι ακόμα άγνωστο στην Ελλάδα και απαιτεί πολλές γνώσεις φωτογραφίας, γεωγραφίας, φυσικής, μαθηματικών, μετεωρολογίας και ειδικών σύγχρονων εφαρμογών υψηλής τεχνολογίας για να αξιοποιήσει το υλικό του και να προσανατολίζεται με ακρίβεια σε κάθε σημείο του ορίζοντα.
Ο Κρητικάκης από την Κρήτη
Παρότι η Ελλάδα δεν έχει υψηλά βουνά σαν τις Άλπεις και τα Πυρηναία ώστε να έχει πλεονέκτημα στην απόσταση, ωστόσο το ιδιαίτερο ανάγλυφο και τα χιλιάδες νησιά δίνουν πολλές ευκαιρίες. Αρκεί να είσαι άριστος γνώστης γεωγραφίας και να γνώριζεις απ΄έξω και ανακατωτά κάθε βουνοκορφή και κάθε ακρωτήριο ώστε να μπορείς να καταλαβαίνεις τι βλέπεις. «Υπάρχουν πολλοί που βρίσκονται στο σωστό σημείο την κατάλληλη στιγμή που υπάρχει ατμοσφαιρική διαύγεια, αλλά δεν γνωρίζουν τι βλέπουν, είτε γιατί δεν ενδιαφέρονται είτε γιατί δεν έχουν διάθεση να ψάξουν», λέει από το ξεκίνημα της κουβέντας μας.
Όπως μαρτυρά και το επίθετό του, είναι βέρος Κρητικός, με καταγωγή από το Ηράκλειο, και από τα πρώτα του παιδικά χρόνια άρχισαν να τον απασχολούν οι φωτογραφικές λήψεις υπεραποστάσεων…
Από το Ηράκλειο «έβλεπαν» όλοι Σαντορίνη
«Από τα παιδικά μου χρόνια, όπου άκουγα συχνά τη λέξη “Σαντορίνη” και είχε να κάνει με το τότε κύριο κέντρο εκπομπής της ΕΡΤ στο Νότιο Αιγαίο, από το οποίο λάμβανε τα τηλεοπτικά σήματα η πόλη του Ηρακλείου. Τη δεκαετία του ’80 όλες οι κεραίες στις ταράτσες της πόλης στρέφονταν προς τη Σαντορίνη. Η λήψη τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σημάτων ήταν κάτι το ιδιαίτερα δύσκολο για τους κατοίκους του Ηρακλείου λόγω της μεγάλης απόστασης. Από εκείνη την εποχή, βλέποντας και τον χάρτη της Ελλάδας, μου γεννήθηκε η επιθυμία να δω τη Σαντορίνη στο βάθος, κοιτάζοντας τη θάλασσα. Από το Ηράκλειο, πέραν της “τοπικής” νήσου Ντίας, δεν βλέπεις ποτέ τίποτα άλλο στη γραμμή του ορίζοντα, παρά μόνο θάλασσα. Θυμάμαι τον εαυτό μου να ανεβαίνει σε βουνά και να κάθεται να υπολογίζει με μαθηματικούς τύπους τα κατάλληλα υψόμετρα, τα οποία θα επέτρεπαν αυτή τη θέαση από βουνά της Κρήτης. Αυτό που έμπαινε εμπόδιο, βέβαια, ήταν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες…».
Και κάπως έτσι απέκτησε το… μικρόβιο, μέχρι που φτάσαμε στην ημέρα που ξεπέρασε τον εαυτό του και φωτογράφισε την Κρήτη από το Πάνειο Όρος, στην καρδιά της Αττικής. Πολλοί, όταν το ακούν, δεν το πιστεύουν. Κι όμως, έγινε…
Από τη Νάξο τα Λευκά όρη
«Η επιθυμία μου να δω Κρήτη από την Αττική γεννήθηκε μετά το 2011, μετά τη θέαση των Λευκών Ορέων της Κρήτης από τη Νάξο όπου είχα βρεθεί. Από τότε σιγά σιγά άρχισα να αναρωτιέμαι εάν είναι εφικτό ένα τέτοιο απίστευτο ενδεχόμενο. Τα επόμενα χρόνια ανακάλυψα τα κατάλληλα προγράμματα στο διαδίκτυο τα οποία μου έδιναν ακριβείς πληροφορίες και σχεδιαγράμματα σχετικά, και βάσει των οποίων τα υψηλότερα μέρη των Λευκών Ορέων διακρίνονται από τα υψηλότερα μέρη της Αττικής. Έχοντας τα τελευταία χρόνια πολλές εμπειρίες από Νάξο, Κρήτη και Πήλιο με αποστάσεις που έφταναν μέχρι και τα 239 χιλιόμετρα στην ευθεία, και με βάση και τις καταγεγραμμένες αποστάσεις που έχουν αποτυπωθεί σαν ρεκόρ από φωτογραφίες του εξωτερικού, διαπίστωσα ότι σε περίπτωση κρυστάλλινης ατμοσφαιρικής διαύγειας αυτός ο στόχος είναι εφικτός. Και τον έθεσα ως μέγιστο στόχο που ίσως θα μπορούσα να καταφέρω. Διαμένοντας τα τελευταία χρόνια στην Αρτέμιδα Αττικής, απλά κάθε πρωί που ξυπνούσα ανοίγοντας το παράθυρο παρατηρούσα τις ατμοσφαιρικές συνθήκες. Δηλαδή αφιέρωνα μερικά δευτερόλεπτα την ημέρα για να παρατηρώ… Αυτά τα οποία επιζητούσα, ήταν να επιτύχω ημέρα με διαύγεια σε όλο το μήκος της απόστασης και να έχω διαθέσιμο χρόνο εκείνη την ημέρα να ανέβω σε κατάλληλο σημείο».
Η ημέρα της… αποκάλυψης
Το ημερολόγιο έδειχνε 29 Οκτωβρίου 2025 και ο Ιωάννης Κρητικάκης έκανε το όνειρό του πραγματικότητα: «Μία ή δύο φορές το χρόνο υπάρχουν ιδανικές συνθήκες καθαρής ατμόσφαιρας. Το φθινόπωρο, λόγω και των μεγάλων διαφορών θερμοκρασιών μέσα στην ημέρα, υπάρχουν πολλές πιθανότητες για ιδανικές ατμοσφαιρικές συνθήκες. Από το 2022 που το έβαλα ως στόχο, μόλις διαπίστωνα ιδανικές συνθήκες ανέβαινα στο Πάνειο. Δεν ήξερα ποτέ αν θα μπορούσα να τα καταφέρω. Ήξερα μόνο ότι υπάρχει περίπτωση να συμβεί με βάση τα δεδομένα που είχα. Ήταν 29 Οκτωβρίου 2025. Είδα τα Λευκά Όρη από το εικονοσκόπιο της μηχανής. Πανηγύριζα τρελά, αλλά πέρασαν μέρες για να το συνειδητοποιήσω πλήρως ότι όντως τα κατάφερα».
Η σημασία του υψομέτρου
Το υψόμετρο των 649 μέτρων του ύψους του Πανείου Όρους παίζει σημαντικό ρόλο στην ορατότητα και ο Γιάννης Κρητικάκης μας αποκαλύπτει το ιδανικό ύψος που θα έπρεπε να βρισκόμαστε για να φαίνεται καθαρά η Κρήτη χωρίς φαινόμενα διάθλασης: «Αυτό μπορούμε να το δούμε ξεκάθαρα στον χάρτη (Πάνειον Visibility Map) ο οποίος μας δίνει με απόλυτη ακρίβεια τα μέρη των Λευκών Ορέων που είναι ορατά σε συνθήκες κρυστάλλινης ατμοσφαιρικής διαύγειας. Πιο αναλυτικά στα σχεδιαγράμματα ορατότητας, στο ground-to-ground visibility. Και από τον Υμηττό φαίνονται τα Λευκά Όρη σε αντίστοιχες ατμοσφαιρικές συνθήκες, με μεγαλύτερο μέρος τους καθ’ ύψος, αλλά από εκεί το δυτικό τους τμήμα επικαλύπτεται από τη νήσο Φαλκονέρα».
Η Χίος και η Τουρκία
Στην απορία μας εάν φαίνεται από την Αττική κάποια κορυφή της Τουρκίας προς τα ανατολικά και υπό ποιες συνθήκες ο Ιωάννης Κρητικάκης είπε: «Η Τουρκία δεν φαίνεται ούτε από την Πάρνηθα, ούτε από την Πεντέλη, ούτε από τον Υμηττό, ούτε από το Πάνειο. Και δεν έχω δει ποτέ κάποιον αντίστοιχο χάρτη ή σχεδιάγραμμα απεικόνισης ορατότητας να πέφτει έξω στην παραμικρή λεπτομέρεια».
Ωστόσο έχει παρατηρήσει νησιά του ανατολικού Αιγαίου να φαίνονται από τις βουνοκορφές της Αττικής, που επίσης είναι ένα επίτευγμα: «Το μακρινότερο σε απόσταση που έχω φωτογραφήσει πέρυσι από το Πάνειο (Σεπτέμβριος 2024) είναι η Χίος με μέγιστη απόσταση τα 196 km. Επίσης έχω φωτογραφίσει μέρος της Ικαρίας ανάμεσα σε Άνδρο-Τήνο στα 187 χιλιόμετρα».
Το Παναχαϊκό και η Κλόκοβα
Ένα ακόμα επίτευγμα του Ιωάννη Κρητικάκη που μας αφήνει άφωνους είναι οι φωτογραφίες που έχει τραβήξει από την Αττική στο Παναχαϊκό Όρος στην Αχαΐα: «Το Παναχαϊκό όρος διακρίνεται από τον Υμηττό. Επίσης από τον Υμηττό διακρίνεται η Κλόκοβα και ο Αράκυνθος Αιτωλοακαρνανίας, που βρίσκονται στα 212 χιλιόμετρα ευθεία. Έχω αποτυπώσει πεντακάθαρα τα τμήματα της Πελοποννήσου που διακρίνονται από το Πάνειο Όρος, όπως η κορυφή «Αθάνατη Ράχη» του Ταΰγέτου στα 170 χιλιόμετρα, το ακρωτήριο Μαλέας, τον Πάρνωνα κ.α.».
Σχετικά με το best off των επιτευγμάτων του είπε: «Το μέγιστο όλων, ο μέγιστος στόχος που είχα θέσει εδώ και χρόνια ήταν η φωτογραφική αποτύπωση των Λευκών Ορέων της Κρήτης από την Αττική, μια απόσταση με μέγιστο 279,3 χιλιόμετρα στην ευθεία. Ακολουθούν οι φωτογραφίες που έβγαλα από την κορυφή Βασιλικό του Ηρακλείου Κρήτης το 2017 με τις φωταύγειες των Αθηνών (310 χιλιόμετρα), Σμύρνης (392 χιλιόμετρα) και των Κυκλάδων. Όταν λέμε φωταύγειες εννοούμε τα φώτα της πόλης τη νύχτα. Επίσης οι φωτογραφίες από τη Νάξο το 2011 στα Λευκά Όρη και τμήμα του Ψηλορείτη, όρη της Πελοποννήσου, των Σκοπίων και της ανατολικής Μακεδονίας, από το Πήλιο το 2020, Χίος και νησιά των Κυκλάδων από Αττική το 2024 και το 2025, και πολλά άλλα».
Μιράζ και φάτα μοργκάνα
Πολλές φορές τα ΜΜΕ ή απλοί πολίτες, θέλοντας να ερμηνεύσουν κάτι που δεν γνωρίζουν ή δε μπορούν να αναγνωρίσουν τη γνησιότητά του, αναφέρονται στα φαινόμενα «μιράζ» και «φάτα μοργκάνα» με αναφορές σε αντικατοπτρισμούς, αλλά ο Ιωάννης Κρητικάκης βάζει τα πράγματα στη θέση τους: «Τα φαινόμενα τύπου mirage (Inferior, Superior, Looming, Fata Morgana) είναι αντικατοπτρισμοί, όπου η διάθλαση του φωτός σε ατμοσφαιρικά στρώματα διαφορετικής θερμοκρασίας δημιουργεί είδωλα αντικειμένων (καθρεπτίσματα). Στο fata morgana έχουμε πλήρη αναστροφή κ έντονες παραμορφώσεις του ειδώλου πάνω σε ατμοσφαιρικά στρώματα διαφορετικών θερμοκρασιών (κρύο-ζεστό). Τα λάθη που -ειδικά στην Ελλάδα- κάνουν οι πάντες είναι το ότι κατα πρώτον νοούν εσφαλμένα την καμπυλότητα της Γης, πιστεύοντας ότι καλύπτει τα πάντα (λες και ολόκληρη η γήινη σφαίρα είναι η Ελλάδα) και κατά δεύτερον δε μπορούν να συλλάβουν τη σπανιότητα του φαινομένου της κρυστάλλινης ατμοσφαιρικής διαύγειας. Αν ρωτήσετε έναν κάτοικο της Κρήτης για το αν φαίνονται οι Κυκλάδες από την Κρήτη, το 99% και ίσως παραπάνω θα σας απαντήσουν αρνητικά, επειδή οι ίδιοι δεν έχουν δει με τα μάτια τους κάποιο νησί στον ορίζοντα. Οπότε οποιαδήποτε φωτογραφία βγει στην επιφάνεια, την αποδίδουν αυτομάτως στην αντίληψή τους σε οπτικό φαινόμενο και εδώ ακριβώς θα αναφέρω πώς ξεκίνησε αυτή η βλακώδη “μόδα mirage”, έχοντας όλα τα αποδεικτικά στοιχεία στο αρχείο μου:
Το κλεμμένο viral
Τον Απρίλιο του 2017, κάποιος χρήστης social media από τη Σαντορίνη ανέβασε μια φωτογραφία του στο facebook από το Ημεροβίγλι όπου απεικονίζεται ο χιονισμένος Ψηλορείτης. Τη συγκεκριμένη φωτογραφία την είδε στο facebook κάποιος άλλος κάτοικος Σαντορίνης, έπιασε και έβγαλε ένα screenshot χαμηλής ανάλυσης από το κινητό του και το έστειλε σε γνωστό site μετεωρολογικών ειδήσεων. Καθαρή κλοπή δηλαδή. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινάει μια μεγάλη διασπορά αναπαραγωγή της «είδησης» σε όλα τα διαδικτυακά media στην Ελλάδα, το screenshot αυτό (ένα κάκιστης ποιότητας thumbnail) γίνεται το απόλυτο viral και χαρακτηρίζεται ως η φωτογραφία που «έριξε το διαδίκτυο». Αυτός που έκλεψε τη φωτογραφία αναφέρεται παντού (ακόμα και σήμερα) ως ο επίσημος φωτογράφος, ενώ ο πραγματικός φωτογράφος διαμαρτύρεται μέσα από σχόλια στο facebook με τις original φωτογραφίες αλλά ουδείς τα παρατηρεί. Άμεσα ο υποτιθέμενος «φωτογράφος» σβήνει τα σχόλια-διαμαρτυρίες του πραγματικού φωτογράφου επί της δημοσίευσης στο facebook, και η υπόθεση κλοπής οδηγείται στη λήθη. Στη χαοτική σε εύρος δημοσιότητα που πήρε αυτό το εικονίδιο, στα εκατοντάδες σχόλια ασχετοσύνης βγαίνει ένας δημοσιογράφος τοπικού μέσου από το Ηράκλειο και, θεωρώντας το γεγονός απίστευτο να συμβεί, το αποδίδει σε… φαινόμενο mirage (!). Εκείνο το -επιεικώς ανόητο- σχόλιο το παίρνουν κάποιοι άλλοι δημοσιογράφοι του διαδικτύου και το κάνουν «ατράνταχτο πόρισμα και κανόνα» όσον αφορά όλες τις φωτογραφίες μακρινών αποστάσεων στην Ελλάδα. Μιλάμε για τον απόλυτο θρίαμβο της ασχετοσύνης».
Δεν έχουν ιδέα που βρίσκονται
Και πάμε να ξεκαθαρίσουμε για το τι ακριβώς συμβαίνει και το τι μπορούμε να δούμε: «Η Κρήτη φαίνεται πολύ καθαρά σε εκατοντάδες φωτογραφίες από τη Σαντορίνη στο διαδίκτυο, δεν μιλάμε για την «τρελή απόσταση» ούτε για κάποιο ιδιαίτερο φαινόμενο. Και εγώ ο ίδιος, τη μοναδική φορά που βρέθηκα ένα διήμερο για επαγγελματικούς λόγους σαν οδηγός στη Σαντορινή το 2020, σε μέρα με μέτρια ατμοσφαιρική διαύγεια αποτύπωσα καθαρά σε πολλές φωτογραφίες τα Δίκτη Όρη (Λασιθιώτικα). Απλά ο μέσος κάτοικος της Σαντορίνης (και γενικότερα ο μέσος Έλληνας) δεν έχει ιδέα ούτε καν πού βρίσκεται στον ορίζοντα η Κρήτη, ούτε κανένα άλλο νησί, παρ’ όλα αυτά άμα δει κάποια φωτογραφία στο διαδίκτυο βγαίνει και γράφει στα σχόλια το μακρύ του και το κοντό του σαν «ειδικός» που πιστεύει ότι είναι. Ακόμα και ο πλέον αδαής. Και αφού αυτός δεν έχει δει στον ορίζοντα τον Ψηλορείτη να του ουρλιάζει να τον παρατηρήσει, θεωρεί δεδομένο ότι ο Ψηλορείτης δεν φαίνεται ποτέ από εκεί. Για να καταλάβουμε για πόση ασχετοσύνη μιλάμε στην Ελλάδα, πολλοί θεωρούν απίστευτο γεγονός ακόμα και τη θέα του Ολύμπου από τη Θεσσαλονίκη, κάτι το οποίο είναι ευδιάκριτο σχεδόν τις μισές ημέρες του χρόνου.
Οι μακρινές αποστάσεις και το φάτα μοργκάνα
Σχετικά με το φαινόμενο φάτα μοργκάνα και για το εάν έχει βιώσει κάποια εμπειρία ο Ιωάννης Κρητικάκης είπε: «Όχι, δεν έχω βιώσει τέτοια εμπειρία. Το fata morgana δεν έχει να κάνει με μακρινές αποστάσεις. Σε φωτογραφίες μακρινών αποστάσεων του εξωτερικού λίγες φορές (σπάνια) διακρίνουμε φαινόμενα looming / superior mirage. Εγώ προσωπικά ουδέποτε συνάντησα τέτοιου είδους φαινόμενα, είναι ιδιαίτερα σπάνια, και οι φωτογραφίες μου συμπίπτουν απολύτως με τα σχεδιαγράμματα που μας δείχνουν την direct ground-to-ground απεικόνιση με μαθηματική ακρίβεια. Εάν είχαμε παρουσία φαινομένων mirage οποιουδήποτε τύπου, θα βλέπαμε διαφορετικά αποτελέσματα από τα σχεδιαγράμματα και ευδιάκριτες παραμορφώσεις (ή και καθρεπτίσματα) του ειδώλου. Πάντως, για όποιον θέλει να ψάξει ενδελεχώς το θέμα, στο διαδίκτυο υπάρχει ακόμα και mirage simulator, όπου θα καταλάβει επαρκώς αυτά τα φαινόμενα.
Για τον επόμενο μεγάλο στόχο που έχει βάλει με βάση την εξέλιξη της τεχνολογίας και του εξοπλισμού του είπε: «Ο ύψιστος στόχος που είχα θέσει τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τη συγκεκριμένη ενασχόληση ήταν αυτός και μπορώ να πω δόξα τω Θεώ, τα κατάφερα και έγινα ο πρώτος άνθρωπος που βλέπει και φωτογραφίζει την Κρήτη από την Αττική. Λόγω του ότι είμαι συναισθηματικά δεμένος με την Κρήτη, και αγαπάω την Κρήτη, δεν έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να θέσω κάποιον άλλο στόχο, τουλάχιστον στο παρόν. Τα μόνα μέρη τα οποία μου κινούν το ενδιαφέρον είναι οι Κυκλάδες και η Κρήτη. Και από το Πήλιο έχω αποτυπώσει πολλά μακρινά μέρη, όπως για παράδειγμα την Τζένα και πολλά βουνά των Σκοπίων, και της ανατολικής Μακεδονίας, αλλά δεν με συγκινούν τόσο όσο η Κρήτη και το Αιγαίο. Και από την Κρήτη ειδικά, ξεχωριστό μέρος στην καρδιά μου έχουν τα Λευκά Όρη, τα οποία είναι και η μεγαλύτερη σε όγκο και σε αριθμό ψηλών κορυφών οροσειρά στην Ελλάδα. Παρ’ ότι είμαι γέννημα-θρέμμα Ηρακλειώτης, τα Χανιά τα λάτρεψα από την πρώτη φορά που πήγα. Για μένα η Κρήτη -και ειδικά ο νομός Χανίων- είναι το ομορφότερο μέρος του πλανήτη».
Ο θησαυρός του σε μία εκπομπή
Το υλικό που έχει στη διάθεσή του ο Ιωάννης Κρητικάκης είναι μοναδικό. Μόνο που στην Ελλάδα δεν υπάρχει γνώση και κοινότητα που να ασχολείται με αυτό το είδος φωτογραφίας: «Θα μπορούσα να γεμίσω μία ολόκληρη εκπομπή-αφιέρωμα στην ελληνική τηλεόραση με πλούσιο φωτογραφικό υλικό που έχω, σχετικές αφηγήσεις και πλήρεις αποσαφηνίσεις περί του αντικειμένου στο ευρύ κοινό. Πιστεύω ότι είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον σαν θέμα, γιατί έχει να κάνει με πολύ σπάνια φαινόμενα ατμοσφαιρικής διαύγειας, εικόνες που ο μέσος κάτοικος αυτής της χώρας ούτε καν διανοείται ότι μπορεί να δει σε αυτή τη ζωή».
Κάνει αιματηρές οικονομίες για να αποκτήσει εξοπλισμό
Ο Ιωάννης Κρητικάκης παλεύει για το μεροκάματο και μέσα από πολλές στερήσεις προσπαθεί να μαζέψει χρήματα για να αναβαθμίσει τον εξοπλισμό του: «Τεχνικά έχω ήδη αναβαθμίσει τον φωτογραφικό μου εξοπλισμό τα τελευταία χρόνια, και όταν μου δίδεται η ευκαιρία (λίγες φορές τον χρόνο) για φωτογραφίες έχω πλέον ως στόχο την καλύτερη φωτογραφική ποιότητα. Όσον αφορά την εξέλιξη της τεχνολογίας που αναφέρετε, αυτό έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών όσον αφορά τα φωτογραφικά σώματα και φακούς. Η μετάβαση από DSLR συστήματα σε mirrorless οδήγησε τις εταιρίες σε επανασχεδιασμό των συστημάτων με νέα προϊόντα και φακούς, κατά κανόνα πολύ ακριβότερους από το παρελθόν. Οι νέοι φακοί τα τελευταία χρόνια, προσφέρουν πλέον δυνατότητες αυξημένης ανάλυσης (LW/PH) και stabilization (OIS), έχοντας ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω. Η φωτογραφία «είναι ακριβό σπορ».
Ο Καταλανός που είναι γκουρού
Όπως τονίζει ο Ιωάννης Κρητικάκης αυτό το είδος φωτογραφίας έχει πολλούς οπαδούς στο εξωτερικό: «Στην Ελλάδα υπάρχει πλήρης άγνοια και ασχετοσύνη αν λάβουμε υπόψιν αυτά που δημοσιοποιούνται στο διαδίκτυο κατά καιρούς, και ειδικά τα διάφορα σχόλια «ειδικών» στα social. Παγκοσμίως υπάρχουν λίγοι που ασχολούνται ενεργά με το συγκεκριμένο «σπορ» σε σοβαρό επίπεδο, με αξιοσημείωτο φωτεινό παράδειγμα τον Marc Bret, έναν Καταλανό ο οποίος είχε από μικρός όνειρο να δει τη Μαγιόρκα από τη Βαρκελώνη, ακούγοντας μυθικές αφηγήσεις ηλικιωμένων στην παιδική του ηλικία (κάτι αντίστοιχο με την επιθυμία μου μικρός περί Κρήτης-Σαντορίνης δηλαδή).
«Μα πως;»
Οι συνάδελφοί του στην Αττική Οδό τον γνωρίζουν ως ένα εργατικό και συνεπή υπάλληλο αλλά πρόσφατα έμαθαν και για τα επιτεύγματά του: «Οι περισσότεροι συνάδελφοι το έμαθαν και το γνωρίζουν. Τα νέα σε εργασιακούς χώρους διαδίδονται γρήγορα. Τα σχόλια είναι θετικά και οι συνάδελφοι με ρωτούν «Μα πώς;» Δεν έχω υπόψιν μου έναν επαγγελματικό τομέα που θα μπορούσε να επηρεάσει αυτό το είδος φωτογραφίας. Αυτό που μου πρόσφερε βέβαια σε κατάρτιση η συγκεκριμένη ενασχόληση είναι ότι άρχισα να ασχολούμαι και να αποκτώ τεχνογνωσία σχετικά με τη φωτογραφία και την επεξεργασία φωτογραφίας σε υψηλό επίπεδο».
Στο 1ο σχεδιάγραμμα στην πάνω φωτογραφία βλέπουμε το τι ακριβώς μας «κόβει» η καμπυλότητα της Γης, στο 2ο απεικονίζεται πανοραμικό σχεδιάγραμμα ορατότητας στο πραγματικό υψόμετρο του Όρους (649m), στο 3ο η ορατότητα +500m πάνω απο την κορυφή του Όρους (όπου βλέπουμε και τις βραχονησίδες Ανανές της Μήλου), στο 4ο η ορατότητα +2.000m πάνω απο την κορυφή του Όρους (όπου παρατηρείται και ο Ψηλορείτης πίσω απο το Όρος Κατσιπάρδος της Μήλου).
