Στα «Εγκλήματα της οδού Μοργκ» ο Έντγκαρ Άλε Πόε, γράφει: «Μην πιστέψετε όμως πως πρόκειται να αποκαλύψω κάποιο μυστήριο ή να γράψω ένα μυθιστόρημα…». Στα εγκλήματα των υποκλοπών, στην Ελλάδα η ιστορία γράφεται ακόμα. Ίσως κάποιος, κάποτε, να γράψει κι ένα μυθιστόρημα που θα είναι εμπνευσμένο απ΄όσα συνέβησαν στη χώρα επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη και επί γενικότερης επίβλεψης του ανιψιού του Γρηγόρη Δημητριάδη, ο οποίος και οδηγήθηκε σε παραίτηση -αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης που στην τελευταία του συνέντευξη φάνηκε λάτρης των βιβλίων και της ανάγνωσης, ενδεχομένως να πρέπει να ανακαλύψει τη γοητεία -και συγγραφική δεινότητα- του Λεονάρντο Σάσα, από το Ρακαλμούτο της Σικελίας, αν δεν το έχει κάνει ήδη.
Μιλάμε για τον δημοσιογράφο και συγγραφέα που κατέγραψε λεπτομερώς στη Σικελία την έννοια του παρακράτους, τη διαφθορά στο δημόσιο βίο, τη σχέση της Μαφίας με την πολιτική εξουσία. Ο τίτλος ενός εκ των βιβλίων του: «Στον καθένα αυτό που του αξίζει» λέει πολλά για το ύφος και τη θεματολογία του συγγραφέα.
Βεβαιότητα
«Μπενχουρική» αποδείχθηκε η συνέντευξη του κ. Δημητριάδη αφού κράτησε σχεδόν 3 ώρες. Ανάμεσα σε πολλά «δεδομένα» έκανε μεγάλη εντύπωση η βεβαιότητα που έβγαλε ο κ. Δημητριάδης ότι οι υποκλοπές στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκαν με μεγαλύτερη ένταση απ΄ότι σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Λέει χαρακτηριστικά ότι «πουθενά δεν έγινε η φασαρία που έγινε εδώ πέρα». Έχει άραγε δίκιο ως προς αυτή του τη βεβαιότητα;
Άγνοια ή απαξίωση;
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν παραθέτοντας όλη την απάντηση που έδωσε ο κ. Δημητριάδης στη σχετική ερώτηση. Είπε λοιπόν ότι «υπήρξε θέμα υποκλοπών Predator, παύλα Pegasus, σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Πουθενά δεν έπεσε η κυβέρνηση. Απλά για να το βάλουμε σε ένα σωστό context… Και πουθενά δεν έγινε η φασαρία που έγινε εδώ πέρα. Πουθενά… Χωρίς να μειώνω τη σοβαρότητά του. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Αλλά να τα βάζουμε σε μια σωστή διάσταση. Σε όλες τις χώρες, σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης υπήρξε το ίδιο ζήτημα».
Ο κ. Δημητριάδης δείχνει να αγνοεί ή να να επιλέγει να υποβιβάζει το γεγονός ότι η δράση των συγκεκριμένων κατασκοπευτικών λογισμικών και ειδικά του Pegasus ανάγκασε την Ε.Ε. να δημιουργήσει την επιτροπή PEGA (από το Pegasus πήρε το όνομά της), η οποία και ξεκίνησε έρευνες έκτοτε προκειμένου να διαπιστώσει μεταξύ άλλων και την εμπλοκή κρατικών υπηρεσιών των χωρών-μελών στις υποκλοπές.
Τα πορίσματα της PEGA συμπεριλήφθηκαν στις εκθέσεις για το κράτος Δικαίου στις συγκεκριμένες χώρες, με σαφείς αναφορές για τη χρήση των λογισμικών παρακολούθησης. Αυτό ωστόσο ήταν το λιγότερο. Ας δούμε τι συνέβη στα κράτη που αποδεδειγμένα υπήρξε χρήση τέτοιων λογισμικών.
Διώξεις στην Πολωνία
Ας πάμε λίγο στην Πολωνία, μιας και μιλάμε για το Pegasus. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν ο κ. Δημητριάδης γνωρίζει τον κ. Πιοτρ Πογκονόφσκι. Ήταν ο αντίστοιχος Κοντολέων της ΕΥΠ της Πολωνίας, διορισμένος από την ακροδεξιά κυβέρνηση του κόμματος PiS. Επί των ημερών του ξέσπασε το σκάνδαλο με το Pegasus.
Αποδείχθηκε ότι παρακολουθήθηκαν αρχηγοί της αντιπολίτευσης, δικηγόροι, εισαγγελείς και δημοσιογράφοι. Οι παρακολουθήσεις έγιναν ενώ διεξάγονταν εκλογικές αναμετρήσεις. Αποκαλύφθηκε επίσης ότι το Pegasus αγοράστηκε με χρήματα από τα κρατικά ταμεία. Στις εκλογές του 2023 το PiS έχασε την εξουσία και η κυβέρνηση Τουσκ συγκρότησε εξεταστική επιτροπή για το θέμα. Ο κ. Πογκονόφσκι συνελήφθη από τις πολωνικές αρχές επειδή αρνήθηκε να καταθέσει, επικαλούμενος το απόρρητο… Σας θυμίζει κάτι η ιστορία ως προς την επίκληση του απόρρητου;
Αυτή τη στιγμή στην Πολωνία έχουν ασκηθεί διώξεις κατά υψηλόβαθμων στελεχών του κράτους που συμμετείχαν στις παρακολουθήσεις, όπως επίσης και στον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης της χώρας, Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο, τόσο για την αγορά του Pegasus με χρήματα ειδικού ταμείου όσο και για κατάχρηση εξουσίας. Η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη.
Κάν’το όπως ο Όρμπαν
Στην Ουγγαρία η ακροδεξιά κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν αγόρασε και χρησιμοποίησε το Pegasus κατά δημοσιογράφων, δικαστών, ακόμα και πολιτικών της αντιπάλων. Τη χρήση του παραδέχθηκε δημόσια ο Λάγιος Κόσα, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Άμυνας της χώρας. Η ουγγρική Αρχή Προστασίας Δεδομένων (NAIH) διερεύνησε την υπόθεση, αλλά κατέληξε ότι δεν διαπίστωσε παράνομη χρήση του Pegasus στις περιπτώσεις που εξέτασε. Το πόρισμα επικρίθηκε έντονα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως ανεπαρκές και χωρίς πραγματικό ανεξάρτητο έλεγχο.
Όπως και στην περίπτωση της Πολωνίας, έτσι κι εδώ έπρεπε να υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης προκειμένου να αρχίσει η έρευνα. Στην Ουγγαρία η νέα κυβέρνηση έχει εξαγγείλει τη σύσταση έξι εξεταστικών επιτροπών για να ερευνήσουν καταγγελίες διαφθοράς και κατάχρησης εξουσίας της προηγούμενης κυβέρνησης. Οι έρευνες αφορούν κυρίως: διαφθορά, κατάχρηση δημόσιου χρήματος, λειτουργία κρατικών θεσμών, μυστικές υπηρεσίες και μηχανισμούς εξουσίας.
Ταύτιση Δημητριάδη με Όρμπαν
Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι στη συνέντευξή του ο κ. Δημητριάδης φαίνεται να ταυτίζεται με την πολιτική του Όρμπαν σε ό,τι αφορά στη χρήση λογισμικών παρακολούθησης από το κράτος. Λέει λοιπόν σε άλλο σημείο της συνέντευξής του: «Κοιτάξτε. Αυτό το ζήτημα κάποια στιγμή, είτε λέγεται Predator είτε Pegasus, είτε τα λοιπά, θα πρέπει να νομοθετηθεί. Μία ή άλλη. Διότι αυτή τη στιγμή η τεχνολογία προχωράει. Όταν οι υπηρεσίες, να πούμε ένα παράδειγμα εδώ πέρα, ψάχνουν τους τρομοκράτες. Έτσι δεν είναι; Και παίρνει μια άδεια από τον εισαγγελέα για μία νόμιμη επισύνδεση… Αυτή τη στιγμή μπορεί να ακούσει μόνο την κανονική γραμμή. Έχετε ακούσει εσείς κανέναν εγκληματία να μιλάει στην κανονική γραμμή; Αρα αυτό νομοτελειακά θα πρέπει να το αντιμετωπίσουν οι νομοθέτες».
Ο κ. Δημητριάδης φαίνεται να γνωρίζει καλά αυτά τα ζητήματα. Τώρα δεν ξέρουμε αν τον έχει βοηθήσει σε αυτά ο επίσης πρωτόδικα καταδικασμένος κουμπάρος του Γιάννης Λαβράνος, ωστόσο ήταν έτοιμος να συζητήσει επί του θέματος της ασφάλειας πριν λίγο καιρό σε συνέδριο που έγινε στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Πιο συγκεκριμένα ήταν προσκεκλημένος στο Athens Defence Summit και επρόκειτο να βρεθεί στο ίδιο πάνελ με τον κ. Εχούντ Ολμέρτ, πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ και «επίσημο» προωθητή της εταιρείας Intellexa στον κόσμο. Ουδείς γνωρίζει με ποια ιδιότητα κλήθηκε να μιλήσει ο κ. Δημητριάδης, καθώς όπως λέει και ο ίδιος δεν έχει καμία σχέση πλέον με την πολιτική και την εξουσία και ιδιωτεύει ως δικηγόρος.
Εκτός και αν ήθελε να συνεισφέρει με γνώσεις που απέκτησε διαβάζοντας βιβλία κατασκοπείας, κυβερνοσφάλειας κλπ. Τελικά η συμμετοχή του ακυρώθηκε…
Η περίπτωση της Ισπανίας
Στη χώρα της Ιβηρικής σημειώθηκαν δύο σκάνδαλα, το λεγόμενο Καταλάν-γκέιτ, επειδή εμπλέκονταν πολιτικοί της Καταλονίας και ένα δεύτερο όπου διαπιστώθηκε παραβίαση του κινητού του ίδιου του Πέδρο Σάντσεθ και υπουργών του με Pegasus. Στην πρώτη περίπτωση υπήρξε εμπλοκή της ισπανικής ΕΥΠ όπου επισήμως ακολουθήθηκε το ίδιο αφήγημα με τη χώρα μας.
Με απλά λόγια η ισπανική ΕΥΠ ανέφερε ότι οι παρακολουθήσεις των πολιτικών ήταν νόμιμες και μετά από έγκριση του εισαγγελέα. Παρ’ όλα αυτά οδηγήθηκε σε παραίτηση η επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών, Παθ Εστέμπαν.
Το 2025 και το 2026 ισπανικά δικαστήρια διέταξαν την επανεκκίνηση ορισμένων υποθέσεων, κρίνοντας ότι υπάρχουν ενδείξεις πιθανών αδικημάτων και ζητώντας ακόμη και αποχαρακτηρισμό εγγράφων ή πληροφορίες από την κρατική υπηρεσία πληροφοριών. Προφανώς εκεί η Δικαιοσύνη κάνει έρευνα, δεν κλείνει άρον, άρον και εντελώς πρόχειρα τις υποθέσεις. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι στην περίπτωση του Pegasus όπου η Ισπανία ζήτησε τη συνδρομή της κυβέρνησης του Ισραήλ για την έρευνα στην οποία εμπλέκεται η ισραηλινή εταιρεία του Pegasus, NSO. Η άρνηση της κυβέρνησης του Ισραήλ να συνεργαστεί έχει προς το παρόν «παγώσει» την υπόθεση.
Η ιστορία παρακολούθησης του Ισπανού πρωθυπουργού έχει συμβάλει στο να υπάρχει ένα κλίμα ψυχρότητας με την κυβέρνηση του Ισραήλ. Στην Ελλάδα βέβαια δεν έχουμε τέτοια προβλήματα καθώς ουδείς από την κυβέρνηση της ΝΔ θεώρησε σωστό και αναγκαίο να ψάξει για λογαριασμό ποιανού λειτουργούσαν οι 4 ιδιώτες και η ισραηλινή εταιρεία Intellexa του λογισμικού Predator… Για ποιους λόγους δηλαδή παρακολουθούνταν υπουργοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων, εισαγγελείς, δημοσιογράφοι κλπ.
Κυρώσεις από τις ΗΠΑ
Τέλος, αυτό που αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο η NSO (εταιρεία του Pegasus), όσο και η Intellexa (Predator) βρίσκονται σε καθεστώς απαγορεύσεων από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οι κυρώσεις βασίστηκαν σε εκτελεστικό διάταγμα που αφορά όσους χρησιμοποιούν ή διακινούν λογισμικά κυβερνοπαρακολούθησης κατά τρόπο που απειλεί την ασφάλεια ή τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι εταιρείες και τα πρόσωπα που κυρώθηκαν αποκλείστηκαν από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και δεσμεύθηκαν τυχόν περιουσιακά στοιχεία τους στις ΗΠΑ, ενώ πρόσωπα που σχετίζονται με τις εν λόγω εταιρείες χαρακτηρίστηκαν ως ανεπιθύμητα στις ΗΠΑ.
Νέα έρευνα στην Κύπρο
Δημοσιεύματα από την Κύπρο ανάφεραν πριν λίγες μέρες, ότι η υπόθεση «υποκλοπές» θα ανοίξει και πάλι. Υπενθυμίζεται ότι ο Ταλ Ντίλιαν και η Intellexa δραστηριοποιήθηκαν για ένα χρονικό διάστημα στην Κύπρο πριν έρθουν στην Ελλάδα. Ήταν η υπόθεση που έμεινε γνωστή ως το «μαύρο βαν». Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς στην Κύπρο εξετάζει καταγγελίες για τη δραστηριότητα της εταιρείας WiSpear Systems του Ταλ Ντίλιαν, ενώ επανέρχονται ερωτήματα για τις σχέσεις εταιρειών του Ντίλιαν και του επίσης συνεργάτη του επιχειρηματία Αβραάμ Σαχάκ Άβνι με κυπριακά πρόσωπα της πολιτικής σκηνής.
Υπενθυμίζεται ότι η Κύπρος αποτέλεσε παράδειγμα για την Ελλάδα. Η Δικαιοσύνη δεν ερεύνησε σε βάθος την υπόθεση, επιβλήθηκαν κάποια χρηματικά πρόστιμα και εν συνεχεία οι ισραηλινοί της Intellexa μετακόμισαν στην Αθήνα…
Κούρασαν όντως οι υποκλοπές;
Σε άλλο σημείο ο κ. Δημητριάδης αναρωτιέται πότε θα τελειώσει το θέμα των υποκλοπών… «έρχεται μία εμμονή συγκεκριμένων πολιτικών, η οποία είναι τελείως κόντρα στο δικό τους το συμφέρον. Και αναρωτιέμαι εγώ, με τη σειρά μου, γιατί το κάνουν; Επίσης, πόσοι τόνοι μελάνης έχουν χυθεί γι’ αυτό το θέμα, από το 2022 που είμαστε ώς το 2026; Έχει μια βαρύτητα το θέμα; Βεβαίως και την έχει. Έχει τέτοια βαρύτητα; Δηλαδή δεν έχει γίνει τίποτα άλλο από όλα αυτά τα χρόνια στις πολιτικές εξελίξεις, να ασχοληθούμε; Και μας έχει μείνει αυτό, ξανά και ξανά, ξανά;…».
Όλες οι περιπτώσεις που αναφέραμε πιο πάνω έχουν κρατήσει χρόνια. Μάλιστα στην Ουγγαρία και στην Πολωνία οι παρακολουθήσεις άρχισαν πριν αποκαλυφθεί το πρώτο κρούσμα στην Ελλάδα. Κι όμως, όπως αποδεικνύεται η Δικαιοσύνη των χωρών αυτών συνεχίζει να ασχολείται με το θέμα, διεξάγοντας έρευνες, ασκώντας διώξεις ακόμα και κατά πολιτικών προσώπων, ενώ στην Ισπανία υπάρχουν υποθέσεις που ξανανοίγουν – κι ας είχαν μπει στο αρχείο.
Καταρρέει το αφήγημα του κ. Δημητριάδη
Τούτων δοθέντων όλη η επιχειρηματολογία του κ. Δημητριάδη επί του θέματος των υποκλοπών και αντίκτυπου στη δημόσια ζωή άλλων ευρωπαϊκών χωρών, μάλλον δεν ευσταθεί και τόσο. Το κερασάκι που καταρρίπτει εντελώς τους ισχυρισμούς του κ. Δημητριάδη είναι οι δημοσκοπήσεις.
Για παράδειγμα στη δημοσκόπηση του περασμένου Μαΐου για τη Metron Analysis to 80% των ερωτηθέντων έβλεπε συγκάλυψη σε ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη και υποκλοπές. Συνολικά οι δημοσκοπήσεις δεν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό ότι οι υποκλοπές ήταν μια υπόθεση που «δεν απασχόλησε» την ελληνική κοινωνία. Αντίθετα, δείχνουν ότι: υπήρχε ευρεία αντίληψη πως πρόκειται για σοβαρό ζήτημα δημοκρατίας και υπήρξε σημαντική φθορά στην εικόνα της κυβέρνησης στο συγκεκριμένο θέμα.
