Η προοπτική δημιουργίας σιδηροδρομικού δικτύου στην Κρήτη τίθεται εκ νέου στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, με την επιτροπή πρωτοβουλίας για το έργο να εντείνει τις διεργασίες για την επίτευξη ευρύτερης πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης. Ο πρώην Δήμαρχος Χανίων, Τάσος Βάμβουκας, με δημόσια παρέμβασή του, αναδεικνύει την ανάγκη μετάβασης του νησιού σε σύγχρονα πρότυπα μετακίνησης, υπογραμμίζοντας ότι η Κρήτη οφείλει να διεκδικήσει τη θέση της στον εθνικό σχεδιασμό μέσων σταθερής τροχιάς, υπερβαίνοντας το παραδοσιακό μοντέλο της αποκλειστικής εξάρτησης από το οδικό δίκτυο.

Η θεσμική κινητοποίηση στο Ηράκλειο

Στο Ηράκλειο συνήλθε πρόσφατα η επιτροπή πρωτοβουλίας για τη δημιουργία μέσου σταθερής τροχιάς, με αντικείμενο τον συντονισμό δράσεων που θα οδηγήσουν σε μια μεγάλη ενημερωτική εκδήλωση σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης. Στόχος της κίνησης αυτής είναι η δέσμευση των παραγωγικών φορέων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και του συνόλου των πολιτικών δυνάμεων σε ένα κοινό όραμα.

Σύμφωνα με τον κ. Βάμβουκα, η ιδέα προχωρά παρά τις υφιστάμενες αντιξοότητες. Η στρατηγική της επιτροπής εστιάζει στη μετατροπή του αιτήματος για σιδηρόδρομο σε «κτήμα και απαίτηση» της κρητικής κοινωνίας, θεωρώντας ότι μόνο μέσω της λαϊκής και θεσμικής νομιμοποίησης μπορεί το έργο να συμβαδίσει με τις σύγχρονες ανάγκες μετακίνησης που παρατηρούνται σε άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες.

Ο ΒΟΑΚ και το «χρωστούμενο» παρελθόν

Μια από τις κεντρικές παραμέτρους της παρέμβασης του πρώην Δημάρχου είναι η αποσύνδεση της διεκδίκησης του τρένου από την υλοποίηση του νέου ΒΟΑΚ. Ο κ. Βάμβουκας επισημαίνει ότι ο αυτοκινητόδρομος αποτελεί ένα «χρωστούμενο έργο περασμένων δεκαετιών», το οποίο έρχεται να καλύψει ένα κενό για το οποίο το νησί έχει ήδη καταβάλει «βαρύ φόρο» σε ανθρώπινες ζωές και οικονομική ανάπτυξη λόγω του απαράδεκτου υφιστάμενου οδικού δικτύου.

Η θέση της επιτροπής είναι σαφής: η Κρήτη δεν πρέπει να αρκεστεί στην ολοκλήρωση του οδικού άξονα, αλλά να επιδιώξει συμπληρωματικά τη σταθερή τροχιά ως έναν εναλλακτικό, ασφαλέστερο και περιβαλλοντικά φιλικότερο τρόπο μετακίνησης.

Η άρση της κρητικής «εξαίρεσης»

Το επιχείρημα για την εγκατάσταση σιδηροδρόμου εδράζεται στην αρχή της ισονομίας με την υπόλοιπη χώρα. Η επιτροπή πρωτοβουλίας υποστηρίζει ότι το τρένο αποτελεί δικαίωμα των πολιτών της Κρήτης και ότι η συνέχιση της εξαίρεσης του νησιού από τον εθνικό σιδηροδρομικό σχεδιασμό στερείται λογικής βάσης στη σύγχρονη εποχή.

Η παρέμβαση καταλήγει με έναν τόνο συγκρατημένης αισιοδοξίας, χαρακτηρίζοντας τη σημερινή συγκυρία ως μια «πόρτα» που ανοίγει για το μέλλον των υποδομών του νησιού. Η διατήρηση αυτής της προοπτικής θεωρείται ευθύνη τόσο των τοπικών αρχών όσο και των πολιτών, προκειμένου η Κρήτη να ευθυγραμμιστεί με τα διεθνή πρότυπα συνδυασμένων μεταφορών.

Μια σπάνια συνάντηση παραδόσεων έλαβε χώρα πρόσφατα στον Αζωγυρέ του Δήμου Καντάνου-Σελίνου, με την άφιξη μιας ομάδας περιπλανώμενων τεχνιτών, γνωστών διεθνώς ως Journeymen. Οι νεαροί τεχνίτες από τη Γερμανία, ντυμένοι με τις χαρακτηριστικές ενδυμασίες της συντεχνίας τους, μετέφεραν στην Κρήτη τη ζωντανή κληρονομιά του «Walz», μιας παράδοσης που χρονολογείται από τον ύστερο Μεσαίωνα και επιβάλλει στους μαθητευόμενους ένα οδοιπορικό τριών ετών και μίας ημέρας για την τελειοποίηση της τέχνης τους.

Η επίσκεψή τους αποτέλεσε αφορμή για μια ουσιαστική ανταλλαγή ιστορικών και τεχνικών πληροφοριών με την τοπική κοινωνία. Ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αζωγυρέ, Ευτύχιος Αντωνίου Κουκουτσάκης, υποδέχθηκε τους περιπλανώμενους τεχνίτες, ξεναγώντας τους στις υπό κατασκευή μουσειακές υποδομές της περιοχής. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι παραδοσιακές μέθοδοι οικοδόμησης και η χρήση υλικών που αντέχουν στον χρόνο, αναδεικνύοντας τον κοινό σεβασμό προς τη χειροποίητη εργασία και τη σοφία των προγόνων, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική προέλευση των τεχνικών.

Η παρουσία αυτών των νέων ανθρώπων, οι οποίοι επιλέγουν να ταξιδεύουν χωρίς σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και με ελάχιστα υπάρχοντα, υπογραμμίζει την επιβίωση των προβιομηχανικών παραδόσεων στον σύγχρονο κόσμο. Η συνάντηση στον Αζωγυρέ δεν λειτούργησε μόνο ως πεδίο επαγγελματικής σύγκρισης, αλλά και ως μια συμβολική γέφυρα πολιτιστικής ανταλλαγής, ενισχύοντας την προοπτική μελλοντικών συνεργασιών για τη διατήρηση της ιστορικής συνέχειας και της παραδοσιακής γνώσης.

Διαβάστε το κείμενο του Ευτύχη Κουκουτσάκη για την επίσκεψη των Journeymen στον Αζωγυρέ:

Το τελευταίο χρονικό διάστημα, στον Δήμο Καντάνου – Σελίνου, έκαναν την εμφάνισή τους επισκέπτες διαφορετικοί από τους συνηθισμένους.

Μια ιδιαίτερη ομάδα νέων ανθρώπων ντυμένων με παραδοσιακές ενδυμασίες από περιοχές της Γερμανίας γεγονός που τράβηξε το ενδιαφέρον καθώς και την περιέργεια τον κατοίκων και επισκεπτών ξυπνώντας μνήμες από μια άλλη εποχή.

Πρόκειται για τους λεγόμενους Journeymen ή περιπλανώμενους τεχνίτες, φορείς μιας πανάρχαιας ευρωπαϊκής παράδοσης που κρατιέται ζωντανή από τον ύστερο Μεσαίωνα.

Μετά την ολοκλήρωση της μαθητείας τους ξεκινούν ένα μακρύ ταξίδι γνωστό ως Walz, το οποίο διαρκεί τουλάχιστον τρία ολόκληρα χρόνια και μία ημέρα. Κατά τη διάρκειά του οποίου δεν επιτρέπεται να επιστρέψουν στην πατρίδα τους σε ακτίνα 60 μιλίων ούτε να χρησιμοποιούν σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, όπως το κινητό τηλέφωνο.

Ταξιδεύουν με τα πόδια, με μέσα μαζικής μεταφοράς ή κάνοντας ωτοστόπ, φιλοξενούνται όπου τους ανοίξουν την πόρτα ή διανυκτερεύουν στη φύση εάν δεν βρεθεί άλλη λύση .

Όλα τους τα υπάρχοντα περιορίζονται σε όσα φορούν ή μπορούν να μεταφέρουν στο ταξιδιωτικό τους δέμα. Σκοπός τους είναι όχι μόνο η απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας, αλλά και η προσωπική ωρίμανση η γνωριμία με άλλους τόπους και πολιτισμούς και, κυρίως, η διατήρηση της παραδοσιακής τέχνης και γνώσης.

Χθες είχα την ιδιαίτερη τιμή να τους υποδεχθώ στον Αζωγυρέ, όπου ανταλλάξαμε ιστορικές πληροφορίες και εμπειρίες γύρω από τη δική τους, αλλά και τη δική μας τοπική παράδοση.

Τους ξενάγησα στο υπό κατασκευή μουσείο μου και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για την παράδοση συγκρίνοντας παραδοσιακές μεθόδους οικοδόμησης, τεχνικές και υλικά, που παρότι γεννήθηκαν σε διαφορετικούς τόπους συναντιούνται στον κοινό σεβασμό προς τη χειροποίητη εργασία και τη σοφία του παρελθόντος, πράγμα που τα κρατάει ζωντανά στις μνήμες μας με θαυμασμό σε όλους τους προγόνους μας που εργαζόταν χωρίς σύγχρονα εργαλεία και δημιουργούσαν αριστουργήματα που αντέχουν στον χρόνο.

Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε μεγάλη τιμή για εμένα προσωπικά· όχι μόνο επειδή επισκέφθηκαν τον Αζωγυρέ και είχα την ευκαιρία να τους γνωρίσω αλλά και επειδή άνοιξε μια πιθανή μελλοντική πόρτα συνεργασίας και πολιτιστικής ανταλλαγής.

Παράλληλα, η επαφή με ανθρώπους που επιλέγουν συνειδητά να ζήσουν και να υπηρετήσουν μια τόσο παλιά παράδοση μου δίνει ελπίδα ότι και οι δικές μας παραδόσεις μπορούν να επιβιώσουν στο μέλλον και να έχουν θέση στον σύγχρονο κόσμο και να συνεχίσουν να μεταδίδονται στις επόμενες γενιές.

Η ύπαρξη νέων ανθρώπων σε όλη την Ευρώπη που αφήνουν τα πάντα πίσω τους, χάριν της παραδοσιακής τέχνης της γνώσης και της ιστορικής συνέχειας αποδεικνύει ότι η παράδοση δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά μπορεί να παραμένει ζωντανή, δημιουργική και επίκαιρη.

Έδωσα στον κάθε ένα τους από ένα κέρμα 2ων Δραχμών ένα συμβολικό δώρο από το δικό μας ιστορικό παρελθών καθώς η παράδοση επιβάλει να φέρουν πίσω στον τόπο τους έστω και ένα γραμματόσημο από τους τόπους που έχουν επισκεφθεί. Τους εύχομαι ολόψυχα καλά και ασφαλή ταξίδια και ελπίζω να μας επισκεφθούν ξανά στο μέλλον.

Μετά τιμής

Ευτύχιος Αντωνίου Κουκουτσάκης

Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Αζωγυρέ

Η Αθηνά Γαλανάκη είναι ανιψιά του μακαριστού Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου, Ειρηναίου Γαλανάκη.

Συγκεκριμένα, είναι κόρη του μικρότερου αδελφού του ιστορικού ιεράρχη.

Η Αθηνά Γαλανάκη εκπροσωπεί συχνά την οικογένεια Γαλανάκη σε εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για τον Μητροπολίτη Ειρηναίο. Έχει δηλώσει δημόσια ότι η οικογένεια παραμένει αρωγός σε κάθε προσπάθεια διάδοσης του λόγου και του έργου του.

Είναι εκπαιδευτικός, καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας στα Χανιά, και διατηρεί επί σειρά ετών ιδιωτικό κέντρο εκμάθησης της γαλλικής γλώσσας.

Εκτός από την εκπαιδευτική της ιδιότητα, η Αθηνά Γαλανάκη είναι γνωστή στα Χανιά ως ερασιτέχνης φωτογράφος με σημαντικό έργο, έχοντας βραβευτεί σε πανελλήνιους διαγωνισμούς. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις (όπως η «Sirènes prêt-à-porter» και «The Sound of Silence») και εξειδικεύεται στην υποβρύχια φωτογραφία.

Ο Ειρηναίος Γαλανάκης (1911–2013) υπήρξε μία από τις κορυφαίες πνευματικές και κοινωνικές μορφές της Κρήτης, ιδρυτής της ΑΝΕΚ και της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, και η ανιψιά του εργάζεται συστηματικά για τη διατήρηση της «παρακαταθήκης» που άφησε πίσω του.

Έτσι, το γεγονός ότι εκφράζεται θετικά για τον νέο Μητροπολίτη Κυδωνίας Αποκορώνου Τίτο Ταμπακάκη βρίσκοντας κοινά στοιχεία με τον Ειρηναίο, σίγουρα έχει την αξία του.

Πιο αναλυτικά σε ανάρτησή της αναφέρει:

Τίτος Ταμπακακης από το Λασίθι

Ο νέος Μητροπολίτης μας

Le nouvel évêque de la Canée, FRANCOPHONE

Σημαντικό μέρος της διακονίας του πραγματοποιήθηκε στο εξωτερικό, καθώς υπηρέτησε στη Γαλλία μετά από σχετική επιθυμία του τότε Μητροπολίτη Γαλλίας Εμμανουήλ, ο οποίος σήμερα κατέχει τη Μητρόπολη Χαλκηδόνος και συμμετέχει στην Πατριαρχική Εξαρχία. Το 2003 ανέλαβε καθήκοντα Αρχιερατικού Επιτρόπου Βορείου Γαλλίας, ενώ παράλληλα διετέλεσε Ιερατικός Προϊστάμενος του Καθεδρικού Ναού Αγίου Στεφάνου στο Παρίσι

Με ακαδημαϊκές σπουδές στη Σορβόνη

Όπως ο Ειρηναίος Γαλανάκης

Dieu merci

Συνάντηση με τον ιδρυτή και καλλιτεχνικό διευθυντή του Festum π, Διονύση Δερβή-Μπουρνιά, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της φετινής διοργάνωσης του διεθνούς φεστιβάλ μαθηματικών και μουσικής που φιλοξενείται στα Χανιά είχε σήμερα, Τετάρτη, ο  Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νίκος Καλογερής.

Κατά τη συνάντηση, ο κ. Δερβή-Μπουρνιάς επέδωσε στον κ. Καλογερή τον τόμο «Festum π – Χανιά», που μόλις κυκλοφόρησε από τον διεθνή εκδοτικό οίκο Springer και περιλαμβάνει τα πρακτικά των επιστημονικών συνεδρίων του φεστιβάλ. Πρόκειται για μια έκδοση που αποτυπώνει τη διεθνή επιστημονική απήχηση του Festum π και τη σταθερή του εγκατάσταση στην Κρήτη ως τόπο παραγωγής γνώσης και πολιτισμού.

Σε δήλωσή του, ο κ. Δερβή-Μπουρνιάς ανέφερε: «Εκ μέρους του Cédric Villani και του Κωστή Δασκαλάκη, αντίστοιχα επιστημονικού διευθυντή και επικεφαλής Τεχνητής Νοημοσύνης του Festum π, είναι ιδιαίτερη χαρά μου να επιδώσω στον Αντιπεριφερειάρχη Χανίων τον τόμο αυτόν, που αποτελεί διεθνή αναγνώριση ενός εγχειρήματος το οποίο ριζώνει και αναπτύσσεται στην Κρήτη».

Η φετινή διοργάνωση του Festum π περιλαμβάνει ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων υψηλού επιστημονικού και καλλιτεχνικού επιπέδου: συναυλίες με την Orchestre π Εν Χανίοις, την ορχήστρα του φεστιβάλ, με σολίστ τις διεθνώς καταξιωμένες αδελφές Λαμπέκ, διεθνή συμπόσια μαθηματικών και μουσικής, masterclasses για νέους μουσικούς, καθώς και εξειδικευμένο σεμινάριο επιμόρφωσης για μαθηματικούς της Κρήτης από καθηγητές του Πανεπιστημίου του Cambridge και της Σορβόννης.

Όλες οι δράσεις του Festum π προσφέρονται δωρεάν στο κοινό, ενισχύοντας την ανοιχτή πρόσβαση στη γνώση και τον πολιτισμό. Παράλληλα, το φεστιβάλ υλοποιεί δράσεις κοινωνικής προσφοράς, όπως δωρεές μουσικών οργάνων στο Μουσικό Σχολείο Χανίων και στο Βενιζέλειο Ωδείο, επιβεβαιώνοντας ότι η αριστεία αποκτά ουσιαστικό νόημα όταν είναι ανοιχτή και προσβάσιμη σε ολόκληρη την κοινωνία.

Το Festum π υποστηρίζεται και χρηματοδοτείται από κορυφαία γαλλικά ακαδημαϊκά και καλλιτεχνικά ιδρύματα, όπως η Σορβόννη, το Ανώτατο Ωδείο Παρισίων και το Πανεπιστήμιο Paris-Saclay. Εταίρος του φεστιβάλ είναι ο Δήμος Χανίων, ενώ και άλλοι Δήμοι της Κρήτης έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για τη φιλοξενία και συνδιοργάνωση δράσεών του.

Ο κ. Καλογερής τόνισε κλείνοντας ότι η Περιφέρεια Κρήτης, αναγνωρίζοντας τη διεθνή ακτινοβολία και τη θετική συμβολή του Festum π στην επιστημονική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου, συνεχίζει να στηρίζει πρωτοβουλίες που ενισχύουν την εξωστρέφεια και τη θέση της Κρήτης στον ευρωπαϊκό χάρτη της γνώσης και του πολιτισμού.

Στην τελική ευθεία για την υλοποίηση εισέρχεται ένα κρίσιμο έργο υποδομής για την υδροδότηση του Δήμου Πλατανιά, με την υπογραφή της σύμβασης για τον αποκαλούμενο «Ροδωπιανό αγωγό». Πρόκειται για μια παρέμβαση συνολικού προϋπολογισμού 1.000.000 ευρώ, η οποία στοχεύει στην οριστική αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων του δικτύου ύδρευσης στη Δημοτική Ενότητα Κολυμβαρίου, εξασφαλίζοντας την επάρκεια και την ποιότητα των υδάτινων πόρων για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της ευρύτερης περιοχής.

Η τελετή υπογραφής στο Γεράνι

Η επίσημη επικύρωση της σύμβασης για το έργο με τίτλο «Εξωτερικοί αγωγοί μεταφοράς νερού από δεξαμενή Κοπράνας προς Αστράτηγο & Βένι της ΔΕ Κολυμβαρίου, Δήμου Πλατανιά» θα πραγματοποιηθεί αύριο, Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026, στις 13:00. Η τελετή θα φιλοξενηθεί στα κεντρικά γραφεία της ΔΕΥΑΒΑ στο Γεράνι, παρουσία του Προέδρου της επιχείρησης, κ. Ευτύχη Μαυρογένη, και των εκπροσώπων της αναδόχου εταιρείας, σηματοδοτώντας την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών.

Χρηματοδοτικό πλαίσιο και ευρωπαϊκοί πόροι

Η υλοποίηση του Ροδωπιανού αγωγού βασίζεται σε ένα σταθερό χρηματοδοτικό σχήμα, καθώς το έργο έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Κρήτη 2021-2027» της Περιφέρειας Κρήτης. Η χρηματοδότηση καλύπτεται από εθνικούς πόρους και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Η σχετική απόφαση ένταξης (με αριθ. πρωτ. 2011/09-05-2025 και ΑΔΑ: Ρ2ΧΙ7ΛΚ-ΞΔ7) υπογραμμίζει τη σημασία των διευρωπαϊκών κονδυλίων για την ενίσχυση των περιφερειακών υποδομών, διασφαλίζοντας ότι η επένδυση ενός εκατομμυρίου ευρώ θα διοχετευθεί άμεσα στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην ενδοχώρα των Χανίων.

Τεχνική αναβάθμιση και επέκταση του δικτύου

Ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει δύο ταυτόχρονες παρεμβάσεις που θα αλλάξουν τον χάρτη μεταφοράς νερού στην περιοχή:

• Αντικατάσταση δικτύου: Προβλέπεται η πλήρης αποξήλωση του πεπαλαιωμένου αγωγού που μεταφέρει νερό από τη θέση «Κοπράνα» προς την υφιστάμενη δεξαμενή «Αστράτηγος».

• Επέκταση υποδομών: Παράλληλα, το δίκτυο θα επεκταθεί από τη θέση «Κοπράνα» προς την περιοχή «Βένι», διευρύνοντας την κάλυψη της υδροδότησης.

Η ανάγκη για την παρέμβαση κρίθηκε επιτακτική, καθώς το υφιστάμενο δίκτυο αποτελούνταν από σωληνώσεις διαφορετικών υλικών, η παλαιότητα των οποίων οδηγούσε σε συχνές θραύσεις και υποβάθμιση της παρεχόμενης υπηρεσίας.

Η σημασία για την τοπική κοινωνία

Με την ολοκλήρωση του έργου, η ΔΕΥΑΒΑ προσδοκά να δώσει οριστική λύση στο πρόβλημα των συνεχών βλαβών που ταλαιπωρούσαν τη ΔΕ Κολυμβαρίου. Η αντικατάσταση των φθαρμένων σωληνώσεων αναμένεται να περιορίσει δραστικά τις απώλειες νερού, εξοικονομώντας πολύτιμους πόρους και σταθεροποιώντας την πίεση στο δίκτυο.

Η επένδυση αυτή δεν αποτελεί μόνο μια τεχνική βελτίωση, αλλά μια στρατηγική επιλογή για τη θωράκιση της περιοχής απέναντι στις προκλήσεις της λειψυδρίας και την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης στον Δήμο Πλατανιά. Η αυριανή υπογραφή της σύμβασης αποτελεί το πρώτο βήμα για τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και αποδοτικό σύστημα ύδρευσης.