Το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος» υποδέχεται τη Νευρολόγο Επιμελήτρια Β΄ ΕΣΥ κα Φανή Κατσανικάκη, η οποία ορκίστηκε και ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά της παρουσία του Διοικητή του Νοσοκομείου κ. Γεωργίου Μπέα.
Το νοσοκομείο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες νοσηλευτικές μονάδες της χώρας και βασικό πυλώνα παροχής δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας στην Κρήτη.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο τύπου του νοσοκομείου Χανίων:
Η κα Κατσανικάκη είναι μια εξαιρετική επιστήμονας και άνθρωπος, με υψηλή επιστημονική κατάρτιση, επαγγελματισμό και αίσθημα ευθύνης. Η ένταξή της στο ιατρικό δυναμικό του νοσοκομείου μας έρχεται να ενισχύσει ουσιαστικά το έργο της Νευρολογικής Κλινικής, συμβάλλοντας στην περαιτέρω αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες των Χανίων και ολόκληρης της Δυτικής Κρήτης.
Κατά τη διάρκεια της ορκωμοσίας, ο Διοικητής του Νοσοκομείου κ. Γεώργιος Μπέας καλωσόρισε τη νέα ιατρό, ευχόμενος καλή επιτυχία στα νέα της καθήκοντα και υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση των κλινικών με νέο, υψηλού επιπέδου ιατρικό προσωπικό αποτελεί βασική προτεραιότητα της Διοίκησης.
«Η στελέχωση του Νοσοκομείου μας με άξιους και καταρτισμένους επιστήμονες αποτελεί επένδυση στην ποιότητα της δημόσιας υγείας και στην ασφάλεια των ασθενών μας. Καλωσορίζουμε την κα Κατσανικάκη στην οικογένεια του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων και της ευχόμαστε μια δημιουργική και επιτυχημένη πορεία», δήλωσε ο κ. Μπέας.
Η Διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων συνεχίζει με συνέπεια τις προσπάθειες ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού του Ιδρύματος, με στόχο τη διαρκή αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των πολιτών.
Στις 3 του Ιούνη το 1941, η Κάνδανος ξεθεμελιώθηκε με φωτιά και μπαρούτι από τους ναζί, γιατί τόλμησε αυτόβουλα, χωρίς καμιά κρατική εντολή και βοήθεια, να αντισταθεί μαζί με όλους τους Σελινιώτες, στα Μεσαύλια, τα Φλώρια, τον Άναβο και το φαράγγι, τα Πλεμενιανά και το Κακοδίκι, μέχρι την Παλαιόχωρα, ενάντια στο σιδερόφραχτο τρίτο Ράιχ.
Οι Ναζί την έκαψαν και την ισοπέδωσαν, εκδικούμενοι για την αντίσταση που συνάντησαν από τους κατοίκους της περιοχής.
Το ρήμαγμα στα νοικοκυριά, στις ψυχές, στις ζωές, στα όνειρα από τον θάνατο, την φρίκη και την δυστυχία που ορισμένοι όμως χτίζουν και ονειρεύονται πάνω σε όλα αυτά πλούτη και δόξα γιατί τα μερίδια των αποτρόπαιων πράξεων και ευθυνών ακόμη είναι χρωστούμενα και απλήρωτα.
Αν και:
“Η Κάντανος απ’ τη φωτιά εβγήκε δοξασμένη
Στον άθο (στάχτη) τση γεννήθηκαν ήρωες ξακουσμένοι”
“Ενα στεφάνι δάφνινο, είναι η πλερωμή τους.
Σ’ όσους σ’ αξίες έταξαν για πάντα
το κορμί τους”.
Ηταν χρονιά που η γη της Καντάνου με την εργατικότητα των Καντανιωτών είχε γεμίσει τους μαγατζέδες και τα πιθάρια με κάθε λογής γεννήματα και αγαθά.
Τα λάδια ετρέξανε ποταμός, εγεμίσανε οι δρόμοι, τα λιόφυτα και οι κολύμπες, με όσα δεν εκάηκαν. Έναν μήνα και παραπάνω η φωτιά έκαιγε κι εκαπνίζανε τα χαλάσματα και οι τροχάλοι.
Έκαψαν ζωντανούς όσους κατοίκους δεν πρόλαβαν να βγουν από τα σπίτια τους.
Δεν άφησαν πέτρα πάνω σε άλλη πέτρα. Στις μάχες που έγιναν ήταν άνδρες από διάφορα χωριά του Σελίνου κάθε ηλικίας.
Όταν οι Γερμανοί θέλησαν να εκδικηθούν για τους θανάτους της μάχης των Φλωρίων και του Φαραγγιού, φώναζαν όλοι ότι ήταν οι Καντανιώτες.
Τρεις φορές έβαλαν φωτιά στα σπίτια και στα μαγαζιά.
Τρεις Ιουνίου ξεχείλισε η οργή των Γερμανών. Έριχναν εύφλεκτα υλικά και όλα τα σπίτια έγιναν παρανάλωμα του πυρός.
Ο ουρανός ήταν μαύρος από τους καπνούς και ο αέρας μύριζε από τα καμένα λάδια, ρούχα, τρόφιμα, ζώα.
Τα πολυβόλα από όλα τα υψώματα διασταύρωναν τα πυρά τους και θέριζαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους….
Ο ήλιος είχε κρυφτεί με τους καπνούς και νόμιζες ότι είχε γίνει έκλειψη.
Οι κάτοικοι ήταν κρυμμένοι και σκορπισμένοι εδώ κι εκεί, μην τους βρουν γιατί κανείς δεν θα γλίτωνε από τα χέρια τους. Σαν έπεσε το ηλιοβασίλεμα και οι Γερμανοί έφυγαν, όλοι βγήκαν από τις κρυψώνες και έψαχναν για τους δικούς τους. Άλλοι ήταν ζωντανοί και άλλοι πεθαμένοι….
Όσοι Καντανιώτες επέζησαν από αυτή την κόλαση, γύρισαν στις γειτονιές, στα σπίτια τους, που δεν υπήρχε παρά μόνο φωτιά και στάχτη.
Οικογένειες και κόποι ετών, όλα είχαν γίνει κάρβουνα. Ερημιά, σιγή νεκρική, μονάχα μοιρολόγια, θρήνος και οδυρμός.
Δια την κτηνώδη δολοφονίαν Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του μηχανικού από άνδρας , γυναίκας και παιδιά και παπάδες μαζi και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ, κατεστράφη την 3-6-1941 η Κάνδανος εκ θεμελίων , διά να μην επαναοικοδομηθεί πλέον ποτέ.
Η Κάντανος ήταν και ο πρώτος μαρτυρικός τόπος που επισκέφθηκε η Επιτροπή Καταγραφής Ωμοτήτων Κρήτης. Λέει ο Κ. Κουτουλάκης για την εντύπωση που τους δημιούργησε: «Τόσο τον αναστάτωσε τον Καζαντζάκη, που το βράδυ δεν του ’κανε όρεξη να φάει. Ιδιαίτερα του ’καμε εντύπωση η πρώτη ξύλινη επιγραφή, που φτιάξανε οι Γερμανοί, που με κατάλληλο τρόπο μπόρεσα να την ξετρυπώσω και να τη φωτογραφήσω, και όπου αναφέρεται, πως για την εξόντωση των αλεξιπτωτιστών, λάβανε μέρος γυναίκες και άντρες. Στην άλλη, την πέτρινη, που στήσανε αργότερα, δε κάμανε λόγο για τις γυναίκες…
Στην Κάντανο, η γερμανική επιγραφή στην αυλή του σχολείου «…κατεστράφη την 3.6.1941 η Κάντανος εκ θεμελίων για να μην ανοικοδομηθεί ποτέ».
Τις δύο πινακίδες – επιγραφές τις τοποθέτησαν οι Ναζί στις εισόδους της Καντάνου από Χανιά και Παλαιόχωρα.
Ως αντίποινων των από οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος.
Την τρίτη, που είναι από μάρμαρο, την έφεραν στην Κάντανο το 1943 προοριζόμενη προφανώς για το μνημείο που θα κατασκεύαζαν, και είναι γραμμένες στα Ελληνικά και τα Γερμανικά.
H πρώτη αναφέρει: “Δια την κτηνώδη δολοφονίαν Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του μηχανικού από άνδρας , γυναίκας και παιδιά και παπάδες μαζi και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ, κατεστράφη την 3-6-1941 η Κάνδανος εκ θεμελίων , διά να μην επαναοικοδομηθεί πλέον ποτέ.”
Η δεύτερη αναφέρει: “Ως αντίποινων των από οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος. ”
Η τρίτη (μαρμάρινη) αναφέρει: “Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών.”
Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών.
Είναι η μοναδική περίπτωση εγκλήματος πολέμου, όπου ο θύτης όχι μόνον αναγνωρίζει το έγκλημά του, αλλά το προπαγανδίζει προς παραδειγματισμό των υπολοίπων.
Όμως η Κάνδανος ξαναχτίστηκε σε πείσμα των κατακτητών Γερμανών ναζί!
Από την Κάντανο ’ρχομαι
Από την Κάντανο ’ρχομαι
κι απού τα’ Αποπηγάδι
Δεν με ρωτάτ’ είντα ’παθα,
δεν με ρώτατ’ είντα ’δα;
Είδα τα σπίθια τρόχαλο ,
τσ’ αυλές χορταριασμένες
κι άκουσα τα χαλάσματα κι έκραζαν νυχτοπούλια!
Κι εκειά στο έμπα του χωριού ’νιούς Γερμανού το μνήμα
και δίπλα μαρμαρόπλακα που γράφει αυτά τα λόγια:
«Επά’τανε η Κάντανο και καταστρέψαμε ντη
και μλπειό δε θα ξαναχτιστή, κι έρημη θ’ απομείνη
γιατί ’καμε βαρειές ζημιές στου Γερμανού τ’ ασκέρι».
Μα η Κάντανο εχτίστηκε καλλίτερ’ από πρώτα.
Για τη διαρκή παρουσία της Καντάνου και των κατοίκων της στην ιστορία όλων των εποχών, πολλές μεγάλες πόλεις της Ελλάδας έχουν δώσει το όνομά της σε δρόμους, πολλά ριζίτικα τραγούδια αναφέρονται στους αγώνες των κατοίκων της για ελευθερία, πολλοί ζωγράφοι, χαράκτες και συγγραφείς έχουν ο καθένας με τον τρόπο του απαθανατίσει την παρουσία αυτή.
Το Πολεμικό Ναυτικό είχε μέχρι το 1963 στη δύναμή του ένα πλοίο, το αποβατικό αρμάτων με το όνομα Κάντανος Α/Β 587.
Η κοινότητα Καντάνου αναγνωρίστηκε Δήμος Καντάνου το 1989, λόγω ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας.»
Απολογισμός των απωλειών της Κρήτης σε ανθρώπινες ψυχές
Το πέρασμα των ναζιστικών στρατευμάτων άφησε πίσω του στάχτη, αίμα, συντρίμμια και δάκρυα. Σύμφωνα στοιχεία, σε όλη την Κρήτη:
· καταστράφηκαν ολοσχερώς 12.913 οικίες και 11.518 μερικώς.
· Επίσης, έπεσαν στη Μάχη ή εκτελέστηκαν στη διάρκεια της Κατοχής συνολικά 6.593 άντρες, 1.118 γυναίκες και 869 παιδιά.
· Έμειναν ορφανά από πατέρα 12.515 παιδιά, από μητέρα 4.457 και από τους δύο γονείς 1.951 παιδιά.
Στην Έκθεση που συνέταξε η Κεντρική Επιτροπή Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη, το καλοκαίρι του 1945 (είχε συσταθεί κατόπιν ειδικής διαταγής τού τότε πρωθυπουργού, του αντιναυάρχου Πέτρου Βούλγαρη, και συνίστατο από τους Ι. Κακριδή, Ν. Καζαντζάκη και Ι. Καλιτσουνάκη), διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Τας μεγαλυτέρας καταστροφάς υπέστη κατά την περίοδον αυτήν η κωμόπολις της Σελίνου Κάντανος. Οι Γερμανοί εξεδικήθησαν σκληρώς την σθεναράν άμυναν των κατοίκων. Την αντίστασιν είχεν οργανώσει ο αντισυνταγματάρχης Χ. Σειραδάκης. Εις συνέλευσιν των Σελινιωτών εν Καντάνω την 22αν Μαΐου απεφασίσθη να πολεμήσουν: «Ντροπή να περάσουν το φαράγγι μας απολέμιστοι! Θα πολεμήσουμε κι’ ας χαθή η Κάντανο!» Πραγματικώς βοηθούμενοι και από άλλους Σελινιώτες επολέμησαν εις τα Φλωριά (σ.σ. ή Φλώρια, χωριό βορείως της Καντάνου) και εις το φαράγγι, δι’ ου διέρχεται η εκ Χανίων αμαξιτός — άνδρες, γέροντες, ιερείς, γυναίκες και παιδιά με εμπροσθογεμή όπλα, γκράδες (σ.σ. παλαιά οπισθογεμή τυφέκια), πελέκεις και ό,τι άλλο είχον πρόχειρον κατά των Γερμανών, επιτιθεμένων από αεροπλάνων και διά πεζικών δυνάμεων, ωπλισμένων με όλμους και οπλοπολυβόλα. Όταν εξηντλήθησαν τα πολεμοφόδια των αμυνομένων, οι Γερμανοί κατώρθωσαν να καταλάβουν την δεσπόζουσαν της κοιλάδος της Καντάνου θέσιν Βάρδια, οπόθεν ήρχισαν να κανονιοβολούν το χωρίον. Η μάχη συνεχίζεται εντός των ελαιώνων, και όταν οι Έλληνες ηναγκάσθησαν να υποχωρήσουν εις τα πέριξ υψώματα, οι Γερμανοί, εισελθόντες εις το χωρίον (25/5), ήρχισαν να το πυρπολούν· μεταξύ άλλων έκαυσαν το γραφείον της Κοινότητος, το δικαστικόν μέγαρον, το σχολείον, το Υποθηκοφυλακείον και το Αγορανομείον. Καταλαβόντες το κέντρον του ερήμου χωρίου —διότι και αι γυναίκες είχον φύγει— ειδοποίησαν τους εις τα πέριξ διεσκορπισμένους κατοίκους να επιστρέψουν, διότι άλλως θα εκαίοντο αι οικίαι των. Εν τω μεταξύ εφόνευον όσους τυχόν ανεκάλυπτον εις τους πέριξ αγρούς και κήπους. Όταν παρουσιάσθησαν εκ μέρους των Καντανιωτών τρεις απεσταλμένοι, οι Γερμανοί τούς συνέλαβον, φονεύσαντες μετ’ ολίγας ώρας τον ένα ονόματι Γ. Μαλανδράκη. […]
Εις τας 3/6, επανελθόντες εις την Κάντανον, αφού εφόνευσαν όσους εύρον εις τα σπίτια των, ανέγνωσαν την διαταγήν του Στρατ. Διοικητού Κρήτης, διά της οποίας ανεκοινούτο ότι η Κάντανος θα καταστραφή, οι δε κάτοικοί της θα εξοντωθούν. Πραγματικώς μετά γενικήν λεηλασίαν όλαι αι οικίαι του χωρίου εκάησαν ή ανετινάχθησαν διά δυναμίτιδος. Τα γυναικόπαιδα εξεδιώχθησαν με τον σκληρότερον τρόπον· ούτως επέταξαν έξω την σύζυγον του Εμμ. Κατσιγαράκη, είκοσι μόλις ωρών λεχώ, μετά του νεογνού της, χωρίς να της επιτρέψουν να λάβη ουδέ σκέπασμα, επίσης τον εξ οξέων ρευματισμών πάσχοντα 11ετή Ιακ. Βακάκην. Εις την συνοικίαν Αγακιανά η 80ντούτις Μαρ. Χατζημαθιουδάκη, βλέπουσα την οικίαν της να καταστρέφεται, ελιποθύμησεν· οι Γερμανοί την έρριψαν εις τας φλόγας όπου εκάη ζώσα. Την ιδίαν τύχην εύρεν η ομήλικός της Παρ. Παπαδομανωλάκη.
Εν συνόλω εφονεύθησαν κατά τας ημέρας αυτάς 23 Καντανιώται, μεταξύ των οποίων ο υπερεκατοντούτης Κ. Αρχάκης, ο Ι. Γιωργιλάκης (85 ετών), ο ανάπηρος Στ. Καλογριδάκης (65 ετών), ο ημίτυφλος Ηλ. Κροκίδης (70 ετών), ο Ιω. Μαρνελάκης (65 ετών), ο Κ. Πρωτοπαπαδάκης (70 ετών), ο Ε. Καλαϊτζαντωνάκης (60 ετών), ο Δ. Κουτεκάκης (60 ετών), του οποίου μετά τον τυφεκισμόν απέκοψαν τον δάκτυλον διά ν’ αποσπάσουν τον χρυσούν δακτύλιον. Παραλλήλως συνέλαβον γέροντας, γυναίκας και παιδιά, τους οποίους δεμένους και αλυσωμένους υπεχρέωσαν να μεταφέρουν πυρομαχικά μέχρι της Παλαιοχώρας.
Εις την είσοδον του χωρίου έστησαν μίαν πρόχειρον επιγραφήν διά να δεικνύη το μέρος όπου άλλοτε έκειτο η Κάντανος· αργότερον την αντικατέστησαν με άλλην μετριοπαθεστέραν και τέλος με ακόμη μετριοπαθεστέραν. Εννοείται ότι το λεγόμενον ότι οι γερμανοί στρατιώται «εδολοφονήθησαν εκ των όπισθεν» αποτελεί τερατώδες ψεύδος, μόνον σκοπόν έχον την συγκάλυψιν των ιδίων εγκλημάτων.
Η είσοδος εις την Κάντανον απηγορεύθη επί ποινή αμέσου τυφεκισμού εις πάντα Έλληνα. Οι κάτοικοι επί εν και ήμισυ έτος παρέμενον εις τα πέριξ, και όταν διήρχοντο Γερμανοί —διότι η μόνιμος φρουρά των ευρίσκετο εις την Παλαιόχωραν— ειδοποιούντο και έφευγον. […]
Ο λογοτέχνης και ακαδημαϊκός Ηλίας Βενέζης, σε σχετική με την καταστροφή της Καντάνου επιφυλλίδα του που είχε δημοσιευτεί στο «Βήμα» την Τρίτη 21 Ιουλίου 1964, έγραφε τα ακόλουθα:
[…]
«Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών».
Αυτά λέει η πλάκα που έστησαν οι Γερμανοί, όταν ισοπεδώσανε την Κάνδανο. Η πλάκα μένει, για να απομνημονεύει τη φοβερή πράξη του πολέμου. Αλλά η Κάνδανος στο μεταξύ αναστήθηκε. Λαμποκοπά η νέα πολίχνη, μες στο εξαίσιο τοπίο που την περιβάλλει, τα δασωμένα βουνά και τους ελαιώνες. Λαμποκοπούν και τα πρόσωπα, των γυναικών και των αντρών. Και των κοριτσιών, με τα μεγάλα, αυστηρά κρητικά μάτια που είναι συνεχώς σα να ρωτάνε.
Ήταν πανηγύρι τη μέρα που φτάσαμε: της Αναλήψεως. Κάθε σπίτι ήταν ανοιχτό, με την τάβλα στρωμένη: για τον ξένο, για τον οδοιπόρο, για το συγγενή που ξεκίνησε απ’ το γειτονικό χωριό. Η φιλοξενία αυτή τη μέρα ήταν «για το χατήρι του Αγίου». Ο Κρητικός έχει και τους αγίους πρόσχημα για να μπορεί να φιλεύη κόσμο.
Στην είσοδο του χωριού, που έγινε πάνω στα ερείπια της παλαιάς Κανδάνου, βρήκαμε και μιαν άλλη εντοιχισμένη πλάκα. Πάλι γερμανική. Λέει για το πώς έγινε το νέο υδραγωγείο:
«Δώρον της γερμανικής οργανώσεως Συγγνώμη, κατασκευασθέν με συνεργασίαν Κρητών και Γερμανών, ως δείγμα καλής θελήσεως και φιλίας. Τιμή και δόξα μόνο στο Θεό! 1962».
Ούτε είκοσι χρόνια δε μεσολαβούν ανάμεσα στη μια πλάκα και στην άλλη.
— Μα πώς γίνεται; θα λένε τα παιδιά της Γερμανίας για τους γονιούς τους. Η ίδια γενεά! Πώς μπόρεσε η γενεά σας να κάνει το φοβερό πήδημα: να γίνη πρώτα κτήνος, όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία του ανθρώπου, κι’ ύστερα να ασκή τα έργα του Θεού;
Οι Κρητικοί στην Κάνδανο, οι γεροντότεροι, θυμούνται τα περιστατικά της μάχης που δώσανε με τους Γερμανούς — αυτής που τους κόστισε την ισοπέδωση του χωριού τους. Απ’ ό,τι λένε, βγαίνει πως μπορούσαν και ν’ αποφύγουνε εκείνη τη συμπλοκή. Μα φαίνεται πως αυτός ο άγριος ξανθός εχθρός που είχε κατεβή απ’ τον ουρανό, φορτωμένος θάνατο, είχε ξυπνήσει το πολεμικό ένστικτο του Κρητικού. «Η μάνα μου σ’ έστειλε να σκοτώσω κι’ εγώ έναν Γερμανό» — σύρθηκε κοντά στους μεγάλους που πολεμούσαν, στο μετερίζι τους, ένα παιδί δεκαεφτά χρονών. Βαστούσε ένα χαντζάρι της εποχής των Τούρκων, χωρίς φουκάρι (σ.σ. θήκη, θηκάρι), κι’ ήθελε να σφάξη Γερμανό.
Στο τραπέζι των προεστών της Κανδάνου, στο σπίτι του Νικόλα Δαμιανάκη, οι γυναίκες του σπιτιού, με τη νοικοκυρά πρώτη, όρθιες όπως γίνεται πάντα στην Κρήτη, σερβίρανε τους ξένους. Ήταν ένα συμπόσιο βασιλικό. Οι ιστορίες, τα πάθη, το αίμα, το παρελθόν, το μέλλον — ό,τι ερχόταν στη μνήμη και στο στόμα γινόταν ήρεμος λόγος, κρίση σωστή, απαθής.
— Βλέπετε, ο Κρητικός συνδέει πάντα την ύλη με το πνεύμα, είπε ο δεσπότης κοιτάζοντας το πλούσιο τραπέζι.
— Το μόνο που είναι δύσκολο είναι να συμφωνήση ο ένας Κρητικός με τον άλλο. Κι’ αυτό είναι η δύναμή τους, παρατήρησε ένας άλλος.
— Ξαναβρήκε η ζωή το ύφος της στην Κάνδανο; ρώτησα. Ξεχάσανε τα παθήματά τους απ’ τους Γερμανούς;
Ο ένας Κρητικός είπε:
— Τα ξεχάσαμε. Προ πάντων τα παιδιά μας δε θένε να ξέρουν τίποτα.
Ο άλλος Κρητικός είπε:
— Δεν είναι έτσι. Η ανάγκη μάς κάνει να θέλουμε να τα ξεχάσουμε. Γιατί, αλλιώς, τι βγαίνει; Ξέρουμε πως, αν χρειαστή, οι Γερμανοί θα μας ξανακάνουν τα ίδια. Οι Τούρκοι δεν ήταν το ίδιο.
Σηκωθήκαμε απ’ το τραπέζι ζαλισμένοι απ’ το κρασί, απ’ τις ιστορίες, απ’ τη δύναμη της ζωής στην Κάνδανο. Σταθήκαμε στην πόρτα, από κει άρχιζαν τα περιβόλια, τα νερά, ο ελιώνας, τα δέντρα τα κραταιά, τα χρώματα, ο αψύς ήλιος που τα έδερνε.
— Ελάτε να σας δείξουμε τα δέντρα μας, είπε η κόρη του σπιτιού, τριγυρισμένη απ’ τις φίλες της.
Καταλάβαιναν πού ήταν η απαρασάλευτη ομορφιά της πατρίδας τους, μας οδήγησαν στο κτήμα. Μας λέγαν για τα όνειρά τους, για τα σχέδιά τους, τούτο να κάμουν στη ζωή, εκείνο να κάμουν. Δε θέλαν, αλήθεια, να ξέρουν τίποτα απ’ το φριχτό παρελθόν, μονάχα η φωνή του μέλλοντος τα εξουσίαζε: να ταξιδέψουν, να ξενιτευτούν, να σπουδάσουν, να μάθουν.
Μεθυσμένος απ’ το φως και τη δύναμη αυτής της αρσενικής φύσης, θα ήθελα να τους πω, αλλά δε θα το καταλάβαιναν. Τουλάχιστον, δε θα το καταλάβαιναν ακόμα. Θα ήθελα να τους πω πως καμιά σοφία, καμιά μάθηση, καμιά θέα του κόσμου δε θα ’ξιζε αυτό: να μείνης στην Κρήτη που ξεκληρίζεται κι’ αυτή όπως όλη η Ελλάδα των μεταναστών και των υποψηφίων ανθρακωρύχων. Να μείνης στην Κάνδανο, στα βουνά της, στα δάση της, στους θρύλους της, στους ανθρώπους της. Και να τ’ αγαπάς.
Εδώ και ένα ριζίτικο τραγούδι για την Κάντανο και τους κατοίκους της αλλά και για όλη την περήφανη Κρήτη:
Την επόμενη μέρα μετά την τελική επικράτηση των δυνάμεων του Άξονα στη Μάχη της Κρήτης, οι στρατιώτες της ναζιστικής Γερμανίας προχωρούν, για αντίποινα στην πρωτοφανή αντίσταση που αντιμετώπισαν από τις δυνάμεις Ελλήνων και Συμμάχων, στην εκτέλεση όλων των ανδρών του χωριού Κοντομαρί Χανίων.
Η Μάχη της Κρήτης υπήρξε ανελέητη και καταστροφική για τους Γερμανούς, οι οποίοι είχαν βαριές απώλειες, με σημαντικότερη συνέπεια την αχρήστευση ενός σημαντικού όπλου της ναζιστικής πολεμικής μηχανής: τους αλεξιπτωτιστές, οι οποίοι αν και είχαν παίξει καθοριστικό ρόλο στην ναζιστική επιτυχία στην ευρωπαϊκή ήπειρο, στη μάχη της Κρήτης είχαν τέτοιες απώλειες που πλέον δεν ξαναχρησιμοποιήθηκε σε τέτοιο βαθμό μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Γερμανοί αποφάσισαν σκληρά αντίποινα στον τοπικό πληθυσμό και από την επομένη της λήξης της μάχης, επιδόθηκαν στην φρικιαστική εκδίκησή τους.
Την επομένη της ήττας των Ελλήνων και Συμμάχων, μια μονάδα αλεξιπτωτιστών υπό τον υπολοχαγό Horst Trebes, ως αντίποινα κατά του λαού που προέβαλλε λυσσαλέα αντίσταση με αποτέλεσμα οι Γερμανοί, αν και νικητές να έχουν περισσότερες απώλειες από τους ηττημένους, εισέβαλλαν στο χωριό Κοντομαρί. Μετά το τέλος του Πολέμου ειπώθηκε πως την εντολή για τη σφαγή έδωσε ο στρατηγός Kurt Student ο οποίος αποκάλυψε στη δίκη της Νυρεμβέργης ότι διατάχθηκε από τον ίδιο τον Hermann Göring, τον επικεφαλής της γερμανικής αεροπορίας. Οι ναζιστικές δυνάμεις συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους, συνέλαβαν 25 άνδρες, ηλικίας από 18 έως 50 ετών και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ, αφήνοντας να ζήσουν μονάχα οι ηλικιωμένοι.
Την επόμενη μέρα, οι ναζιστικές δυνάμεις προχώρησαν σε ακόμα ένα έγκλημα πολέμου: το Ολοκαύτωμα της Καντάνου. Οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους περίπου 180 κατοίκους του χωριού, έσφαξαν ακόμα και τα ζώα τους ενώ πυρπόλησαν όλα τα σπίτια. Το έγκλημα πολέμου στο Κοντομάρι κατέγραψε με το φωτογραφικό φακό του ο Γερμανός υπολοχαγός Franz-Peter Weixler, ο οποίος υπηρετούσε ως ανταποκριτής προπαγάνδας για τη Wehrmacht – αργότερα το ίδιο έτος απομακρύνθηκε από τη θέση του για «πολιτικούς λόγους» και μάλιστα κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, λόγω διαρροής των συγκεκριμένων φωτογραφιών.
Ο επικεφαλής της μονάδας των εκτελεστών – αλεξιπτωτιστών Horst Trebes τιμήθηκε με τον Σταυρό του Ιππότη του ναζιστικού καθεστώτος για την επιχείρηση στην Κρήτη. Σκοτώθηκε το 1944 σε πολεμική επιχείρηση στη Νορμανδία. Η Ελλάδα, μετά το τέλος του πολέμου ζήτησε από τη Βρετανία την έκδοση του στρατηγού Kurt Student, αλλά εισέπραξε άρνηση. Ο Student δικάστηκε από τους Βρετανούς για κακομεταχείριση κρατουμένων και δολοφονία αιχμαλώτων στην Κρήτη και κρίθηκε ένοχος για 3 από τις 8 κατηγορίες. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 5 ετών αλλά απελευθερώθηκε το 1948 για «ιατρικούς λόγους». Δεν δικάστηκε ποτέ για εγκλήματα κατά αμάχων.
Χαρακτηριστικό των φωτογραφιών είναι η νηφαλιότητα των κατοίκων του χωριού που σε λίγα λεπτά θα τους εκτελούσαν. Κάθονται σα να ξεκουράζονται από μια κουραστική ημέρα ενώ ζούνε τα τελευταία λεπτά της ζωής του. Άραγε, ήξεραν πως θα τους εκτελέσουν; Οι Γερμανοί στρατιώτες παρά του ότι είναι έτοιμοι να προχωρήσουν σε ένα τρομερό έγκλημα είναι ατάραχοι, ανέκφραστοι, σε κάποιες φωτογραφίες και χαρούμενοι, σα να μην έχουν συναίσθηση της καταστροφής που πρόκειται να προκαλέσουν, σα να κάνουν άλλη μια δουλειά. Όλο αυτό το σκηνικό που αποτυπώνεται και στις φωτογραφίες κάνει ακόμα πιο φρικιαστικό το έγκλημα που συντελέστηκε στο Κοντομαρί.
Συγκλονιστική είναι η μαρτυρία του Franz Peter Weixler για την εκτέλεση των αμάχων στο Κοντομαρί που αξίζει σ’ αυτό το σημείο να τη μνημονεύσουμε:
«Την 1η ή 2α Ιουνίου 1941, βρισκόμουν στο μέρος που είχαμε στρατοπεδεύσει, στην πρωτεύουσα της Κρήτης, τα Χανιά, όταν ένας αξιωματικός με πλησίασε και μου είπε πως εκείνο το απόγευμα επρόκειτο να δω κάτι πολύ ενδιαφέρον. Σε απάντηση της ερώτησής μου, μου είπε ότι ένα τιμωρητικό απόσπασμα επρόκειτο να σταλεί εναντίον διαφόρων χωριών, διότι είχαν βρεθεί κατακρεουργημένα πτώματα γερμανών αξιωματικών. Η ανώτατη διοίκηση της Λουφτβάφε είχε πληροφορηθεί το γεγονός αρκετές μέρες πριν και ο Γκαίριγκ είχε δώσει διαταγή να ληφθούν τα αυστηρότερα μέτρα, όπως η εκτέλεση αντρικού πληθυσμού μεταξύ 18 και 50 ετών. Είπα στον νεαρό αξιωματικό και στον λοχαγό Gericken ότι δεν είχα δει κανένα πτώμα σφαγιασμένου αλεξιπτωτιστή, είχα δει όμως πολλά πτώματα συντρόφων, των οποίων τα πρόσωπα είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται από την τροπική ζέστη. Κατόπιν πήγα να δω τον ταγματάρχη Stenzler, ο οποίος μου είπε ότι μία αποστολή του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών είχε αναχωρήσει από το Βερολίνο την προηγούμενη μέρα, προκειμένου να διεξαγάγει έρευνα αναφορικά με τη φερόμενη σφαγή των αλεξιπτωτιστών. Είπα στον Strenzler ότι κατά τις πρώτες μέρες της μάχης είχα δει γύπες να τρώνε τα πτώματα των συντρόφων μας. Υπενθύμισα στον ταγματάρχη ότι είχαμε δει αμέτρητα πτώματα συντρόφων μας σε ημι-αποσύνθεση, αλλά ποτέ κάποιον να σκοτώνει ή να σφάζει και συμπλήρωσα επίσης ότι θεωρούσα την εκτέλεση της διαταγής του Γκαίρινγκ στυγνό έγκλημα. Ικέτεψα τον ταγματάρχη Strenzler να μη στείλει το τιμωρητικό απόσπασμα και όταν εκείνος μου διευκρίνησε ότι δεν είναι δική μου δουλειά, πήγα να δω τον υπολοχαγό Trebes, ο οποίος εκείνη την ώρα έβγαζε λόγο σε μια ομάδα 30 περίπου αντρών, εξηγώντας τους “πόσο σημαντικό ήταν να εκτελεστεί η πράξη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ως αντίποινα για τους συντρόφους μας που είχαν δολοφονηθεί”.
Η τιμωρητική αποστολή αποτελείτο από τον υπολοχαγό Trebes, έναν άλλον υπολοχαγό, έναν διερμηνέα, δύο λοχίες και περίπου 25 αλεξιπτωτιστές του 2ου Τάγματος. Ως φωτογράφος της Μεραρχίας μου, μου επιτράπηκε να συνοδεύσω αυτή την αποστολή. Κοντά στο χωριό Μάλεμε, σταματήσαμε και ο Trebes μας έδειξε αρκετά πτώματα στρατιωτών, προφανώς σε στάδιο αποσύνθεσης. Υποκινούσε το μίσος των αντρών εναντίον του πληθυσμού. Συνεχίσαμε την πορεία μας για το χωριό Κοντομαρί. Οι άντρες βγήκαν από τ’ αυτοκίνητα και όρμησαν στα σπίτια της μικρής κοινότητας. Έβγαλαν όλους τους κατοίκους από τα σπίτια τους – άντρες, γυναίκες, παιδιά – και τους συγκέντρωσαν στη μικρή πλατεία. Στο μεταξύ, σε ένα σπίτι βρέθηκε το σακάκι ενός αλεξιπτωτιστή με μια τρύπα από σφαίρα στην πλάτη. Ο Trebes, αφού το εξέτασε, έδωσε εντολή να κάψουν το σπίτι. Ένας άντρας παραδέχτηκε ότι είχε σκοτώσει γερμανό αλεξιπτωτιστή, αλλά δεν ήταν δυνατόν να καταδικάσουμε κανέναν από τους άλλους για εγκλήματα ή λαφυραγωγία και ως εκ τούτου πρότεινα στον Trebes να μην προβεί στην εκτέλεση του σχεδίου και να μας δώσει εντολή να επιστρέψουμε παίρνοντας εκείνον τον άντρα μαζί μας. Όμως εκείνος ξεχώρισε όλους τους άντρες από το πλήθος και δήλωσε στις γυναίκες – μέσω του διερμηνέα – ότι θα τους εκτελέσουν και ότι πρέπει να τους θάψουν μέσα σε δύο ώρες. Όταν ο Trebes γύρισε την πλάτη του για μερικά λεπτά κατάφερα να διευκολύνω εννέα άντρες να δραπετεύσουν. Κατόπιν ο Trebes έβαλε τους άντρες να σχηματίσουν ένα ημικύκλιο, έδωσε τη διαταγή του πυροβολισμού και σε περίπου δεκαπέντε δευτερόλεπτα όλα είχαν τελειώσει»
Δείτε φωτογραφίες:
Εις αιωνίαν μνήμην των εις Κοντομαρί Κυδωνίας άναδρως δολοφονηθέντων υπό του βαρβάρου και αιμοβόρου κατακτητού κατά την 2 Ιουνίου 1941.
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΓΕΩΡΓΙΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ
ΜΙΧΕΛΑΚΗΣ ΗΛΙΑΣ ΣΤΕΛΙΟΥ
ΦΙΛΙΠΠΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΕΜΜΑΝΝΟΥΗΛ
ΦΡΑΤΖΕΣΚΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗ
ΔΗΛΙΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗ
ΒΛΑΖΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
ΒΛΑΖΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
ΒΛΑΖΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΑΡΤΕΜΗΣ
ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΣ
ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ
ΣΑΡΡΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΣΦΥΡΙΔΑΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
ΚΑΛΟΓΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΑΡ.ΓΕΡ.ΓΕΩΡΓΙΛΑΣ (Μια από τις οικογένειες που είχε ανθρώπινες απώλειες στη σφαγή του Κοντομαρίου και έδωσε το ΑΙΜΑ ΤΗΣ γι’ αυτή τη χώρα ήταν και η οικογένειά μου)
Ο Ευάγγελος Μαρινάκης χρησιμοποίησε την εμφάνισή του στο TradeWinds Shipowners Forum για να παρουσιάσει μια εντυπωσιακή θέση σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ: ότι η καταβολή ενός τέλους διέλευσης στις χώρες που συνορεύουν με το στρατηγικό αυτό πέρασμα θα ήταν ένα πολύ καλύτερο αποτέλεσμα για τους πλοιοκτήτες από το να δουν τη θαλάσσια οδό να κλείνει — ή από τα χρόνια των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου που έχουν πληρώσει χωρίς να υπάρξει τελικά πόλεμος.
Το κλείσιμο των Στενών κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Κόλπο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν —το οποίο περιγράφηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας ως το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία— κυριάρχησε στη συζήτηση. Ο Μαρινάκης αποκάλυψε ότι ο όμιλος Capital έλαβε μια συνειδητή απόφαση να μείνει εντελώς εκτός της περιοχής.
«Τα πλοία μας, όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα μέσα και έξω από τα Στενά, δεν έχουν επηρεαστεί, επειδή ήμασταν αρκετά τυχεροί ώστε να μην έχουμε κάποιο σκάφος μέσα», είπε.
Όταν ρωτήθηκε αν αυτό ήταν προνοητικότητα ή τύχη, ήταν ειλικρινής:
«Όχι, όχι, ήταν συμπτωματικό το ότι δεν είχαμε πλοίο που να φορτώνει ή να ξεφορτώνει στην περιοχή. Και αυτό ήταν πολύ ευτυχές, διότι μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις δεν έχεις ένα πλοίο να μπαινοβγαίνει στον Αραβικό Κόλπο — ειδικά τα δεξαμενόπλοια ή τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containers) μας, τα οποία πάντα προσεγγίζουν εκεί».
Η επιλογή να ανασταλεί η εμπορική δραστηριότητα στην περιοχή, εξήγησε, αφορούσε τον κίνδυνο και όχι την ευκαιρία. «Πήραμε μια απόφαση ότι δεν θέλουμε να πλέουμε και να περνάμε από τα Στενά. Σε περίπτωση που συμβεί κάτι, ένα ατύχημα — δεν θα μπορούσαμε να αναλάβουμε έναν τέτοιο κίνδυνο».
Έχοντας πάρει θέση για την επαναλειτουργία
Καθώς κάθε μέρα φαίνεται να φέρνει μια τελική ειρηνευτική συμφωνία πιο κοντά και μετά να την απομακρύνει ξανά, ο Μαρινάκης δήλωσε ότι ο όμιλος είναι έτοιμος να κινηθεί τη στιγμή που θα αρχίσει η ροή των φορτίων.
«Έχουμε πολλά πλοία που δραστηριοποιούνται εμπορικά κοντά στον Αραβικό Κόλπο. Κάνουμε εμπόριο εκεί με σημαντικές εκπτώσεις προκειμένου να πάρουμε θέση — να βρισκόμαστε τρεις, τέσσερις, πέντε ημέρες μακριά από αυτόν. Άλλα πλοία δραστηριοποιούνται στην Ινδία, άλλα στην Ανατολική Αφρική ή ακόμη και στην περιοχή της Σιγκαπούρης, και απέχουμε από τρεις έως 10 ημέρες από τον Κόλπο. Έτσι, σε περίπτωση που έχουμε μια ειρηνευτική συμφωνία και, μετά από λίγο, το φορτίο αρχίσει να κινείται, θα είμαστε εκεί. Αυτό είναι το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε».
Ωστόσο, «προσγείωσε» τις ελπίδες για μια «χρυσή εποχή» στους ναύλους μόλις επαναλειτουργήσουν τα Στενά. «Δυστυχώς, ιστορικά στη ναυτιλία, όταν έχουμε μεγάλες προσδοκίες, αντιμετωπίζουμε τις μεγαλύτερες κρίσεις», είπε. «Φυσικά υπάρχει προσδοκία — είναι φυσιολογικό, επειδή πολλά αποθέματα σχεδόν εξαντλούνται, και είναι λογικό να πιστεύουμε ότι μόλις υπογραφεί αυτή η συνθήκη, όλοι θα σπεύσουν να ανεφοδιαστούν. Η γνώμη μου είναι ότι πρέπει να βρισκόμαστε εκεί στην περιοχή, αλλά ίσως να μην δούμε τα ποσοστά ναύλων (freight rates) που έχουμε στο μυαλό μας. Θα είναι κάτι που θα χτιστεί αργά και συντηρητικά. Έχουμε 이미 μια πολύ καλή αγορά και δεν νομίζω ότι θα δούμε κανέναν από τους τρελούς αριθμούς που είδαμε όταν ξεκίνησε ο πόλεμος».
Όσον αφορά τις τιμές του πετρελαίου, δήλωσε ότι η αγορά άντεξε καλύτερα από ό,τι φοβούνταν πολλοί. «Θα είναι πολύ ακριβό να γίνει ανεφοδιασμός στα 90 δολάρια το βαρέλι. Αλλά το πετρέλαιο στα 90, με όλα αυτά που συμβαίνουν, είναι ακόμα αρκετά διαχειρίσιμο. Κάποιος θα πίστευε ότι, με τα Στενά κλειστά τώρα για πάνω από 70 ημέρες, θα αντιμετωπίζαμε μια τιμή βαρελιού 120, 130, 140».
Έριξε μάλιστα στο τραπέζι την ιδέα των τελών διέλευσης προς τις χώρες που συνορεύουν με το στρατηγικό πέρασμα. «Ακόμα κι αν έπρεπε να πληρώσουμε ένα τέλος, θα ήταν πολύ καλύτερο από το να έχουμε τα Στενά κλειστά. Και πρέπει να θυμόμαστε ότι όλα αυτά τα χρόνια πληρώνουμε επιπλέον έξοδα “πολεμικού κινδύνου” χωρίς να υπάρχει πόλεμος. Αν υπολογίσετε πόσα χρήματα έχουμε πληρώσει μέχρι τώρα, πλέοντας μέσα και έξω από τον Κόλπο ή στην Ερυθρά Θάλασσα χωρίς πραγματικό πόλεμο, θα ήταν προτιμότερο να πληρώσουμε ένα τέλος 100.000 ή 200.000 δολαρίων, ανάλογα με το μέγεθος του φορτίου και του πλοίου, και να μην έχουμε όλη αυτή την ταλαιπωρία».
Οι νέες ναυπηγήσεις και ο «σκοτεινός στόλος»
Ο Μαρινάκης υπεραμύνθηκε των μεγάλων δεσμεύσεων του ομίλου για νέες ναυπηγήσεις στο κινεζικό ναυπηγείο Hengli, επισημαίνοντας τον γηρασμένο παγκόσμιο στόλο και την κλίμακα της «σκιώδους χωρητικότητας» (shadow tonnage) στην αγορά.
«Αν αναλύσετε το προφίλ του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς αργού πετρελαίου, θα δείτε ότι είναι ο παλαιότερος που είχαμε τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Επομένως, υπάρχει σίγουρα ανάγκη για νέα χωρητικότητα. Το δεύτερο πράγμα είναι ο σκοτεινός στόλος (dark fleet) — 850 πλοία, αλλά κατά τη γνώμη μου πάνω από 1.000. Έτσι, αν κοιτάξετε το ηλικιακό προφίλ από τη μία πλευρά και τον σκοτεινό στόλο από την άλλη, για το 2026, 2027, ακόμα και το 2028, χρειαζόμαστε πλοία. Εάν έχετε ένα πρόγραμμα νέων ναυπηγήσεων με άμεσες παραδόσεις, είστε σε πλεονεκτική θέση. Και μην ξεχνάτε ότι πουλήσαμε σημαντικό αριθμό μεταχειρισμένων VLCCs τους τελευταίους 18 μήνες. Είναι σοφό να τα αντικαταστήσουμε με νέα πλοία που είναι πολύ πιο φιλικά προς το περιβάλλον και καταναλώνουν πολύ λιγότερο».
Ήταν ασυνήθιστα εγκωμιαστικός για την προσπάθεια της οικογένειας Απόντε (Aponte), μέσω της MSC, να οικοδομήσει μια ισχυρή θέση στην αγορά των VLCC. «Η γνώμη μου είναι ότι ήταν μια πολύ έξυπνη κίνηση. Δεν υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις όπου μπορείς να μονοπωλήσεις μια αγορά υπεύθυνη για το 80% της μεταφοράς ενέργειας προς την Κίνα. Έκανα έναν γρήγορο υπολογισμό — όλα τα VLCCs που δραστηριοποιούνται σήμερα, συμπεριλαμβανομένου του σκοτεινού στόλου, αξίζουν περίπου 60 δισεκατομμύρια. Έτσι, με 10 δισεκατομμύρια μπορείς να μονοπωλήσεις αυτή την αγορά. Δεν υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις που μπορείς να κάνεις σε αυτό το μέγεθος με αυτού του είδους τα χρήματα. Ήταν μια λαμπρή κίνηση. Το μόνο ερώτημα είναι πώς θα καταφέρουν να διαχειριστούν εμπορικά τα πλοία από εδώ και πέρα».
Σχετικά με τη δυνατότητα επιλογής διπλού καυσίμου LNG (LNG dual-fuel optionality), την οποία υποστήριξε από νωρίς, παραδέχθηκε ότι η απόσβεση αργεί ακόμα. «Δεν είναι κακό ακόμα. Ίσως για μερικά χρόνια ακόμα να μην πληρωθούμε γι’ αυτό. Αλλά μακροπρόθεσμα, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου θα είναι αρκετά χαμηλές, θα αξίζει τον κόπο — και επιπλέον κερδίζεις τη μείωση των εκπομπών ρύπων. Το κύριο πλεονέκτημα, νομίζω, θα προέλθει από την τιμή του αερίου».
Ένα «παράθυρο» διάλυσης για τον σκοτεινό στόλο
Ο Μαρινάκης επανέλαβε το μακροχρόνιο αίτημά του για ένα «παράθυρο» διάλυσης (scrapping window) πλοίων στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις, χαιρετίζοντας τα πρώτα δείγματα κινητικότητας από τις αμερικανικές αρχές.
«Ήμουν από τους πρώτους που έκαναν εκστρατεία γι’ αυτό, και κάποιοι διαφώνησαν. Πίστευαν ότι αν επιτρέψεις σε ένα πλοίο του σκοτεινού στόλου να διαλυθεί για σκραπ και ο ιδιοκτήτης να εισπράξει τα χρήματα, βοηθάς τον ιδιοκτήτη. Αυτό δεν έχει κανένα νόημα. Αν υπολογίσετε το κόστος σκραπ —περίπου 500 με 550 δολάρια ανά τόνο εκτοπίσματος άδειου πλοίου (light weight), είτε πρόκειται για δεξαμενόπλοιο MR, είτε για Aframax ή Suezmax— μιλάμε για 5 έως 15 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Αυτά είναι λιγότερα από όσα βγάζουν αυτοί οι ιδιοκτήτες σε ένα μόνο ταξίδι. Επομένως, δεν βοηθάς αυτούς· βοηθάς τον εαυτό σου να απαλλαγεί από τον σκοτεινό στόλο. Εάν έχουν το κίνητρο να πουλήσουν πλοία εντός μιας προθεσμίας των επόμενων τριών ή τεσσάρων μηνών, νομίζω ότι θα δούμε τουλάχιστον 20% μείωση στον σκοτεινό στόλο. Θα ήθελα να δω άδεια όχι για τέσσερα πλοία, αλλά για εκατό πλοία».
«Τιμωρούμε τους εαυτούς μας»
Τα πιο σκληρά του λόγια τα φύλαξε για την ευρωπαϊκή πολιτική κυρώσεων.
«Όπως έχω πει και στο παρελθόν —και πάλι, πολλοί άνθρωποι διαφώνησαν— οι κυρώσεις που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο ρωσικό πετρέλαιο είναι εντελώς λανθασμένες και δεν βλάπτουν την κυβέρνηση Πούτιν. Βλάπτουν τον Ευρωπαίο καταναλωτή. Στις ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτρέπεται να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, ενώ οι Ινδοί, οι Κινέζοι και οι Σαουδάραβες το αγοράζουν με σημαντική έκπτωση. Και μετά εμείς οι Ευρωπαίοι πηγαίνουμε στα διυλιστήριά τους και αγοράζουμε τα πετρελαιοειδή σε τιμές στα ύψη. Έχει αυτό το πράγμα κάποιο νόημα; Εάν θέλουν να επιβάλουν σοβαρές κυρώσεις, θα πρέπει να αποκλείσουν κάθε αποστολή από τη Ρωσία προς τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτή είναι μια σωστή κύρωση. Εάν οι κυρώσεις ισχύουν μόνο για τον μισό κόσμο, ή μόνο για την Ευρώπη, τιμωρούμε τους εαυτούς μας. Είναι τόσο απλό».
Ήταν εξίσου ωμός σχετικά με το περιβαλλοντικό ρίσκο του να επιτρέπεται σε υποδεέστερης ποιότητας χωρητικότητα να λειτουργεί στα ανοικτά των ευρωπαϊκών ακτών. «Πώς μπορούμε να αντέξουμε να αφήνουμε σκοτεινούς στόλους να λειτουργούν δίπλα στα νησιά μας, στις ακτογραμμές μας —στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στην Ισπανία, στη Γαλλία— και να αναλαμβάνουμε έναν τέτοιο περιβαλλοντικό κίνδυνο με πλοία που δεν έχουν συντήρηση, με εντελώς ανειδίκευτα πληρώματα και χωρίς ασφάλιση; Τους επιτρέπουμε να πλέουν και να περνούν 10 μίλια από τα σπίτια μας, από τις παραλίες μας, σε όλη την Ευρώπη, και οι κυβερνήσεις δεν κάνουν τίποτα».
Το επιχείρημα υπέρ της ελληνικής ναυτιλίας
Αυτό τον οδήγησε σε ένα ευρύτερο επιχείρημα σχετικά με το γιατί η ελληνική ναυτιλία πετυχαίνει επιδόσεις πολύ μεγαλύτερες από το πραγματικό της μέγεθος.
«Η Ελλάδα είναι μια πολύ μικρή χώρα, μια φτωχή χώρα, όπως θα την περιέγραφα, αλλά κάνουμε όλα αυτά τα θαύματα στη ναυτιλία. Γιατί; Επειδή δεν υπάρχει κυβερνητική παρέμβαση. Ανταγωνιζόμαστε σε όλο τον κόσμο με ελευθερία και έχουμε καταφέρει αυτά που συζητάμε κάθε μέρα. Όπου η κυβέρνηση είναι μακριά, υπεραποδίδουμε. Όπου η κυβέρνηση αναμειγνύεται, βλέπετε ένα μεγάλο πρόβλημα. Είναι τόσο απλό».
«Πιο σημαντική από ποτέ άλλοτε»
Ο Μαρινάκης έκλεισε με μια αισιόδοξη νότα σχετικά με τη θέση του κλάδου σε έναν ασταθή κόσμο.
«Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι —όχι επειδή ασχολούμαστε με τη ναυτιλία και έχουμε ναυπηγήσει έναν αριθμό πλοίων και έχουμε σημαντικό μέγεθος σε εννέα διαφορετικούς τομείς, αλλά επειδή όλα όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια, με όλα αυτά τα γεωπολιτικά γεγονότα, στο τέλος της ημέρας βοηθούν τον κλάδο μας να αναπτυχθεί και να γίνει πιο σημαντικός στον κόσμο από ποτέ άλλοτε. Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για τους πλοιοκτήτες και για τις κυβερνήσεις που χρειάζονται ενεργειακή απόδοση και ενεργειακή ασφάλεια να αναπτύξουν περαιτέρω τη σχέση τους — ώστε να είμαστε εκεί όποτε μας χρειάζονται, να μεταφέρουμε ενέργεια και όλα τα υλικά που χρειαζόμαστε για την καθημερινή μας ζωή. Ο ρόλος της ναυτιλίας είναι πιο σημαντικός από ποτέ άλλοτε, και γι’ αυτό πρέπει να νιώθουμε πολύ πιο υπεύθυνοι για όσα κάνουμε και να αποδίδουμε όσο καλύτερα μπορούμε».
Στην εκδήλωση της Μασούτης Α.Ε που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων παρουσίας της εταιρείας στην ελληνική αγορά, έδωσε το παρών ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής με τον οποίο ο αντιπρόεδρος της ΝΔ συνομίλησε στο περιθώριο της εκδήλωσης και φωτογραφήθηκε μαζί του.
Το πιο αξιοσημείωτο ενσταντανέ πάντως της βραδιάς ήταν η… ταξιθεσία καθώς ο υπουργός Υγείας βρέθηκε να κάθεται στο ίδιο τραπέζι με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη (ο οποίος πρόσφατα κατέθεσε μήνυση και αγωγή εναντίον του υπουργού υγείας) αλλά και με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου με την οποία ο Άδωνις Γεωργιάδης έχει πάμπολλες φορές ανταλλάξει μύδρους τόσο στη Βουλή όσο και σε συνεντεύξεις τους με τον Γεωργιάδη να αφήνει και υπόνοιες για την ψυχική υγεία της
Η άβολη στιγμή αποτυπώθηκε στο φωτογραφικό στιγμιότυπο που ανέβασε ο υπουργός Υγείας στην πλατφόρμα Χ: Ο κ. Γεωργιάδης συνομιλεί με τον Τάκη Θεοδωρικάκο, ακριβώς απέναντί του η Ζωή Κωνσταντοπούλου κοιτά αλλού, ενώ στη μέση ο Νίκος Ανδρουλάκης μοιάζει εξίσου αμήχανος.
Οι Γεωργιάδης, Ανδρουλάκης και Κωνσταντοπούλου δεν αντάλλαξαν ούτε μια κουβέντα κατά της διάρκεια της βραδιάς – παρότι κάθονταν σε απόσταση εκατοστών.
Το μεζεδοπωλείο “Το Στενό” αντί για Coca – Cola σερβίρει… Gaza Cola. Όπως ενημερώνει σε σχετική ανάρτηση πρόκειται για προϊόν παρεμφερές της Coca – Cola, όμως όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις “διατίθενται για τη χρηματοδότηση της ανακατασκευής δομών υγείας στη Λωρίδα της Γάζας”
Όπως αναφέρεται στη σελίδα της Gaza Cola:
Η Gaza Cola γεννήθηκε από την ανάγκη να προσφερθεί στους ανθρώπους μια επιλογή – μια επιλογή που υπερασπίζεται τη ζωή έναντι του θανάτου.
Η Gaza Cola αφορούσε αποκλειστικά τους απλούς ανθρώπους που ήθελαν να κάνουν κάτι εξαιρετικό. Να απλώσουν το χέρι από όπου κι αν βρίσκονταν και να χτίσουν ένα νοσοκομείο στη Γάζα. Και μετά ένα άλλο. Και μετά να ανοικοδομήσουν την Παλαιστίνη.
Με ένα κουτάκι Gaza Cola, με το 100% του κέρδους να επιστρέφει στην πατρίδα – αυτό κάνουμε ήδη.
Η Gaza Cola είναι ένα εργαλείο αλλαγής, ένα άλογο με φτερά που ενδυναμώνει κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί να πει όχι στη γενοκτονία, όχι στο απαρτχάιντ, όχι στην κατοχή. Θέλουμε ελευθερία, ζωή και δικαιοσύνη.
Το όραμά μας είναι να δημιουργήσουμε ένα εμπορικό σήμα (brand) που οι άνθρωποι αγαπούν και εμπιστεύονται, ένα σήμα που αντανακλά τη δέσμευσή μας για θετική αλλαγή. Στόχος μας είναι να παρέχουμε ποιοτικά προϊόντα, υιοθετώντας παράλληλα ηθικές αξίες, βιώσιμες πρακτικές και έναν βαθύ σεβασμό για την πολιτιστική κληρονομιά. Ο τελικός μας στόχος είναι να εμπλουτίσουμε ζωές, να προωθήσουμε το δίκαιο εμπόριο και να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη των κοινοτήτων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο.
Πιστεύουμε στο να χτίζουμε για να ακμάζουμε, όχι στο να καταστρέφουμε για να πετύχουμε. Η Gaza Cola είναι μια περήφανη παλαιστινιακή πρωτοβουλία – 100% σχεδιασμένη, παραγόμενη και διοικούμενη από μια αφοσιωμένη ομάδα που έχει δεσμευτεί να προωθεί τον παλαιστινιακό πολιτισμό, τις αξίες και το ηθικό εμπόριο παγκοσμίως.
Η εταιρεία μας πρεσβεύει την ενότητα, τη συμπερίληψη και τη συνεργασία. Παρόλο που επιδιώκουμε με πάθος να προσεγγίσουμε ένα παγκόσμιο κοινό, παραμένουμε πιστοί στις παλαιστινιακές μας ρίζες, υιοθετώντας τις αξίες του σεβασμού, της δικαιοσύνης και της κοινωνικής ευθύνης.
Τη διακοπή της διαδικασίας μίσθωσης των παραλιών Πορί και Ιταλίδα στο Άνω Κουφονήσι διέταξε το υπουργείο Οικονομικών.
Με έγγραφό της προς την Κτηματική Υπηρεσία Πειραιώς και Νήσων, η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Περιουσίας Αντιγόνη Γιαννακάκη ζήτησε από την υπηρεσία να απέχει από κάθε άλλη ενέργεια, βάζοντας έτσι τέλος στην υπόθεση.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Καθημερινής η υπηρεσία είχε ξεκινήσει τη διαδικασία για τη μίσθωση 500 τ.μ. σε καθεμία από τις δύο παραλίες, μετά από αίτημα που κατέθεσε ενδιαφερόμενος ιδιώτης. Με δεδομένο ότι το νησί ανήκει ολόκληρο στο δίκτυο Natura 2000, είχε γνωμοδοτήσει θετικά στην παραχώρηση (μόνο για τις ξαπλώστρες, αλλά όχι και για τις καντίνες) και ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ο οργανισμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τις προστατευόμενες περιοχές.
Η απόφαση κοινοποιήθηκε στο δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων ο οποίος αντέδρασε έντονα προς το υπουργείο, ζητώντας να διακοπεί η διαδικασία.
Το αίτημα αυτό επανακατατέθηκε και χθες από τον δήμαρχο Δημήτρη Λιανό, σημειώνοντας ότι ο Δήμος ζητά να μην επιτραπεί καμία ανάλογη μίσθωση ακτής σε κανένα από τα νησιά των Μικρών Κυκλάδων (Κουφονήσι, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Δονούσα), που είναι στο σύνολό τους περιβαλλοντικά και αρχαιολογικά προστατευόμενες περιοχές.
Οπως σημειώνει ο Δήμος, «η τοποθέτηση μόνιμης ή ημιμόνιμης δομής, όπως μιας καντίνας, είναι καταφανώς ασυμβίβαστη με το χαρακτήρα και το φυσικό τοπίο της περιοχής».
Σημειώνεται ότι οι δήμοι δεν έχουν από τη νομοθεσία αποφασιστικό λόγο, στο κατά πόσο πρέπει μια ακτή να μισθωθεί ή όχι για ομπρελοκαθίσματα, αλλά αυτή είναι μια απόφαση που λαμβάνεται κεντρικά από το αρμόδιο υπουργείο (που «τρέχει» και τη διαδικασία δημοπράτησης).
Η αποκάλυψη του Τζάρετ Κούσνερ, γαμπρού του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και πρώην κυβερνητικού στελέχους, για τον τρόπο με τον οποίο ανακάλυψε έναν “απομονωμένο ιδιωτικό παράδεισο” στην καρδιά της Μεσογείου, φέρνει στο φως το παρασκήνιο των επενδυτικών του κινήσεων στην Αλβανία. Μια ιδιωτική συνάντηση με τον Αλβανό Πρωθυπουργό Έντι Ράμα, πάνω στη θαλαμηγό του γνωστού επιχειρηματία Νατ Ρότσιλντ, αποτέλεσε την αφετηρία για μια σειρά αναπτυξιακών σχεδίων.
Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι το μέρος που ανακάλυψε και για το οποιο έκανε σχέδια δεν ήταν τελικώς κάποιος ανεξερεύνητος “ιδιωτικός παράδεισος” αλλά προστατευόμενη περιοχή NATURA και μία από τις πιο αγαπημένες περιοχές των Αλβανών. Το αποτέλεσμα; Οι Αλβανοί ξεσηκώθηκαν με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα να προσπαθεί να μαζέψει τα ασυμμάζευτα.
Το ταξίδι ξεκίνησε από το Μαυροβούνιο με προορισμό την Κέρκυρα, περιλαμβάνοντας ενδιάμεσα μια ολιγοήμερη στάση στις ακτές της Αλβανίας. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκεί, ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, επισκέφθηκε τη θαλαμηγό του Ρότσιλντ για μια ιδιωτική συνάντηση με τον Κούσνερ.
Ακολουθεί όσα είπε ο Τζάρες Κούσνερ:
Ήμουν σε διακοπές αφότου αποχωρήσαμε από την κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2021. Ήμασταν στο σκάφος του φίλου μας, Νατ Ρότσιλντ (Nat Rothschild)· μας παρέλαβαν από το Μαυροβούνιο, ξεκινήσαμε να πλέουμε προς την Κέρκυρα και καταλήξαμε να περάσουμε μερικές μέρες στην Αλβανία.
Ένα βράδυ κατά τη διάρκεια της διαμονής μας, ο Πρωθυπουργός Έντι Ράμα (Edi Rama) ήρθε στο σκάφος. Δεν τον είχα συναντήσει όσο ήμουν στην κυβέρνηση, αλλά εντυπωσιάστηκα απίστευτα από το όραμά του για την Αλβανία. Εκείνη την εποχή, πραγματικά δεν ήξερα τίποτα για τη χώρα. Δεν καταλάβαινα την ιστορία της, ούτε πώς το σκοτάδι του κομμουνισμού και δεκαετίες κακής ηγεσίας είχαν αφήσει το έθνος εντελώς υπανάπτυκτο.
Όταν ο Έντι ανέλαβε καθήκοντα, έφερε μαζί του ένα μοναδικό υπόβαθρο. Ένα από τα πράγματα που με προσέλκυσαν στο στυλ ηγεσίας του ήταν ότι δεν ήταν απλώς ένας εξαιρετικά ικανός πολιτικός και ένας έξυπνος, ισχυρός ηγέτης — ήταν επίσης καλλιτέχνης. Σκέφτηκα ότι θα ήταν συναρπαστικό να δω τι θα μπορούσε να γίνει μια χώρα που πραγματικά καθοδηγείται και διαμορφώνεται από έναν καλλιτέχνη, ειδικά από κάποιον με εκπληκτικό γούστο και τεράστια δημιουργικότητα. Είχα γοητευτεί εντελώς από αυτή την ιδέα.
Προτού συνεχίσουμε τελικά για την Κέρκυρα, σταματήσαμε στο Βουθρωτό (Butrint), το οποίο ήταν ένας εντυπωσιακός αρχαιολογικός και φυσικός χώρος. Πραγματικά αναδείκνυε τις ακατέργαστες δυνατότητες της χώρας. Υπήρχε τόση καθηλωτική ομορφιά — το νερό ήταν απίστευτο, και κάναμε πολύ κολύμπι και πεζοπορία. Η Αλβανία διέθετε μεγαλοπρεπή φυσικά τοπία, κι όμως ένιωθες ότι ήταν ένα μέρος που ο υπόλοιπος κόσμος ούτε γνώριζε ούτε καταλάβαινε. Μετά από εκείνο το ταξίδι, δεν το σκέφτηκα πολύ για περίπου έναν χρόνο.
Περίπου έναν χρόνο αργότερα, αρχίσαμε να εξετάζουμε ευκαιρίες για ακίνητα και ανάπτυξη στα Βαλκάνια. Είπα στον συνεργάτη που ηγούνταν αυτής της προσπάθειας:
«Ξέρεις κάτι; Ας πάμε κάτω στην Αλβανία. Είχα μια τόσο υπέροχη εμπειρία εκεί. Πήγαινε να ρίξεις μια ματιά και δες αν υπάρχει κάτι που αξίζει να κυνηγήσουμε».
Μας τράβηξε αμέσως το ενδιαφέρον ο Αυλώνας (Vlorë), όπου η κυβέρνηση κατασκεύαζε ένα νέο διεθνές αεροδρόμιο. Προφανώς, μια χώρα πρόκειται να χτίσει ένα παραθαλάσσιο αεροδρόμιο στην ακριβή τοποθεσία που πιστεύει ότι είναι η πιο όμορφη και γεμάτη δυνατότητες. Πήγαμε εκεί, εξερευνήσαμε την περιοχή και καταφέραμε να βρούμε μερικές απολύτως απίστευτες ευκαιρίες. Ολόκληρο αυτό το εγχείρημα γεννήθηκε από ένα αληθινό πάθος και μια επιθυμία να χτίσουμε κάτι πραγματικά μοναδικό στην περιοχή.
Jared Kushner admits his friend Nat Rothschild was the one who helped him find his new off-the-grid private island in the middle of the Mediterranean while he was on his boat on vacation.
Kushner says he had a private meeting with Albania’s Prime Minister on Rothschild’s boat.… pic.twitter.com/qKxA519bZO
Η επίσημη είσοδος της Μαρίας Καρυστιανού στην ενεργό πολιτική σκηνή μέσω της ίδρυσης του κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» σηματοδοτεί μια νέα παράμετρο στο εγχώριο πολιτικό ανάγλυφο, με τις πρώτες δημοσκοπήσεις να καταγράφουν ήδη αξιοσημείωτα ποσοστά αποδοχής. Σε εκτενή συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Πέτρο Κουσουλό, η κ. Καρυστιανού ανέλυσε την πολιτική ταυτότητα του φορέα της, παρουσίασε τις προγραμματικές θέσεις για την οικονομία, το μεταναστευτικό και τη δικαιοσύνη, ενώ απάντησε με στοιχεία στις επικρίσεις περί των οικονομικών πόρων της πρώτης δημόσιας εκδήλωσης του κινήματος. Παράλληλα, έθεσε σαφείς διαχωριστικές γραμμές απέναντι στο υφιστάμενο κοινοβουλευτικό σύστημα, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με παραδοσιακούς πολιτικούς σχηματισμούς.
Η μετάβαση από το πεδίο της διαμαρτυρίας στην οργανωμένη πολιτική
Η απόφαση για τη συγκρότηση ενός αυτόνομου πολιτικού φορέα υπήρξε, σύμφωνα με την κ. Καρυστιανού, αποτέλεσμα της διαπίστωσης ότι οι θεσμικές δικλείδες για την απονομή δικαιοσύνης στην υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών εμφάνισαν σοβαρά ελλείμματα. Η ίδια εξήγησε ότι η μετακίνησή της στην ενεργό πολιτική δεν αποτελεί απομάκρυνση από τον αρχικό της στόχο, αλλά μια αναγκαία αλλαγή επιπέδου δράσης.
Περιγράφοντας τα κίνητρά της, η πρόεδρος του κινήματος δήλωσε:
«Εγώ βγήκα στους δρόμους και παραμένω σε αυτούς με βασικό σκοπό τη δικαίωση της κόρης μου. Στην πορεία, όμως, συνειδητοποίησα ότι αυτό δεν μπορεί να αφορά μόνο τα Τέμπη και μόνο τη δική μου υπόθεση. Το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, η λειτουργία ενός κράτους δικαίου και η ασφάλεια στις μεταφορές μάς αφορούν όλους. […] Άφησα την “εξέδρα” από την οποία φώναζα και κατέβηκα κάτω στο πεδίο για να δώσω τον αγώνα μου από μέσα.»
Η κ. Καρυστιανού προσδιόρισε τη χρονική στιγμή της οριστικής της απόφασης γύρω στον Οκτώβριο με Νοέμβριο, έπειτα από τις διαπιστώσεις της σχετικά με τις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημείωσε, ενεργοποίησε το «πατριωτικό της φιλότιμο», οδηγώντας την στο συμπέρασμα ότι η χώρα οφείλει να επιλύει τα προβλήματά της εσωτερικά και να λειτουργεί σωστά, χωρίς να αναζητείται διαρκώς δικαίωση στο εξωτερικό. Αναφορικά με τις εσωτερικές της διεργασίες, αποκάλυψε πως η αρχική συζήτηση έγινε πνευματικά με την αποβιώσασα κόρη της, Μάρθη, ενώ ο γιος της εξέφρασε αρχικά επιφυλάξεις, φοβούμενος τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και τις κατηγορίες περί σκοπιμότητας, τις οποίες η ίδια απέρριψε.
Πολιτική ταυτότητα, δημοσκοπικά δεδομένα και κοινωνική σύνθεση
Απαντώντας στο θεωρητικό ερώτημα εάν το κίνημα θα υπήρχε σε περίπτωση που είχε αποδοθεί άμεση δικαιοσύνη για τα Τέμπη, η κ. Καρυστιανού διευκρίνισε ότι υπό κανονικές συνθήκες η ίδια θα βρισκόταν στο ιατρείο της στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, υποστήριξε ότι οι δυσλειτουργίες που παρατηρούνται σε οργανισμούς όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ ή στη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης επιβεβαιώνουν την απουσία κράτους δικαίου, το οποίο αποτελεί και το κύριο όραμα του φορέα της. Σχετικά με το προσωπικό της παρελθόν, δήλωσε ότι ήταν πάντα πολιτικοποιημένη, αλλά λόγω της απογοήτευσης που ένιωθε από τη στάση των κομμάτων, το τελευταίο διάστημα είχε επιλέξει την αποχή από τις κάλπες.
Σχολιάζοντας τις δημοσκοπήσεις που φέρνουν το κίνημα στην τρίτη ή τέταρτη θέση, η κ. Καρυστιανού αναγνώρισε τη συμβολή των συγγενών των θυμάτων και του κοινού, τονίζοντας τη δέσμευσή της για τη διατήρηση του ηθικού πλεονεκτήματος του φορέα. Χαρακτήρισε το κίνημα ως ένα ετερόκλητο σύνολο ανθρώπων με διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές αφετηρίες και ιδεολογίες, οι οποίοι ενώθηκαν για την επίλυση κοινών προβλημάτων, έχοντας επεξεργαστεί θέσεις για την ακρίβεια, το στεγαστικό, τα funds και το δημογραφικό.
Όσον αφορά τις πολιτικές ταμπέλες που της αποδίδονται, ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Το πιο ωραίο το άκουσα χθες: με αποκάλεσαν την “πρώτη ακροδεξιά κομμουνίστρια”! Είναι λογικό να έχει μπερδευτεί το σύστημα, γιατί θέλει οπωσδήποτε να μας φορέσει μια έτοιμη ταμπέλα, αλλά δεν μπορεί. Εμείς δημιουργούμε μια δική μας ταμπέλα, όπου στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος.»
Διαφάνεια πόρων και η απάντηση στον Άδωνι Γεωργιάδη
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα οικονομικά δεδομένα του κινήματος, κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, για τη δημοσιοποίηση των πόρων της εκδήλωσης στη Θεσσαλονίκη. Η κ. Καρυστιανού απάντησε κατηγορηματικά ότι δεν υφίστανται χορηγοί ή επιχειρηματικά συμφέροντα πίσω από την πρωτοβουλία.
«Η εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη ήταν πολύ απλή και πληρώθηκε εξ ολοκλήρου από εμένα, από το προσωπικό μου εισόδημα. Δεν έχω χορηγούς και νομίζω αυτό φάνηκε, καθώς η εκδήλωση ήταν ανθρώπινη και απλή. Το κόστος ήταν γύρω στις 18.000€ και όλα τα τιμολόγια θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα μας. Ελπίζω το παράδειγμά μας να το ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα κόμματα.»
Η ίδια πρόσθεσε ότι ουδείς επιχειρηματίας την έχει προσεγγίσει για οικονομική ενίσχυση, συμπληρώνοντας ότι οι μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες αντιλαμβάνονται ποιοι χώροι είναι δεκτικοί σε τέτοιου είδους προσεγγίσεις και ποιοι όχι.
Οι τρεις νομοθετικές προτεραιότητες και το περιστατικό στην Κάσο
Ερωτηθείσα για τις πρώτες κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες που προτάσσει η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», η κ. Καρυστιανού προσδιόρισε τρεις συγκεκριμένους άξονες:
Δικαιοσύνη και Κράτος Δικαίου: Θέσπιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, κατάργηση του άρθρου 86 περί ακαταδίωκτου των υπουργών και ανεξαρτητοποίηση των Αρχών από τον κυβερνητικό διορισμό.
Ανάπτυξη και Κοινωνικό Κράτος: Εισαγωγή διαφάνειας στον τρόπο λειτουργίας της διακυβέρνησης, με έμφαση στο ασφαλιστικό σύστημα και τη μισθοδοσία.
Εθνικά Θέματα: Νομοθετικές παρεμβάσεις για τα εθνικά ζητήματα, τα οποία χαρακτήρισε εξαιρετικά επιβαρυμένα.
Εξειδικεύοντας τη θέση της για τα εθνικά θέματα, η κ. Καρυστιανού αναφέρθηκε στο πρόσφατο περιστατικό της πόντισης καλωδίου στην Κάσο, όπου η παρουσία τουρκικών πλοίων οδήγησε σε παρεμπόδιση των εργασιών εντός ελληνικού χώρου. Επέκρινε την κυβερνητική στάση περί «ήρεμων νερών» καθώς και τη «χλιαρή» αντίδραση της αντιπολίτευσης, ενώ ξεκαθάρισε τη δική της προσέγγιση: «Όχι, κύριε Κουσουλέ, εγώ απλώς δεν θα έφευγα. Από ελληνικό χώρο δεν μπορείς να φεύγεις. Αν φύγεις, σημαίνει ότι εγκαταλείπεις και προδίδεις τη χώρα σου, σημαίνει ότι απεμπολείς την ελληνική κυριαρχία».
Προτάσεις για πλειστηριασμοί, μεταναστευτικό και απόρριψη συνεργασιών
Στο πεδίο της οικονομίας και της προστασίας των δανειοληπτών, το κίνημα εισηγείται την υποχρεωτική διαφάνεια στο τίμημα αγοράς των κόκκινων δανείων από τα funds, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει το ακριβές ποσό εξαγοράς και να διαθέτει τα κατάλληλα νομικά εργαλεία για διαπραγμάτευση με βάση την οικονομική του κατάσταση. Για το μεταναστευτικό, η πολιτική του κινήματος κινείται δύο πυλώνες:
Προστασία των Συνόρων: Όπως είπε: “Είναι εθνικό και δημοκρατικό καθήκον να προφυλάσσουμε τα σύνορά μας. Ένα σοβαρό κράτος δεν επιτρέπει σε οποιονδήποτε να εισέρχεται χωρίς έλεγχο. Παράλληλα, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στους διακινητές που εμπορεύονται τον ανθρώπινο πόνο. Απαιτούμε επίσης την άμεση εμπλοκή και οικονομική βοήθεια της Ευρώπης, καθώς και τον αυστηρό έλεγχο των ΜΚΟ που διαχειρίζονται τεράστια ποσά.”
Ανθρωπισμός και Διεθνές Δίκαιο: Τόνισε ότι: “Οι θάλασσές μας δεν μπορούν να γίνονται υγρός τάφος. Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, το δικαίωμα στη ζωή είναι πρωταρχικό. Οι άνθρωποι πρέπει να μεταφέρονται κάπου με ασφάλεια, να τους δίνονται οι πρώτες βοήθειες και στη συνέχεια να ακολουθείται ό,τι ορίζει ο νόμος.”
Καταλήγοντας, η κ. Καρυστιανού άσκησε κριτική στο πρόσφατο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, χαρακτηρίζοντας την εκδήλωσή του ως «γκλάμουρ» και εστιασμένη στο επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Σχολιάζοντας αναφορές περί πληθώρας κομμάτων, εξέφρασε την ενόχλησή της, θεωρώντας τες προσβολή προς τη Δημοκρατία. Απέκλεισε δε κάθε ενδεχόμενο πολιτικής σύγκλισης με τον κ. Τσίπρα, υπενθυμίζοντας ότι επί των ημερών του νομιμοποιήθηκε η δράση των funds και η σύμβαση για τα κόκκινα δάνεια.
Η κ. Καρυστιανού ξεκαθάρισε ότι η θέση αυτή αφορά το σύνολο του υφιστάμενου πολιτικού συστήματος:
«Δεν μπορούμε να συνεργαστούμε με το παλαιό σύστημα. Δεν θέλουμε να χάσουμε την ταυτότητά μας, η οποία χαρακτηρίζεται ακριβώς από το ότι είμαστε ένα πηγαίο, καθαρά κοινωνικό κίνημα απλών ανθρώπων που σηκώθηκαν από τον καναπέ. […] Μπορεί να τους σέβομαι ως φωτεινές εξαιρέσεις μέσα στο σκοτάδι της Βουλής, αλλά επειδή είπαμε ότι αυτό θα είναι ένα κίνημα καθαρά των πολιτών που δεν προέρχονται από κομματικούς σωλήνες, θα παραμείνουμε πιστοί σε αυτή μας τη δέσμευση.»
Συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά της άφιξης του ισραηλινού κρουαζιερόπλοιου «Crown Iris» πραγματοποίησαν το πρωί της Τετάρτης στο λιμάνι του Πειραιά η Ένωση Λιμενεργατών ΟΛΠ, σωματεία και συλλογικότητες. Οι διαδηλωτές, παρουσία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων και με μεγάλη παλαιστινιακή σημαία αναρτημένη στο λιμάνι, κατήγγειλαν τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ και τις πρόσφατες ενέργειες κατά του Global Sumud Flotilla, ενώ κάλεσαν την ελληνική κυβέρνηση να διακόψει κάθε συνεργασία με το Ισραήλ και να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου. Όπως τονίζουν οι λιμενεργάτες, «σε αυτές τις συνθήκες η σιωπή σημαίνει συνενοχή», ζητώντας «Ειρήνη με Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη».
Αντιμέτωποι με συγκέντρωση διαμαρτυρίας και μηνύματα αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό βρέθηκαν για ακόμη μία φορά οι επιβάτες του ισραηλινού κρουαζιερόπλοιου «Crown Iris» κατά την άφιξή του στο λιμάνι του Πειραιά, το πρωί της Τετάρτης.
Η Ένωση Λιμενεργατών ΟΛΠ, μαζί με σωματεία, οργανώσεις και συλλογικότητες, είχε απευθύνει κάλεσμα συγκέντρωσης στην πύλη Ε12 του λιμανιού, όπου κατέπλευσε το πλοίο, στο οποίο, σύμφωνα με τους διοργανωτές, επιβαίνουν και στρατιώτες των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF).
Στο σημείο αναπτύχθηκαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα κατά της γενοκτονίας στη Γάζα. Στο λιμάνι αναρτήθηκε επίσης μεγάλη παλαιστινιακή σημαία.
Σε ανακοίνωσή τους, οι λιμενεργάτες του ΟΛΠ δηλώνουν ότι «συντασσόμαστε με το κοινό αίσθημα αποτροπιασμού και καταδίκης της συνεχιζόμενης γενοκτονίας και εθνοκάθαρσης που υλοποιείται εντατικά από το Ισραηλινό κράτος στη Γάζα από τον Οκτώβρη του 2023. Οι λαοί σε όλο τον κόσμο διαδηλώνουν και απαιτούν άμεση κατάπαυση του πυρός και έναρξη διαπραγματεύσεων για τη δημιουργία Παλαιστινιακού κράτους σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ».
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι «οι πολεμικές επιχειρήσεις των Ισραηλινών Δυνάμεων μετρούν ήδη τις 80.000, ανάμεσα τους χιλιάδες μικρά παιδιά ενώ η γενοκτονία συνεχίζεται με 930 νεκρούς Παλαιστινίους, παρά την εκεχειρία του περασμένου Οκτώβρη. Τις προηγούμενες μέρες ο Νετανιάχου έδωσε εντολή για επέκταση της Ισραηλινής κατοχής από 53% στο 70% του εδάφους της Γάζας. Στο μεταξύ οι επιθέσεις του Ισρηλινού κράτους επεκτάθηκαν στον Λίβανο και στο Ιράν με τη συνδρομή των ΗΠΑ».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν και στις πρόσφατες ενέργειες του Ισραήλ σε βάρος των αποστολών αλληλεγγύης προς τη Γάζα, τονίζοντας ότι «οι δύο πρόσφατες πειρατείες των Ισραηλινών στον ειρηνικό στόλο αλληλεγγύης GLOBAL SUMUD FLOTILLA σε διεθνή ύδατα και χώρους ευθύνης για έρευνα και διάσωση της Ελλάδας και της Κύπρου αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου Νετανιάχου, μαζί με τους φασίστες υπουργούς του, συνεχίζουν να απαγορεύουν την διεθνή βοήθεια να φτάσει στην Γάζα, εξαθλιώνοντας τα περίπου δύο εκατομμύρια Παλαιστινίων παρά την παγκόσμια κατακραυγή».
Οι λιμενεργάτες καλούν την ελληνική κυβέρνηση να τερματίσει κάθε συνεργασία και διευκόλυνση προς το Ισραήλ και να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου που, όπως αναφέρουν, καταδικάζουν τη γενοκτονία. «Σε αυτές τις συνθήκες η σιωπή σημαίνει συνενοχή, εμείς δεν μένουμε σιωπηλοί και διαδηλώνουμε για να υπάρξει Ειρήνη με Δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη» καταλήγει η ανακοίνωσή τους.
