Σύντομη διακοπή κυκλοφορίας θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.), από τις 09:00 έως τις 11:00, στο πλαίσιο εργασιών τοποθέτησης μεταλλικής κατασκευής στην πεζογέφυρα Π3.
Η παρέμβαση θα εκτελεστεί στη χιλιομετρική θέση 38+080 του Β.Ο.Α.Κ., ανατολικά του οικισμού Λίμνης Κουρνά, στα Χανιά, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (Ο.Α.Κ. Α.Ε.).
Οι εργασίες εντάσσονται στο έργο «Βελτίωση Οδικής Ασφάλειας στο τμήμα Γεωργιούπολη – Πετρές του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.)», το οποίο υλοποιείται από τον Ο.Α.Κ. Α.Ε. με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των μετακινήσεων και τη βελτίωση των συνθηκών κυκλοφορίας στο συγκεκριμένο τμήμα του οδικού δικτύου.
Για την ασφαλή εκτέλεση των εργασιών θα απαιτηθεί διακοπή της κυκλοφορίας των οχημάτων και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας του Β.Ο.Α.Κ., σε χρόνο που θα καθοριστεί από τις ανάγκες της επέμβασης και υπό την εποπτεία των αρμόδιων αρχών.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών θα εφαρμοστεί η προβλεπόμενη εργοταξιακή σήμανση, ενώ θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας και την προστασία τόσο των διερχόμενων οδηγών όσο και του προσωπικού που θα εργάζεται στο έργο.
Ο Ο.Α.Κ. Α.Ε. ευχαριστεί το κοινό για την κατανόηση και καλεί τους οδηγούς να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή κατά τη διέλευσή τους από την περιοχή, συμμορφούμενοι με τις υποδείξεις της σήμανσης και των αρμόδιων οργάνων τροχαίας, συμβάλλοντας στην ασφαλή και ομαλή ολοκλήρωση των εργασιών.
Η Διαδημοτική Επιχείρηση Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΔΕΔΙΣΑ Α.Ε.) συμμετείχε με ενημερωτικό περίπτερο στην έκθεση Attica Green Expo 2026, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 27 έως τις 30 Μαΐου στο Κλειστό Ολυμπιακό Γήπεδο Tae Kwon Do στο Παλαιό Φάληρο.
Η Attica Green Expo αποτελεί έναν σημαντικό θεσμό ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κυρίως της μαθητευόμενης νεολαίας για το περιβάλλον, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κυκλική οικονομία, συγκεντρώνοντας φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οργανισμούς, εκπαιδευτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις από όλη τη χώρα. Παράλληλα, διοργανώνονται πάνελ θεματικών συζητήσεων και στρογγυλά τραπέζια για περιβαλλοντικά ζητήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Παναγιώτης Σημανδηράκης, Δήμαρχος Χανίων και Πρόεδρος του Δικτύου ΦοΔΣΑ, συμμετείχε σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πάνελ με εκπροσώπους φορέων των Περιφερειακών ΦΟΔΣΑ, αυτοδιοικητικά στελέχη και ειδικούς του χώρου, με θέμα «Η περιβαλλοντική μετάβαση σε τοπικό επίπεδο: προτεραιότητες, επιλογές και νέες ισορροπίες».
Ο κ. Σημανδηράκης επισήμανε την ανάγκη ορθολογικού σχεδιασμού και επιτάχυνσης χρηματοδοτήσεων για την ανάπτυξη υποδομών στη διαχείριση απορριμμάτων, προειδοποιώντας ότι η χώρα κινδυνεύει να χάσει μια κρίσιμη ευκαιρία για να πετύχει τους περιβαλλοντικούς της στόχους. Επιπλέον, εξέφρασε την αγωνία του για το χρηματοδοτικό «κενό» που μπορεί να προκύψει από την επιστροφή των τελών ταφής ύψους 600 εκατ. ευρώ στους δήμους, που εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, στελέχη της ΔΕΔΙΣΑ Α.Ε. (ΟΤΑ) ενημέρωναν, στο εκθεσιακό περίπτερο του φορέα, τους επισκέπτες για τις δράσεις, τις υπηρεσίες και τα προγράμματα Διαλογής στην Πηγή (ΔσΠ) που εφαρμόζονται στα Χανιά, καθώς και για τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης των πολιτών.
Έμφαση δόθηκε επίσης στην παρουσίαση των προϊόντων που παράγονται στο Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ) Χανίων, με επίδειξη του παραγόμενου εδαφοβελτιωτικού κόμποστ και του mulch (εδαφοκάλυμμα). Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τα χαρακτηριστικά και τις χρήσεις των προϊόντων αυτών, καθώς και για τη συμβολή τους στην κυκλική οικονομία.
Η συμμετοχή της ΔΕΔΙΣΑ Α.Ε. (ΟΤΑ) στην Attica Green Expo 2026 αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την εδραίωση συνεργασιών με φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και με Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης.
Η Περιφέρεια Κρήτης συμμετείχε για μία ακόμη χρονιά στην έκθεση «London Wine Fair» που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία των κρητικών οίνων σε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά fora του κλάδου.
Η έκθεση, η οποία λειτουργεί με επιτυχία πάνω από 40 χρόνια, αποτελεί μοναδικό γεγονός στην διεθνή προώθηση μεγάλων ποσοτήτων οίνου σε χονδρεμπόρους, διανομείς, μεγάλους εμπόρους, προμηθευτές και αλυσίδες super market. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μεγαλύτερες ποσότητες κρασιού από την Αυστραλία και τον Καναδά διακινούνται μέσω εταιρειών που έχουν την έδρα τους κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία.
Η φετινή διοργάνωση συγκέντρωσε περισσότερους από 10.000 επαγγελματίες επισκέπτες και πάνω από 400 διεθνείς εκθέτες, αποτελώντας μία από τις κορυφαίες εμπορικές εκθέσεις κρασιού στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ειδικοί του χώρου είχαν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν γευσιγνωσίες, να παρακολουθήσουν ομιλίες, masterclass και παρουσιάσεις σχετικά με τις καινοτομίες της οινικής βιομηχανίας.
Η Περιφέρεια Κρήτης συμμετείχε στην έκθεση με το Εθνικό περίπτερο. Την επιχειρηματική αποστολή πλαισίωσαν οινοποιοί από όλη την Κρήτη, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα εξαιρετικής ποιότητας Κρητικά κρασιά τους, σε ένα πολυσυλλεκτικό εμπορικό δίκτυο που διαμορφώνει τάσεις και προωθεί γεωγραφικές περιοχές και σήματα σε όλο τον πλανήτη.
Το περίπτερο της Περιφέρειας Κρήτης επισκέφτηκαν ο Πρέσβης της Ελλάδας στο Λονδίνο Ιωάννης Τσαούσης και η Γενική Σύμβουλος ΟΕΥ Β΄ Παρασκευή Καμπούρογλου. Ο Ιωάννης Τσαούσης είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τους παραγωγούς – οινοποιούς και ενθουσιάστηκε από την ιδιαίτερη ποιότητα των Κρητικών κρασιών που δοκίμασε.
Μάλιστα, με αφορμή την επίσκεψή του, ο Πρέσβης προσκάλεσε την αποστολή της Περιφέρειας Κρήτης στην εκδήλωση της Πρεσβείας της Ελλάδας στο Λονδίνο, η οποία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Προέδρου του Βρετανικού Κοινοβουλίου, αποτίοντας φόρο τιμής σε όσους πολέμησαν με ηρωισμό και αυταπάρνηση πριν από 85 χρόνια στα χώματα της Κρήτης.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης, σε δήλωσή του, τόνισε: «Οι δράσεις εξωστρέφειας της Περιφέρειας Κρήτης για τον Αγροδιατροφικό τομέα είναι συνεχείς για όλα τα ποιοτικά προϊόντα του τόπου μας. Η London Wine Fair είναι μία έκθεση στην οποία συμμετέχουμε ως Περιφέρεια από το 2019, με επιτυχημένα αποτελέσματα για τους οινοποιούς μας. Η Περιφέρεια στηρίζει τον Κρητικό Αμπελώνα και το Κρητικό κρασί εμπράκτως, όχι μόνο μέσα από δράσεις στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό».
Επικεφαλής της αποστολής της Περιφέρειας Κρήτης ήταν η Εντεταλμένη Περιφερειακή Σύμβουλος Χρύσα Χαριτάκη, ενώ μετείχαν τα στελέχη της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κρήτης Μαρία Γιαμπαζολιά και Κατερίνα Ξυδάκη.
Η συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στη London Wine Fair εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής ενίσχυσης της εξωστρέφειας των κρητικών προϊόντων, με έμφαση στον αμπελοοινικό τομέα που αποτελεί σημαντικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Η παρουσία στο Λονδίνο ανοίγει νέους δρόμους για την προώθηση των κρητικών κρασιών στη βρετανική αγορά και διεθνώς, μέσα από ένα δίκτυο που διαμορφώνει τις παγκόσμιες τάσεις στον οινικό χώρο.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης ανακοίνωσε την εξασφάλιση χρηματοδότησης για το έργο «Science for Growth – Empowering Minds (STEPS)», στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon Europe – MSCA & Citizens 2025 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την ενίσχυση της σχέσης μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας.
Το έργο υλοποιείται με συντονιστή το Πανεπιστήμιο Κρήτης, σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ο σχεδιασμός του εστιάζει στην προώθηση του επιστημονικού γραμματισμού, την ενίσχυση της δημόσιας κατανόησης της έρευνας και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών σε δράσεις επιστήμης και καινοτομίας.
Το STEPS βασίζεται σε σύγχρονες ψυχοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις, με έμφαση στη Νοοτροπία Ανάπτυξης (Growth Mindset), ενισχύοντας τη μάθηση μέσα από την προσπάθεια, την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα. Το έργο ενσωματώνει δύο εμβληματικές ευρωπαϊκές δράσεις, τη Βραδιά του Ερευνητή/τριας (European Researchers’ Night) και τους Ερευνητές/τριες στα Σχολεία (Researchers at Schools), δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων που απευθύνεται σε μαθητές/τριες, εκπαιδευτικούς, ερευνητές/τριες και το ευρύ κοινό.
Κατά τη διάρκεια των 24 μηνών υλοποίησης, το έργο αναμένεται να προσεγγίσει περισσότερους από 12.000 πολίτες μέσω δράσεων δημόσιας επιστήμης, να εμπλέξει τουλάχιστον 5.000 μαθητές/τριες και 200 εκπαιδευτικούς σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες, καθώς και να ενεργοποιήσει περισσότερους από 200 ερευνητές/τριες σε δράσεις επικοινωνίας και διάχυσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προώθηση της ισότητας των φύλων και της συμπερίληψης, με στόχο την ενδυνάμωση απομακρυσμένων και υποεκπροσωπούμενων κοινοτήτων.
Το έργο ευθυγραμμίζεται με βασικές στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός και η ενίσχυση της εκπαίδευσης STEM/STEAM, συμβάλλοντας στην ανάδειξη του ρόλου της έρευνας στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων.
Η υλοποίηση του STEPS αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία και την εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναδεικνύοντας τον ρόλο του ως δυναμικού κόμβου έρευνας, εκπαίδευσης και καινοτομίας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας.
Η Περιφέρεια Κρήτης, σε συνεργασία με το γραφείο ΕΟΤ Εξωτερικού Κάτω Χωρών, φιλοξένησε από τις 25 έως και τις 30 Μαΐου 2026 την επιτυχημένη και γνωστή Ολλανδή travel blogger Lisa Vermeer και φωτογράφο, στο πλαίσιο ταξιδιού εξοικείωσης (fam trip) στην Ανατολική Κρήτη.
Η συγκεκριμένη δράση εντάσσεται στη στρατηγική εξωστρέφειας και τουριστικής προβολής της Περιφέρειας Κρήτης προς την αγορά των χωρών BeNeLux, με στόχο την ανάδειξη του νησιού ως κορυφαίου προορισμού αυθεντικών, ποιοτικών και υψηλού επιπέδου ταξιδιωτικών εμπειριών.
Η Lisa Vermeer είναι δημιουργός της ταξιδιωτικής πλατφόρμας «Dutchbloggeronthemove», ενός ιδιαίτερα δημοφιλούς luxury & slow travel blog στην Ολλανδία και το Βέλγιο, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε γυναίκες ηλικίας 30–55 ετών με υψηλό ταξιδιωτικό ενδιαφέρον και αγοραστική δύναμη. Η πλατφόρμα υποστηρίζεται από ομάδα οκτώ δημιουργών περιεχομένου και καταγράφει σταθερά υψηλές θέσεις στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google σε θεματολογία ταξιδιωτικού ενδιαφέροντος.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Κρήτη, η κα Vermeer επισκέφθηκε περιοχές και σημεία ιδιαίτερου τουριστικού ενδιαφέροντος, τα οποία θα αναδειχθούν μέσα από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δημοσιεύσεις στην πλατφόρμα της. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον αυθεντικό χαρακτήρα του νησιού, στη γαστρονομία, τη φιλοξενία, τον πολιτισμό και τις βιωματικές εμπειρίες που προσφέρει η Κρήτη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η συνεργασία προέκυψε με την καθοδήγηση του Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Κρήτης Κυριάκου Κώτσογλου, έπειτα από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο B2B διοργάνωσης τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους. Στη συνέχεια, η κα Vermeer επικοινώνησε με το Γραφείο ΕΟΤ Κάτω Χωρών, εκφράζοντας το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της να γνωρίσει και να προβάλει την Κρήτη στο κοινό της.
Επισημαίνεται ότι η Περιφέρεια Κρήτης συνεχίζει να επενδύει σε στοχευμένες συνεργασίες με διεθνείς opinion leaders και δημιουργούς περιεχομένου, ενισχύοντας τη διεθνή αναγνωρισιμότητα του προορισμού και προσελκύοντας κοινά υψηλής ποιότητας από στρατηγικά επιλεγμένες τουριστικές αγορές.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού της Περιφέρειας Κρήτης, Δρ. Κυριάκος Κώτσογλου δήλωσε: «Κάθε δράση προβολής μας, ειδικά σε επίπεδο Β2Β, δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη και ευκαιρίες και αυτό το Fam Trip ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Η Lisa Vermeer θα μεταφέρει την αξέχαστη εμπειρία της στην πλατφόρμα της και το κοινό της δυνητικά θα επηρεαστεί και θα ακολουθήσει. Η συνεργατική Κρήτη, θα παρουσιάσει την ποικιλόμορφη και αυτή με τη σειρά της θα τονώσει στην BeNeLux τη Διάσημη Κρήτη, παντού!»
Ο Εντεταλμένος Σύμβουλος Τουρισμού για το Λασίθι, Μιχάλης Κλώντζας δήλωσε: «Συνεχής η προσπάθεια της Περιφέρειας Κρήτης και της Αντιπεριφέρειας Λασιθίου να προβάλλουμε τις εξαιρετικές ομορφιές του τόπου μας, τις ομορφιές των ορεινών χωριών του νησιού μας, την ανυπέρβλητη γαστρονομία, τη φιλόξενη, καταγάλανη και ασφαλή θάλασσα μας, τους ανθρώπους της Κρήτης που ο θεός Δίας τους χάρισε το προνόμιο της μοναδικής φιλοξενίας. Η Lisa Vermeer φιλοξενήθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στο Λασίθι και εντυπωσιάστηκε. Μετέφερε ήδη σε παγκόσμιο επίπεδο την μοναδική εμπειρία της στο Λασίθι! Με τη σειρά μας την ευχαριστούμε πάρα πολύ για όλα όσα προσέφερε στον τόπο μας».
Ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης και η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής και Ισότητας Ελένη Ζερβουδάκη υποδέχθηκαν στο Δημαρχείο Χανίων την Αντιπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, Laura Lo Castro, στο πλαίσιο συνάντησης εργασίας για ζητήματα διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, κοινωνικής συνοχής και δράσεων υποστήριξης στην περιοχή.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν θέματα που αφορούν στη λειτουργία της δομής προσωρινής φιλοξενίας στην Αγυιά και τη συνολική εικόνα που διαμορφώνεται στην περιοχή λόγω των αυξημένων μεταναστευτικών ροών. Επιβεβαιώθηκε η σημασία της συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των αναγκών και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Σημανδηράκης στο φαινόμενο της ρητορικής μίσους που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα γύρω από το μεταναστευτικό ζήτημα. Όπως τόνισε, η στοχοποίηση ανθρώπων και η καλλιέργεια κλίματος φόβου και διχασμού δεν συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των πραγματικών προκλήσεων. Ο Δήμαρχος υπογράμμισε ότι η όξυνση του δημόσιου λόγου εντείνει τις κοινωνικές εντάσεις και απομακρύνει τη συζήτηση από την αναζήτηση ουσιαστικών λύσεων, επισημαίνοντας ότι τόσο ο Δήμος Χανίων όσο και η κοινωνία των Χανίων έχουν αποδείξει διαχρονικά ότι μπορούν να αντιμετωπίζουν σύνθετα ζητήματα με ψυχραιμία, υπευθυνότητα και αίσθημα αλληλεγγύης.
Από την πλευρά της, η Laura Lo Castro αναγνώρισε τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν σχετικά με την όξυνση του δημόσιου λόγου και εξέφρασε τη διάθεση της Ύπατης Αρμοστείας να συνεχίσει να συνεργάζεται με την τοπική αυτοδιοίκηση προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης, της ευαισθητοποίησης και της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής. Έγινε σύντομη αναφορά σε προγράμματα που υλοποιεί η Ύπατη Αρμοστεία σε σχολικές κοινότητες και σε δράσεις ενημέρωσης του κοινού που αποσκοπούν στην καλλιέργεια αμοιβαίας κατανόησης και σεβασμού.
Η Αντιδήμαρχος Ελένη Ζερβουδάκη αναφέρθηκε στη διαρκή παρουσία των κοινωνικών υπηρεσιών του Δήμου στο πεδίο και στη συνεργασία που αναπτύσσεται με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Στη συνέχεια, παρουσίασε αναλυτικά το έργο του Κέντρου Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Χανίων, παραθέτοντας στοιχεία για τον αριθμό των ωφελούμενων και το εύρος των παρεμβάσεων που πραγματοποιούνται σε καθημερινή βάση.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, συμβουλευτικής και διαμεσολάβησης, στα μαθήματα ελληνικής γλώσσας και στις δράσεις που διευκολύνουν την πρόσβαση των μεταναστών και προσφύγων σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας. Η κα Lo Castro εξέφρασε την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για το έργο του Κέντρου, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην υποστήριξη ευάλωτων ομάδων και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής σε τοπικό επίπεδο.
Την Αντιπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας συνόδευαν οι Δεδούσης Διαούρτας και Έμμα Κόκκινη, Field Associates της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, ο Max Erwig, Σύμβουλος της Βρετανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, η Natasha Adami, Migration, Justice and Home Affairs Officer της Βρετανικής Πρεσβείας, καθώς και ο Bernard Delbe, Αναπληρωτής Ακόλουθος Εσωτερικής Ασφάλειας της Γαλλικής Πρεσβείας στην Ελλάδα.
Η συνάντηση ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ της τοπικής αυτοδιοίκησης, των διεθνών οργανισμών και των αρμόδιων αρχών απέναντι σε ζητήματα που απαιτούν ψυχραιμία, υπευθυνότητα και συνεννόηση. Ο Δήμος Χανίων δεσμεύτηκε να συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, την υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων και την ενίσχυση ενός δημόσιου διαλόγου που θα εστιάζει στην αναζήτηση λύσεων και στη διαμόρφωση συνθηκών συνεννόησης, μακριά από λογικές πόλωσης και διχασμού.
Αναφορά προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσε ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. – Προοδευτική Συμμαχία Χάρης Μαμουλάκης, φέρνοντας στη Βουλή την έντονη διαμαρτυρία του Σωματείου Πυροσβεστών Νομού Ηρακλείου «Οι Τρεις Παίδες εν Καμίνω» για την απόφαση απομάκρυνσης έντεκα πυροσβεστών από τον νομό μέσω μετάθεσης.
Η επιστολή του σωματείου, με ημερομηνία 29 Μαΐου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 021/2026, εκφράζει την απογοήτευση και την αγανάκτηση των πυροσβεστών για την εξέλιξη αυτή, η οποία έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις που είχαν λάβει το προηγούμενο διάστημα από την ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος.
Σύμφωνα με το σωματείο, για μήνες ολόκληρους οι πυροσβέστες άκουγαν σαφείς δεσμεύσεις ότι δεν θα μετακινηθεί κανένας από το Ηράκλειο χωρίς τη θέλησή του, ότι η ηγεσία κατανοεί τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες του νομού, και ότι θα καταβληθεί προσπάθεια ώστε να μην υπάρξουν μεταθέσεις ή να περιοριστούν στο ελάχιστο δυνατό. Η απόφαση για την απομάκρυνση των έντεκα συναδέλφων, όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, αποδεικνύει ότι οι διαβεβαιώσεις αυτές «δεν είχαν κανένα απολύτως αντίκρισμα».
Το σωματείο υπογραμμίζει ότι για ακόμη μία φορά επιβεβαιώνεται το διαχρονικό πρόβλημα των οργανικών κενών στο Πυροσβεστικό Σώμα, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται με ουσιαστικό σχεδιασμό αλλά με τη γνωστή πρακτική της μετακίνησης προσωπικού από περιοχή σε περιοχή. «Αντί να καλύπτονται οι ελλείψεις, μεταφέρονται. Αντί να λύνεται το πρόβλημα, αλλάζει απλώς διεύθυνση», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο προσωπικό κόστος που επωμίζονται οι πυροσβέστες από αυτή την πολιτική. Όπως επισημαίνεται, το κόστος δεν το πληρώνει το κράτος ή η Διοίκηση, αλλά οι ίδιοι οι πυροσβέστες με τα προσωπικά τους χρήματα για μετακινήσεις, καύσιμα, ενοίκια, διπλά νοικοκυριά και έξοδα διαβίωσης, με ατελείωτες ώρες στους δρόμους, με χαμένες οικογενειακές στιγμές και ανατροπές στον οικογενειακό, προσωπικό και οικονομικό τους προγραμματισμό.
Το σωματείο επισημαίνει ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε ανθρώπους που ήδη εργάζονται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό και επικίνδυνο επάγγελμα, με χιλιάδες οφειλόμενες ημέρες ανάπαυσης και άδειας σε πανελλαδικό επίπεδο, με συνεχείς επιφυλακές, μετακινήσεις και αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον χαρακτηρισμό του Νομού Ηρακλείου ως «υπεράριθμου», τον οποίο το σωματείο είχε αμφισβητήσει από την πρώτη στιγμή. Όπως σημειώνεται, ο νομός όχι μόνο δεν διαθέτει στην πραγματικότητα πλεονάζον προσωπικό, αλλά έχει επανειλημμένα επισημανθεί η ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση. «Αντί όμως να συζητάμε για ενίσχυση, βρισκόμαστε να μετράμε νέες απώλειες προσωπικού», αναφέρεται στην επιστολή.
Το σωματείο έχει προβεί σε όλες τις δυνατές ενέργειες για την ανάδειξη του ζητήματος, όπως ενημέρωση των ΜΜΕ, συναντήσεις με τη φυσική και πολιτική ηγεσία, ενημέρωση των βουλευτών και των τοπικών φορέων. «Δυστυχώς, αποδείχθηκε ότι οι φωνές μας δεν εισακούστηκαν», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Η επιστολή καταλήγει με την έκφραση της έντονης διαμαρτυρίας και αγανάκτησης του σωματείου, τονίζοντας ότι «οι ανάγκες του Πυροσβεστικού Σώματος δεν μπορούν να καλύπτονται επ’ αόριστον με μετακινήσεις ανθρώπων». Όπως υπογραμμίζεται, «οι πυροσβέστες δεν είναι αριθμοί σε έναν πίνακα. Δεν είναι στατιστικά στοιχεία. Δεν είναι υπηρεσιακά πιόνια. Είναι άνθρωποι που καθημερινά αφήνουν τις οικογένειές τους για να προστατεύσουν τις δικές σας».
Ο βουλευτής Χάρης Μαμουλάκης ζητά από τον αρμόδιο υπουργό την απάντησή του και τις ενέργειές του επί του θέματος.
Βελτίωση παρουσιάζει η κατάσταση της 3χρονης που νοσηλεύεται στο ΠΑΓΝΗ,μετά τα σοβά χτυπήματα που υπέστη στα Χανιά, καθώς οι γιατροί κατάφεραν να τη βγάλουν από τη μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, ενώ συνεχίζεται η στενή παρακολούθησή της στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Παίδων.
Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε σήμερα ο διοικητής του ΠΑΓΝΗ, Γιώργος Χαλκιαδάκης, μιλώντας στο Ράδιο Κρήτη και στο ekriti, το μικρό κορίτσι εξακολουθεί να νοσηλεύεται στη ΜΕΘ Παίδων, ωστόσο δεν είναι πλέον διασωληνωμένο και αναπνέει μόνο του, χωρίς τη βοήθεια μηχανικής υποστήριξης.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, οι γιατροί παραμένουν ιδιαίτερα προσεκτικοί όσον αφορά τη νευρολογική του εικόνα. Όπως ανέφερε ο κ. Χαλκιαδάκης, το παιδί εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα επικοινωνίας, καθώς δεν μιλάει ακόμη, ενώ η επαφή του με το περιβάλλον δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι έχει δοθεί στο κοριτσάκι ένα τάμπλετ, με το οποίο περνά μέρος της ημέρας του βλέποντας παιδικά βίντεο και παίζοντας παιχνίδια από το κρεβάτι της ΜΕΘ Παίδων.
Η βελτίωση της κατάστασής του έρχεται λίγες ημέρες μετά την έναρξη της διαδικασίας αφύπνισής του από την καταστολή, την οποία είχαν αποφασίσει οι θεράποντες ιατροί, επιχειρώντας να αξιολογήσουν την ανταπόκρισή του και τη νευρολογική του λειτουργία.
Η υπόθεση που συγκλόνισε την Κρήτη
Το 3χρονο κορίτσι είχε μεταφερθεί αρχικά στο Νοσοκομείο Χανίων με σοβαρά τραύματα στο σώμα και στο κεφάλι. Οι γιατροί που το εξέτασαν διαπίστωσαν βαριά εγκεφαλική κάκωση και συγκεκριμένα υποσκληρίδιο αιμάτωμα, κρίνοντας αναγκαία τη διασωλήνωσή του και την άμεση μεταφορά του στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου.
Η εικόνα που παρουσίαζε το παιδί προκάλεσε από την πρώτη στιγμή έντονο προβληματισμό στις αρχές και στους γιατρούς, καθώς εντοπίστηκαν πολλαπλά τραύματα σε διάφορα σημεία του σώματός του.
Μάλιστα, τις προηγούμενες ημέρες η εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, Κωνσταντία Δημογλίδου, είχε αναφέρει δημόσια ότι το κοριτσάκι περιγραφόταν από τους θεράποντες ιατρούς ως «αρκετά κακοποιημένο», επισημαίνοντας τη σοβαρότητα των ευρημάτων που εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας.
Προφυλακισμένοι η μητέρα και ο σύντροφός της
Για την υπόθεση έχουν προφυλακιστεί η 25χρονη μητέρα του παιδιού και ο 26χρονος σύντροφός της, μετά τις απολογίες τους ενώπιον του ανακριτή Χανίων.
Οι δύο κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν την ιδιαίτερα σοβαρή κατηγορία της απόπειρας ανθρωποκτονίας σε βάρος της 3χρονης, με ανακριτή και εισαγγελέα να αποφασίζουν ομόφωνα την προσωρινή τους κράτηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εξηγήσεις που έδωσαν κατά την απολογητική διαδικασία δεν κρίθηκαν επαρκείς από τις δικαστικές αρχές, οι οποίες έλαβαν υπόψη τόσο τη βαρύτητα της υπόθεσης όσο και τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής από την έρευνα.
Υπενθυμίζεται ότι πριν από την προφυλάκισή τους, οι δύο είχαν ήδη καταδικαστεί από το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Χανίων για άλλα αδικήματα. Η 25χρονη μητέρα κρίθηκε ένοχη για ψευδή κατάθεση και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης τριών ετών χωρίς αναστολή, ενώ ο 26χρονος σύντροφός της καταδικάστηκε επίσης σε τριετή φυλάκιση χωρίς αναστολή για παράνομη είσοδο στη χώρα
Το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων «Ο Άγιος Γεώργιος» υποδέχεται τη Νευρολόγο Επιμελήτρια Β΄ ΕΣΥ κα Φανή Κατσανικάκη, η οποία ορκίστηκε και ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά της παρουσία του Διοικητή του Νοσοκομείου κ. Γεωργίου Μπέα.
Το νοσοκομείο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες νοσηλευτικές μονάδες της χώρας και βασικό πυλώνα παροχής δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας στην Κρήτη.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο τύπου του νοσοκομείου Χανίων:
Η κα Κατσανικάκη είναι μια εξαιρετική επιστήμονας και άνθρωπος, με υψηλή επιστημονική κατάρτιση, επαγγελματισμό και αίσθημα ευθύνης. Η ένταξή της στο ιατρικό δυναμικό του νοσοκομείου μας έρχεται να ενισχύσει ουσιαστικά το έργο της Νευρολογικής Κλινικής, συμβάλλοντας στην περαιτέρω αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες των Χανίων και ολόκληρης της Δυτικής Κρήτης.
Κατά τη διάρκεια της ορκωμοσίας, ο Διοικητής του Νοσοκομείου κ. Γεώργιος Μπέας καλωσόρισε τη νέα ιατρό, ευχόμενος καλή επιτυχία στα νέα της καθήκοντα και υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση των κλινικών με νέο, υψηλού επιπέδου ιατρικό προσωπικό αποτελεί βασική προτεραιότητα της Διοίκησης.
«Η στελέχωση του Νοσοκομείου μας με άξιους και καταρτισμένους επιστήμονες αποτελεί επένδυση στην ποιότητα της δημόσιας υγείας και στην ασφάλεια των ασθενών μας. Καλωσορίζουμε την κα Κατσανικάκη στην οικογένεια του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων και της ευχόμαστε μια δημιουργική και επιτυχημένη πορεία», δήλωσε ο κ. Μπέας.
Η Διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων συνεχίζει με συνέπεια τις προσπάθειες ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού του Ιδρύματος, με στόχο τη διαρκή αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των πολιτών.
Στις 3 του Ιούνη το 1941, η Κάνδανος ξεθεμελιώθηκε με φωτιά και μπαρούτι από τους ναζί, γιατί τόλμησε αυτόβουλα, χωρίς καμιά κρατική εντολή και βοήθεια, να αντισταθεί μαζί με όλους τους Σελινιώτες, στα Μεσαύλια, τα Φλώρια, τον Άναβο και το φαράγγι, τα Πλεμενιανά και το Κακοδίκι, μέχρι την Παλαιόχωρα, ενάντια στο σιδερόφραχτο τρίτο Ράιχ.
Οι Ναζί την έκαψαν και την ισοπέδωσαν, εκδικούμενοι για την αντίσταση που συνάντησαν από τους κατοίκους της περιοχής.
Το ρήμαγμα στα νοικοκυριά, στις ψυχές, στις ζωές, στα όνειρα από τον θάνατο, την φρίκη και την δυστυχία που ορισμένοι όμως χτίζουν και ονειρεύονται πάνω σε όλα αυτά πλούτη και δόξα γιατί τα μερίδια των αποτρόπαιων πράξεων και ευθυνών ακόμη είναι χρωστούμενα και απλήρωτα.
Αν και:
“Η Κάντανος απ’ τη φωτιά εβγήκε δοξασμένη
Στον άθο (στάχτη) τση γεννήθηκαν ήρωες ξακουσμένοι”
“Ενα στεφάνι δάφνινο, είναι η πλερωμή τους.
Σ’ όσους σ’ αξίες έταξαν για πάντα
το κορμί τους”.
Ηταν χρονιά που η γη της Καντάνου με την εργατικότητα των Καντανιωτών είχε γεμίσει τους μαγατζέδες και τα πιθάρια με κάθε λογής γεννήματα και αγαθά.
Τα λάδια ετρέξανε ποταμός, εγεμίσανε οι δρόμοι, τα λιόφυτα και οι κολύμπες, με όσα δεν εκάηκαν. Έναν μήνα και παραπάνω η φωτιά έκαιγε κι εκαπνίζανε τα χαλάσματα και οι τροχάλοι.
Έκαψαν ζωντανούς όσους κατοίκους δεν πρόλαβαν να βγουν από τα σπίτια τους.
Δεν άφησαν πέτρα πάνω σε άλλη πέτρα. Στις μάχες που έγιναν ήταν άνδρες από διάφορα χωριά του Σελίνου κάθε ηλικίας.
Όταν οι Γερμανοί θέλησαν να εκδικηθούν για τους θανάτους της μάχης των Φλωρίων και του Φαραγγιού, φώναζαν όλοι ότι ήταν οι Καντανιώτες.
Τρεις φορές έβαλαν φωτιά στα σπίτια και στα μαγαζιά.
Τρεις Ιουνίου ξεχείλισε η οργή των Γερμανών. Έριχναν εύφλεκτα υλικά και όλα τα σπίτια έγιναν παρανάλωμα του πυρός.
Ο ουρανός ήταν μαύρος από τους καπνούς και ο αέρας μύριζε από τα καμένα λάδια, ρούχα, τρόφιμα, ζώα.
Τα πολυβόλα από όλα τα υψώματα διασταύρωναν τα πυρά τους και θέριζαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους….
Ο ήλιος είχε κρυφτεί με τους καπνούς και νόμιζες ότι είχε γίνει έκλειψη.
Οι κάτοικοι ήταν κρυμμένοι και σκορπισμένοι εδώ κι εκεί, μην τους βρουν γιατί κανείς δεν θα γλίτωνε από τα χέρια τους. Σαν έπεσε το ηλιοβασίλεμα και οι Γερμανοί έφυγαν, όλοι βγήκαν από τις κρυψώνες και έψαχναν για τους δικούς τους. Άλλοι ήταν ζωντανοί και άλλοι πεθαμένοι….
Όσοι Καντανιώτες επέζησαν από αυτή την κόλαση, γύρισαν στις γειτονιές, στα σπίτια τους, που δεν υπήρχε παρά μόνο φωτιά και στάχτη.
Οικογένειες και κόποι ετών, όλα είχαν γίνει κάρβουνα. Ερημιά, σιγή νεκρική, μονάχα μοιρολόγια, θρήνος και οδυρμός.
Δια την κτηνώδη δολοφονίαν Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του μηχανικού από άνδρας , γυναίκας και παιδιά και παπάδες μαζi και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ, κατεστράφη την 3-6-1941 η Κάνδανος εκ θεμελίων , διά να μην επαναοικοδομηθεί πλέον ποτέ.
Η Κάντανος ήταν και ο πρώτος μαρτυρικός τόπος που επισκέφθηκε η Επιτροπή Καταγραφής Ωμοτήτων Κρήτης. Λέει ο Κ. Κουτουλάκης για την εντύπωση που τους δημιούργησε: «Τόσο τον αναστάτωσε τον Καζαντζάκη, που το βράδυ δεν του ’κανε όρεξη να φάει. Ιδιαίτερα του ’καμε εντύπωση η πρώτη ξύλινη επιγραφή, που φτιάξανε οι Γερμανοί, που με κατάλληλο τρόπο μπόρεσα να την ξετρυπώσω και να τη φωτογραφήσω, και όπου αναφέρεται, πως για την εξόντωση των αλεξιπτωτιστών, λάβανε μέρος γυναίκες και άντρες. Στην άλλη, την πέτρινη, που στήσανε αργότερα, δε κάμανε λόγο για τις γυναίκες…
Στην Κάντανο, η γερμανική επιγραφή στην αυλή του σχολείου «…κατεστράφη την 3.6.1941 η Κάντανος εκ θεμελίων για να μην ανοικοδομηθεί ποτέ».
Τις δύο πινακίδες – επιγραφές τις τοποθέτησαν οι Ναζί στις εισόδους της Καντάνου από Χανιά και Παλαιόχωρα.
Ως αντίποινων των από οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος.
Την τρίτη, που είναι από μάρμαρο, την έφεραν στην Κάντανο το 1943 προοριζόμενη προφανώς για το μνημείο που θα κατασκεύαζαν, και είναι γραμμένες στα Ελληνικά και τα Γερμανικά.
H πρώτη αναφέρει: “Δια την κτηνώδη δολοφονίαν Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του μηχανικού από άνδρας , γυναίκας και παιδιά και παπάδες μαζi και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ, κατεστράφη την 3-6-1941 η Κάνδανος εκ θεμελίων , διά να μην επαναοικοδομηθεί πλέον ποτέ.”
Η δεύτερη αναφέρει: “Ως αντίποινων των από οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος. ”
Η τρίτη (μαρμάρινη) αναφέρει: “Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών.”
Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών.
Είναι η μοναδική περίπτωση εγκλήματος πολέμου, όπου ο θύτης όχι μόνον αναγνωρίζει το έγκλημά του, αλλά το προπαγανδίζει προς παραδειγματισμό των υπολοίπων.
Όμως η Κάνδανος ξαναχτίστηκε σε πείσμα των κατακτητών Γερμανών ναζί!
Από την Κάντανο ’ρχομαι
Από την Κάντανο ’ρχομαι
κι απού τα’ Αποπηγάδι
Δεν με ρωτάτ’ είντα ’παθα,
δεν με ρώτατ’ είντα ’δα;
Είδα τα σπίθια τρόχαλο ,
τσ’ αυλές χορταριασμένες
κι άκουσα τα χαλάσματα κι έκραζαν νυχτοπούλια!
Κι εκειά στο έμπα του χωριού ’νιούς Γερμανού το μνήμα
και δίπλα μαρμαρόπλακα που γράφει αυτά τα λόγια:
«Επά’τανε η Κάντανο και καταστρέψαμε ντη
και μλπειό δε θα ξαναχτιστή, κι έρημη θ’ απομείνη
γιατί ’καμε βαρειές ζημιές στου Γερμανού τ’ ασκέρι».
Μα η Κάντανο εχτίστηκε καλλίτερ’ από πρώτα.
Για τη διαρκή παρουσία της Καντάνου και των κατοίκων της στην ιστορία όλων των εποχών, πολλές μεγάλες πόλεις της Ελλάδας έχουν δώσει το όνομά της σε δρόμους, πολλά ριζίτικα τραγούδια αναφέρονται στους αγώνες των κατοίκων της για ελευθερία, πολλοί ζωγράφοι, χαράκτες και συγγραφείς έχουν ο καθένας με τον τρόπο του απαθανατίσει την παρουσία αυτή.
Το Πολεμικό Ναυτικό είχε μέχρι το 1963 στη δύναμή του ένα πλοίο, το αποβατικό αρμάτων με το όνομα Κάντανος Α/Β 587.
Η κοινότητα Καντάνου αναγνωρίστηκε Δήμος Καντάνου το 1989, λόγω ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας.»
Απολογισμός των απωλειών της Κρήτης σε ανθρώπινες ψυχές
Το πέρασμα των ναζιστικών στρατευμάτων άφησε πίσω του στάχτη, αίμα, συντρίμμια και δάκρυα. Σύμφωνα στοιχεία, σε όλη την Κρήτη:
· καταστράφηκαν ολοσχερώς 12.913 οικίες και 11.518 μερικώς.
· Επίσης, έπεσαν στη Μάχη ή εκτελέστηκαν στη διάρκεια της Κατοχής συνολικά 6.593 άντρες, 1.118 γυναίκες και 869 παιδιά.
· Έμειναν ορφανά από πατέρα 12.515 παιδιά, από μητέρα 4.457 και από τους δύο γονείς 1.951 παιδιά.
Στην Έκθεση που συνέταξε η Κεντρική Επιτροπή Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη, το καλοκαίρι του 1945 (είχε συσταθεί κατόπιν ειδικής διαταγής τού τότε πρωθυπουργού, του αντιναυάρχου Πέτρου Βούλγαρη, και συνίστατο από τους Ι. Κακριδή, Ν. Καζαντζάκη και Ι. Καλιτσουνάκη), διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Τας μεγαλυτέρας καταστροφάς υπέστη κατά την περίοδον αυτήν η κωμόπολις της Σελίνου Κάντανος. Οι Γερμανοί εξεδικήθησαν σκληρώς την σθεναράν άμυναν των κατοίκων. Την αντίστασιν είχεν οργανώσει ο αντισυνταγματάρχης Χ. Σειραδάκης. Εις συνέλευσιν των Σελινιωτών εν Καντάνω την 22αν Μαΐου απεφασίσθη να πολεμήσουν: «Ντροπή να περάσουν το φαράγγι μας απολέμιστοι! Θα πολεμήσουμε κι’ ας χαθή η Κάντανο!» Πραγματικώς βοηθούμενοι και από άλλους Σελινιώτες επολέμησαν εις τα Φλωριά (σ.σ. ή Φλώρια, χωριό βορείως της Καντάνου) και εις το φαράγγι, δι’ ου διέρχεται η εκ Χανίων αμαξιτός — άνδρες, γέροντες, ιερείς, γυναίκες και παιδιά με εμπροσθογεμή όπλα, γκράδες (σ.σ. παλαιά οπισθογεμή τυφέκια), πελέκεις και ό,τι άλλο είχον πρόχειρον κατά των Γερμανών, επιτιθεμένων από αεροπλάνων και διά πεζικών δυνάμεων, ωπλισμένων με όλμους και οπλοπολυβόλα. Όταν εξηντλήθησαν τα πολεμοφόδια των αμυνομένων, οι Γερμανοί κατώρθωσαν να καταλάβουν την δεσπόζουσαν της κοιλάδος της Καντάνου θέσιν Βάρδια, οπόθεν ήρχισαν να κανονιοβολούν το χωρίον. Η μάχη συνεχίζεται εντός των ελαιώνων, και όταν οι Έλληνες ηναγκάσθησαν να υποχωρήσουν εις τα πέριξ υψώματα, οι Γερμανοί, εισελθόντες εις το χωρίον (25/5), ήρχισαν να το πυρπολούν· μεταξύ άλλων έκαυσαν το γραφείον της Κοινότητος, το δικαστικόν μέγαρον, το σχολείον, το Υποθηκοφυλακείον και το Αγορανομείον. Καταλαβόντες το κέντρον του ερήμου χωρίου —διότι και αι γυναίκες είχον φύγει— ειδοποίησαν τους εις τα πέριξ διεσκορπισμένους κατοίκους να επιστρέψουν, διότι άλλως θα εκαίοντο αι οικίαι των. Εν τω μεταξύ εφόνευον όσους τυχόν ανεκάλυπτον εις τους πέριξ αγρούς και κήπους. Όταν παρουσιάσθησαν εκ μέρους των Καντανιωτών τρεις απεσταλμένοι, οι Γερμανοί τούς συνέλαβον, φονεύσαντες μετ’ ολίγας ώρας τον ένα ονόματι Γ. Μαλανδράκη. […]
Εις τας 3/6, επανελθόντες εις την Κάντανον, αφού εφόνευσαν όσους εύρον εις τα σπίτια των, ανέγνωσαν την διαταγήν του Στρατ. Διοικητού Κρήτης, διά της οποίας ανεκοινούτο ότι η Κάντανος θα καταστραφή, οι δε κάτοικοί της θα εξοντωθούν. Πραγματικώς μετά γενικήν λεηλασίαν όλαι αι οικίαι του χωρίου εκάησαν ή ανετινάχθησαν διά δυναμίτιδος. Τα γυναικόπαιδα εξεδιώχθησαν με τον σκληρότερον τρόπον· ούτως επέταξαν έξω την σύζυγον του Εμμ. Κατσιγαράκη, είκοσι μόλις ωρών λεχώ, μετά του νεογνού της, χωρίς να της επιτρέψουν να λάβη ουδέ σκέπασμα, επίσης τον εξ οξέων ρευματισμών πάσχοντα 11ετή Ιακ. Βακάκην. Εις την συνοικίαν Αγακιανά η 80ντούτις Μαρ. Χατζημαθιουδάκη, βλέπουσα την οικίαν της να καταστρέφεται, ελιποθύμησεν· οι Γερμανοί την έρριψαν εις τας φλόγας όπου εκάη ζώσα. Την ιδίαν τύχην εύρεν η ομήλικός της Παρ. Παπαδομανωλάκη.
Εν συνόλω εφονεύθησαν κατά τας ημέρας αυτάς 23 Καντανιώται, μεταξύ των οποίων ο υπερεκατοντούτης Κ. Αρχάκης, ο Ι. Γιωργιλάκης (85 ετών), ο ανάπηρος Στ. Καλογριδάκης (65 ετών), ο ημίτυφλος Ηλ. Κροκίδης (70 ετών), ο Ιω. Μαρνελάκης (65 ετών), ο Κ. Πρωτοπαπαδάκης (70 ετών), ο Ε. Καλαϊτζαντωνάκης (60 ετών), ο Δ. Κουτεκάκης (60 ετών), του οποίου μετά τον τυφεκισμόν απέκοψαν τον δάκτυλον διά ν’ αποσπάσουν τον χρυσούν δακτύλιον. Παραλλήλως συνέλαβον γέροντας, γυναίκας και παιδιά, τους οποίους δεμένους και αλυσωμένους υπεχρέωσαν να μεταφέρουν πυρομαχικά μέχρι της Παλαιοχώρας.
Εις την είσοδον του χωρίου έστησαν μίαν πρόχειρον επιγραφήν διά να δεικνύη το μέρος όπου άλλοτε έκειτο η Κάντανος· αργότερον την αντικατέστησαν με άλλην μετριοπαθεστέραν και τέλος με ακόμη μετριοπαθεστέραν. Εννοείται ότι το λεγόμενον ότι οι γερμανοί στρατιώται «εδολοφονήθησαν εκ των όπισθεν» αποτελεί τερατώδες ψεύδος, μόνον σκοπόν έχον την συγκάλυψιν των ιδίων εγκλημάτων.
Η είσοδος εις την Κάντανον απηγορεύθη επί ποινή αμέσου τυφεκισμού εις πάντα Έλληνα. Οι κάτοικοι επί εν και ήμισυ έτος παρέμενον εις τα πέριξ, και όταν διήρχοντο Γερμανοί —διότι η μόνιμος φρουρά των ευρίσκετο εις την Παλαιόχωραν— ειδοποιούντο και έφευγον. […]
Ο λογοτέχνης και ακαδημαϊκός Ηλίας Βενέζης, σε σχετική με την καταστροφή της Καντάνου επιφυλλίδα του που είχε δημοσιευτεί στο «Βήμα» την Τρίτη 21 Ιουλίου 1964, έγραφε τα ακόλουθα:
[…]
«Εδώ υπήρχε η Κάνδανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών».
Αυτά λέει η πλάκα που έστησαν οι Γερμανοί, όταν ισοπεδώσανε την Κάνδανο. Η πλάκα μένει, για να απομνημονεύει τη φοβερή πράξη του πολέμου. Αλλά η Κάνδανος στο μεταξύ αναστήθηκε. Λαμποκοπά η νέα πολίχνη, μες στο εξαίσιο τοπίο που την περιβάλλει, τα δασωμένα βουνά και τους ελαιώνες. Λαμποκοπούν και τα πρόσωπα, των γυναικών και των αντρών. Και των κοριτσιών, με τα μεγάλα, αυστηρά κρητικά μάτια που είναι συνεχώς σα να ρωτάνε.
Ήταν πανηγύρι τη μέρα που φτάσαμε: της Αναλήψεως. Κάθε σπίτι ήταν ανοιχτό, με την τάβλα στρωμένη: για τον ξένο, για τον οδοιπόρο, για το συγγενή που ξεκίνησε απ’ το γειτονικό χωριό. Η φιλοξενία αυτή τη μέρα ήταν «για το χατήρι του Αγίου». Ο Κρητικός έχει και τους αγίους πρόσχημα για να μπορεί να φιλεύη κόσμο.
Στην είσοδο του χωριού, που έγινε πάνω στα ερείπια της παλαιάς Κανδάνου, βρήκαμε και μιαν άλλη εντοιχισμένη πλάκα. Πάλι γερμανική. Λέει για το πώς έγινε το νέο υδραγωγείο:
«Δώρον της γερμανικής οργανώσεως Συγγνώμη, κατασκευασθέν με συνεργασίαν Κρητών και Γερμανών, ως δείγμα καλής θελήσεως και φιλίας. Τιμή και δόξα μόνο στο Θεό! 1962».
Ούτε είκοσι χρόνια δε μεσολαβούν ανάμεσα στη μια πλάκα και στην άλλη.
— Μα πώς γίνεται; θα λένε τα παιδιά της Γερμανίας για τους γονιούς τους. Η ίδια γενεά! Πώς μπόρεσε η γενεά σας να κάνει το φοβερό πήδημα: να γίνη πρώτα κτήνος, όσο ποτέ άλλοτε στην ιστορία του ανθρώπου, κι’ ύστερα να ασκή τα έργα του Θεού;
Οι Κρητικοί στην Κάνδανο, οι γεροντότεροι, θυμούνται τα περιστατικά της μάχης που δώσανε με τους Γερμανούς — αυτής που τους κόστισε την ισοπέδωση του χωριού τους. Απ’ ό,τι λένε, βγαίνει πως μπορούσαν και ν’ αποφύγουνε εκείνη τη συμπλοκή. Μα φαίνεται πως αυτός ο άγριος ξανθός εχθρός που είχε κατεβή απ’ τον ουρανό, φορτωμένος θάνατο, είχε ξυπνήσει το πολεμικό ένστικτο του Κρητικού. «Η μάνα μου σ’ έστειλε να σκοτώσω κι’ εγώ έναν Γερμανό» — σύρθηκε κοντά στους μεγάλους που πολεμούσαν, στο μετερίζι τους, ένα παιδί δεκαεφτά χρονών. Βαστούσε ένα χαντζάρι της εποχής των Τούρκων, χωρίς φουκάρι (σ.σ. θήκη, θηκάρι), κι’ ήθελε να σφάξη Γερμανό.
Στο τραπέζι των προεστών της Κανδάνου, στο σπίτι του Νικόλα Δαμιανάκη, οι γυναίκες του σπιτιού, με τη νοικοκυρά πρώτη, όρθιες όπως γίνεται πάντα στην Κρήτη, σερβίρανε τους ξένους. Ήταν ένα συμπόσιο βασιλικό. Οι ιστορίες, τα πάθη, το αίμα, το παρελθόν, το μέλλον — ό,τι ερχόταν στη μνήμη και στο στόμα γινόταν ήρεμος λόγος, κρίση σωστή, απαθής.
— Βλέπετε, ο Κρητικός συνδέει πάντα την ύλη με το πνεύμα, είπε ο δεσπότης κοιτάζοντας το πλούσιο τραπέζι.
— Το μόνο που είναι δύσκολο είναι να συμφωνήση ο ένας Κρητικός με τον άλλο. Κι’ αυτό είναι η δύναμή τους, παρατήρησε ένας άλλος.
— Ξαναβρήκε η ζωή το ύφος της στην Κάνδανο; ρώτησα. Ξεχάσανε τα παθήματά τους απ’ τους Γερμανούς;
Ο ένας Κρητικός είπε:
— Τα ξεχάσαμε. Προ πάντων τα παιδιά μας δε θένε να ξέρουν τίποτα.
Ο άλλος Κρητικός είπε:
— Δεν είναι έτσι. Η ανάγκη μάς κάνει να θέλουμε να τα ξεχάσουμε. Γιατί, αλλιώς, τι βγαίνει; Ξέρουμε πως, αν χρειαστή, οι Γερμανοί θα μας ξανακάνουν τα ίδια. Οι Τούρκοι δεν ήταν το ίδιο.
Σηκωθήκαμε απ’ το τραπέζι ζαλισμένοι απ’ το κρασί, απ’ τις ιστορίες, απ’ τη δύναμη της ζωής στην Κάνδανο. Σταθήκαμε στην πόρτα, από κει άρχιζαν τα περιβόλια, τα νερά, ο ελιώνας, τα δέντρα τα κραταιά, τα χρώματα, ο αψύς ήλιος που τα έδερνε.
— Ελάτε να σας δείξουμε τα δέντρα μας, είπε η κόρη του σπιτιού, τριγυρισμένη απ’ τις φίλες της.
Καταλάβαιναν πού ήταν η απαρασάλευτη ομορφιά της πατρίδας τους, μας οδήγησαν στο κτήμα. Μας λέγαν για τα όνειρά τους, για τα σχέδιά τους, τούτο να κάμουν στη ζωή, εκείνο να κάμουν. Δε θέλαν, αλήθεια, να ξέρουν τίποτα απ’ το φριχτό παρελθόν, μονάχα η φωνή του μέλλοντος τα εξουσίαζε: να ταξιδέψουν, να ξενιτευτούν, να σπουδάσουν, να μάθουν.
Μεθυσμένος απ’ το φως και τη δύναμη αυτής της αρσενικής φύσης, θα ήθελα να τους πω, αλλά δε θα το καταλάβαιναν. Τουλάχιστον, δε θα το καταλάβαιναν ακόμα. Θα ήθελα να τους πω πως καμιά σοφία, καμιά μάθηση, καμιά θέα του κόσμου δε θα ’ξιζε αυτό: να μείνης στην Κρήτη που ξεκληρίζεται κι’ αυτή όπως όλη η Ελλάδα των μεταναστών και των υποψηφίων ανθρακωρύχων. Να μείνης στην Κάνδανο, στα βουνά της, στα δάση της, στους θρύλους της, στους ανθρώπους της. Και να τ’ αγαπάς.
Εδώ και ένα ριζίτικο τραγούδι για την Κάντανο και τους κατοίκους της αλλά και για όλη την περήφανη Κρήτη:
