Από το πάρκινγκ των Μουρνιών και το προσωρινό πάρκινγκ στον χώρο Μαρκοπούλου έως τα ηλεκτρικά λεωφορεία, το ΣΒΑΚ, τις ποδηλατικές διαδρομές και τα ηλεκτρικά πατίνια, το Δημοτικό Συμβούλιο κατέγραψε διαφορετικές προσεγγίσεις για ένα πρόβλημα που εντείνεται κατά τη θερινή περίοδο. Δημοτικοί σύμβουλοι ζήτησαν μετρήσεις, συνολικό σχεδιασμό και αποτελεσματικότερη διαχείριση της κυκλοφορίας, ενώ η δημοτική αρχή συνέδεσε τις δυσκολίες με την τουριστική και οικονομική μεγέθυνση της πόλης και παρουσίασε τις παρεμβάσεις της σε δημόσιους χώρους και περιφερειακές μετακινήσεις.
Το κυκλοφοριακό πρόβλημα των Χανίων, η έλλειψη θέσεων στάθμευσης και η αποτελεσματικότητα των δημόσιων μετακινήσεων αποτέλεσαν ένα από τα βασικά πεδία συζήτησης στο Δημοτικό Συμβούλιο, με τις παρεμβάσεις να αποτυπώνουν μια κοινή διαπίστωση, αλλά διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς τις αιτίες και τις λύσεις.
Η συζήτηση ξεκίνησε από την καθυστέρηση λειτουργίας του σχεδιαζόμενου πάρκινγκ στις Μουρνιές, επεκτάθηκε στην κυκλοφοριακή πίεση του καλοκαιριού και κατέληξε σε ένα ευρύτερο ερώτημα: εάν οι αποσπασματικές παρεμβάσεις —νέοι χώροι στάθμευσης, ποδηλατόδρομοι και μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία— μπορούν να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα το οποίο αφορά πλέον τη συνολική λειτουργία της πόλης.
Στο τραπέζι τέθηκαν η υπέρβαση της «φέρουσας ικανότητας» των Χανίων, η ανάγκη αξιολόγησης των παρεμβάσεων με πραγματικά κυκλοφοριακά δεδομένα, η εφαρμογή του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, η πιθανότητα περιορισμού της ανεξέλεγκτης εισόδου οχημάτων στο κέντρο, αλλά και η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών.
Παράλληλα, αναδείχθηκαν ζητήματα καθημερινής ασφάλειας και προσβασιμότητας: από τη μετακίνηση ποδηλατών σε δρόμους χωρίς επαρκείς υποδομές έως την εγκατάλειψη ηλεκτρικών πατινιών πάνω σε πεζοδρόμια και ράμπες ατόμων με αναπηρία.
Το πάρκινγκ των Μουρνιών στο επίκεντρο
Η πρώτη ευθεία αναφορά στο κυκλοφοριακό έγινε από την Κατερίνη Μανημανάκη, η οποία συνέδεσε την είσοδο στον Αύγουστο με τον αυξημένο φόρτο που αντιμετωπίζει η πόλη.
Η δημοτική σύμβουλος έθεσε το ζήτημα του χώρου στάθμευσης στις Μουρνιές, υποστηρίζοντας ότι δεν θα λειτουργήσει κατά τη φετινή θερινή περίοδο, παρά τις προηγούμενες αναφορές της δημοτικής αρχής για την πορεία του έργου.
«Μπαίνουμε στον Αύγουστο, άλλο ένα καλοκαίρι με μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο στην πόλη των Χανίων. Το πάρκινγκ των Μουρνιών είχατε αναφερθεί ότι προχωράει. Το πάρκινγκ των Μουρνιών δεν θα λειτουργήσει φέτος το καλοκαίρι. Δεν έχει γίνει τίποτα απολύτως».
Κατά την ίδια, η καθυστέρηση σημαίνει ότι η πόλη θα διανύσει ακόμη μία τουριστική περίοδο χωρίς έναν πρόσθετο περιφερειακό χώρο στάθμευσης για κατοίκους και επισκέπτες.
«Άλλη μια χρονιά, λοιπόν, χωρίς άλλο ένα χώρο στάθμευσης για τους τουρίστες, αλλά και για τους ανθρώπους που θέλουν να προσεγγίσουν την πόλη και δυσκολεύονται. Καθημερινά, βέβαια, το πρόβλημα μέσα στην πόλη εντείνεται».
«Ένα περιφερειακό πάρκινγκ δεν θα σώσει την κατάσταση»
Ο Χαράλαμπος Λουτσέτης διεύρυνε τη συζήτηση πέρα από τον χώρο των Μουρνιών, υποστηρίζοντας ότι το κυκλοφοριακό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με την προσθήκη ενός ακόμη πάρκινγκ.
Ως παράδειγμα ανέφερε τροχαίο ατύχημα στην περιοχή του Αρωνίου, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να κλείσει ο δρόμος προς το αεροδρόμιο και να προκληθεί μεγάλη συμφόρηση ήδη από τις 8 το πρωί. Όπως είπε, εξαιτίας του περιστατικού έχασε την πτήση του προς την Αθήνα.
Κατά την τοποθέτησή του, η πόλη έχει ήδη υπερβεί τη φέρουσα ικανότητά της, ενώ η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συνολικό σχεδιασμό και όχι μεμονωμένες παρεμβάσεις.
«νομίζουμε ότι πρέπει το ζήτημα να αντιμετωπιστεί ολιστικά και να βρεθεί και μεθοδολογία, να δούμε σοβαρά τι θα κάνουμε σε αυτή την πόλη».
Ο ίδιος επικαλέστηκε το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, υποστηρίζοντας ότι σειρά παρεμβάσεων έχουν κινηθεί σε διαφορετική κατεύθυνση από τον αρχικό του σχεδιασμό.
«Υπάρχει το ΣΒΑΚ. Το έχετε ήδη καταστρατηγήσει σε μια σειρά παρεμβάσεις που γίνονται. Παρ’ όλα αυτά, θα επιμένουμε σε κάθε αποτέλεσμα αυτής της αναρχίας που υπάρχει στη ζωή της πόλης να μην τη νιώθουμε κανονικότητα. Δεν είναι κανονικότητα».
Το παράδειγμα της Φλωρεντίας και οι ζώνες περιορισμένης κυκλοφορίας
Ο κ. Λουτσέτης αναφέρθηκε στη Φλωρεντία, μια επίσης ιδιαίτερα επισκέψιμη πόλη, για να περιγράψει ένα διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης της εισόδου οχημάτων στο κέντρο.
Όπως είπε, στη Φλωρεντία λειτουργεί ζώνη περιορισμένης κυκλοφορίας —ZTL— στην οποία δεν μπορεί να εισέλθει ανεξέλεγκτα ένα αυτοκίνητο, ακόμη και εάν είναι ενοικιαζόμενο.
Η είσοδος συνδέεται με συγκεκριμένο χώρο στάθμευσης, ώστε όποιος κατευθύνεται στο κέντρο να γνωρίζει εκ των προτέρων πού θα σταθμεύσει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαφορά βρίσκεται στο ότι αποτρέπεται η συνεχής περιφορά οχημάτων που αναζητούν ελεύθερη θέση στο κέντρο.
«Είναι εγγυημένο ότι αυτός που θα μπει μέσα στην πόλη θα μπει και θα παρκάρει κάπου συγκεκριμένα. Όχι να μπει, να αρχίσει να γυρίζει και όποιον βρει ο χάρος να παρκάρει, αυτό το πράγμα που συμβαίνει εδώ».
Η ανάγκη μέτρησης των αποτελεσμάτων
Ο Δημήτρης Μακρέας έθεσε ένα διαφορετικό, αλλά κρίσιμο ερώτημα: με ποια δεδομένα αξιολογείται η επιτυχία ή η αποτυχία των παρεμβάσεων που έχουν ήδη εφαρμοστεί.
Υποστήριξε ότι, ενώ στην πόλη υλοποιούνται έργα σημαντικού κόστους, η καθημερινή μετακίνηση φαίνεται να γίνεται δυσκολότερη. Αναφέρθηκε ακόμη σε συχνά τροχαία περιστατικά στο Αρώνι και σε περιστατικά που φθάνουν στην εφημερία του Βάμου.
Ζήτησε να διευκρινιστεί αν υπάρχει καταγραφή των κυκλοφοριακών φόρτων σε πραγματικό χρόνο και εάν μετρήθηκαν τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων.
«Μετρήθηκαν τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων που σωστά έγιναν; Φτάνουν; Μετρώνται; Έχουμε real time καταγραφή των κυκλοφοριακών φόρτων; Με βάση ποια δεδομένα θα σχεδιάσουμε και θα πούμε ότι αυτές οι παρεμβάσεις που γίνονται ή έγιναν έδωσαν λύσεις ή δεν έδωσαν λύσεις και σε ποιο βαθμό;»
Έθεσε επίσης το ερώτημα εάν ένας νέος χώρος στάθμευσης στο κέντρο μπορεί τελικά να προσελκύει περισσότερα αυτοκίνητα αντί να αποσυμφορεί την πόλη. Είπε πιο συγκεκριμένα για το πάρκινγκ στην ΑΒΕΑ:
«προσέφερε ή κάλεσε περισσότερα αυτοκίνητα στο κέντρο; Το μετράμε; Θα το μετρήσουμε ποτέ, για να βγάλουμε συμπεράσματα;»
Οι ποδηλατόδρομοι και το ερώτημα της πραγματικής χρήσης
Ο κ. Μακρέας αναφέρθηκε σε επιτόπια, ανεπίσημη καταμέτρηση που πραγματοποίησε ο ίδιος στη Σκαλίδη και μπροστά από το Δημαρχείο.
Όπως είπε, σε τρεις διαφορετικές χρονικές στιγμές κατέγραψε περίπου 200 αυτοκίνητα και τέσσερα ποδήλατα στη μία περιοχή, καθώς και 200 αυτοκίνητα και πέντε ποδήλατα στην άλλη.
Χρησιμοποίησε τα στοιχεία αυτά όχι για να αμφισβητήσει την ανάγκη των ποδηλατοδρόμων, αλλά για να θέσει το ερώτημα πώς επιτυγχάνεται ουσιαστική μεταβολή της κυκλοφοριακής κουλτούρας.
«Με αυτόν τον τρόπο θα αλλάξουμε την κυκλοφοριακή κουλτούρα; Καλά κάνουν και υπάρχουν και όχι μόνο πρέπει να υπάρχουν, αλλά θα πρέπει να ολοκληρωθούν και ως δίκτυο οι ποδηλατόδρομοι, οι ποδηλατολωρίδες και οι ασφαλείς ποδηλατικές διαδρομές».
Το βασικό του ερώτημα αφορούσε την επίδραση των υποδομών στην πραγματική κίνηση της πόλης:
«Έχουν προσφέρει, όμως, και με ποιον τρόπο προσφέρουν στην κίνηση στην πόλη; Τι είναι αυτό που θα μπορέσει θεωρητικά, αλλά κυρίως πρακτικά, να προσφέρει μια τελείως διαφορετική εικόνα μετακίνησης και κουλτούρας; Και επιμένω ξανά: με ποιον τρόπο το μετράμε;»
Η επισφαλής μετακίνηση των ποδηλατών προς το Ακρωτήρι
Το θέμα της ασφάλειας των ποδηλατών είχε τεθεί νωρίτερα και από την κ. Μανημανάκη, με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του ποδηλατοδρομίου στα Καθιανά.
Η δημοτική σύμβουλος ανέφερε ότι είχε δει παιδιά και αθλητές να ανεβαίνουν προς την εγκατάσταση με τα ποδήλατά τους μέσω της Ακρωτηρίου.
Κατά την ίδια, ο δρόμος δεν είναι ασφαλής, το οδόστρωμα παρουσιάζει λακκούβες και η συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση της περιοχής δεν επαρκεί.
Ζήτησε κοινή παρέμβαση του Δήμου και της Περιφέρειας για τη βελτίωση του δρόμου και της πρόσβασης στην αθλητική εγκατάσταση.
Ο κ. Λουτσέτης συμφώνησε ότι η χρήση του ποδηλάτου είναι οικολογική, ωφέλιμη για την υγεία και θα έπρεπε να διευρυνθεί, αλλά σημείωσε ότι οι υφιστάμενες υποδομές δεν επαρκούν.
Αναφέρθηκε σε ομάδες παιδιών με ποδήλατα στον Βαμβακόπουλο και στον δρόμο προς το Ακρωτήρι, σε σημεία όπου, όπως είπε, ακόμη και η μετακίνηση με μοτοσικλέτα προκαλεί φόβο.
«Βλέπεις παντού ποδήλατα και πατίνια σε περιοχές που θεωρώ ότι οι υποδομές δεν επαρκούν».
Πρώτα οι δημόσιες μετακινήσεις, μετά η αλλαγή κουλτούρας
Ο κ. Λουτσέτης υποστήριξε ότι η ενίσχυση του ποδηλάτου θα πρέπει να ακολουθεί μια σειρά ευρύτερων μέτρων, με πρώτο την αναβάθμιση των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Επανέφερε παλαιότερη συζήτηση στο πλαίσιο του ΣΒΑΚ και τάχθηκε υπέρ ενός εκτεταμένου δημόσιου και δωρεάν συστήματος αστικών μετακινήσεων.
«Το ποδήλατο πρέπει να έπεται μιας σειράς μέτρων που θα ενισχύσουν το βασικό, το οποίο είναι μέσα μαζικής μεταφοράς, δημόσια, δωρεάν. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης αρκετές πόλεις έχουν αρχίσει και εφαρμόζουν δωρεάν σύστημα μετακίνησης».
Διευκρίνισε ότι η πρότασή του δεν αφορούσε μόνο τα λίγα μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία του Δήμου, αλλά το σύνολο της αστικής μετακίνησης.
Το «πρωτοφανές μποτιλιάρισμα» στο κέντρο
Ο δημοτικός σύμβουλος Μιχάλης Σχινάς αναφέρθηκε σε συγκεκριμένο περιστατικό μεγάλης κυκλοφοριακής συμφόρησης το προηγούμενο Σάββατο.
Έκανε διάκριση ανάμεσα στο χρόνιο πρόβλημα της στάθμευσης και στο «κυκλοφοριακό κομφούζιο» που δημιουργείται ορισμένες ώρες στο κέντρο.
«Το Σάββατο που πέρασε υπήρξε το πρωί ένα πρωτοφανές μποτιλιάρισμα στο κέντρο της πόλης, όπου Ι.Χ. έμειναν επί ώρες ακινητοποιημένα».
Ανέφερε ότι γνωστό του πρόσωπο, το οποίο αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, αισθάνθηκε δυσφορία κατά τη διάρκεια της συμφόρησης και αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια για να απομακρυνθεί από το σημείο.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, ακόμη και τα οχήματα που συνέδεαν το κέντρο με τα περιφερειακά πάρκινγκ δεν κατάφεραν να εκτελέσουν κανονικά τα δρομολόγιά τους.
Ο κ. Σχινάς αναγνώρισε ότι η ρύθμιση της κυκλοφορίας δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του Δήμου και ζήτησε παρέμβαση προς την Τροχαία Χανίων.
«Μήπως πρέπει να απευθυνθούμε στην Τροχαία Χανίων για να κάνει πιο δραστικές παρεμβάσεις για το κυκλοφοριακό, δηλαδή να κάνει ρύθμιση της κυκλοφορίας;»
Το Μαρκόπουλο ανάμεσα στη στάθμευση και στο αστικό πάρκο
Στη συζήτηση τέθηκε και το μέλλον του προσωρινού πάρκινγκ στον χώρο Μαρκοπούλου.
Ο κ. Μακρέας υπενθύμισε ότι ο χώρος στάθμευσης είναι προσωρινός και θα πρέπει να κλείσει όταν ξεκινήσουν οι εργασίες για τη δημιουργία του σχεδιαζόμενου αστικού πάρκου.
«Τι θα γίνει, για παράδειγμα, όταν το προσωρινό πάρκινγκ στο Μαρκόπουλο, με το οποίο έχουμε διαφωνήσει, αναγκαστούμε να το κλείσουμε, γιατί είναι προσωρινό και θα πρέπει να προχωρήσουν οι εργασίες για τη δημιουργία του μεγαλύτερου και καλύτερου αστικού πάρκου;»
Ο δήμαρχος κ. Παναγιώτης Σημανδηράκης ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για τον χώρο Μαρκοπούλου και ότι το επόμενο διάστημα θα παρουσιαστούν τα συμβόλαια μαζί με το αποτέλεσμα του συμμετοχικού σχεδιασμού.
Στην ίδια τοποθέτηση ανακοίνωσε ότι ο Δήμος έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον προς την Τράπεζα Χανίων και τη θυγατρική της για την αγορά του συνόλου της έκτασης της πρώην ΒΙΟΧΥΜ.
Η επιδίωξη, όπως παρουσιάστηκε, είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος πολιτισμού και συλλογικών δραστηριοτήτων, με αξιοποίηση των παλαιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων, πράσινο και ορισμένες δυνατότητες στάθμευσης στα όμορα ακίνητα που προβλέπονται από τη ρυμοτομία.
Ο δήμαρχος διευκρίνισε ότι η συζήτηση βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο και ότι ένα τέτοιο έργο θα απαιτήσει αρκετά χρόνια για να ολοκληρωθεί.
Η δημοτική αρχή: Ασυμμετρία ανάπτυξης και υποδομών
Απαντώντας στη συνολική τοποθέτηση του κ. Μακρέα, ο δήμαρχος αναγνώρισε ότι υπάρχουν σημεία στα οποία η πόλη αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Περιέγραψε το πρόβλημα ως «ασυμμετρία» ανάμεσα στην οικονομική και τουριστική μεγέθυνση και στο επίπεδο των διαθέσιμων υποδομών.
«Αυτό το οποίο περιγράφει ο κύριος Μακρέας είναι ουσιαστικά μία ασυμμετρία μεταξύ της ανάπτυξης ή της μεγέθυνσης που γνωρίζει ο τόπος, σε σχέση με το επίπεδο των υποδομών, σε σχέση με τις ανάγκες που διαμορφώνουν το καθημερινό πλαίσιο λειτουργίας των πολιτών».
Ο κ. Σημανδηράκης υποστήριξε ότι η έντονη οικονομική δραστηριότητα, με επίκεντρο τον τουρισμό, τροφοδοτεί άμεσα ή έμμεσα με εισόδημα περισσότερο από το 50% των πολιτών.
Κατά την προσέγγισή του, το ζήτημα είναι πώς η πόλη θα προετοιμαστεί για τα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια, αξιοποιώντας τη σημερινή οικονομική δυναμική και εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα δημόσιους χώρους για τις επόμενες γενιές.
Η πόλη ως «κοινός τόπος» και όχι μόνο ως άθροισμα ιδιοκτησιών
Η συζήτηση για την κυκλοφορία συνδέθηκε και με τη διαχείριση της γης.
Ο κ. Μακρέας υποστήριξε ότι η διαμόρφωση της ιδιοκτησίας έχει αποκτήσει «αντικοινωνικά χαρακτηριστικά» και έθεσε το ερώτημα:
«Πότε θα καταλάβουμε και θα διεκδικήσουμε μία πόλη όχι ως άθροισμα ιδιοκτησιών, αλλά ως κοινό τόπο να ζούμε;»
Κατά την άποψή του, εάν η πόλη αντιμετωπίζεται κυρίως ως χώρος πλουτισμού των ιδιοκτητών γης, η ποιότητα της καθημερινής ζωής θα συνεχίσει να επιδεινώνεται.
Ο δήμαρχος συμφώνησε ότι η αύξηση της αξίας της γης και των μισθωμάτων είναι μετρήσιμη και υποστήριξε ότι, μέσα σε αυτή τη συνθήκη, ο Δήμος επιχειρεί να αποκτήσει χώρους κοινωνικά ωφέλιμους.
Ως παραδείγματα ανέφερε το Μαρκόπουλο και το ενδιαφέρον για την πρώην ΒΙΟΧΥΜ.
Ηλεκτρικά πατίνια: Εμπόδια σε ράμπες και πεζοδρόμια
Ο Φώτης Μπομπολάκης έθεσε το ζήτημα της ανεξέλεγκτης στάθμευσης ηλεκτρικών πατινιών.
Όπως ανέφερε, μία ή δύο ιδιωτικές εταιρείες διαθέτουν πατίνια προς ενοικίαση, τα οποία οι χρήστες εγκαταλείπουν σε διαφορετικά σημεία χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την πρόσβαση των πεζών.
Κατά την περιγραφή του, τα πατίνια αποκλείουν ράμπες για αναπηρικά αμαξίδια, θέσεις στάθμευσης και ελεύθερους χώρους διέλευσης.
Χαρακτήρισε το φαινόμενο διογκούμενο και ζήτησε να απασχολήσει το Δημοτικό Συμβούλιο, καθώς δυσκολεύει την καθημερινότητα και υπονομεύει τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει στα πεζοδρόμια.
