Διήμερη περιοδεία στην Κρήτη πραγματοποιεί η πρόεδρος του ανεξάρτητου κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», Μαρία Καρυστιανού, με κεντρικό σταθμό τον Νομό Ρεθύμνου το Σάββατο 1 Αυγούστου 2026. Μετά τις συναντήσεις με φορείς της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου την Παρασκευή 31 Ιουλίου, η κ. Καρυστιανού θα μεταβεί στο Ρέθυμνο για έναν ευρύ κύκλο επαφών που καλύπτει την τοπική αυτοδιοίκηση, τον πρωτογενή τομέα, τη δημόσια υγεία, τον πολιτισμό και την ανοιχτή επικοινωνία με τους πολίτες.
Στο Ηράκλειο την Παρασκευή 31 Ιούλη, το πρόγραμμα της Μαρίας Καρυστιανού έχει ως εξής:
• Στις 11:30 θα επισκεφθεί τον Τάφο του Νίκου Καζαντζάκη
• Στις 11:45 θα επισκεφθεί την ΔΕΠΑΝΑΛ
• Στις 13:00 θα επισκεφθεί την ΟΕΒΕΝΗ (Ομοσπονδία Επαγγελματιών)
• Στις 14:00 θα συναντηθεί με τον Δήμαρχο Ηρακλειου, κ. Καλοκαιρινό
• Στις 18:30 θα παραχωρήσει Συνέντευξη Τύπου στο ξενοδοχείο ΑΤΡΙΟΝ
Στη συνέχεια στον ίδιο χώρο θα πραγματοποιηθεί ανοιχτή εκδήλωση μελών και φίλων του Κινήματος.
Από τον Ψηλορείτη και τα Ανώγεια στην Ιστορική Μονή Αρκαδίου
Το πρόγραμμα της κ. Καρυστιανού στο Ρέθυμνο ξεκινά το πρωί του Σαββάτου από την περιοχή του Ψηλορείτου. Στις 10:30 π.μ. θα φτάσει στα Ανώγεια, όπου θα συναντηθεί με τον Δήμαρχο Ανωγείων, Σωκράτη Κεφαλογιάννη, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιήσει περίπατο στους δρόμους της κωμόπολης και στην πλατεία Μεϊντάνι για συνομιλία με τους κατοίκους.
Στη συνέχεια, η πρόεδρος του κινήματος θα μεταβεί στο Πέραμα Μυλοποτάμου προκειμένου να συναντηθεί με τον Δήμαρχο, Γιώργο Κλάδο. Αμέσως μετά, το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσκεψη στην Ιστορική Μονή Αρκαδίου. Όπως επισημαίνεται από την Οργανωτική Επιτροπή του κινήματος στο Ρέθυμνο, η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό καθώς φέτος συμπληρώνονται 160 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Μονής, με τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης να αποτελεί κεντρική μέριμνα του φορέα.
Συναντήσεις για την υγεία, την παιδεία, τον πρωτογενή τομέα και την αυτοδιοίκηση
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, η Μαρία Καρυστιανού, συνοδευόμενη από μέλη και φίλους του κινήματος, θα πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με εκπροσώπους τοπικών φορέων:
Δημόσια Υγεία: Επίσκεψη στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου και συνάντηση με τον Πρόεδρο του Συλλόγου Εργαζομένων, Γιώργο Γεωργιακάκη.
Παιδεία και Πολιτισμός: Μετάβαση στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου και συνομιλία με τον Προϊστάμενο της Βιβλιοθήκης και Καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κωνσταντίνο Σπανουδάκη, στο πλαίσιο της προτεραιότητας που δίνει το κίνημα στους τομείς αυτούς.
Πρωτογενής Τομέας: Επίσκεψη στις εγκαταστάσεις της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών Ρεθύμνου (ΑΣΕΑΡ) στα Τρία Μοναστήρια, όπου θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με τον πρόεδρο της ΑΣΕΑΡ, Γιάννη Γλεντζάκη, και τον πρόεδρο του Συλλόγου Κτηνοτρόφων Ρεθύμνης, Γιώργο Βενιεράκη, για τα ζητήματα του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου.
Τοπική Αυτοδιοίκηση: Συναντήσεις στο κτίριο της Αντιπεριφέρειας με την Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνου, Μαρία Λιονή, τον Αντιδήμαρχο Ρεθύμνου, Γιώργο Σκορδίλη, καθώς και με τους Δημάρχους Αγίου Βασιλείου (Σπηλίου), Γιάννη Ταταράκη, και Αμαρίου, Παντελή Μουρτζανό.
Η κεντρική εκδήλωση στο Σπίτι του Πολιτισμού
Η κορύφωση της περιοδείας έχει προγραμματιστεί για τις 19:30 μ.μ. στο Σπίτι του Πολιτισμού στο Ρέθυμνο. Στο πλαίσιο της κεντρικής εκδήλωσης, η κ. Καρυστιανού θα πραγματοποιήσει σύντομη εισαγωγική τοποθέτηση για τα τοπικά και ευρύτερα ζητήματα και στη συνέχεια θα ακολουθήσει διαλογική συζήτηση, με δυνατότητα υποβολής ερωτημάτων από τους παρευρισκόμενους για την ανάδειξη και αναζήτηση λύσεων στα διαχρονικά προβλήματα της πόλης και του Νομού.
Μετά το πέρας της εκδήλωσης, η Μαρία Καρυστιανού θα πραγματοποιήσει περίπατο στην Παλιά Πόλη του Ρεθύμνου, όπου θα έχει την ευκαιρία να συνομιλήσει με καταστηματάρχες, επαγγελματίες και πολίτες.
Ο ιδρυτής του καταφυγίου στην Κρήτη, Τάκης Προεστάκης, δηλώνει ότι η δομή έχει φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων της, καθώς φροντίζει περίπου 800 έως 850 ζώα. Με δημόσια παρέμβασή του ζητεί να μην μεταφέρονται άλλα αδέσποτα στο καταφύγιο, περιγράφει την προσωπική και οικογενειακή πίεση που αντιμετωπίζει και τονίζει ότι η ευθύνη για τη διαχείριση των περιστατικών δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στον ίδιο και στην ομάδα του.
Σε δημόσια έκκληση προς τους πολίτες να σταματήσουν να μεταφέρουν νέα ζώα στο Takis Shelter προχώρησε ο Τάκης Προεστάκης, ιδρυτής του καταφυγίου που λειτουργεί στην Κρήτη και φιλοξενεί εκατοντάδες σκύλους και γάτες.
Με ανάρτηση και βίντεο στη σελίδα του στο Facebook, ο κ. Προεστάκης περιέγραψε μια κατάσταση έντονης πίεσης, τόσο εξαιτίας του μεγάλου αριθμού ζώων που βρίσκονται ήδη υπό τη φροντίδα του όσο και λόγω σοβαρών προσωπικών και οικογενειακών προβλημάτων.
«Έφτασε η ώρα να σώσω τον εαυτό μου και τη μεγάλη μου οικογένεια», έγραψε, δηλώνοντας εξαντλημένος από όσα, όπως υποστήριξε, συμβαίνουν γύρω από τη λειτουργία του καταφυγίου.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν εγκαταλείπει τη δράση του και ότι θα συνεχίσει να φροντίζει τα ζώα που βρίσκονται ήδη στη δομή. Το μήνυμά του, ωστόσο, ήταν σαφές: το καταφύγιο δεν μπορεί πλέον να δέχεται ανεξέλεγκτα νέα περιστατικά από ολόκληρη την Κρήτη.
Από την προσωπική πρωτοβουλία σε ένα καταφύγιο εκατοντάδων ζώων
Το Takis Shelter δημιουργήθηκε μέσα από την προσωπική πρωτοβουλία του Τάκη Προεστάκη, ο οποίος άρχισε πριν από χρόνια να συγκεντρώνει και να φροντίζει αδέσποτα ζώα που εντόπιζε τραυματισμένα, πεινασμένα ή εγκαταλελειμμένα.
Στην αρχική περίοδο, σύμφωνα με την περιγραφή που συνοδεύει τη δράση του καταφυγίου, η προσπάθεια βασίστηκε σε προσωπικούς πόρους και θυσίες, χωρίς σταθερή οικονομική υποστήριξη.
Με την πάροδο του χρόνου, η δραστηριότητα διευρύνθηκε και το καταφύγιο άρχισε να φιλοξενεί μεγάλο αριθμό σκύλων και γατών, πολλά από τα οποία είχαν βρεθεί σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Σήμερα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος στο βίντεο, ο συνολικός αριθμός των ζώων που βρίσκονται υπό τη φροντίδα της δομής κυμαίνεται μεταξύ 800 και 850.
«Πρέπει να καταλάβετε ότι η ζωή στο καταφύγιο δεν είναι απλή. Αυτή τη στιγμή φροντίζουμε συνολικά περίπου 800 έως 850 ζώα», ανέφερε.
«Μην έρχεστε στο καταφύγιο για να αφήσετε άλλα ζώα»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν το αίτημα να σταματήσει η μεταφορά αδέσποτων από διαφορετικές περιοχές της Κρήτης προς το καταφύγιο.
«Σας παρακαλώ, μην έρχεστε στο καταφύγιο για να αφήσετε άλλα ζώα. Μη μαζεύετε ζώα από όλη την Κρήτη και προσπαθείτε να τα φέρετε εδώ», είπε.
Όπως εξήγησε, πολίτες επικοινωνούν μαζί του από τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τις Μοίρες, τη Σητεία και άλλες περιοχές, ζητώντας να αναλάβει σκύλους που έχουν εντοπίσει.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τον ίδιο, άνθρωποι εμφανίζονται στο καταφύγιο χωρίς προηγούμενη συνεννόηση. Σε άλλες, όταν ενημερώνονται ότι δεν υπάρχει δυνατότητα φιλοξενίας, επιμένουν ή επιχειρούν να του μεταφέρουν το ηθικό βάρος της εγκατάλειψης του ζώου.
Ο κ. Προεστάκης περιέγραψε μια επαναλαμβανόμενη πίεση από πολίτες οι οποίοι, όπως είπε, του δηλώνουν ότι, εάν δεν δεχθεί το ζώο, θα αναγκαστούν να το αφήσουν στον δρόμο.
«Μου λένε: “Τάκη, ήσουν η τελευταία μου ελπίδα. Αν δεν με βοηθήσεις, θα εγκαταλείψω τα σκυλιά στον δρόμο”», ανέφερε.
Το πένθος για τον αδελφό του
Η έκκληση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος αντιμετωπίζει και σοβαρό προσωπικό πένθος.
Όπως αποκάλυψε, ο αδελφός του πέθανε στο καταφύγιο στις 15 Μαΐου.
«Ο αδελφός μου πέθανε στο καταφύγιο στις 15 Μαΐου. Πρέπει να παραμείνω δυνατός για να συνεχίσω και να στηρίξω τη μεγάλη μου οικογένεια εδώ στο καταφύγιο, αλλά και την οικογένειά μου στην πόλη», είπε.
Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην ανιψιά του, στη σύζυγο του αδελφού του, στον πατέρα και στη μητέρα του, τονίζοντας ότι οι υποχρεώσεις του δεν περιορίζονται στη φροντίδα των ζώων.
Η απώλεια του αδελφού του, όπως προκύπτει από τη δημόσια τοποθέτησή του, επιβάρυνε ακόμη περισσότερο μια καθημερινότητα που ήδη απαιτεί συνεχή παρουσία και διαχείριση εκατοντάδων περιστατικών.
Το ατύχημα της μητέρας του
Ο κ. Προεστάκης ανέφερε ακόμη ότι περίπου τρεις εβδομάδες πριν από τη δημοσίευση του βίντεο η μητέρα του είχε σοβαρό ατύχημα και έσπασε το πόδι της.
Σύμφωνα με τον ίδιο, νοσηλεύεται σε κλινική μετά από χειρουργική επέμβαση, ενώ η οικογένεια βρίσκεται σε συνεννόηση με τους γιατρούς για να διαπιστωθεί εάν θα μπορέσει να περπατήσει ξανά.
«Η ζωή μου αυτή τη στιγμή είναι εξαιρετικά πιεστική», είπε, επιχειρώντας να εξηγήσει γιατί δεν έχει τη δυνατότητα να ανταποκρίνεται σε κάθε νέο αίτημα.
Παρά τη συσσώρευση των δυσκολιών, επανέλαβε ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει το καταφύγιο.
«Δεν τα παρατάω. Φυσικά και δεν τα παρατάω. Αλλά δεν μπορώ να σώσω ολόκληρο τον κόσμο», τόνισε.
Η καθημερινή πίεση στην ομάδα του καταφυγίου
Ο ιδρυτής του Takis Shelter περιέγραψε μια καθημερινότητα στην οποία ο ίδιος και οι συνεργάτες του εργάζονται αδιάκοπα για τη φροντίδα των ζώων.
Η λειτουργία μιας δομής με 800 έως 850 ζώα απαιτεί, μεταξύ άλλων, σίτιση, καθαριότητα, κτηνιατρική παρακολούθηση, διαχείριση τραυματισμών και ασθενειών, φιλοξενία, μετακινήσεις και συνεχή αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών.
«Η ομάδα μου και εγώ τρέχουμε σαν τρελοί κάθε μέρα», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η πίεση δεν προέρχεται μόνο από το αντικειμενικό βάρος της φροντίδας των ζώων, αλλά και από τις απαιτήσεις πολιτών οι οποίοι θεωρούν ότι το καταφύγιο πρέπει να αναλάβει κάθε περιστατικό, ανεξάρτητα από τις δυνατότητές του.
«Δεν μπορούμε να έχουμε ανθρώπους να προσθέτουν επιπλέον δράμα και ενοχές», είπε, υποστηρίζοντας ότι είναι άδικο να του ζητείται να επιλύει κάθε πρόβλημα που σχετίζεται με ζώα στην Κρήτη.
Η ευθύνη των αρμόδιων Αρχών
Ο κ. Προεστάκης παρέπεμψε τους πολίτες στις αρμόδιες κρατικές και τοπικές υπηρεσίες, υποστηρίζοντας ότι εκείνες έχουν τη νομική υποχρέωση να παρεμβαίνουν.
Όπως ανέφερε, έχει δημοσιεύσει επανειλημμένα στη σελίδα του ηλεκτρονικές διευθύνσεις και τηλεφωνικούς αριθμούς των υπεύθυνων αρχών.
«Αυτοί είναι που έχουν τη νομική υποχρέωση να σας βοηθήσουν», είπε.
Η αναφορά αυτή αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα που συχνά εμφανίζεται στη διαχείριση των αδέσποτων: ιδιωτικές πρωτοβουλίες και εθελοντικές δομές καλούνται να καλύψουν ανάγκες που ξεπερνούν τις οικονομικές και οργανωτικές τους δυνατότητες.
«Δεν είμαι αστυνομικός»
Ξεχωριστό μέρος του βίντεο αφορούσε περιστατικά στα οποία πολίτες τού ζητούν να παρέμβει σε ιδιωτικές ή νομικές διαφορές.
Ως παράδειγμα ανέφερε περίπτωση γυναίκας η οποία επικοινώνησε μαζί του επειδή η κόρη της είχε χωρίσει από τον σύντροφό της και το σκυλί παρέμενε στο σπίτι του πρώην συντρόφου.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, η γυναίκα υποστήριζε ότι το ζώο υπέφερε και του ζητούσε να «διορθώσει» την κατάσταση.
Ο κ. Προεστάκης ρώτησε αν το ζώο ήταν καταχωρισμένο με μικροτσίπ στο όνομα της κόρης. Όταν έλαβε καταφατική απάντηση, συμβούλευσε την ιδιοκτήτρια να απευθυνθεί στην Αστυνομία για την παραλαβή του.
«Αυτό είναι θέμα της Αστυνομίας, όχι δικό μου», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η συμβουλή αυτή προκάλεσε αρνητική αντίδραση, καθώς η οικογένεια δεν επιθυμούσε να εμπλακεί επισήμως και θεώρησε ότι το καταφύγιο όφειλε να παρέμβει.
Οι προσβολές όταν δεν μπορεί να παρέμβει
Ο κ. Προεστάκης υποστήριξε ότι ορισμένοι πολίτες ξεκινούν τις επικοινωνίες μαζί του με επαίνους για τη δράση του, αλλά αλλάζουν στάση όταν δεν μπορεί να ικανοποιήσει το αίτημά τους.
«Στην αρχή μού μιλούν όμορφα. Όταν όμως δεν μπορώ να λύσω μια ιδιωτική νομική διαφορά, μου συμπεριφέρονται σαν να είμαι ο χειρότερος άνθρωπος στον κόσμο», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ορισμένες περιπτώσεις ακολουθούν επιθετικά μηνύματα, γραμμένα με κεφαλαία γράμματα, και κατηγορίες ότι αρνείται να βοηθήσει παρότι έχει ήδη πολλά ζώα στο καταφύγιο.
Έθεσε το ερώτημα τι ακριβώς αναμένουν από εκείνον οι πολίτες σε τέτοιες υποθέσεις.
«Τι περιμένουν να κάνω; Να μπω παράνομα σε ένα ιδιωτικό σπίτι και να κατασχέσω ένα σκυλί;» διερωτήθηκε.
Κατά την περιγραφή του, ορισμένοι επιθυμούν να παραμείνουν έξω από κάθε επίσημη διαδικασία και να αναλάβει ο ίδιος όλο το προσωπικό, νομικό και πρακτικό κόστος.
Η εικόνα του καταφυγίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Ο κ. Προεστάκης αναφέρθηκε και στην εικόνα που σχηματίζουν αρκετοί παρακολουθώντας τα βίντεο από το καταφύγιο.
Όπως είπε, κάποιοι βλέπουν τον ίδιο να βρίσκεται ανάμεσα στα ζώα και θεωρούν ότι έχει μια ευχάριστη και ήρεμη καθημερινότητα σε ένα όμορφο περιβάλλον.
«Κάποιοι κοιτάζουν τα βίντεο και σκέφτονται: “Κοίτα τον Τάκη, έχει μια υπέροχη ζωή με τα ζώα και ένα ωραίο σπίτι”», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνει τον πραγματικό φόρτο της λειτουργίας του καταφυγίου ούτε τον αριθμό των σκύλων που ζουν ακόμη και μέσα στο σπίτι.
Για τον λόγο αυτό δήλωσε ότι σκοπεύει να δημοσιεύει περισσότερα βίντεο που θα παρουσιάζουν τις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητας.
«Πρέπει τώρα να προστατεύσω τον εαυτό μου και το καταφύγιο»
Η απόφαση να μην γίνονται δεκτά νέα ζώα παρουσιάστηκε ως αναγκαίο μέτρο για τη διατήρηση της λειτουργίας της δομής.
«Αυτή τη στιγμή πρέπει να προστατεύσω τον εαυτό μου και αυτό το καταφύγιο», είπε.
Η φράση αποτυπώνει την αλλαγή προτεραιότητας: αντί να διευρύνεται συνεχώς ο αριθμός των ζώων, η προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στη φροντίδα όσων βρίσκονται ήδη εκεί και στη διασφάλιση ότι το καταφύγιο δεν θα καταρρεύσει από την υπερφόρτωση.
Ο ίδιος δεν έθεσε χρονικό όριο στην απαγόρευση εισαγωγής νέων ζώων ούτε διευκρίνισε εάν θα εξακολουθήσουν να γίνονται εξαιρέσεις για επείγοντα περιστατικά.
Το βασικό μήνυμα ήταν ότι κανείς δεν πρέπει να μεταφέρει ζώο στο καταφύγιο χωρίς προηγούμενη συνεννόηση και χωρίς να έχει εξαντλήσει τις θεσμικές δυνατότητες παρέμβασης.
Η αλλαγή στάσης μετά από χρόνια πίεσης
Ο Τάκης Προεστάκης δήλωσε ότι αισθάνεται πλέον περισσότερο αποφασισμένος και λιγότερο ευάλωτος στις πιέσεις που δέχεται.
«Είμαι πολύ πιο σκληρός και δυνατός τώρα. Πριν ήμουν πιο ευαίσθητος. Τώρα είμαι δυνατός και θα συνεχίσω», ανέφερε.
Η φράση δεν σήμαινε, σύμφωνα με τα συμφραζόμενα, απομάκρυνση από τη φροντίδα των ζώων, αλλά άρνηση να αποδέχεται απεριόριστα αιτήματα, ενοχές και πιέσεις.
«Δεν θα τα παρατήσω ποτέ», επανέλαβε.
Προαναγγελία αποκαλύψεων με έγγραφα
Στην ανάρτησή του και στο βίντεο ο κ. Προεστάκης άφησε να εννοηθεί ότι υπάρχουν περιστατικά και ενέργειες σε βάρος του που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
«Συμβαίνουν τόσα πολλά πράγματα που δεν γνωρίζετε, αλλά θα τα μάθετε την κατάλληλη στιγμή», έγραψε.
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι όταν αποφασίσει να μιλήσει, θα παρουσιάσει στοιχεία και επίσημα έγγραφα.
«Σε όσους προσπαθούν ενεργά να μου δημιουργήσουν προβλήματα: θα μοιραστώ την αλήθεια με όλους την κατάλληλη στιγμή, με αποδείξεις και επίσημα έγγραφα», ανέφερε.
Δεν προσδιόρισε ποια πρόσωπα ή ποιες ενέργειες αφορά η αναφορά του. Επομένως, στο παρόν στάδιο πρόκειται για γενική καταγγελία, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία που να μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα.
Ο ίδιος προέβλεψε ότι το περιεχόμενο των μελλοντικών αποκαλύψεων θα προκαλέσει έκπληξη, αλλά δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες.
«Θα είμαι εδώ μέχρι το τέλος»
Παρά τον τόνο κόπωσης και αγανάκτησης, η δημόσια παρέμβαση κατέληξε σε μια δήλωση συνέχισης της προσπάθειας.
«Δεν τα παρατάω. Είμαι εδώ και θα είμαι εδώ μέχρι το τέλος», είπε.
Η φράση συνοψίζει τη διπλή κατεύθυνση του μηνύματος: από τη μία, ο Τάκης Προεστάκης δηλώνει ότι δεν εγκαταλείπει τα ζώα που έχει αναλάβει· από την άλλη, θέτει πλέον όρια απέναντι στην ανεξέλεγκτη μεταφορά νέων περιστατικών.
Η έκκλησή του δεν αφορά μόνο τη λειτουργία ενός καταφυγίου. Αναδεικνύει τη δυσκολία ενός μοντέλου στο οποίο ένας ιδιώτης και μια περιορισμένη ομάδα εθελοντών καλούνται να διαχειριστούν εκατοντάδες ζώα και παράλληλα να ανταποκρίνονται σε αιτήματα από ολόκληρη την Κρήτη.
Το κρίσιμο ζήτημα που προκύπτει είναι η κατανομή της ευθύνης. Οι πολίτες που εντοπίζουν ένα ζώο, οι δημοτικές και κρατικές υπηρεσίες που έχουν θεσμικές αρμοδιότητες και οι εθελοντικές δομές που παρέχουν καθημερινή φροντίδα αποτελούν διαφορετικούς κρίκους της ίδιας αλυσίδας.
Η παρέμβαση του Τάκη Προεστάκη δείχνει ότι, όταν το βάρος μεταφέρεται σχεδόν αποκλειστικά σε έναν από αυτούς, ακόμη και μια δομή που δημιουργήθηκε για να προσφέρει καταφύγιο μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με τα δικά της όρια.
Στο επίκεντρο διεθνούς προβληματισμού σχετικά με την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου βρέθηκε η πτήση του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με δημόσιο μήνυμά της, η Φρανσέσκα Αλμπανέζε κατήγγειλε ότι η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα επέτρεψαν τη διέλευση του αεροσκάφους του Ισραηλινού ηγέτη από τον εθνικό εναέριο χώρο τους, θέτοντας ζητήματα τήρησης των δεσμεύσεων που απορρέουν από το Καταστατικό της Ρώμης.
Η καταγγελία για τη χρήση του εναέριου χώρου
Σύμφωνα με τις επισημάνσεις της κ. Αλμπανέζε, οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες άνοιξαν τους αιθέρες τους για τη μετακίνηση του κ. Νετανιάχου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς τις ΗΠΑ. Η ίδια υπογράμμισε τη στάση των τριών κρατών, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για επαναλαμβανόμενη πρακτική.
Ειδικότερα, στο μήνυμά της η κ. Αλμπανέζε σημείωσε:
«Η Ιταλία, η Γαλλία, η Ελλάδα το ξαναέκαναν».
Το Καταστατικό της Ρώμης και η υποχρέωση συνεργασίας με το ΔΠΔ
Στο επίκεντρο της τοποθέτησης της κ. Αλμπανέζε βρίσκεται η θεσμική υποχρέωση των κρατών που έχουν υπογράψει και επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης να συνεργάζονται με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ). Όπως υποστηρίζει, η παροχή άδειας διέλευσης στον κ. Νετανιάχου συνιστά παραβίαση των δεσμεύσεων αυτών.
Αναφερόμενη στη νομική διάσταση του ζητήματος, η ίδια τόνισε:
«Τρία συμβαλλόμενα μέρη του Καταστατικού της Ρώμης άνοιξαν τον εναέριο χώρο τους στον φυγά Νετανιάχου, κατά παράβαση της υποχρέωσής τους να συνεργαστούν με το ΔΠΔ».
Αίτημα για διενέργεια έρευνας από τις αρμόδιες αρχές
Η παρέμβαση της κ. Αλμπανέζε ολοκληρώνεται με μια ευθεία έκκληση προς τα αρμόδια όργανα να εξετάσουν τη νομική μεταχείριση της συγκεκριμένης διέλευσης και τις ενδεχόμενες ευθύνες που προκύπτουν.
Διατυπώνοντας το αίτημά της, υπογράμμισε:
«Καλώ τις αρμόδιες αρχές να ερευνήσουν πιθανή συνέργεια».
Στη σύλληψη ενός 38χρονου ημεδαπού προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές στο Ηράκλειο, κατηγορούμενου για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών ουσιών.
Η σύλληψη πραγματοποιήθηκε προχθές, στις 27 Ιουλίου 2026, από αστυνομικούς της Ομάδας Δίκυκλης Αστυνόμευσης του Τμήματος Άμεσης Δράσης Ηρακλείου.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, οι αστυνομικοί πραγματοποίησαν έλεγχο στον ημεδαπό, ο οποίος επέβαινε σε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου βρέθηκε στην κατοχή του και κατασχέθηκε ποσότητα κοκαΐνης βάρους 20,1 γραμμαρίων, το χρηματικό ποσό των 295 ευρώ, καθώς και ζυγαριά ακριβείας.
Η προανάκριση για την υπόθεση ενεργείται από το Τμήμα Δίωξης Ναρκωτικών της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ηρακλείου.
Σε βαθύ προβληματισμό και αγανάκτηση έχει οδηγήσει τους κατοίκους του Σταυρού Ακρωτηρίου Χανίων η υπόθεση του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων στην Παχιά Άμμο, με τον Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού (SEA) να καλεί τις αρχές σε πλήρη διαφάνεια και διερεύνηση των όσων έχουν δει το φως της δημοσιότητας.
Ο Σύλλογος, που εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια διεξάγει αγώνα με όλα τα νόμιμα μέσα για την αλλαγή χωροθέτησης του έργου, καταδικάζει κατηγορηματικά οποιαδήποτε παράνομη ή εγκληματική ενέργεια που εξυπηρετεί προσωπικά συμφέροντα. «Είμαστε απολύτως ξένοι προς τέτοιες πρακτικές» τονίζεται στη σχετική ανακοίνωση, με τον SEA να διαχωρίζει τη θέση του από συμπεριφορές που δεν συνάδουν με τις αρχές και τις αξίες των μελών και υποστηρικτών του σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Το αντλιοστάσιο κατασκευάζεται σε απόσταση μόλις 20 μέτρων από το χειμέριο κύμα στην παρθένα παραλία της Παχιάς Άμμου, σε ακίνητο του Ελληνικού Δημοσίου χωρίς να έχει υπάρξει παραχώρηση για τον συγκεκριμένο σκοπό. Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι το έργο προχωρά χωρίς τις απαραίτητες περιβαλλοντικές μελέτες για την κατασκευή στο συγκεκριμένο σημείο, χωρίς διαβούλευση με τους κατοίκους και χωρίς διαφάνεια.
Από τις αντιδράσεις κατοίκων και επισκεπτών έχει προκύψει μία σημαντική επιτυχία: από τον σχεδιασμό καταργήθηκαν οι αγωγοί υπερχείλισης ανεπεξέργαστων λυμάτων που θα κατέληγαν απευθείας στη θάλασσα. Ωστόσο, ο αγώνας συνεχίζεται. Ο Σύλλογος είχε ζητήσει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025 από τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ) στοιχεία για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της δεξαμενής υπερχείλισης που θα αντικαθιστούσε τους αγωγούς, χωρίς να έχει λάβει μέχρι σήμερα καμία απάντηση. «Ο Σύλλογός μας έχει έννομο συμφέρον να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα αρχεία» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Το έργο έχει σταματήσει από τον Μάρτιο, μετά τη ρίψη τσιμεντολάσπης σε ακτή και θάλασσα και την παρέμβαση της αρμόδιας Υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο Σύλλογος, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου τον Οκτώβριο, παρά τις πολυπληθείς αντιδράσεις και τα σοβαρά νομικά ζητήματα που εκκρεμούν.
Η υπόθεση δεν έχει κλείσει νομικά. Εκκρεμεί η εκδίκαση της έφεσης και των μηνυτήριων αναφορών που έχουν κατατεθεί. Ο Σύλλογος συνεχίζει τον αγώνα για την αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου σε βιώσιμη θέση μακριά από ευαίσθητα οικοσυστήματα και παραλίες λουομένων.
Ο SEA καλεί τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν σε πλήρη διερεύνηση όλων των γεγονότων, να διασφαλίσουν τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και να αποδοθούν ευθύνες όπου διαπιστωθούν παραβάσεις ή παράνομες ενέργειες. «Απαιτούμε την πλήρη τήρηση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας σε κάθε διαδικασία που αφορά την αναβάθμιση του αποχετευτικού δικτύου στην περιοχή του Σταυρού, καθώς και σε κάθε άλλη παρέμβαση που ενδέχεται να επηρεάσει το φυσικό περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής» καταλήγει η ανακοίνωση.
Ο Boy George, τραγουδιστής και frontman των Culture Club, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων μετά την κυκλοφορία ενός νέου τραγουδιού υπέρ του Ισραήλ.
Το τραγούδι, το οποίο δημοσίευσε στον λογαριασμό του στην πλατφόρμα X, αρνείται ανοιχτά ότι υπάρχει γενοκτονία στη Γάζα. Το μήνυμα στήριξης προς το Ισραήλ έρχεται σε αντίθεση με εκθέσεις του ΟΗΕ και της Διεθνούς Αμνηστίας, ενώ η διαδικτυακή αντίδραση υπήρξε ιδιαίτερα σφοδρή.
Ο Βρετανός τραγουδιστής κυκλοφόρησε το τραγούδι σε ένδειξη αλληλεγγύης προς το Ισραήλ.
Με τίτλο «Od Nirkod (We Will Dance Again)», το τραγούδι, σε ύφος reggae, δεν είναι διαθέσιμο στις πλατφόρμες streaming, αλλά δημοσιεύτηκε αποκλειστικά στον λογαριασμό του καλλιτέχνη στο X, συνοδευόμενο από τη λεζάντα «Shalom».
Boy George: Ο τίτλος του τραγουδιού αποτελεί φράση που έχει συνδεθεί στενά με την επίθεση της Χαμάς
Ο τίτλος του τραγουδιού αποτελεί φράση που έχει συνδεθεί στενά με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου στο μουσικό φεστιβάλ Supernova Sukkot Gathering, κατά την οποία σκοτώθηκαν 378 άνθρωποι, γεγονός που οδήγησε το Ισραήλ στην έναρξη της στρατιωτικής του εκστρατείας στη Γάζα. Η ίδια φράση αποτελεί και τον τίτλο ντοκιμαντέρ του 2024 για την επίθεση.
Οι πρώτοι στίχοι του τραγουδιού αναφέρουν: «Εσύ λες γενοκτονία / Εγώ λέω πόλεμος / Όταν δέχεσαι επίθεση / Γι’ αυτό υπάρχει ο στρατός / Γίνεται άσχημο; / Και βέβαια γίνεται / Όταν ξέρω ότι θέλεις να σκοτώσεις / Και τον τελευταίο από εμάς…». Με αυτόν τον τρόπο, το τραγούδι αρνείται ευθέως ότι βρίσκεται σε εξέλιξη γενοκτονία στη Γάζα, παρά τις εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας, της Human Rights Watch και των Ηνωμένων Εθνών που καταλήγουν σε διαφορετικά συμπεράσματα.
Πρόσφατη έκθεση ανεξάρτητης επιτροπής του ΟΗΕ αναφέρει ότι «οι ισραηλινές αρχές και οι δυνάμεις ασφαλείας στόχευσαν σκόπιμα παιδιά από την Παλαιστίνη, με αποτέλεσμα να διαπραχθούν πράξεις γενοκτονίας και άλλα εγκλήματα θηριωδίας στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς και εγκλήματα πολέμου στη Δυτική Όχθη». Η έκθεση επικαλείται επίσης το συμπέρασμα της ίδιας επιτροπής από το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με το οποίο «το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία κατά της παλαιστινιακής ομάδας στη Λωρίδα της Γάζας», επισημαίνοντας ότι «η ένταση και η συστηματική φύση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων συνεχίστηκαν, προκαλώντας πρωτοφανείς θανάτους, τραυματισμούς και ψυχικά τραύματα σε παιδιά από την Παλαιστίνη».
Σε άλλους στίχους του τραγουδιού ακούγονται οι φράσεις: «Νεαρά κορίτσια βιάστηκαν δεμένα σε δέντρα / Δολοφονήθηκαν με βαρβαρότητα / Καταδικάζετε τους Εβραίους / Με επιλεκτική μνήμη / Μουσικοί κρατούν σημαίες / Επαναλαμβάνοντας σαν πρόβατα / Προπαγάνδα που τροφοδοτείται από το διαδίκτυο / Μοιάζει τόσο αδύναμη».
‘Nauseating’: Boy George faces heated backlash for new pro-Israel song https://t.co/I4BHNRyHrM
Boy George: Έντονες αντιδράσεις και επικρίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Το τραγούδι δέχθηκε σφοδρή κριτική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ο ερμηνευτής του «Karma Chameleon» βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονη κατακραυγή για τους στίχους του.
«Δεν ξέρεις ότι πάνω από 20.000 παιδιά έχουν σφαγιαστεί, ένας πληθυσμός έχει υποστεί εθνοκάθαρση μέσα σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, έχει καταστραφεί πάνω από το 80% των υποδομών, ενώ χιλιάδες άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί και υποστεί εθνοκάθαρση στη Δυτική Όχθη; Ντροπή σου», έγραψε ένας χρήστης του X.
Ένας άλλος σχολίασε: «Τι αποκρουστικό κομμάτι σιωνιστικής προπαγάνδας, σχεδιασμένο να δικαιολογήσει τη σφαγή περισσότερων από 80.000 Παλαιστινίων, ανάμεσά τους πάνω από 20.000 παιδιά, καθώς και τη συνεχιζόμενη καταπίεση, εκτόπιση, ταπείνωση και σφαγή τους».
Άλλος χρήστης έγραψε: «Απαίσια μουσική, απαίσιος άνθρωπος. Έφτασε στο σημείο να στηρίζει μια γενοκτονία μόνο και μόνο για να πάει κόντρα, ελπίζοντας ότι αυτό θα του βγει σε καλό δεν θα γίνει. Κατέστρεψες όποια εκτίμηση μπορούσε να έχει κάποιος για σένα και απλώς έσκαψες ακόμη βαθύτερο λάκκο για τη νεκρή σου καριέρα».
Ένας ακόμη χρήστης εξέφρασε παρόμοια άποψη, γράφοντας: «Πούλησε την ψυχή του. Είμαι τόσο απογοητευμένος. Οι Ιρλανδοί συγγενείς του, που αγωνίζονταν για την ελευθερία, θα ήταν φρικαρισμένοι».
Ο Boy George στο παρελθόν είχε καταδικαστεί σε 15 μήνες φυλάκισης
Πολλοί χρήστες υπενθύμισαν επίσης την υπόθεση του 2007, όταν ο Boy George καταδικάστηκε σε 15 μήνες φυλάκιση επειδή κρατούσε παράνομα έναν άνδρα συνοδό δεμένο με χειροπέδες σε τοίχο και τον χτυπούσε με μεταλλική αλυσίδα.
Ο Boy George, ο οποίος μεγάλωσε σε ιρλανδική καθολική οικογένεια και δεν είναι εβραϊκής καταγωγής, έχει εκφράσει επανειλημμένα δημόσια τη στήριξή του προς το Ισραήλ.
Νωρίτερα φέτος, σε εκδήλωση της Eurovision στο Λονδίνο, δήλωσε: «Έχω πάρα πολλούς Εβραίους φίλους, από τότε που ήμουν 15 ή 16 ετών. Ζητούν από εμένα, ως άνθρωπο με αρχές, να γυρίσω την πλάτη στους Εβραίους φίλους μου; Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ».
Σε αντίθεση με πολλούς καλλιτέχνες που έχουν καταγγείλει τη γενοκτονία και έχουν μποϊκοτάρει το Ισραήλ, ο Boy George έχει απορρίψει τις εκκλήσεις του κινήματος Boycott, Divestment, Sanctions (BDS) να μην εμφανιστεί στο Τελ Αβίβ.
Σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σαουδική Αραβία πραγματοποίησαν συντονισμένα πλήγματα κατά φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ.
Παράλληλα, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε όλους τους βαλλιστικούς πυραύλους που εκτόξευσε το Ιράν εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, με τις εξελίξεις να προκαλούν νέο άλμα στις τιμές του πετρελαίου.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες πως έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, ανέφερε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
«Πριν από μερικές ώρες, τρία τάνκερ που παραβίασαν (σ.σ. τις ιρανικές εντολές), αψήφησαν τις προειδοποιήσεις και συνέχισαν την επικίνδυνη και παράνομη πορεία τους, χτυπήθηκαν και σταμάτησαν», ανέφερε το ναυτικό των Φρουρών, μετέδωσε το πρακτορείο.
Πλήγματα σε εγκαταστάσεις εφοδιασμού και οπλισμού
Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, πραγματοποίησε «περιορισμένα και στοχευμένα πλήγματα» εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι επιδρομές είχαν ως στόχο εγκαταστάσεις εφοδιασμού και αποθήκες οπλισμού που συνδέονται με τις επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών πετρελαϊκών υποδομών.
Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ανέφερε ότι αμερικανικά και σαουδαραβικά μαχητικά έπληξαν πολλαπλές εγκαταστάσεις εφοδιασμού και οπλισμού στο ανατολικό Ιράκ. Κατά τη CENTCOM, οι στόχοι συνδέονταν με περισσότερες από 30 επιθέσεις με drones, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μέσα σε διάστημα 72 ωρών υπό την καθοδήγηση των Φρουρών της Επανάστασης.
Νωρίτερα, το Ριάντ είχε ανακοινώσει ότι οι αντιαεροπορικές δυνάμεις της χώρας αναχαίτισαν και κατέστρεψαν αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ με στόχο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στην ανατολική Σαουδική Αραβία.
Η σαουδαραβική πλευρά απέδωσε τις επιθέσεις σε πολιτοφυλακές που συνδέονται με το Ιράν, αν και ιρακινές ένοπλες οργανώσεις αρνήθηκαν την εμπλοκή τους.
Το υπουργείο Άμυνας υπογράμμισε ότι η Σαουδική Αραβία «δεν επιδιώκει την κλιμάκωση, αλλά θα απαντά σε κάθε επίθεση εναντίον της».
Πρόκειται για την πρώτη επίσημη ανάληψη ευθύνης από το Ριάντ για στρατιωτικά πλήγματα εντός του Ιράκ από την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Παρότι η Σαουδική Αραβία είχε βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο επιθέσεων που απέδιδε στην Τεχεράνη, μέχρι τώρα απέφευγε να ανακοινώσει επισήμως στρατιωτική απάντηση.
Αναχαιτίστηκαν όλοι οι ιρανικοί πύραυλοι
Λίγες ώρες αργότερα, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις απέτρεψαν «αιφνιδιαστική επίθεση» του Ιράν εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την αμερικανική ανακοίνωση, στις 17:45, ώρα ανατολικών Ηνωμένων Πολιτειών (00:45 ώρα Ελλάδας), οι Φρουροί της Επανάστασης εκτόξευσαν πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους από το ιρανικό έδαφος. Όλοι οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή ζημιές.
At 5:45 p.m. ET today, Islamic Revolutionary Guard Corps forces launched multiple ballistic missiles from Iran in an attempted surprise attack on U.S. forces based in the Middle East. All Iranian missiles were successfully intercepted. U.S. forces remain vigilant and at a high…
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, εκτοξεύθηκαν έως τέσσερις βαλλιστικοί πύραυλοι.
Διάσταση απόψεων για τις διαπραγματεύσεις
Η επίθεση σημειώθηκε περίπου μία ημέρα μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η Ουάσινγκτον ανέστειλε τις επιθέσεις κατά του Ιράν, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Τεχεράνη επιθυμεί την επανέναρξη των συνομιλιών.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, διέψευσε, ωστόσο, ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχουν επί του παρόντος διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Νέο άλμα στις τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν κατά 3% και πλέον τις πρώτες πρωινές ώρες, λίγη ώρα μετά την έναρξη των συναλλαγών στις ασιατικές αγορές, έπειτα από την ανακοίνωση του στρατού των ΗΠΑ περί αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν εναντίον βάσεών του στη Μέση Ανατολή, την πρώτη αναζωπύρωση των εχθροπραξιών ανάμεσα στις δυο χώρες έπειτα από μερικές ημέρες σχετικής ηρεμίας.
Η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI κατέγραφε άνοδο 3,67% στα 82,17 δολάρια κι αυτή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, άνοδο 3,39% στα 86,94 δολάρια, ενώ είχαν υποχωρήσει τα τελευταία 24ωρα.
Αντίθετος με τα όσα είπε ο βουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Κυριαζίδης, για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, και που οδήγησαν στην παραπομπή του στην επιτροπή δεοντολογίας της Βουλής, εμφανίσθηκε ο υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, σημειώνοντας όμως ότι η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας «έχει μια πολιτική αυθάδεια, μας έχει πει δολοφόνους και παιδεραστές».
Όπως είπε στον ΣΚΑΪ «δεν έπρεπε ο κ Κυριαζίδης να αιτιολογήσει τι εννοούσε τότε (σ.σ. στην πρώτη κόντρα με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου), το θέμα είχε κλείσει, δεν έπρεπε να ανοίξει εκ νέου. Δεν πιστεύω ότι σε καμία γυναίκα δεν πρέπει να λέγεται αυτό (σ.σ. «πήγαινε να κάνεις κανά παιδί») είτε είναι θέμα επιλογής είτε αδυναμίας».
«Ο κ. Κυριαζίδης ήθελε να πει οτι εγώ δεν ήθελα να την προσβάλω αλλά για μένα δεν λέγεται με κανέναν τρόπο. Ακόμα και αν θες να πεις ότι είχε άλλες προθέσεις, αυτό δεν λέγεται καθόλου. Θεωρώ ότι ήταν ατυχές που ήθελε να επαναφέρει το θέμα αυτό» πρόσθεσε ο κ. Πλεύρης.
«Χωρίς να θέλω να συμψηφίζω, αφήνουμε ένα δάσος από επιθέσεις, ακούμε 100 πράγματα ότι είμαστε τέρατα» για να προσθέσει για την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας ότι «έχει μια πολιτική αυθάδεια, μας έχει πει δολοφόνους και παιδεραστές».
Αμετανόητος και αδιόρθωτος ο Κυριαζίδης: «Το “κάνε κανένα παιδί” στην Κωνσταντοπούλου ήταν ευχή»
Να παρουσιάσει τον εαυτό του σαν θύμα επιχείρησε ο βουλευτής της ΝΔ Δημήτρης Κυριαζίδης, αντί να παραδεχτεί ότι η συμπεριφορά του κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου ήταν σεξιστική.
Ο Δημήτρης Κυριαζίδης υποστήριξε ότι το περιβόητο «κάνε κανένα παιδί» που είχε φωνάξει στη Βουλή στην πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας ήταν «ευχή» και παρουσίασε τον ευατό του σαν «Ιφιγένεια».
«Προσπάθησε να αλλοιώσει, να παρερμηνεύσει μία ευχή μου, μία αναφορά, όταν επί 1,5 χρόνο μας εξύβριζε και μας έλεγε “δολοφόνους”, “παιδεραστές”, “παιδόφιλους” και δεν μιλούσε κανείς. Όπως καταλαβαίνετε δεν ήταν εύκολη η διαδικασία. Μία ευχή της εξέφρασα και επειδή εκείνη τη νύχτα ήταν η πρόταση μομφής αποτέλεσα την Ιφιγένεια με την έννοια της εύκολης τηλεθέασης και ακροαματικότητας», είπε χαρακτηριστικά.
Ζητώντας και τα ρέστα είπε ότι τους τελευταίους 10 μήνες «στην Ολομέλεια και στις επιτροπές δέχομαι μία εξυβριστική και συκοφαντική επίθεση από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου».
Σε άλλο σημείο αναφέρθηκε στην πρώτη του συνάντησημε την πρόεδρο της Πλεύσης για την Ελευθερία πριν από 20 χρόνια στη Δράμα όπου υπηρετούσε ως αστυνομικός διευθυντής.
Ο Κυριαζίδης υποστήριξε ότι η Ζωή Κωνσταντοπούλου είχε εξαφανιστεί και ότι ο πατέρας της, του είχε ζητήσει να τη φορτώσει σε ένα ταξί και να τη στείλει στη Θεσσαλονίκη όπου θα μιλούσε σε μία εκδήλωση.
Άδειασμα από Μενδώνη: «Ήταν σεξιστικός ο τρόπος του»
Τον βουλευτή Δράμας πάντως άδειασε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. «Λυπάμαι για όσα ελέχθησαν για την κ. Κωνσταντοπούλου. Δεν είναι δυνατόν να γίνεται αυτή η συζήτηση, μειώνουμε το κύρος του Κοινοβουλίου. Είτε είναι ο κ. Κυριαζίδης, είτε είναι ο κ. Πολάκης πριν που απευθύνθηκε σε εμένα. Είναι περίπου το ίδιο, ήταν επίσης σεξιστικός ο τρόπος», σημείωσε η Λίνα Μενδώνη.
Αποπομπή του ζητά το ΠΑΣΟΚ
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης ζήτησε τη διαγραφή του από την ΚΟ της ΝΔ, χαρακτηρίζοντας τον υπότροπο. «Δεν έπεσε σε γκάφα ο κ. Κυριαζίδης, δεν ήταν μία άτυχη στιγμή. Ήταν επιλογή του».
Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Ρένα Δούρου τόνισε πως η συμπεριφορά του βουλευτή είναι «δυσώδης» και χαιρέτησε την παρέμβαση της υπουργού Πολιτισμού.
Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απαγόρευση εκ μέρους του Γιώργου Χατζιδάκι να ερμηνεύονται τραγούδια που έχουν μελοποιηθεί από τον πατέρα του, με αποτέλεσμα ο Μανώλης Μητσιάς να σταθεί μπροστά στο κοινό και για πρώτη φορά μετά από 50 χρόνια να μην τραγουδήσει, αλλά να απαγγείλει το «Γιάννη τον φονιά» σε συναυλία του.
Όπως ενημέρωσε επί σκηνής η διαχειρίστρια του έργου του Νίκου Γκάτσου, Αγαθή Δημητρούλια, ο γιος του μεγάλου συνθέτη, δεν έδωσε την απαραίτητη άδεια για την εκτέλεση των συγκεκριμένων έργων, με το κοινό να αποδοκιμάζει έντονα τη στάση αυτή.
«Αίσχος» και «ντροπή» φώναζαν οι θεατές που αυθόρμητα έδωσαν τη συνέχεια, τραγουδώντας οι ίδιοι τα κομμάτια αυτά.
Καραμουρατίδης: «Θα χρειαστεί πολλή φαιά ουσία για να εκλογικεύσετε την χυδαιότητα αυτή»
Την αγανάκτησή του για την εν λόγω απαγόρευση εξέφρασε, μεταξύ άλλων, ο συνθέτης και στενός συνεργάτης της Νατάσσας Μποφίλιου, Θέμης Καραμουρατίδης.
Μέσα από μια ανάρτησή του στο Facebook, έκανε λόγο για «μέγιστη κατάντια» και μια κατάσταση που δύσκολα μπορεί να δικαιολογηθεί, ενώ δεν έλειψαν και οι ιδιαίτερα αιχμηρές αναφορές προς εκείνους που είχαν στηρίξει δημόσια τις προηγούμενες αντίστοιχες αποφάσεις.
«Περιμένω εναγωνίως τις τοποθετήσεις όλων αυτών που με γράμματα, δελτία τύπου, ανακοινώσεις, ποστ και ένθερμη υποστήριξη της τραυματικής και βάρβαρης επίθεσης που δέχτηκαν η Νατάσσα και ο Γιάννης πέρυσι (αξέχαστη στιγμή αυτή και οι καταστροφικές συνέπειες που είχε για όλους μας), έκαναν αισθητή την παρουσία και την άποψη τους, πώς θα σταθούν απέναντι στην μέγιστη κατάντια, να βλέπεις τον Μανώλη Μητσιά, να του απαγορεύεται να ερμηνεύσει τον Γιάννη τον Φονιά. Θα χρειαστεί πραγματικά πολλή φαιά ουσία για να εκλογικεύσετε την χυδαιότητα αυτή. Καλή επιτυχία σε όλους και πολλά φιλιά στους κυρ-Παντελήδες αυτού του κόσμου» έγραψε.
«Ο κόσμος δικαιώνει πάντα τα τραγούδια και τους ερμηνευτές τους»
Τη δική της άποψη θέλησε να εκφέρει και η Άννα Βίσση, εκφράζοντας με σαφήνεια την υποστήριξη της στον συνάδελφο της.
«Είναι η πρώτη φορά μετά από το 1977 που το τραγούδι αυτό γράφτηκε για μένα από τον Γκάτσο και τον Μάνο Χατζιδάκι και δεν θα το τραγουδήσω, αλλά θα το απαγγέλω» είπε στο κοινό ο Μανώλης Μητσιάς, με την τραγουδίστια να του απαντά μέσα από μια ανάρτηση στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram.
«Ο κόσμος δικαιώνει πάντα τα τραγούδια και τους ερμηνευτές τους» επισήμανε, δημοσιεύοντας μια εικόνα από παλαιότερη εμφάνιση του Μανώλη Μητσιά υπό τους ήχους του εμβληματικού κομματιού.
«Mαύρη σελίδα για το ελληνικό τραγούδι»
Τη στήριξή της στον Μανώλη Μητσιά θέλησε να εκφράσει και η Καίτη Γαρμπή η οποία μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επικρίνει τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων γύρω από την ερμηνεία εμβληματικών έργων.
«Τα τραγούδια δικαιώνονται μόνο όταν ακούγονται» επισημαίνει η ερμηνεύτρια, χαρακτηρίζοντας τη νομική γραφειοκρατία ως «μαύρη σελίδα για το ελληνικό τραγούδι».
«Η διαχείριση της πνευματικής κληρονομιάς των μυθικών διαστάσεων δημιουργών μας, δεν μπορεί να εξαντλείται σε εξώδικα και απαγορεύσεις ειδικά όταν αφορά σε ερμηνευτές του ύψους του Μανώλη Μητσιά τον οποίο επέλεξαν οι ίδιοι οι δημιουργοί, ο Χατζιδάκις και ο Γκάτσος για να δώσει φωνή στα έργα τους. Αυτό που ορίζει μια νομική γραφειοκρατία και αναγκάζει τον Μανώλη Μητσιά να απαγγέλει αντί να τραγουδάει “Τον Γιάννη το φονιά”, είναι μια μαύρη σελίδα για το ελληνικό τραγούδι και πληγώνει την τέχνη μας. Τα τραγούδια δικαιώνονται μόνο όταν ακούγονται. Στηρίζω απόλυτα τον Μανώλη Μητσιά» έγραψε.
Η παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού
Μετά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν, το Υπουργείο Πολιτισμού κλήθηκε να τοποθετηθεί σχετικά με το αν η ανακήρυξη του 2026 ως αφιερωματικού έτους για τον Μάνο Χατζιδάκι επηρεάζει το καθεστώς διαχείρισης των έργων του.
Σύμφωνα με την απάντηση του Υπουργείου, «η ανακήρυξη του 2026 ως “Αφιερωματικού έτους στον Χατζιδάκι” δεν συνιστά, αφ’ εαυτής, νόμιμο έρεισμα για τη μεταβολή του καθεστώτος διαχείρισης ή αδειοδότησης σύνθετων έργων ή έργων κοινής δημιουργίας του συνθέτη Μάνου Χατζιδάκι και του στιχουργού Νίκου Γκάτσου, ούτε για την καθιέρωση αποκλειστικού μηχανισμού έγκρισης όλων των δημόσιων εκτελέσεών τους κατά τη διάρκεια του αφιερωματικού έτους».
Ο καθηγητής του Στάνφορντ παρουσίασε στις «Αντιθέσεις» μια εκτεταμένη και ιδιαίτερα επικριτική αποτίμηση της πορείας της χώρας, επικαλούμενος διεθνείς συγκρίσεις για τη γήρανση του πληθυσμού, το προσδόκιμο υγιούς ζωής, την ποιότητα της Δημοκρατίας, την ελευθερία του Τύπου, την εκπαίδευση και την επιστημονική παραγωγή. Μίλησε για «καθεστώς αχρηστοκρατίας», υποστήριξε ότι η Ελλάδα οπισθοδρομεί σε κρίσιμους δείκτες και κάλεσε σε δημόσια συζήτηση βασισμένη σε δεδομένα, δύσκολα ερωτήματα και προσωπική ευθύνη.
Με μια συνέντευξη διάρκειας περίπου τριών ωρών και με επίκεντρο τη θέση της Ελλάδας στις διεθνείς κατατάξεις ξεκίνησε η τηλεοπτική περίοδος της εκπομπής «Αντιθέσεις» του ΚΡΗΤΗ TV. Προσκεκλημένος του Γιώργου Σαχίνη ήταν ο Ιωάννης Π. Α. Ιωαννίδης, καθηγητής Παθολογίας, Επιδημιολογίας, Πληθυσμιακής Υγείας και Επιστήμης Δεδομένων, διευθυντής του Κέντρου Καινοτομίας Μετα-έρευνας METRICS και κάτοχος της έδρας George E. and Lucy Becker στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ.
Η εκπομπή μεταδόθηκε στις 24 Ιουλίου, επέτειο της αποκατάστασης της Δημοκρατίας, γεγονός που προσέδωσε στη συζήτηση ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο κ. Ιωαννίδης χαρακτήρισε την ημέρα ταυτόχρονα ημέρα γιορτής για όσους αγωνίστηκαν κατά της δικτατορίας και ημέρα θλίψης για την πορεία που, κατά την εκτίμησή του, ακολούθησαν οι δημοκρατικοί θεσμοί.
Ο τίτλος που επέλεξε για την παρουσίασή του ήταν «Το καμένο πρόσωπο της Ελλάδας σήμερα: αντικειμενικά δεδομένα και διεθνείς συγκρίσεις, σε καθεστώς αχρηστοκρατίας». Ο όρος δεν χρησιμοποιήθηκε ως επιστημονικός δείκτης αλλά ως πολιτική και κοινωνική αποτίμηση ενός συστήματος το οποίο, όπως υποστήριξε, προωθεί την αναξιοκρατία, αποδυναμώνει τους θεσμούς και εξωθεί δημιουργικούς ανθρώπους στο περιθώριο ή στο εξωτερικό.
Η συνέντευξη περιλάμβανε μεγάλο αριθμό αριθμητικών στοιχείων, εκτιμήσεων και διεθνών συγκρίσεων. Ο ίδιος επισήμανε ότι οι αριθμοί έχουν περιορισμούς, ότι δεν περιγράφουν από μόνοι τους ολόκληρη την πραγματικότητα και ότι η ερμηνεία τους παραμένει ανοιχτή σε αμφισβήτηση. Οι θέσεις και οι χαρακτηρισμοί που ακολουθούν αποδίδουν τις δηλώσεις του στην εκπομπή και δεν συνιστούν ανεξάρτητη επαλήθευση των δεδομένων που παρουσιάστηκαν.
Η επέτειος της Δημοκρατίας ως ημέρα γιορτής και πένθους
Ο Ιωάννης Ιωαννίδης ξεκίνησε αποτίοντας τιμή στους ανθρώπους που βασανίστηκαν, εξορίστηκαν ή έχασαν τη ζωή τους κατά την επταετία της δικτατορίας.
«Γιορτάζουμε την αναγέννηση για τη χώρα σε μια κατάσταση Δημοκρατίας. Γιορτάζουμε την ελπίδα που έφερε αυτή η αναγέννηση», ανέφερε.
Αμέσως μετά, ωστόσο, υποστήριξε ότι η ελπίδα αυτή δεν πραγματώθηκε. Περιέγραψε την ελληνική Δημοκρατία ως ένα σύστημα που εκφυλίστηκε σταδιακά, με «ευτελισμό των θεσμών», ισχυρή διαπλοκή, διαφθορά και απομάκρυνση μεγάλου αριθμού Ελλήνων από τη χώρα.
«Είναι ταυτόχρονα μία ημέρα γιορτής, αλλά και μία ημέρα πένθους», είπε, καλώντας τους πολίτες να αναλογιστούν ποια μπορεί να είναι η επόμενη ημέρα για τη χώρα και για τις γενιές που ακολουθούν.
Η αφετηρία αυτή καθόρισε το ύφος ολόκληρης της συζήτησης. Η αποτίμηση δεν περιορίστηκε στην εκάστοτε κυβέρνηση, αλλά επεκτάθηκε σε ένα διαχρονικό σύστημα πολιτικής εξουσίας, θεσμών, οικογενειακών δικτύων και μηχανισμών επικοινωνίας.
Γιατί χρησιμοποιεί τον όρο «αχρηστοκρατία»
Ο κ. Ιωαννίδης εξήγησε ότι με τον όρο «αχρηστοκρατία» επιχειρεί να περιγράψει την εμπέδωση της αναξιοκρατίας και όχι απλώς την παρουσία ορισμένων ανεπαρκών προσώπων σε θέσεις ευθύνης.
Κατά την άποψή του, το ελληνικό σύστημα έχει προωθήσει «ανθρώπους που είναι χειρότεροι των χειρότερων», οι οποίοι εμφανίζονται ταυτόχρονα αλαζονικοί απέναντι σε όσους επιχειρούν να δημιουργήσουν ή να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο.
«Η αριστεία βρίσκεται σε μία κατάσταση διωγμού», υποστήριξε.
Περιέγραψε μια προηγούμενη, άτυπη ισορροπία, κατά την οποία δημιουργικοί και ικανοί άνθρωποι μπορούσαν να εργάζονται μακριά από το προσκήνιο, αφήνοντας τα αξιώματα σε περισσότερο φιλόδοξα πρόσωπα. Κατά την εκτίμησή του, ακόμη και αυτή η δυνατότητα έχει πλέον περιοριστεί.
«Οι άριστοι πρέπει να διωχθούν. Θα πρέπει να φύγουν είτε από τη χώρα είτε να εξοριστούν μέσα στη χώρα», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι προσωπικά δεν επιδίωξε πολιτική δύναμη, αλλά θεωρεί αναγκαία την προστασία εκείνων που παράγουν έργο.
Σε άλλο σημείο της συνέντευξης χαρακτήρισε την «αχρηστοκρατία» μεταδοτικό φαινόμενο: όταν τα ανώτερα επίπεδα μιας δομής καταλαμβάνονται από αναξιοκρατικά επιλεγμένα πρόσωπα, εκείνα προωθούν με τη σειρά τους άλλους με αντίστοιχα χαρακτηριστικά.
«Η Ελλάδα οπισθοδρομεί στις διεθνείς συγκρίσεις»
Ο καθηγητής του Στάνφορντ αναγνώρισε ότι κρίσεις, κοινωνικές ανισότητες και περιθωριοποίηση υπάρχουν σε ολόκληρο τον κόσμο. Υποστήριξε, όμως, ότι η Ελλάδα διαφέρει ως προς τη σχετική της πορεία.
«Συγκριτικά, η Ελλάδα είναι μία χώρα η οποία οπισθοδρομεί. Είναι μία χώρα η οποία δεν πηγαίνει μπροστά», είπε.
Κατά την εκτίμησή του, οι θετικές εξαιρέσεις οφείλονται συχνά στο φιλότιμο και στην προσωπική προσφορά μεμονωμένων ανθρώπων και όχι σε συστηματική κρατική προσπάθεια.
Υποστήριξε ακόμη ότι η εικόνα που παρουσιάζεται στο εσωτερικό από την επίσημη επικοινωνία και από μέρος των μέσων ενημέρωσης απέχει από τη θέση που κατέχει η χώρα διεθνώς.
«Ήθελα να έρθω φέρνοντας μαζί μου αριθμούς, δεδομένα, τεκμήρια, κατατάξεις, συγκρίσεις σε διεθνές επίπεδο, για να δούμε πραγματικά τι συμβαίνει και πού πηγαίνει η Ελλάδα», εξήγησε.
Παράλληλα, αναγνώρισε τα όρια αυτής της προσέγγισης:
«Οι αριθμοί έχουν και αυτοί κάποιες αδυναμίες. Δεν λένε το σύνολο της πραγματικότητας. Κάποιος πρέπει να ερμηνεύσει τα πράγματα».
Υπάρχουν, πρόσθεσε, δεδομένα που δεν μπορούν εύκολα να αμφισβητηθούν και τα οποία θα έπρεπε να προκαλέσουν δημόσιο προβληματισμό για τη θέση της χώρας.
Η εικόνα της Ελλάδας στο εξωτερικό
Ερωτηθείς ποια εικόνα συναντά για τη σύγχρονη Ελλάδα κατά τις διεθνείς επαφές του, ο κ. Ιωαννίδης απάντησε ότι μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού γνωρίζει ελάχιστα για τη χώρα πέρα από την ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά της.
Όσοι γνωρίζουν περισσότερο, είπε, συχνά σχηματίζουν την εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται στο περιθώριο της Ευρώπης, υποχωρεί σε δημοκρατικούς δείκτες, αντιμετωπίζει εκτεταμένη διαφθορά και έχει χάσει σημαντικό μέρος του επιστημονικού ανθρώπινου δυναμικού της.
Κατά την περιγραφή του, ξένοι συνάδελφοι εκφράζουν θαυμασμό για την παρουσία Ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό, αλλά παράλληλα απορία για την αδυναμία της χώρας να μετατρέψει αυτή την ανθρώπινη ποιότητα σε συλλογικό αποτέλεσμα.
Η αντίθεση ανάμεσα στον ιστορικό ρόλο του ελληνισμού και στη σημερινή περιθωριοποίηση της χώρας αποτέλεσε ένα από τα βασικά νήματα της συνέντευξης.
«Δεν συμβιβάζονται η εικόνα της Ελλάδας ως μιας από τις ισχυρές δυνάμεις στην παγκόσμια ιστορία και η εικόνα μιας μάταιης, περιθωριοποιημένης και διεφθαρμένης Ελλάδας», ανέφερε.
Το Ελληνικό, ο ουρανοξύστης και το αναπτυξιακό υπόδειγμα
Η συζήτηση πέρασε στη μεγάλη επένδυση του Ελληνικού και στον ουρανοξύστη που ανεγείρεται στην παραλιακή ζώνη της Αττικής.
Ο Γιώργος Σαχίνης έθεσε το ερώτημα εάν το έργο αποτελεί ένδειξη αναπτυξιακής δυναμικής και εξωστρέφειας. Ο κ. Ιωαννίδης απάντησε ότι ένας ουρανοξύστης δεν αρκεί για να αποδείξει τεχνολογική ή παραγωγική πρόοδο, επικαλούμενος το παράδειγμα της Σεούλ, όπου η σύγχρονη αρχιτεκτονική συνυπάρχει, όπως είπε, με σεβασμό στην ιστορική κληρονομιά.
Η βασική του ένσταση αφορούσε το περιεχόμενο της επένδυσης: πολυτελή διαμερίσματα και καζίνο.
Υποστήριξε ότι η διεθνής επιδημιολογική βιβλιογραφία συνδέει την επέκταση των τυχερών παιχνιδιών με οικονομική απώλεια και φτωχοποίηση μέρους του πληθυσμού. Επισήμανε ότι τα καζίνο, λόγω της μαθηματικής δομής των παιχνιδιών, δημιουργούνται ώστε μακροπρόθεσμα να έχουν κέρδος από τις απώλειες των παικτών.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν εάν αυτό αποτελεί όραμα ανάπτυξης για τη χώρα ή αν ενισχύει μια οικονομία επικεντρωμένη στην κατανάλωση, στην ακίνητη περιουσία και στην προσέλκυση εύπορων ξένων αγοραστών.
Το δημογραφικό ως δείκτης του μέλλοντος
Το δημογραφικό πρόβλημα αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο πεδίο της αριθμητικής παρουσίασης.
Ο κ. Ιωαννίδης το χαρακτήρισε δείκτη υγείας μιας κοινωνίας και μέτρο της προοπτικής της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Ελλάδα έχει πλέον περίπου διπλάσιους θανάτους από γεννήσεις.
Αναφέρθηκε σε 60.000 έως 70.000 γεννήσεις ετησίως και σε διαφορετικές εκτιμήσεις για τον αριθμό των αμβλώσεων, από περίπου 35.000 έως 150.000 τον χρόνο. Τόνισε ότι οι εκτιμήσεις αυτές διαφέρουν σημαντικά και δεν υπάρχει πλήρης εικόνα.
Χαρακτήρισε τις επιδοματικές παρεμβάσεις που ανακοινώνονται για τη στήριξη των γεννήσεων «ασπιρίνες για μεταστατικό καρκίνο», υποστηρίζοντας ότι μικρά χρηματικά βοηθήματα δεν μπορούν να αλλάξουν τη δημογραφική τάση εάν η χώρα δεν γίνει βιώσιμος τόπος για τους νέους.
«Δεν πρόκειται να δουλέψουν αν δεν αναστηθεί η χώρα συνολικά, αν η χώρα δεν γίνει ένας τόπος βιώσιμος όπου ένας νέος άνθρωπος νιώθει ότι έχει τρόπο να ζήσει, να έχει οικογένεια και να περιμένει το μέλλον», είπε.
Η συμβολή των μεταναστών στις γεννήσεις
Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσίασε, η μετανάστευση συνέβαλε σημαντικά στην ανανέωση του πληθυσμού κατά τις προηγούμενες δεκαετίες.
Ανέφερε ότι περίπου το 11% των γεννήσεων καταγράφεται σήμερα από μητέρες που έχουν γεννηθεί εκτός Ελλάδας, έναντι περίπου 20% στο παρελθόν. Υποστήριξε επίσης, βάσει δικής του εκτίμησης, ότι περίπου το ένα τρίτο των γεννήσεων αφορά παιδιά με έναν ή δύο γονείς μεταναστευτικής προέλευσης.
Συνέδεσε την υποχώρηση της μετανάστευσης προς την Ελλάδα με τη μείωση της οικονομικής διαφοράς από χώρες όπως η Αλβανία και με την αντίληψη ότι η χώρα αποτελεί πλέον περισσότερο σταθμό διέλευσης παρά τελικό προορισμό.
Κατά τον ίδιο, οι μετανάστες που έρχονται από μακρινότερες χώρες επιδιώκουν συχνά να συνεχίσουν προς τη Γερμανία, το Βέλγιο ή άλλα κράτη της Ευρώπης.
Αναφερόμενος στη διεθνή παρουσία των ελληνικών γεννήσεων, υπολόγισε ότι γύρω στο 1930 μία στις 350 γεννήσεις παγκοσμίως αφορούσε Έλληνες γονείς, ενώ σήμερα η αναλογία πλησιάζει τη μία στις 3.500. Από αυτό συνήγαγε δεκαπλάσια σχετική υποχώρηση της δημογραφικής παρουσίας του ελληνισμού.
Μία από τις πιο γερασμένες χώρες
Η παρουσίαση περιέλαβε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία περίπου το 90% των κατοίκων ηλικίας 15 έως 74 ετών στην Ελλάδα έχει γεννηθεί στη χώρα από γονείς επίσης γεννημένους στην Ελλάδα. Ο κ. Ιωαννίδης συνέκρινε το ποσοστό με 48% στην Ελβετία, 64% στη Γερμανία και 78% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το στοιχείο παρουσιάστηκε σε συνδυασμό με τη γήρανση του γηγενούς πληθυσμού. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Ελλάδα είναι η πιο γερασμένη χώρα στην Ευρώπη και η δεύτερη πιο γερασμένη στον κόσμο, με περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού άνω των 65 ετών.
Ο ίδιος τόνισε ότι οι ηλικιωμένοι δικαιούνται φροντίδα και σεβασμό, αλλά δεν μπορούν να αναλάβουν το βάρος της παραγωγικής και δημογραφικής ανανέωσης.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν τι μέλλον μπορεί να έχει μια οικονομία με μειούμενο αριθμό νέων ανθρώπων, εκτεταμένη μετανάστευση εξειδικευμένου προσωπικού και διαρκώς μεγαλύτερη αναλογία ηλικιωμένων.
Η υποχώρηση στο προσδόκιμο ζωής
Στον τομέα της υγείας, ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα είχε πριν από περίπου 30 χρόνια μία από τις καλύτερες επιδόσεις παγκοσμίως στο προσδόκιμο ζωής, βρισκόμενη στην 11η θέση και κοντά στην Ιαπωνία.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, βρίσκεται περίπου στην 40ή θέση, με διαφορά περίπου τριών ετών από τις χώρες της κορυφής.
Ακόμη πιο ανησυχητική χαρακτήρισε την εικόνα στο προσδόκιμο υγιούς ζωής. Το τοποθέτησε στα 68,6 έτη, περίπου πέντε χρόνια κάτω από τη Σιγκαπούρη.
Η απόσταση αυτή σημαίνει, κατά την ερμηνεία του, ότι ο μέσος κάτοικος της Ελλάδας μπορεί να περάσει περίπου 14 χρόνια με σοβαρά προβλήματα υγείας.
«Περίπου στην ηλικία που κάποιος συνταξιοδοτείται, δεν πρόκειται να ζήσει τη ζωή του από εκεί και πέρα χωρίς να βασανίζεται», υποστήριξε.
Συνέδεσε αυτή την κατάσταση με τις συνθήκες εργασίας, τους χαμηλούς μισθούς, την περιβαλλοντική επιβάρυνση και την αδυναμία του συστήματος Υγείας να προσφέρει επαρκή και ισότιμη περίθαλψη.
Καύσωνες, πυρκαγιές και κορυφώσεις θανάτων
Αναφερόμενος στην περίοδο 2020–2026, παρουσίασε πέντε περιόδους κορύφωσης της θνησιμότητας.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, μόνο μία από τις πέντε κορυφώσεις συνδέθηκε πρωτίστως με την πανδημία, τον χειμώνα του 2021. Οι άλλες τέσσερις συνέπεσαν, όπως είπε, με καύσωνες, πυρκαγιές και τοξικά νέφη.
Υποστήριξε ότι ο συνδυασμός υψηλής θερμοκρασίας, φωτιάς και μικροσωματιδίων μπορεί να προκαλεί χιλιάδες θανάτους, οι οποίοι δεν λαμβάνουν την ίδια δημόσια προσοχή με ένα μεμονωμένο καταστροφικό γεγονός.
Επέκρινε τη λογική που περιορίζει την πολιτική προστασία στην αποστολή μηνυμάτων εκκένωσης, χωρίς επαρκή πρόληψη των πυρκαγιών και των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Παρέθεσε και προσωπικές εμπειρίες: το σπίτι των πεθερικών του κάηκε σε πυρκαγιά, ενώ η φωτιά έφθασε κοντά στο σπίτι της μητέρας του.
Η αποτίμηση της διαχείρισης της πανδημίας
Ερωτηθείς πώς αξιολογεί σήμερα τη διαχείριση της πανδημίας στην Ελλάδα, απάντησε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα:
«Πλήρης αποτυχία. Πλήρης εγκληματική διαχείριση».
Η δήλωση αποτελεί πολιτική και επιστημονική αποτίμηση του ίδιου και όχι ποινικό χαρακτηρισμό από δικαστική αρχή.
Ο κ. Ιωαννίδης είχε βρεθεί στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων κατά την περίοδο της πανδημίας για τις θέσεις του σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα, την πρωτοβάθμια φροντίδα και τη στοχευμένη προστασία των ευάλωτων ομάδων.
Στη συνέντευξη επανέλαβε ότι το ελληνικό σύστημα δεν διέθετε επαρκή πρωτοβάθμια δημόσια υγεία ούτε αξιόπιστους μηχανισμούς συλλογής επιδημιολογικών δεδομένων.
Τα εμβόλια και οι αιφνίδιοι θάνατοι
Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για τις δημόσιες ανησυχίες που συνδέουν αιφνίδιους θανάτους νέων ή φαινομενικά υγιών ανθρώπων με τα εμβόλια κατά της COVID-19.
Ο κ. Ιωαννίδης απέρριψε την άποψη ότι υπάρχει επιδημία αιφνίδιων θανάτων η οποία μπορεί να αποδοθεί στα εμβόλια.
«Δεν θεωρώ ότι οι “ξαφνικίτιδες” είναι μία επιδημία εμβολιασμών COVID με παρενέργειες. Δεν έχω κάποια ένδειξη ότι αυτή είναι η εξήγηση», είπε.
Υποστήριξε ότι τα εμβόλια «αποθεώθηκαν και δαιμονοποιήθηκαν» και ότι ούτε η άκριτη εξύμνηση ούτε η συνολική απόρριψή τους είναι ορθή.
Κατά την εκτίμησή του, τα εμβόλια έσωσαν ζωές, ιδίως ηλικιωμένων και ευάλωτων ανθρώπων. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν κάθε μεταγενέστερο θάνατο.
Απέδωσε τη συνολική αύξηση των θανάτων κυρίως στη γήρανση και στην καταπόνηση του πληθυσμού, στο οικονομικό άγχος, στην έλλειψη πρόληψης, στην κακή διατροφή και σε μακροχρόνιες επιβαρύνσεις της υγείας.
«Το να αποδώσουμε ότι για αυτούς τους τραγικούς θανάτους φταίει ειδικά ένα εμβόλιο και αυτό εξηγεί τα πάντα, θεωρώ ότι είναι τελείως λάθος», τόνισε.
Οι οικονομικές συνέπειες της ασθένειας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το 9,5% των ελληνικών νοικοκυριών μπορεί μέσα σε έναν χρόνο να αντιμετωπίσει οικονομική καταστροφή εξαιτίας δαπανών Υγείας.
«Δεν αποκλείω ότι από εδώ και πέρα οι περισσότεροι από εμάς θα χρεοκοπούμε όταν παθαίνουμε κάτι σοβαρό με την υγεία μας», ανέφερε.
Η τοποθέτηση συνδέθηκε με τη μεγάλη ιδιωτική συμμετοχή στις δαπάνες Υγείας, την ανεπαρκή κάλυψη από το δημόσιο σύστημα και την ανάγκη οικογενειών να πληρώνουν για εξετάσεις, θεραπείες και φάρμακα.
Ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας υπήρξε σημαντική κατάκτηση της Μεταπολίτευσης, αλλά σήμερα δεν ανταποκρίνεται με ισότιμο τρόπο στις ανάγκες των πολιτών.
Πολλοί γιατροί στα χαρτιά, κενά στην πράξη
Η Ελλάδα εμφανίζεται στις διεθνείς καταγραφές να διαθέτει υψηλό αριθμό γιατρών ανά κάτοικο. Ο καθηγητής αμφισβήτησε, ωστόσο, εάν οι επίσημοι αριθμοί αντανακλούν την πραγματική διαθεσιμότητα του ιατρικού προσωπικού.
Ανέφερε ότι οι κατάλογοι των ιατρικών συλλόγων μπορεί να περιλαμβάνουν γιατρούς που έχουν μεταναστεύσει, έχουν αλλάξει επάγγελμα ή δεν ασκούν πλέον ενεργά την Ιατρική.
Εκτίμησε ότι περίπου 30.000 Έλληνες γιατροί έχουν μεταναστεύσει, αν και ορισμένοι έχουν επιστρέψει.
«Δεν έχουμε την Ιατρική που χρειαζόμαστε και έχουμε περίσσια Ιατρική που δεν χρειαζόμαστε», ανέφερε, αναφερόμενος στην υπερπαραγωγή ορισμένων υπηρεσιών και στην έλλειψη πρωτοβάθμιας, προληπτικής και περιφερειακής φροντίδας.
Κάπνισμα, ηλεκτρονικά τσιγάρα και δημόσια υγεία
Η συνέντευξη περιέλαβε και στοιχεία για τη χρήση καπνικών προϊόντων από τους νέους.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι το 54% έχει χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικά τσιγάρα και απέρριψε την αντίληψη ότι αυτά αποτελούν ασφαλή εναλλακτική λύση.
«Τα τσιγάρα δεν είναι υγιεινά. Είναι σαν να λέμε αν προτιμάς να πεθάνεις με καρατόμηση ή με έμφραγμα του μυοκαρδίου», είπε, επισημαίνοντας ότι η καπνοβιομηχανία αξιοποιεί νέα προϊόντα και τεχνικές μάρκετινγκ για να διατηρεί την εξάρτηση από τη νικοτίνη.
Οι καισαρικές και η υπερβολική ιατρική παρέμβαση
Στο πεδίο της μαιευτικής, ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά καισαρικών τομών, μαζί με την Τουρκία και τη Νότια Κορέα.
Το ποσοστό τοποθετήθηκε περίπου στο 58%.
Η επίδοση αυτή παρουσιάστηκε ως παράδειγμα ενός συστήματος στο οποίο η ιατρική πράξη μπορεί να επηρεάζεται από οικονομικά κίνητρα, οργανωτικές ευκολίες ή αμυντική ιατρική και όχι μόνο από τις πραγματικές ανάγκες της εγκύου.
Η συζήτηση εντάχθηκε στη γενικότερη κριτική του για την υπερβολική χρήση υπηρεσιών που δεν είναι πάντοτε αναγκαίες, την ώρα που βασικές ανάγκες πρόληψης και πρωτοβάθμιας φροντίδας παραμένουν ακάλυπτες.
Ο «αντιληπτός πληθωρισμός» και η καθημερινή ακρίβεια
Περνώντας στην οικονομία, ο κ. Ιωαννίδης διευκρίνισε ότι δεν είναι οικονομολόγος, αλλά ασχολείται με οικονομικά ζητήματα μέσα από την πολιτική Υγείας και τη συνεργασία με ειδικούς.
Υποστήριξε ότι ο επίσημος πληθωρισμός υποεκτιμά συχνά την πραγματική επιβάρυνση των νοικοκυριών, καθώς το καλάθι υπολογισμού περιλαμβάνει προϊόντα που δεν αγοράζονται με την ίδια συχνότητα και τεχνικές προσαρμογές για τη βελτίωση της ποιότητάς τους.
Ως παράδειγμα ανέφερε ότι ένας καταναλωτής μπορεί να αντικαταστήσει το κρέας με φθηνότερο κιμά επειδή δεν αντέχει πλέον την τιμή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος διαβίωσης μειώθηκε.
Επικαλέστηκε τη βιβλιογραφία για τον «αντιληπτό πληθωρισμό», ο οποίος εστιάζει στα αγαθά που αγοράζει συχνά ο πολίτης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, όταν ο επίσημος πληθωρισμός στην Ελλάδα ήταν 4,9%, ο αντιληπτός πληθωρισμός πλησίαζε το 12%. Στην Ευρωζώνη η αντίστοιχη απόκλιση ήταν μικρότερη, από 3,2% σε περίπου 4%.
Μισθοί και καταθέσεις μετά το 2020
Με βάση τη σωρευτική επίδραση του κόστους ζωής, ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι η πραγματική αξία των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες έχει μειωθεί περίπου κατά 50% από το 2020.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι ο πραγματικός κατώτατος μισθός έχει υποχωρήσει κατά περίπου 15% και ο μέσος μισθός κατά περίπου 30%, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις.
Παρουσίασε σωρευτικό αντιληπτό πληθωρισμό περίπου 55% την περίοδο 2020–2026, έναντι συνολικής αύξησης του κατώτατου μισθού κατά περίπου 40% και του μέσου μισθού κατά περίπου 25%.
«Μιλάμε για ένα success story στο οποίο η χώρα αποστραγγίστηκε και αποστραγγίζεται μέσα σε επιφημίες δοξολογίας», σχολίασε.
Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται στη δική του χρήση του αντιληπτού πληθωρισμού και όχι στην τυπική μέτρηση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης από τις επίσημες στατιστικές αρχές.
Η επιδείνωση της ποιότητας της Δημοκρατίας
Ο Ιωάννης Ιωαννίδης παρουσίασε στοιχεία από την έκθεση Δημοκρατίας του V-Dem Institute για το 2026.
Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις δέκα χώρες που εμφάνισαν τη μεγαλύτερη επιδείνωση της ποιότητας της Δημοκρατίας κατά την τελευταία πενταετία.
Ανέφερε ότι η υποχώρηση αυτή συνδέεται με τις υποκλοπές, την ατιμωρησία, την κρίση εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη, την ευνοιοκρατία και τη διαφθορά.
«Έχουμε μία ραγδαία έκπτωση της Δημοκρατίας. Μας έχουν πάρει χαμπάρι διεθνώς», υποστήριξε.
Σύμφωνα με άλλη κατάταξη που παρουσίασε, η Ελλάδα είχε υποχωρήσει από την 20ή θέση το 2010 στην 32η το 2019 και στην 51η θέση κατά τον χρόνο της συνέντευξης.
Στις γειτονικές θέσεις της κατάταξης βρίσκονταν, όπως είπε, η Σλοβακία, ο Παναμάς, η Κολομβία, το Ανατολικό Τιμόρ, τα Νησιά του Σολομώντα, η Γουατεμάλα και η Γκάμπια.
Η ελευθερία του Τύπου και το κόστος του δημόσιου λόγου
Στο πεδίο της ελευθερίας του Τύπου, ο καθηγητής ανέφερε ότι η Ελλάδα βρισκόταν στην 86η θέση της σχετικής κατάταξης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, αμέσως υψηλότερα βρίσκονταν η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, η Αλβανία, το Κόσοβο και η Μογγολία.
Υποστήριξε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο για γνώστες και επιστήμονες να μιλήσουν δημόσια σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης εάν δεν έχουν προηγουμένως συμβιβαστεί με τις απαιτήσεις του συστήματος.
«Υπάρχουν πάρα πολλοί Έλληνες γνώστες, ικανότατοι, που για πολλά θέματα θα μπορούσαν να μιλήσουν, αλλά θα πρέπει να δώσουν γη και ύδωρ», είπε.
Κατά την εκτίμησή του, το πολιτικό και επικοινωνιακό σύστημα έχει μεγάλη ικανότητα να ενσωματώνει, να αφομοιώνει ή να απομονώνει τις ανεξάρτητες φωνές.
Όταν ο παρουσιαστής παρατήρησε ότι η περιγραφή παραπέμπει σε χαρακτηριστικά καθεστώτος, ο κ. Ιωαννίδης απάντησε: «Γιατί δεν είναι καθεστώς αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα;».
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης ως παράδειγμα
Ο καθηγητής χρησιμοποίησε τη διαδρομή από τον Άγιο Νικόλαο προς το Ηράκλειο ως παράδειγμα της απόστασης ανάμεσα στην επικοινωνιακή παρουσίαση και στην καθημερινή πραγματικότητα.
Ανέφερε ότι χρειάστηκε περίπου δυόμισι ώρες για τη μετακίνησή του, εξαιτίας εκτροπών και προβλημάτων στον δρόμο.
Σχολίασε ότι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης έχει παρουσιαστεί και εγκαινιαστεί επανειλημμένα από διαφορετικές κυβερνήσεις και τοπικούς παράγοντες, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί.
Η συζήτηση επεκτάθηκε στο κόστος των έργων, στις παρατάσεις, στις ελλιπείς μελέτες και στα «απρόβλεπτα» που οδηγούν σε πολλαπλάσια τελική δαπάνη.
Ο κ. Ιωαννίδης συνέδεσε το παράδειγμα με ένα πολιτικό προσωπικό που, όπως υποστήριξε, ενδιαφέρεται περισσότερο για την ατομική προβολή και την εξυπηρέτηση προσωπικών ή οικογενειακών συμφερόντων παρά για την υλοποίηση μακροπρόθεσμου σχεδίου.
Ανταγωνιστικότητα και επιδόσεις των μαθητών
Σε σύγκριση με τη Σιγκαπούρη, ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 51η θέση παγκοσμίως ως προς την ανταγωνιστικότητα, ενώ η ασιατική χώρα βρίσκεται στην πρώτη θέση.
Παρουσίασε επίσης τις επιδόσεις των 15χρονων μαθητών στις αξιολογήσεις PISA. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 44η θέση στα Μαθηματικά, την 44η στις Φυσικές Επιστήμες και την 41η στην κατανόηση κειμένου.
Η Σιγκαπούρη βρίσκεται στην πρώτη θέση και στους τρεις τομείς.
Ο καθηγητής συνέδεσε τις χαμηλές επιδόσεις με την αδυναμία του εκπαιδευτικού συστήματος να προσφέρει πραγματικά εφόδια και με τη μετανάστευση των περισσότερο εξειδικευμένων νέων.
«Χάνουμε τους επιστήμονές μας, χάνουμε τους εξειδικευμένους νέους ανθρώπους, χάνουμε ό,τι καλύτερο έχουμε στο εξωτερικό», είπε.
Έρευνα, ανάπτυξη και περιορισμένη παραγωγική βάση
Ο κ. Ιωαννίδης αμφισβήτησε την επίσημη εικόνα αύξησης των επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη.
Υποστήριξε ότι επιχειρήσεις μπορούν να δηλώνουν δραστηριότητες ως έρευνα και ανάπτυξη χωρίς αυτό να αποτυπώνεται σε αντίστοιχη επιστημονική παραγωγή.
Ανέφερε ότι μεταξύ των 100 πρώτων ελληνικών διευθύνσεων προέλευσης επιστημονικών εργασιών δεν υπάρχει ούτε ένας ιδιωτικός φορέας.
Παρουσίασε ακόμη στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα βρίσκεται στην 53η θέση παγκοσμίως ως προς την προστιθέμενη αξία της μεταποίησης και συνεισφέρει μόλις το 0,12% της παγκόσμιας μεταποιητικής αξίας.
Για τον ίδιο, η οικονομία δεν έχει κατορθώσει να μετακινηθεί προς την παραγωγή τεχνολογίας, βιομηχανικής γνώσης και προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Οι κορυφαίοι Έλληνες επιστήμονες βρίσκονται στο εξωτερικό
Προς το τέλος της εκπομπής παρουσιάστηκαν στοιχεία για 19 Έλληνες επιστήμονες που βρίσκονται μεταξύ των εννέα κορυφαίων του επιστημονικού τους πεδίου παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, και οι 19 εργάζονται σε ιδρύματα του εξωτερικού, παρότι οι περισσότεροι σπούδασαν στην Ελλάδα.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στον Χρήστο Παπαδημητρίου, τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
Τα δεδομένα προήλθαν, όπως είπε, από έρευνα της ομάδας του η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Quantitative Science Studies και κατέγραψε Έλληνες επιστήμονες με τουλάχιστον πέντε δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά.
Κατά την εκτίμησή του, η συνεχής αποδυνάμωση των πανεπιστημίων, η συνταξιοδότηση καταξιωμένων επιστημόνων και η έλλειψη αξιοκρατικών ευκαιριών έχουν οδηγήσει σχεδόν το σύνολο της κορυφαίας επιστημονικής παρουσίας εκτός χώρας.
Χρησιμοποίησε τη φράση «μία ξοφλημένη χώρα για ξοφλημένους» για να αποδώσει, με σκόπιμα προκλητικό τρόπο, την αντίληψη ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται περισσότερο ως τόπος επιστροφής μετά το τέλος μιας καριέρας παρά ως χώρος δημιουργίας στην ακμή της.
«Δεν πρόκειται να συμβιβαστώ με αυτό. Και νομίζω κανένας μας δεν θα πρέπει να συμβιβαστεί», είπε.
Η ελευθερία επιλογών και η ποιότητα ζωής
Σε μία ακόμη διεθνή σύγκριση, ο κ. Ιωαννίδης παρουσίασε δείκτη για την ελευθερία των ανθρώπων να πραγματοποιούν επιλογές στη ζωή τους.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Ελλάδα βρισκόταν τέταρτη από το τέλος παγκοσμίως.
Η μέτρηση, όπως εξήγησε, είναι πολυπαραγοντική και συνδέεται με τον συνολικό δείκτη ευτυχίας και ευζωίας. Στον σχετικό πίνακα η Ελλάδα τοποθετούνταν κοντά στις Κομόρες, στη Μαδαγασκάρη και στην Τουρκία, ενώ χώρες όπως ο Λίβανος, το Πακιστάν, το Τσαντ και το Ιράκ εμφανίζονταν υψηλότερα.
Το στοιχείο χρησιμοποιήθηκε για να υποστηρίξει ότι η οικονομική και θεσμική κρίση δεν αποτυπώνεται μόνο στους μισθούς ή στη Δημοκρατία, αλλά και στην πραγματική δυνατότητα του πολίτη να επιλέξει εργασία, τόπο κατοικίας, οικογένεια και τρόπο ζωής.
Το πολιτισμικό σκέλος του «καμένου προσώπου»
Η αριθμητική παρουσίαση διακόπηκε σε ορισμένα σημεία από αποσπάσματα του μουσικού έργου «Τοκάτα – Το καμένο πρόσωπο», το οποίο βασίζεται σε ποίηση του Ιωάννη Ιωαννίδη και μουσική του Μιράν Τσαλικιάν.
Το έργο δημιουργήθηκε μέσα από περίπου τρία χρόνια συνεργασίας και παρουσιάστηκε με τη συμμετοχή μουσικών και παιδικών χορωδιών.
Ο κ. Ιωαννίδης συνέδεσε τη φράση «Γιατί με πρόδωσες;» με το ερώτημα της ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές:
«Γιατί προδώσαμε τα παιδιά μας, γιατί προδώσαμε το μέλλον μας, γιατί προδώσαμε τους εαυτούς μας, γιατί προδώσαμε ό,τι καλύτερο είχαμε».
Η επιλογή των παιδικών χορωδιών παρουσιάστηκε ως σύμβολο της δυνατότητας να υπάρξει ακόμη ελπίδα, εφόσον η κοινωνία επενδύσει στις γενιές που ακολουθούν.
Σε άλλο απόσπασμα, με αφετηρία ένα χωριό της Ηπείρου και την εμπειρία μιας κηδείας, περιέγραψε την εγκατάλειψη της περιφέρειας, τις «χαμένες πολιτείες» και την ανάγκη να συνεχίζεται ο αγώνας για αξίες ακόμη και όταν δεν υπάρχει βεβαιότητα νίκης.
«Εδώ θα σταθούμε να πολεμήσουμε. Καμία σημασία δεν έχει αν θα νικήσουμε ή αν θα νικηθούμε», ήταν η επαναλαμβανόμενη φράση του έργου.
Όχι βία, αλλά σκέψη έξω από τα αποδεκτά πλαίσια
Ερωτηθείς αν η έξοδος από τα καθιερωμένα πολιτικά πλαίσια μπορεί να αποτελεί λύση, ο κ. Ιωαννίδης υπογράμμισε την ανάγκη εσωτερικής ελευθερίας και εντιμότητας.
Διευκρίνισε ότι δεν προτρέπει κανέναν να παραβεί τον νόμο ή να χρησιμοποιήσει βία.
«Σε καμία περίπτωση δεν θα προέτρεπα κάποιον να παραβεί τον νόμο, πόσο μάλλον να οδηγηθεί σε βιαιοπραγίες ή να προσπαθήσει με αυτόν τον τρόπο να ανατρέψει την κατάσταση», είπε.
Υποστήριξε, ωστόσο, ότι πρέπει να υπάρχει ελευθερία για σκέψεις και προτάσεις που κινούνται έξω από τα όρια του συμβατικά αποδεκτού.
«Αλλιώς δεν υπάρχει Δημοκρατία», ανέφερε.
Κατά την άποψή του, τα μεγάλα ζητήματα πρέπει να τίθενται σε δημόσια θέα, με την αναγνώριση ότι κάθε ομιλητής μπορεί να κάνει λάθος και ότι κανένα δεδομένο δεν είναι απόλυτο.
Τα δύσκολα ερωτήματα και η προστασία των αδύναμων
Ο κ. Ιωαννίδης επέμεινε ότι ο δημόσιος λόγος οφείλει να θέτει δύσκολα ερωτήματα, ακόμη και όταν αυτά προκαλούν την εξουσία.
Έκανε, όμως, έναν σαφή διαχωρισμό: η αυστηρότητα πρέπει να κατευθύνεται προς όσους διαθέτουν υπερβολική ισχύ, όχι προς τους περισσότερο αδύναμους.
«Δεν θα πρέπει να φέρνουμε σε δύσκολη θέση τους αδύναμους συμπολίτες μας», είπε.
Αντίθετα, όποιος μπορεί να ελέγξει πρόσωπα που ασκούν εξουσία πέρα από την εντολή τους «θα πρέπει να το κάνει με αυστηρότητα, με αντικειμενικότητα, με σαφήνεια, με ανθρωπιά».
Στόχος, πρόσθεσε, δεν είναι απλώς η καταγγελία ή η προσωπική επίθεση, αλλά η κατανόηση της πραγματικής κατάστασης, ώστε να αναζητηθεί καλύτερη πορεία.
Τα σκάνδαλα και η κοινωνική ακινησία
Η συζήτηση αναφέρθηκε στις υποκλοπές, στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, στα Τέμπη και σε υποθέσεις διαχείρισης δημόσιων πόρων.
Ο παρουσιαστής έθεσε το ερώτημα γιατί, παρά τη συσσώρευση καταγγελιών και αποκαλύψεων, η κοινωνία εμφανίζεται σχετικά αδρανής.
Ο κ. Ιωαννίδης απάντησε ότι η διαφθορά έχει διαχυθεί σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας και δημιουργεί συνθήκες συμβιβασμού, υποταγής ή παραίτησης.
«Η διαφθορά ακτινοβολεί το σκοτάδι της σε όλη την κοινωνία και είναι δύσκολο να διαφύγεις», είπε.
Κατά την περιγραφή του, ακόμη και ένας πολίτης που επιλέγει να μείνει στο περιθώριο μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μηχανισμούς που επιδιώκουν να τον υποτάξουν ή να τον απομυζήσουν.
Η Ελλάδα ως κληρονομιά που παραμένει «παντού»
Παρά τη συνολικά απαισιόδοξη αποτίμησή του, ο Ιωάννης Ιωαννίδης δεν παρουσίασε την Ελλάδα ως μια χώρα χωρίς δυνατότητες.
Προς το τέλος της συζήτησης υπογράμμισε ότι η ελληνική κληρονομιά παραμένει παρούσα στη γλώσσα, στην επιστήμη, στον πολιτισμό και στη διεθνή σκέψη.
«Η Ελλάδα είναι παντού», είπε, αναφερόμενος στις ελληνικές λέξεις που αποτελούν μέρος της επιστημονικής γλώσσας και στη συνάντηση με στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού σε διαφορετικά σημεία του κόσμου.
Η αντίθεση ανάμεσα σε αυτή την παγκόσμια κληρονομιά και στη σημερινή κατάσταση της χώρας αποτέλεσε, τελικά, την κεντρική αγωνία της συνέντευξης.
Το «καμένο πρόσωπο» δεν παρουσιάστηκε μόνο ως εικόνα παρακμής. Περιέγραψε επίσης ένα πρόσωπο που μπορεί ακόμη να αναγνωριστεί κάτω από τα τραύματα, εφόσον η χώρα κατορθώσει να προστατεύσει τους ανθρώπους που δημιουργούν, να αποκαταστήσει τη θεσμική εμπιστοσύνη και να προσφέρει προοπτική στις νέες γενιές.
Μια καταγγελτική διάγνωση που ζητεί δημόσιο έλεγχο
Η συνέντευξη του Ιωάννη Ιωαννίδη δεν αποτέλεσε ένα ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα. Δεν παρουσίασε συγκεκριμένο σχέδιο διακυβέρνησης, χρονοδιάγραμμα μεταρρυθμίσεων ή κοστολογημένες παρεμβάσεις.
Αποτέλεσε κυρίως μια εκτεταμένη διάγνωση της ελληνικής κατάστασης, βασισμένη σε διεθνείς κατατάξεις, επιδημιολογικές μετρήσεις και κοινωνικοοικονομικούς δείκτες, τους οποίους ο ίδιος συνέδεσε με μια ιδιαίτερα σκληρή πολιτική ερμηνεία.
Οι χαρακτηρισμοί περί «τυρανίας», «καθεστώτος», «κλεπτοκρατίας» και «αχρηστοκρατίας» εκφράζουν τη δική του αξιολόγηση και δεν απορρέουν αυτομάτως από τους αριθμητικούς δείκτες που παρέθεσε. Η συζήτηση γύρω από την εγκυρότητα των επιμέρους δεδομένων, τη μεθοδολογία τους και τις εναλλακτικές ερμηνείες παραμένει αναγκαία.
Ο ίδιος, άλλωστε, αναγνώρισε αυτό το περιθώριο:
«Μπορεί αυτά που σας λέω σήμερα να είναι λάθος. Προσπάθησα να στηριχθώ σε δεδομένα. Κανένα δεδομένο δεν είναι απόλυτο».
Η κεντρική του θέση ήταν ότι η χώρα χρειάζεται να εγκαταλείψει την επικοινωνιακή αυτάρκεια και να κοιτάξει τη σχετική της θέση στον κόσμο, όχι για να αυτοϋποτιμηθεί, αλλά για να αποκτήσει επίγνωση.
Σε αυτή την έννοια συμπυκνώθηκε και η τελική πρόκληση της συνέντευξης: να μετατραπεί η απογοήτευση από την παρακμή σε απαίτηση για θεσμούς, δημιουργία, αξιοκρατία και φροντίδα των ανθρώπων — ιδιαίτερα εκείνων που έχουν τη μικρότερη δύναμη να προστατεύσουν τον εαυτό τους.
